- آیا هنگام پر کردن فرمهای اپلای یا نوشتن رزومه، در انتخاب نام دقیق مدارک تحصیلی به انگلیسی دچار تردید میشوید؟
- آیا تفاوت ظریف اما حیاتی بین Bachelor’s degree و Bachelor of Science را میدانید؟
- آیا نگران این هستید که اشتباه در نوشتن عنوان مدرک تحصیلی، تصویر حرفهای شما را نزد دانشگاه یا کارفرمای خارجی تخریب کند؟
- آیا میدانید در سیستمهای آموزشی مختلف (مثل آمریکا و انگلیس)، نام مدارک ممکن است کاملاً متفاوت باشد؟
بسیاری از زبانآموزان و متقاضیان مهاجرت تحصیلی، با وجود دانش زبانی خوب، در بخش معرفی سوابق آکادمیک خود دچار اشتباهات گرامری و واژگانی میشوند. در این راهنمای جامع، ما تمام جزئیات مربوط به مدارک تحصیلی به انگلیسی را به زبانی ساده و دستهبندی شده بررسی میکنیم تا یک بار برای همیشه، این بخش از رزومه خود را بدون نقص بنویسید.
| مقطع تحصیلی (فارسی) | معادل انگلیسی (عمومی) | مخفف رایج |
|---|---|---|
| کاردانی / فوق دیپلم | Associate Degree | A.S. / A.A. |
| کارشناسی / لیسانس | Bachelor’s Degree | B.S. / B.A. |
| کارشناسی ارشد / فوق لیسانس | Master’s Degree | M.S. / M.A. |
| دکترا | Doctoral Degree / PhD | Ph.D. / D.Phil. |
درک ساختار کلی مدارک تحصیلی (Academic Degrees)
پیش از آنکه به سراغ تکتک مدارک برویم، باید بدانید که در دنیای انگلیسیزبان، مدارک به دو دسته کلی تقسیم میشوند:
- Undergraduate Degrees: شامل مقاطع کاردانی و کارشناسی است.
- Graduate / Postgraduate Degrees: شامل کارشناسی ارشد، دکترا و مدارک فوقدکترا است.
بسیاری از زبانآموزان بهاشتباه از کلمه License برای لیسانس استفاده میکنند. به یاد داشته باشید که در محیطهای آکادمیک، License معمولاً به معنای مجوز کار (مثل مجوز طبابت یا وکالت) است، نه مدرک دانشگاهی. استفاده از واژگان صحیح، اولین قدم برای نشان دادن تسلط شماست.
۱. مقطع کاردانی (Associate Degree)
این مقطع معمولاً دو سال به طول میانجامد و در کالجها گذرانده میشود. اگر میخواهید این مدرک را در رزومه خود بیاورید، از فرمول زیر استفاده کنید:
Associate of + [Field of Study]
- Associate of Arts (A.A.): کاردانی در رشتههای علوم انسانی و هنر.
- Associate of Science (A.S.): کاردانی در رشتههای فنی، مهندسی و علوم پایه.
مثال: ✅ I hold an Associate of Science in Computer Science.
۲. مقطع کارشناسی یا لیسانس (Bachelor’s Degree)
رایجترین مدرک دانشگاهی در سطح جهان است. در اینجا یک نکته نگارشی بسیار مهم وجود دارد که حتی نیتیو (Native) ها هم گاهی در آن اشتباه میکنند: استفاده از علامت آپاستروف (s’).
- ✅ حالت صحیح: Bachelor’s degree (با آپاستروف و s).
- ✅ حالت صحیح رسمی: Bachelor of Arts (بدون آپاستروف و s).
- ❌ حالت اشتباه: Bachelors degree.
انواع رایج لیسانس:
- B.A. (Bachelor of Arts): برای رشتههای ادبیات، زبان، تاریخ و علوم اجتماعی.
- B.S. / B.Sc. (Bachelor of Science): برای رشتههای مهندسی، ریاضیات و علوم تجربی.
- B.E. / B.Eng. (Bachelor of Engineering): کارشناسی مهندسی.
- B.F.A. (Bachelor of Fine Arts): کارشناسی هنرهای زیبا.
۳. مقطع کارشناسی ارشد یا فوق لیسانس (Master’s Degree)
این مقطع معمولاً ۱ تا ۲ سال طول میکشد. در اینجا هم قانون آپاستروف صادق است (Master’s degree). اگر قصد دارید در مورد مدرک خود صحبت کنید، از عبارات زیر استفاده کنید:
- M.A. (Master of Arts): ارشد علوم انسانی.
- M.S. / M.Sc. (Master of Science): ارشد علوم پایه و مهندسی.
- MBA (Master of Business Administration): ارشد مدیریت بازرگانی (بسیار پرطرفدار).
- LL.M. (Master of Laws): ارشد حقوق.
فرمول معرفی مدرک در رزومه: [Degree Name] in [Major]
مثال: ✅ Master of Science in Mechanical Engineering.
۴. مقطع دکترا (Doctoral Degree / PhD)
بالاترین مدرک آکادمیک است. واژه Ph.D. مخفف Philosophiae Doctor (دکترای فلسفه) است، اما لزوماً به این معنی نیست که فرد در رشته فلسفه تحصیل کرده است؛ بلکه به معنای دکترا در هر رشتهای (به جز پزشکی و برخی رشتههای حرفهای) میباشد.
- Ph.D. / PhD: دکترای تخصصی در اکثر رشتهها.
- Ed.D.: دکترای آموزش و پرورش.
- J.D. (Juris Doctor): دکترای حرفهای حقوق (رایج در آمریکا).
- M.D. (Medical Doctor): دکترای پزشکی.
تفاوتهای لهجه و سیستم آموزشی (آمریکا در مقابل بریتانیا)
یکی از ظرافتهای یادگیری مدارک تحصیلی به انگلیسی، درک تفاوتهای منطقهای است. اپلاید لینگوئیستها (زبانشناسان کاربردی) بر این باورند که عدم توجه به این تفاوتها میتواند باعث سوءتفاهم در فرآیندهای اداری شود.
| مفهوم | انگلیسی آمریکایی (US) | انگلیسی بریتانیایی (UK) |
|---|---|---|
| مقطع تحصیلات تکمیلی | Graduate School | Postgraduate Study |
| رشته اصلی تحصیلی | Major | Subject / Course |
| نمرات نهایی پایان ترم | Grades / GPA | Marks / Classification |
| پایاننامه ارشد | Thesis | Dissertation |
| رساله دکترا | Dissertation | Thesis |
نکته جالب: در بریتانیا، به پایاننامه مقطع کارشناسی ارشد معمولاً Dissertation میگویند، در حالی که در آمریکا این واژه بیشتر برای رساله دکترا به کار میرود.
اصطلاحات تکمیلی و ریز نمرات
برای ارائه یک تصویر کامل از وضعیت تحصیلی خود، تنها دانستن نام مدرک کافی نیست. شما باید با اصطلاحات مربوط به کارنامه و ریز نمرات نیز آشنا باشید:
- Transcript: ریز نمرات رسمی.
- GPA (Grade Point Average): معدل کل (معمولاً از ۴ محاسبه میشود).
- Credit: واحد درسی (مثلاً: A 3-credit course).
- Syllabus: سرفصل دروس.
- Honor’s Degree: مدرک کارشناسی با درجه ممتاز (رایج در بریتانیا و استرالیا).
- Minor: رشته فرعی (رشتهای که در کنار رشته اصلی با واحدهای کمتر گذرانده میشود).
نکاتی برای کاهش اضطراب در معرفی مدارک
بسیاری از زبانآموزان به دلیل تفاوت در سیستمهای نمرهدهی، هنگام صحبت از مدارک خود دچار “اضطراب زبان” میشوند. به خاطر داشته باشید که هدف اصلی، انتقال معناست. اگر نام دقیق مدرک خود را در انگلیسی پیدا نمیکنید، نگران نباشید. میتوانید از عبارت “Equivalent to” (معادل با) استفاده کنید.
مثال: “I have a degree which is equivalent to a Bachelor’s in Architecture.”
این کار نشاندهنده دقت شماست و فشار روانی ناشی از پیدا کردن دقیقترین واژه را کاهش میدهد.
اشتباهات رایج و باورهای غلط (Common Myths & Mistakes)
- اشتباه اول: استفاده از کلمه Diploma برای لیسانس. در انگلیسی، Diploma معمولاً به مدارک کوتاه مدت فنی یا دیپلم دبیرستان گفته میشود. برای دانشگاه حتماً از Degree استفاده کنید.
- اشتباه دوم: عدم رعایت حروف بزرگ. نام مدارک تحصیلی زمانی که به صورت خاص نوشته میشوند، باید با حروف بزرگ شروع شوند.
✅ درست: Bachelor of Science
❌ غلط: bachelor of science - اشتباه سوم: ترجمه واژه به واژه “فوق لیسانس”. برخی به اشتباه میگویند Upper Bachelor که کاملاً بیمعنی است. معادل استاندارد آن فقط Master’s است.
سوالات متداول (Common FAQ)
۱. تفاوت دقیق بین B.A. و B.S. چیست؟
B.A. مخفف Bachelor of Arts است و بیشتر بر دروس نظری، علوم انسانی و هنر تمرکز دارد. B.S. مخفف Bachelor of Science است و بر جنبههای فنی، ریاضی و علمی تاکید دارد. انتخاب این دو به چارت درسی دانشگاه شما بستگی دارد.
۲. آیا باید بنویسم Bachelor’s degree یا فقط Bachelor’s؟
در نوشتار غیررسمی یا مکالمه، استفاده از Bachelor’s به تنهایی رایج است. اما در رزومه و مدارک رسمی، بهتر است عبارت کامل Bachelor’s Degree یا عنوان دقیق آن مثل Bachelor of Arts را بنویسید.
۳. معادل “پیشدانشگاهی” در انگلیسی چیست؟
در سیستمهای آموزشی بینالمللی، معمولاً از عبارت Pre-University Certificate یا در سیستم بریتانیایی از A-Levels استفاده میشود.
۴. چگونه معدل (GPA) خود را به انگلیسی بنویسم؟
اگر معدل شما از ۲۰ است، میتوانید مستقیماً آن را ذکر کنید (مثلاً: GPA: 18.5/20) یا در صورت لزوم، آن را طبق استانداردهای WES به مقیاس ۴ تبدیل کنید.
جمعبندی
تسلط بر نام مدارک تحصیلی به انگلیسی یکی از پایهایترین مهارتها برای هر دانشجو یا متخصص در سطح بینالمللی است. به یاد داشته باشید که در رزومه خود، همیشه از عناوین استاندارد (مثل Bachelor of Science) استفاده کنید و به جزئیاتی مانند آپاستروف در کلمات Master’s و Bachelor’s دقت نمایید. اگر میان سیستم آموزشی آمریکا و بریتانیا مردد هستید، همیشه از سیستمی پیروی کنید که با کشور مقصد یا سازمان هدف شما همخوانی بیشتری دارد.
فراموش نکنید که یادگیری زبان یک مسیر است؛ اشتباهات کوچک در ابتدا طبیعی هستند، اما با استفاده از این راهنما، شما اکنون یک قدم به حرفهایتر شدن در دنیای آکادمیک انگلیسیزبان نزدیکتر شدهاید. اعتماد به نفس داشته باشید و سوابق تحصیلی خود را با افتخار معرفی کنید!
وای، چقدر این مقاله به موقع بود! همیشه موقع پر کردن فرمهای اپلای برای انتخاب بین B.A و B.S گیج میشدم. توضیحات شما فوقالعاده کاربردی و دقیق بود.
خوشحالیم که مفید بوده! تفاوت اصلی B.A (Bachelor of Arts) و B.S (Bachelor of Science) در تمرکز دروس است؛ B.A بیشتر بر هنرهای آزاد و علوم انسانی تمرکز دارد، در حالی که B.S بیشتر در رشتههای علمی و مهندسی رایج است. هرچند گاهی رشتههای خاصی مثل اقتصاد، هم B.A و هم B.S دارند که نشاندهنده رویکردهای متفاوت به آن رشته است.
من لیسانس مهندسی برق دارم. یعنی باید حتماً بنویسم Bachelor of Science in Electrical Engineering؟ یا همون B.S کافیه؟
برای رزومه یا فرمهای رسمی، نوشتن عنوان کامل «Bachelor of Science in Electrical Engineering» دقیقتر و حرفهایتر است، زیرا رشته تخصصی شما را مشخص میکند. B.S. به تنهایی یک فرم کوتاه و عمومی است که گرچه غلط نیست، اما اطلاعات کمتری میدهد. در اکثر موارد، اسم کامل همراه با رشته توصیه میشود.
ممنون از این راهنمای جامع! این تفاوت ‘Doctoral Degree’ و ‘PhD’ هم همیشه برام سوال بود. پس میشه گفت PhD یک نوع خاص از Doctoral Degree هست، درسته؟
دقیقاً همینطور است! PhD (Doctor of Philosophy) رایجترین و شناختهشدهترین نوع مدرک دکتراست، به ویژه در حوزههای پژوهشی. اما مدارک دکترای دیگری هم وجود دارند، مثل Ed.D (Doctor of Education) یا D.Eng (Doctor of Engineering) که هر کدام روی حوزههای تخصصی خاصی متمرکز هستند. همه اینها زیرمجموعه Doctoral Degree قرار میگیرند.
یک نکته که به نظرم مهم بود و شاید توی متن بشه بیشتر بهش اشاره کرد، اینه که بعضی کشورها مثل آلمان، سیستم مدارکشون با آمریکا و انگلیس کمی متفاوته و ممکنه معادلسازی مستقیم سختتر باشه.
نکته بسیار ارزشمندی است، رضا جان. حق با شماست. سیستمهای آموزشی بینالمللی تنوع زیادی دارند و این مقاله بیشتر بر روی معادلهای رایج در کشورهای انگلیسیزبان تمرکز کرده است. برای کشورهایی با سیستمهای متفاوت، مطالعه دقیق دستورالعملهای دانشگاه یا کارفرمای مقصد ضروری است.
خیلی ممنون از توضیحات عالی. من همیشه ‘Master Degree’ رو بدون ‘s’ مینوشتم و نمیدونستم غلطه. این ‘s’ possessive (مالکیت) برای چیه؟
خواهش میکنم، نرگس خانم. این ‘s در ‘Master’s Degree’ یا ‘Bachelor’s Degree’ نشاندهنده حالت مالکیتی است. به عبارت دیگر، ‘مدرکِ کارشناسی ارشد’ یا ‘مدرکی که به یک master تعلق دارد’. این یک استاندارد گرامری در زبان انگلیسی برای نامگذاری مدارک است و حذف آن از نظر دستوری صحیح نیست.
یه سوال، آیا ‘Associate Degree’ در همه کشورها به عنوان یک مدرک تحصیلی معتبر شناخته میشه؟ مخصوصاً برای مهاجرت کاری.
Associate Degree یک مدرک معتبر در بسیاری از کشورهای انگلیسیزبان، به ویژه آمریکا و کانادا، محسوب میشود و معمولاً معادل کاردانی یا فوق دیپلم ماست. این مدرک میتواند برای مشاغل فنی و تخصصی (مثل پرستاری، فناوری اطلاعات) بسیار ارزشمند باشد. برای مهاجرت کاری، اعتبار آن به کشور مقصد و نوع شغل مورد نظر بستگی دارد، اما قطعاً یک qualification رسمی است.
واقعاً خسته نباشید. این مقاله ابهامات زیادی رو برطرف کرد. مخصوصاً بخش مخففها خیلی به درد بخور بود. قبلاً A.S و A.A رو قاطی میکردم.
متشکریم، زهرا خانم. خوشحالیم که شفافسازی شده است. به یاد داشته باشید A.S مخفف Associate of Science است که معمولاً در رشتههای علوم پایه و فنی داده میشود، در حالی که A.A مخفف Associate of Arts است و بیشتر در علوم انسانی و هنری کاربرد دارد.
آیا اصطلاحی مثل ‘Postgraduate Degree’ برای Master و PhD در کل وجود داره؟ یا فقط ‘Graduate Degree’؟
بله، هر دو اصطلاح ‘Postgraduate Degree’ (بیشتر در بریتانیا و کشورهای مشترکالمنافع) و ‘Graduate Degree’ (بیشتر در آمریکا و کانادا) برای اشاره به مدارک بعد از کارشناسی (یعنی Master و PhD) استفاده میشوند. هر دو صحیح هستند و به سطح آکادمیک مشابهی اشاره دارند، فقط تفاوت منطقهای در کاربرد دارند.
خیلی وقت بود دنبال یه همچین منبع کاملی بودم. توی رزومهام دقیقاً از همین اصطلاحات استفاده کردم و الان خیالم راحت شد که درسته.
بسیار عالی! هدف ما دقیقاً همین است که کاربران با اطمینان و دقت مدارک تحصیلی خود را در فرمها و رزومههای بینالمللی ارائه دهند. موفق باشید.
این اصطلاح ‘Academic Degrees’ خیلی عالی بود که اول توضیح دادید. آیا ‘Certificates’ و ‘Diplomas’ هم جزو همین دستهبندی محسوب میشن؟
سوال خوبی است. ‘Certificates’ و ‘Diplomas’ (مانند Graduate Certificate یا Postgraduate Diploma) نیز مدارک تحصیلی هستند اما معمولاً در دسته ‘Academic Degrees’ به معنای رایج کلمه (Bachelor, Master, PhD) قرار نمیگیرند. اینها معمولاً دورههای کوتاهتر و تخصصیتر هستند که ممکن است در سطح Undergraduate یا Postgraduate ارائه شوند ولی منجر به یک ‘درجه’ دانشگاهی کامل نمیشوند. با این حال، ارزش آکادمیک و حرفهای خاص خود را دارند.
وقتی توی فرمها مینویسیم ‘Field of Study’ باید دقیقاً چی بنویسیم؟ مثلاً ‘Computer Engineering’ یا ‘Electrical and Computer Engineering’؟
بهتر است تا حد امکان دقیق و مطابق با عنوان مدرک رسمی شما باشد. اگر مدرک شما ‘Electrical and Computer Engineering’ است، دقیقاً همان را بنویسید. اگر صرفاً ‘Computer Engineering’ ذکر شده، آن را درج کنید. دقت در این جزئیات، شفافیت رزومه شما را افزایش میدهد.
تلفظ ‘Ph.D.’ چطور هست؟ هر حرف رو جدا جدا بگیم یا کلمه خاصی داره؟
معمولاً ‘Ph.D.’ را حرف به حرف تلفظ میکنند: ‘پی اِچ دی’. این رایجترین شکل تلفظ آن است.
من کارشناسی ارشد هنرهای زیبا دارم. معادل انگلیسی اون Master of Fine Arts (MFA) هست. این هم جزو M.A. محسوب میشه یا نه؟
Master of Fine Arts (MFA) یک مدرک کارشناسی ارشد تخصصی است که در حوزه هنرهای خلاقانه (مانند نویسندگی، هنرهای تجسمی، فیلمسازی) ارائه میشود. با اینکه از نظر سطح آکادمیک مشابه M.A (Master of Arts) است، اما معمولاً ماهیت کاربردیتر و مبتنی بر عمل دارد، در حالی که M.A بیشتر تئوریمحور است. بنابراین، بهتر است همان MFA را دقیقاً ذکر کنید.
برای رشتههای پزشکی یا دندانپزشکی که PhD ندارن و مثلاً مدرک M.D. (Doctor of Medicine) میگیرن، اونا هم زیرمجموعه Doctoral Degree هستند؟
بله، دقیقاً همینطور است. M.D. (Doctor of Medicine) و D.D.S. (Doctor of Dental Surgery) نیز مدارک حرفهای دکترا محسوب میشوند و زیرمجموعه ‘Doctoral Degree’ قرار میگیرند. این مدارک معمولاً برای تمرین یک حرفه تخصصی مانند پزشکی یا دندانپزشکی مورد نیاز هستند و تفاوتشان با PhD در تمرکز بر پژوهش در مقابل تمرین حرفهای است.
آیا در زبان روزمره هم ‘Bachelor’s Degree’ رو کامل میگن یا مثلاً ‘my bachelor’ هم استفاده میشه؟
در مکالمات روزمره و غیررسمی، ممکن است افراد بگویند ‘I got my bachelor’s’ (اشاره به مدرک کارشناسیشان) یا ‘I have a master’s’. اما برای ارتباطات رسمی، مانند رزومه، فرم اپلای، یا ایمیلهای کاری، استفاده از اصطلاح کامل ‘Bachelor’s Degree’ یا ‘Master’s Degree’ ضروری و حرفهای است.
خیلی ممنون از شفافسازی. من خودم فکر میکردم D.Phil و PhD کاملاً یکی هستن و هیچ تفاوتی ندارن. پس D.Phil بیشتر مختص دانشگاههای خاص مثل آکسفورد هست، درسته؟
واقعاً مطالب دقیق و به درد بخوری بود. لطفاً بیشتر از این دست مقالات آموزشی منتشر کنید. این جزئیات کوچک خیلی وقتا توی مصاحبهها یا اپلای مهم میشن.
آیا ‘Undergraduate Degree’ همون ‘Bachelor’s Degree’ هست؟ یا یه اصطلاح کلیتره که ممکنه شامل Associate Degree هم بشه؟
اصطلاح ‘Undergraduate Degree’ یک اصطلاح کلیتر است که به هر مدرکی که قبل از تحصیلات تکمیلی (Graduate/Postgraduate) اخذ میشود، اشاره دارد. این شامل ‘Associate Degree’ و ‘Bachelor’s Degree’ هر دو میشود. پس ‘Bachelor’s Degree’ یک نوع ‘Undergraduate Degree’ است.