- آیا تا به حال در یک کتابخانه انگلیسیزبان برای پیدا کردن یک کتاب خاص یا امانت گرفتن آن دچار سردرگمی شدهاید؟
- آیا نگران هستید که نتوانید به درستی درباره تمدید مهلت کتاب یا جریمههای دیرکرد با کتابدار صحبت کنید؟
- آیا تفاوت دقیق بین بخشهای مختلف کتابخانه و انواع ژانرهای کتاب را به زبان انگلیسی میدانید؟
ورود به محیطهای آکادمیک و فرهنگی مانند کتابخانهها در کشورهای خارجی میتواند برای بسیاری از زبانآموزان استرسزا باشد. اما نگران نباشید؛ در این راهنمای جامع، تمام اصطلاحات کتابخانه انگلیسی را از پایه تا پیشرفته و در قالب ساختارهای کاربردی بررسی میکنیم تا با اعتماد به نفس کامل از خدمات هر کتابخانهای در دنیا استفاده کنید.
| اصطلاح (Term) | معادل فارسی | مثال کاربردی (Example) |
|---|---|---|
| Borrow / Check out | امانت گرفتن کتاب | I’d like to check out these three books. |
| Renew | تمدید کردن | Can I renew this book online? |
| Due date | موعد تحویل | The due date is next Friday. |
| Librarian | کتابدار | Ask the librarian for help with the archives. |
واژگان پایه: افراد و مکانها در کتابخانه
اولین قدم برای تسلط بر اصطلاحات کتابخانه انگلیسی، شناختن افراد و بخشهای مختلف این مکان است. از دیدگاه روانشناسی آموزشی، شناخت محیط باعث کاهش اضطراب زبان (Language Anxiety) میشود.
1. Librarian (کتابدار)
کتابدار فردی است که مسئول مدیریت کتابخانه و کمک به مراجعین است. او فقط کتابها را جابهجا نمیکند، بلکه یک منبع اطلاعاتی بزرگ برای تحقیقهای شماست.
2. Circulation Desk (میز امانت)
این بخش اصلیترین جایی است که شما کتابها را برای امانت گرفتن میبرید یا آنها را پس میدهید. در برخی کتابخانههای مدرن، این بخش با تابلوی “Check-out Desk” مشخص میشود.
3. The Stacks (مخزن کتاب)
به قفسههای بلند و ردیفهای طولانی کتاب در کتابخانه، در اصطلاح تخصصی The Stacks گفته میشود. اگر کتابدار به شما گفت: “It’s in the stacks,” یعنی باید لابلای قفسهها به دنبال آن بگردید.
4. Reference Section (بخش مرجع)
کتابهای این بخش (مانند دیکشنریهای بزرگ، اطلسها و دایرهالمعارفها) معمولاً اجازه خروج از کتابخانه را ندارند. اصطلاح تخصصی برای این کتابها Reference-only است.
افعال و کنشهای مهم: فرآیند امانت گرفتن و بازگشت
یادگیری فعلها قلب تپنده یادگیری زبان است. برای تعامل با سیستم کتابخانه، باید فرمولهای زیر را به خاطر بسپارید:
فرمول پایه: Subject + Verb + Book/Resource
- Check out / Borrow: هر دو به معنی امانت گرفتن هستند. “Check out” بیشتر در انگلیسی آمریکایی رایج است.
Example: “I want to check out this biography.” - Return / Drop off: به معنی پس دادن کتاب. بسیاری از کتابخانهها یک Book Drop (صندوق بازگشت کتاب) دارند که میتوانید کتاب را حتی در زمان تعطیلی کتابخانه در آن بیندازید.
- Renew: اگر مطالعه کتاب را تمام نکردهاید و میخواهید زمان بیشتری داشته باشید، باید آن را تمدید کنید.
Example: “Is it possible to renew this book for another week?” - Place a hold / Reserve: اگر کتابی که میخواهید در دست شخص دیگری است، میتوانید آن را رزرو کنید تا به محض بازگشت، برای شما کنار گذاشته شود.
انواع کتاب و منابع مکتوب (Genres and Materials)
دقت در انتخاب واژگان (Linguistic Accuracy) نشاندهنده سطح پیشرفته زبان شماست. در کتابخانه، کتابها به دستههای کلی تقسیم میشوند:
Fiction vs. Non-fiction
این اصلیترین دستهبندی است که هر زبانآموزی باید بداند:
- Fiction (داستانی/تخیلی): شامل رمانها، داستانهای کوتاه و اشعار.
- Non-fiction (غیرداستانی/واقعی): شامل کتابهای تاریخی، علمی، زندگینامه و آموزشی.
سایر منابع تخصصی:
- Periodicals: به نشریاتی که در فواصل زمانی منظم چاپ میشوند (مانند مجلات و روزنامهها) گفته میشود.
- Journals: مجلات تخصصی و دانشگاهی که برای تحقیق (Research) استفاده میشوند.
- Audiobooks: کتابهای صوتی که این روزها در بخش دیجیتال کتابخانهها بسیار پرطرفدار هستند.
- E-books: کتابهای الکترونیکی که از طریق پورتال کتابخانه قابل دانلود هستند.
قوانین، جریمهها و عضویت
بسیاری از زبانآموزان به دلیل ترس از قوانین و جریمهها، از مراجعه به کتابخانه خودداری میکنند. بیایید این ترس را با یادگیری واژگان صحیح از بین ببریم.
- Library Card (کارت کتابخانه): مجوزی که برای استفاده از خدمات نیاز دارید.
- Membership Fee (حق عضویت): مبلغی که برای ثبتنام اولیه پرداخت میشود.
- Due Date (موعد تحویل): تاریخی که باید کتاب را برگردانید.
- Overdue (دیرکرد): وقتی کتاب را دیرتر از تاریخ معین برمیگردانید، کتاب شما overdue است.
- Fines / Late Fees (جریمه): مبلغی که به ازای هر روز تاخیر باید بپردازید.
| ✅ ساختار درست (Correct) | ❌ اشتباه رایج (Incorrect) |
|---|---|
| I have to pay an overdue fine. | I have to pay a book penalty. |
| The book is due tomorrow. | The book’s finish time is tomorrow. |
| I’d like to apply for a library card. | I want to make a library card. |
تفاوتهای لهجه آمریکایی و بریتانیایی (US vs. UK)
به عنوان یک زبانشناس کاربردی، باید بدانید که تفاوتهای جزئی در اصطلاحات کتابخانه انگلیسی بین این دو لهجه وجود دارد:
- در آمریکا بیشتر از اصطلاح Check out استفاده میشود، در حالی که در بریتانیا فعل Borrow رایجتر است.
- در بریتانیا به میز امانت گاهی Issue Desk گفته میشود.
- واژه Stacks در هر دو مشترک است، اما بریتانیاییها ممکن است از کلمه Bookshelves برای اشاره به قفسههای عمومی استفاده کنند.
ساختار کتاب: اجزای یک جلد کتاب به انگلیسی
اگر به دنبال بخش خاصی در یک کتاب هستید، باید نام اجزای آن را بدانید:
- Cover (جلد): شامل جلد رو (Front Cover) و پشت (Back Cover).
- Spine (عطف کتاب): قسمتی که در قفسه رو به شماست و نام کتاب روی آن نوشته شده است.
- Table of Contents (فهرست مطالب): در ابتدای کتاب برای پیدا کردن فصلها.
- Index (نمایه): در انتهای کتاب برای پیدا کردن کلمات کلیدی و صفحات مربوطه.
- Glossary (واژهنامه): فهرستی از کلمات دشوار که در انتهای کتاب معنی شدهاند.
- Bibliography (کتابشناسی): لیست منابعی که نویسنده از آنها استفاده کرده است.
مکالمات کاربردی در کتابخانه (Practical Dialogues)
آموزش بدون تمرین در دنیای واقعی ناقص است. در ادامه دو موقعیت رایج را بررسی میکنیم:
موقعیت اول: امانت گرفتن کتاب
Member: Hello, I’d like to check out these two novels, please.
Librarian: Sure, do you have your library card?
Member: Yes, here it is.
Librarian: Perfect. These are due on October 20th. You can renew them once online if needed.
موقعیت دوم: پرسیدن درباره جریمه دیرکرد
Member: Hi, I’m afraid this book is a few days overdue.
Librarian: Let me see. Yes, it’s three days late. There is a small late fee of $1.50.
Member: I understand. Can I pay that now?
اشتباهات و باورهای غلط رایج (Common Myths & Mistakes)
بسیاری از زبانآموزان به دلیل شباهتهای معنایی، برخی کلمات را به اشتباه به کار میبرند:
- اشتباه در Borrow vs. Lend: به خاطر داشته باشید که Borrow یعنی گرفتن (گرفتن از کسی) و Lend یعنی دادن (دادن به کسی). شما کتاب را از کتابخانه Borrow میکنید و کتابخانه آن را به شما Lend میکند.
- تصور اینکه همه کتابها امانتی هستند: همانطور که گفته شد، کتابهای Reference یا Non-circulating هرگز از کتابخانه خارج نمیشوند.
- تلفظ واژه Library: بسیاری از زبانآموزان حرف ‘r’ اول را جا میاندازند و آن را “Li-berry” تلفظ میکنند. تلفظ صحیح /ˈlaɪbrəri/ (لایبِرِری) است.
سوالات متداول (FAQ)
1. چطور میتوانم یک کتاب خاص را در کتابخانه پیدا کنم؟
باید از سیستم Online Catalog یا OPAC استفاده کنید. شما میتوانید بر اساس عنوان (Title)، نویسنده (Author) یا موضوع (Subject) جستجو کنید. هر کتاب یک Call Number (شماره بازیابی) منحصربهفرد دارد که آدرس دقیق آن در قفسههاست.
2. سیستم دیویی (Dewey Decimal System) چیست؟
این یک سیستم طبقهبندی جهانی است که اکثر کتابخانهها از آن برای سازماندهی کتابهای Non-fiction بر اساس موضوع استفاده میکنند. دانستن شمارههای اصلی (مثلاً 400 برای زبانشناسی) به شما در پیدا کردن سریعتر منابع کمک میکند.
3. اگر کتابی را گم کنم چه اتفاقی میافتد؟
در این صورت شما باید Replacement Cost (هزینه جایگزینی) کتاب را به همراه یک هزینه اداری (Processing fee) بپردازید.
نتیجهگیری
یادگیری اصطلاحات کتابخانه انگلیسی فقط برای امانت گرفتن یک کتاب نیست؛ بلکه راهی برای ورود به دنیای عظیم دانش و فرهنگ بینالمللی است. با تسلط بر واژگانی چون Check out، Renew و شناخت بخشهایی مثل Stacks، شما دیگر یک بیگانه در کتابخانه نخواهید بود. به یاد داشته باشید که کتابداران همیشه مشتاق کمک به شما هستند، پس از سوال پرسیدن نترسید. همین امروز به نزدیکترین کتابخانه بروید و سعی کنید یکی از جملات این مقاله را تمرین کنید!




ممنون از این مطلب کاربردی! همیشه توی کتابخانههای خارج از ایران استرس داشتم که نتونم منظورم رو درست برسونم. اصطلاح ‘due date’ خیلی برام جدید بود.
خوشحالیم که مطلب براتون مفید بوده، سارا! ‘Due date’ یک واژه کلیدی در محیط کتابخانه است و دانستن آن میتواند از بسیاری از مشکلات مثل دیرکرد جلوگیری کند. موفق باشید!
سلام، مقاله خیلی خوبی بود. میخواستم بپرسم آیا ‘borrow’ و ‘check out’ کاملاً مترادف هستند یا تفاوتهای جزئی دارند؟ ممنون میشم توضیح بدید.
سلام رضا جان. سوال بسیار خوبی پرسیدید. بله، در زمینه کتابخانه، ‘borrow’ و ‘check out’ اغلب به جای یکدیگر استفاده میشوند و هر دو به معنی ‘امانت گرفتن’ هستند. با این حال، ‘check out’ بیشتر عملی را توصیف میکند که در کانتر کتابخانه انجام میدهید، یعنی ثبت رسمی امانت گرفتن کتاب. ‘Borrow’ میتواند به معنای کلیتر ‘قرض گرفتن’ باشد. در محیط کتابخانه، هر دو را میتوانید به کار ببرید و منظور شما فهمیده میشود.
کاش این مطلب رو زودتر میخوندم! یک بار به خاطر ‘overdue fine’ خیلی دردسر کشیدم چون نمیدونستم چی باید بگم. الان فهمیدم ‘renew’ یعنی تمدید، چقدر ساده بود!
نرگس عزیز، امیدواریم حالا این اصطلاحات به شما کمک کنند تا تجربه بهتری از کتابخانهها داشته باشید. ‘Overdue fine’ هم اصطلاح بسیار مهمی برای جریمه دیرکرد است که در آینده به آن بیشتر خواهیم پرداخت. موفق باشید!
مطلب عالی بود! آیا ‘librarian’ همیشه به کسی گفته میشه که پشت میز کتابخونه نشسته؟ یا به مسئولین بخشهای دیگه هم میگن؟
سوال جالبی است، علی. ‘Librarian’ به معنای کلی ‘کتابدار’ است و میتواند به هر متخصصی در کتابخانه اطلاق شود، چه آن که پشت میز امانت نشسته باشد، چه مسئول بخش مرجع (reference librarian)، چه مسئول آرشیو و … آنها متخصصین اطلاعاتی هستند که در اداره و مدیریت منابع کتابخانه فعالیت میکنند.
مرسی از این راهنمای جامع. ‘Can I renew this book online?’ این جمله خیلی کاربردیه، دقیقاً همین چیزی بود که میخواستم یاد بگیرم.
خوشحالیم که جمله مورد نظرتان را پیدا کردید، پانتئا. همین جملات کاربردی هستند که به شما اعتماد به نفس استفاده از زبان در موقعیتهای واقعی را میدهند.
فکر میکنم ‘check out’ توی فروشگاهها هم استفاده میشه. آیا معنی ‘خرید کردن’ میده اونجا؟ ربطی به این موضوع داره؟
بله مهران، مشاهده شما کاملاً درسته. ‘Check out’ در فروشگاهها به معنی ‘حساب کردن و خارج شدن’ (پرداخت و ترک فروشگاه) است. این دو کاربرد از ریشه مشترک ‘بررسی کردن و ثبت کردن’ میآیند. در کتابخانه یعنی ‘ثبت کردن برای امانت گرفتن’ و در فروشگاه یعنی ‘ثبت کردن برای خرید و پرداخت’. زمینه استفاده، معنای دقیق را مشخص میکند.
واقعا اضطراب زبان در محیطهای جدید یک چالشه. ممنون که به این نکته روانشناسی اشاره کردید. این اصطلاحات واقعا کمک میکنه.
بله لیلا، هدف ما دقیقاً کاهش همین اضطراب است. با تسلط بر واژگان و اصطلاحات کلیدی، میتوانید با اطمینان بیشتری با موقعیتهای جدید روبرو شوید.
یه سوال، آیا ‘borrow’ فقط برای کتاب استفاده میشه؟ مثلاً میشه گفت ‘borrow a pen’؟
سوال عالی و هوشمندانهای است، امیر. بله، ‘borrow’ یک فعل عمومی برای ‘قرض گرفتن’ است و برای هر شیئی که به صورت موقت از کسی میگیرید و قصد بازگرداندن آن را دارید، استفاده میشود. مثلاً: ‘Can I borrow your pen?’ (میشه خودکارت رو قرض بگیرم؟)
تلفظ ‘due date’ چطوریه؟ آیا ‘dju date’ یا ‘doo date’؟ ممنون میشم راهنمایی کنید.
غزل عزیز، تلفظ صحیح ‘due date’ بیشتر شبیه ‘دو دِیت’ (doo deɪt) است. صدای ‘d’ در ابتدا به همراه صدای ‘oo’ (مانند ‘moon’) و سپس ‘date’ که همان تلفظ عادی کلمه ‘date’ (تاریخ) است.
ممنون از مقاله خوبتون. ‘Ask the librarian for help with the archives.’ این مثال خیلی خوب و مفیدی بود.
خوشحالیم که مثالها برایتان کاربردی بود کاووس. سعی میکنیم همیشه جملات را در بافت واقعی ارائه دهیم تا یادگیری موثرتر باشد.
آیا اصطلاحی برای ‘برگرداندن کتاب’ هم وجود داره؟ توی مقاله ندیدم.
سوال بسیار مهمی پرسیدید بهنام! بله، اصطلاح متداول برای ‘برگرداندن کتاب’ در کتابخانه، ‘return a book’ است. به عنوان مثال: ‘I’d like to return these books.’ (میخواهم این کتابها را برگردانم).
وااای این بخش ‘واژگان پایه: افراد و مکانها در کتابخانه’ خیلی به موقع بود. من همیشه بین ‘library’ و ‘bookstore’ قاطی میکنم! البته ربطی به واژگان مقاله نداشت ولی به هر حال ممنون.
خوشحالیم که این بخش براتون مفید بوده شادان! نکته شما هم بسیار مهم است. ‘Library’ مکانی برای امانت گرفتن و مطالعه کتاب است، در حالی که ‘bookstore’ مکانی برای خرید کتاب است. این تفاوت اساسی آنهاست.
مطلب پر از نکته بود. یادگیری این جملات کمک میکنه وقتی سفر میریم حس اعتماد به نفس بیشتری داشته باشیم.
کاملاً درسته مونا. هدف اصلی ما هم همین است که زبانآموزان بتوانند با اعتماد به نفس در موقعیتهای واقعی ارتباط برقرار کنند و از زبان لذت ببرند.
اگر بخواهیم بگیم ‘کتاب رو دیر آوردم’، اصطلاح خاصی داره؟ یعنی مثل ‘overdue’ هست؟
فرهاد جان، بله. اگر بخواهید بگویید ‘کتاب رو دیر آوردم’، میتوانید از جملاتی مثل ‘My book is overdue’ (کتابم دیر شده/موعدش گذشته) یا ‘I returned the book late’ (کتاب را دیر برگرداندم) استفاده کنید. ‘Overdue’ صفت است و به کتاب یا موعدی اشاره دارد که از زمان مقررش گذشته است.
سلام. آیا ‘check out’ فقط برای کتاب استفاده میشه یا برای چیزای دیگه هم میشه استفاده کرد مثلاً وسایل ورزشی که از یه باشگاه قرض میگیریم؟
سلام زهرا. سوال خوبی پرسیدید. ‘Check out’ در معنای ‘امانت گرفتن’ یا ‘قرض گرفتن’ بیشتر در محیطهایی مثل کتابخانه یا مراکز اجارهای رسمی (مانند اجاره تجهیزات) به کار میرود که فرایند ثبت و تایید رسمی برای امانت گرفتن یک وسیله وجود دارد. برای وسایل ورزشی از باشگاه هم اگر سیستم مشابهی باشد، میتوان استفاده کرد، در غیر این صورت ‘borrow’ عمومیتر است.
ممنون بابت آموزش. میشه چند تا ژانر کتاب رو هم بگید که اگه کسی پرسید ‘What genre do you like?’ بتونیم جواب بدیم؟
خواهش میکنم امید. حتماً! برخی از ژانرهای پرکاربرد عبارتند از: ‘Fiction’ (داستانی)، ‘Non-fiction’ (غیرداستانی)، ‘Fantasy’ (فانتزی)، ‘Science Fiction’ (علمی-تخیلی)، ‘Mystery’ (معمایی)، ‘Thriller’ (هیجانانگیز)، ‘Biography’ (زندگینامه)، ‘History’ (تاریخ)، ‘Poetry’ (شعر).