- چگونه میتوان با یادگیری چند پیشوند و پسوند، معنی صدها لغت جدید انگلیسی را حدس زد؟
- مهمترین پیشوندهای منفیساز و پسوندهای اسمساز در زبان انگلیسی کدامند؟
- آیا اضافه کردن پیشوند و پسوند انگلیسی همیشه قواعد یکسانی دارد؟
- چطور میتوان از دانش پیشوندها و پسوندها برای تقویت مهارتهای نوشتاری (Writing) و درک مطلب (Reading) استفاده کرد؟
در این مقاله جامع، به تمام این سوالات پاسخ خواهیم داد و به شما نشان میدهیم که چطور با یادگیری هوشمندانه مهمترین پیشوندها و پسوندها، میتوانید دایره واژگان خود را به شکل چشمگیری گسترش دهید. تسلط بر پیشوند و پسوند انگلیسی مانند داشتن یک کلید جادویی برای باز کردن قفل کلمات جدید است. با این دانش، دیگر هنگام مواجهه با لغات ناآشنا در متون انگلیسی سردرگم نخواهید شد و با اطمینان بیشتری میتوانید معنای آنها را رمزگشایی کنید.
پیشوند (Prefix) چیست و چه کاربردی دارد؟
پیشوندها (Prefixes) گروهی از حروف هستند که به ابتدای یک کلمه پایه (root word) اضافه میشوند و معنای آن را تغییر میدهند. یکی از نکات کلیدی در مورد پیشوندها این است که آنها معمولاً نوع دستوری کلمه را عوض نمیکنند؛ یعنی اگر پیشوندی به یک فعل اضافه شود، کلمه جدید همچنان یک فعل باقی میماند. یادگیری پیشوندها به شما کمک میکند تا با سرعت بیشتری معنای کلمات را درک کنید، بهخصوص معنای متضاد یا مفهومی جدید از یک کلمه آشنا.
پیشوندهای منفیساز (Negative Prefixes)
یکی از پرکاربردترین دستههای پیشوند و پسوند انگلیسی، پیشوندهای منفیساز هستند. این پیشوندها معنای کلمه را معکوس یا مخالف میکنند. یادگیری این گروه به تنهایی میتواند توانایی درک مطلب شما را متحول کند.
- un-: این پیشوند رایجترین پیشوند منفیساز است و به معنای «نه» یا «غیر» است. مثال: unhappy (ناراحت)، unable (ناتوان)، uncertain (نامشخص).
- in-, im-, il-, ir-: این چهار پیشوند همگی معنای «نه» یا «بی» میدهند. انتخاب بین آنها معمولاً به حرف اول کلمه پایه بستگی دارد.
- in-: قبل از اکثر حروف میآید: incorrect (نادرست)، invisible (نامرئی).
- im-: معمولاً قبل از حروفی مانند ‘m’ و ‘p’ میآید: impossible (غیرممکن)، impolite (بیادب).
- il-: قبل از حرف ‘l’ میآید: illegal (غیرقانونی)، illogical (غیرمنطقی).
- ir-: قبل از حرف ‘r’ میآید: irregular (بیقاعده)، irresponsible (غیرمسئول).
- dis-: این پیشوند نیز برای بیان تضاد و مخالفت به کار میرود. مثال: disagree (مخالفت کردن)، disappear (ناپدید شدن)، dishonest (نادرستکار).
- non-: به معنای «بدون» یا «غیر» است و اغلب برای مفاهیم فنی یا رسمی استفاده میشود. مثال: non-profit (غیرانتفاعی)، non-smoker (غیرسیگاری).
پیشوندهای مکانی و جهتی (Positional Prefixes)
این پیشوندها اطلاعاتی در مورد مکان، موقعیت یا جهت ارائه میدهند.
- sub-: به معنای «زیر» یا «پایینتر». مثال: subway (مترو، راه زیرزمینی)، submarine (زیردریایی).
- inter-: به معنای «بین» یا «میان». مثال: international (بینالمللی)، interact (تعامل داشتن).
- trans-: به معنای «از میان» یا «در عرض». مثال: transport (حملونقل)، transatlantic (در عرض اقیانوس اطلس).
- pre-: به معنای «قبل از». مثال: preview (پیشنمایش)، prehistoric (ماقبل تاریخ).
- post-: به معنای «بعد از». مثال: postwar (پس از جنگ)، postgraduate (فوق لیسانس).
پیشوندهای عددی (Number Prefixes)
این گروه از پیشوندها تعداد یا مقدار را نشان میدهند و در بسیاری از کلمات علمی و عمومی دیده میشوند.
| پیشوند | معنی | مثال (ترجمه) |
|---|---|---|
| uni- / mono- | یک | unicycle (تکچرخه)، monologue (تکگویی) |
| bi- / di- | دو | bicycle (دوچرخه)، dioxide (دیاکسید) |
| tri- | سه | triangle (مثلث)، trilogy (سهگانه) |
| multi- | چند / بسیار | multinational (چندملیتی)، multitasking (چندوظیفگی) |
پسوند (Suffix) چیست و چه نقشی دارد؟
پسوندها (Suffixes) حروفی هستند که به انتهای یک کلمه پایه اضافه میشوند. برخلاف پیشوندها، پسوندها اغلب نقش دستوری (Part of Speech) کلمه را تغییر میدهند. برای مثال، یک فعل را به اسم، یا یک اسم را به صفت تبدیل میکنند. تسلط بر پسوندها به شما کمک میکند تا ساختار جملات را بهتر درک کرده و در مهارت نوشتاری، کلمات مناسبتری را به کار ببرید.
پسوندهای اسمساز (Noun Suffixes)
این پسوندها کلمات دیگر (معمولاً فعل یا صفت) را به اسم تبدیل میکنند. آنها اغلب به یک عمل، فرآیند، حالت یا یک شخص اشاره دارند.
- -tion / -sion: این پسوندها به «عمل» یا «فرآیند» اشاره دارند. مثال: action (عمل، از فعل act)، decision (تصمیم، از فعل decide).
- -ment: به نتیجه یک عمل یا یک فرآیند اشاره دارد. مثال: improvement (بهبود، از فعل improve)، enjoyment (لذت، از فعل enjoy).
- -ness: یک صفت را به اسم تبدیل میکند و به «حالت» یا «کیفیت» اشاره دارد. مثال: happiness (خوشحالی، از صفت happy)، kindness (مهربانی، از صفت kind).
- -er / -or / -ist: این پسوندها به شخصی اشاره دارند که یک کار خاص را انجام میدهد یا به یک حوزه خاص تعلق دارد. مثال: teacher (معلم)، actor (بازیگر)، artist (هنرمند)، scientist (دانشمند).
- -ity / -ty: این پسوند نیز کیفیت یا حالت چیزی را بیان میکند. مثال: reality (واقعیت)، honesty (صداقت).
پسوندهای صفتساز (Adjective Suffixes)
این پسوندها به انتهای کلمات (معمولاً اسم یا فعل) اضافه میشوند تا آنها را به صفت تبدیل کنند و ویژگی یا حالتی را توصیف کنند.
- -able / -ible: به معنای «قابلِ» یا «تواناییِ». مثال: readable (قابل خواندن)، visible (قابل مشاهده).
- -ful: به معنای «پُر از». مثال: beautiful (زیبا، پر از زیبایی)، hopeful (امیدوار، پر از امید).
- -less: متضاد -ful است و به معنای «بدونِ». مثال: homeless (بیخانمان)، hopeless (ناامید).
- -ous / -ious: به معنای «دارای کیفیتِ». مثال: dangerous (خطرناک)، mysterious (مرموز).
- -al: به معنای «مربوط به». مثال: national (ملی)، historical (تاریخی).
پسوندهای فعلساز و قیدساز
گروه دیگری از پسوندها برای ساختن فعل و قید به کار میروند که درک آنها برای ساخت جملات صحیح ضروری است.
پسوندهای فعلساز (Verb Suffixes)
- -ize / -ise: به معنای «تبدیل کردن به» یا «شدن». مثال: modernize (مدرن کردن)، realise (فهمیدن).
- -en: اغلب برای تبدیل صفت به فعل به کار میرود و به معنای «کردن» است. مثال: shorten (کوتاه کردن)، weaken (ضعیف کردن).
- -ify: به معنای «ساختن» یا «تبدیل کردن». مثال: justify (توجیه کردن)، simplify (ساده کردن).
پسوند قیدساز (Adverb Suffix)
- -ly: این پسوند مشهورترین پسوند قیدساز است. با اضافه کردن آن به یک صفت، یک قید حالت ساخته میشود که چگونگی انجام فعل را توصیف میکند. مثال: quickly (به سرعت)، carefully (با دقت).
چگونه از دانش پیشوند و پسوند انگلیسی برای یادگیری بهتر استفاده کنیم؟
اکنون که با مهمترین انواع پیشوند و پسوند انگلیسی آشنا شدید، زمان آن است که از این دانش به صورت عملی استفاده کنید. در ادامه چند راهکار کاربردی ارائه میشود:
- کلمات را تجزیه کنید: هرگاه با یک کلمه طولانی و ناآشنا مواجه شدید، سعی کنید آن را به اجزای تشکیلدهندهاش یعنی پیشوند، ریشه و پسوند تجزیه کنید. برای مثال، کلمه “unbelievable” را میتوان به un- (نه) + believe (باور کردن) + -able (قابل) تقسیم کرد و به معنای «باورنکردنی» رسید.
- دفترچه لغات هوشمند بسازید: به جای حفظ کردن لیستی از کلمات نامرتبط، آنها را بر اساس پیشوند یا پسوند مشترک دستهبندی کنید. مثلاً یک صفحه را به پیشوند “re-” (دوباره) اختصاص دهید و کلماتی مانند rewrite، reread، rebuild را زیر آن یادداشت کنید.
- در خواندن فعال باشید: هنگام خواندن یک متن انگلیسی، زیر کلماتی که پیشوند یا پسوند دارند خط بکشید. این کار به شما کمک میکند تا الگوها را سریعتر تشخیص دهید و این ساختارها در ذهن شما تثبیت شوند.
- از آنها در نوشتار خود استفاده کنید: بهترین راه برای تثبیت یادگیری، استفاده عملی است. سعی کنید در تمرینهای نوشتاری خود آگاهانه از کلماتی با پیشوندها و پسوندهای مختلف استفاده کنید تا دامنه واژگان فعال شما گسترش یابد.
در نهایت، به خاطر داشته باشید که یادگیری پیشوند و پسوند انگلیسی یک مهارت قدرتمند است که فراتر از حفظ لغت عمل میکند. این دانش به شما یک ابزار تحلیلی میدهد تا با ساختار زبان انگلیسی ارتباط عمیقتری برقرار کنید و با اعتماد به نفس بیشتری با کلمات جدید روبرو شوید. با تمرین مستمر، این مهارت به بخشی طبیعی از فرآیند یادگیری شما تبدیل خواهد شد.




واقعاً عالی بود! من همیشه گیج میشدم که چرا بعضی جاها از un استفاده میشه و بعضی جاها از dis. مثلاً تفاوت واقعی بین unhappy و dissatisfied در چیه؟
سارای عزیز، سوال خیلی خوبی پرسیدی! هر دو پیشوند منفیساز هستند اما un- معمولاً برای صفتهای ساده و عمومیتر به کار میره، در حالی که dis- اغلب بار معنایی قویتری داره و ممکنه به معنای مخالفت یا نبودِ یک ویژگی باشه. مثلاً dissatisfied به معنای ناراضی بودن از یک عملکرد خاصه.
ممنون از مقاله خوبتون. من توی یک فیلم کلمه ‘unbelievable’ رو شنیدم. الان با خوندن این متن فهمیدم که un پیشونده و able پسوند. یعنی ریشه اصلی کلمه believe بوده!
دقیقاً همینطوره امیرحسین جان! این قدرتِ شناخت اجزای کلمه است. وقتی ریشه believe (باور کردن) رو بشناسی، میتونی بفهمی unbelievable یعنی ‘غیرقابل باور’. آفرین به نکتهسنجیت.
آیا پسوند ness همیشه صفت رو به اسم تبدیل میکنه؟ مثل kindness؟
بله مریم جان، یکی از پرکاربردترین پسوندهای اسمساز از صفت، همین -ness هست. مثل: Happiness, Sadness, Weakness. این یکی از بهترین راهها برای حدس زدن نقش کلمه در جمله است.
من شنیدم که پیشوند re به معنی دوباره انجام دادنه. کلماتی مثل redo یا rewrite مثالهای خوبی هستن؟
در مورد پیشوند mis چطور؟ من کلمه misunderstand رو زیاد شنیدم. آیا همیشه معنی اشتباه انجام دادن میده؟
بله زهرا جان، mis- به معنای ‘اشتباه’ یا ‘به شکل بد’ هست. مثلاً misspell یعنی اشتباه هجی کردن و misunderstand یعنی اشتباه متوجه شدن. یادگیری این پیشوند خیلی به درک مطلب کمک میکنه.
توی متون آکادمیک خیلی از پسوند -tion استفاده میشه. آیا این پسوند همیشه اسمسازه؟
نیما جان، صد در صد! پسوند -tion (و مشتقاتش مثل -sion) تقریباً همیشه برای تبدیل فعل به اسم استفاده میشه. مثل Inform -> Information یا Create -> Creation. در رایتینگ آیلتس این دانش خیلی به کارت میاد.
یک سوال داشتم، پیشوندهایی مثل il, ir, im همون کار un رو انجام میدن؟ مثلاً برای کلمه legal چرا میگیم illegal؟
سوال هوشمندانهای بود فاطمه عزیز. اینها در واقع مدلهای مختلف یک پیشوند هستند که برای راحتی تلفظ تغییر شکل میدن. کلماتی که با L شروع میشن معمولاً il- میگیرن و کلماتی که با R شروع میشن ir- (مثل irregular).
پسوندهای -ful و -less که متضاد هم هستن خیلی جالبن. مثل hopeful و hopeless. یاد گرفتنشون دایره لغات رو دو برابر میکنه.
من همیشه فکر میکردم یاد گرفتن لغات فقط حفظ کردنه، ولی این روش «ساختارشناسی» خیلی منطقیتره. ممنون از سایت خوبتون.
خواهش میکنم مهسا جان. هدف ما همینه که یادگیری زبان رو از حالت حفظی خارج کنیم و به صورت تحلیلی بهتون آموزش بدیم. خوشحالیم که برات مفید بوده.
آیا اضافه کردن پسوند به آخر کلمه، تلفظ ریشه کلمه رو عوض میکنه؟
پیشوند pre- رو توی کلمه prefix داریم، یعنی خودش هم یه مثال از این قاعده است؟
چه نکته ظریفی الناز جان! بله، pre- یعنی «قبل» و fix یعنی «قرار دادن». پس prefix یعنی چیزی که در ابتدا یا قبلِ کلمه قرار میگیره. عالی بود!
در مورد کلمه ‘wireless’ چطور؟ یعنی بدون سیم؟ پس -less یعنی بدونِ چیزی؟
دقیقاً جواد عزیز. -less یک پسوند نفی هست که به معنی ‘بدونِ’ یا ‘فاقدِ’ هست. کلماتی مثل colorless (بیرنگ) یا fearless (بیباک) هم به همین صورت ساخته میشن.
من توی ریدینگهای تافل خیلی با لغات طولانی مواجه میشم. فکر کنم اگر این لیست رو کامل حفظ کنم، بتونم معنی لغات سخت رو حدس بزنم.
هانیه جان، حفظ کردن لیست به تنهایی کافی نیست، سعی کن توی متون مختلف اونها رو پیدا کنی. اما قطعاً شناخت این ساختارها، سرعت درک مطلب تو رو در آزمونهایی مثل تافل و آیلتس چند برابر میکنه.
تفاوت پسوند -able و -ible در چیه؟ هر دو به معنی «قابلِ» هستن؟
سعید عزیز، بله هر دو یک معنی دارن. تفاوتشون بیشتر در ریشه کلمات نهفته است؛ کلمات لاتین معمولاً -ible میگیرن (مثل visible) و اکثر کلمات انگلیسی -able (مثل washable). قاعده قطعی نداره ولی -able رایجتره.
کلمه ‘overthink’ هم از این قاعده پیروی میکنه؟ over اینجا پیشونده؟
پیشوند anti- رو توی اخبار زیاد میشنویم، مثل anti-government. یعنی ضد دولت؟
بله حسین جان، anti- به معنای ضد یا مخالف هست و در متون سیاسی و علمی کاربرد خیلی زیادی داره.
کاش برای هر کدوم از اینها یک تمرین هم میگذاشتید تا خودمون رو امتحان کنیم.
پیشنهاد خیلی خوبیه سپیده جان! حتماً در آپدیتهای بعدی مقاله، بخش کوئیز و تمرین رو هم اضافه میکنیم. ممنون از نظرت.
پسوند -ize که برای فعلسازی استفاده میشه (مثل realize) خیلی کاربردیه. آیا برای همه صفتها میشه استفاده کرد؟
بابک عزیز، خیر، برای همه صفتها نمیشه استفاده کرد اما برای بسیاری از اونها کاربرد داره. مثلاً Modernize یا Organize. باید دقت کرد که هر کلمه ساختار استاندارد خودش رو در دیکشنری داره.
این مقاله مثل یک کلید جادویی بود، واقعاً ممنون!
پسوند -ly همیشه قید میسازه؟ مثلاً در کلمه friendly چطور؟
نکته بسیار مهمی بود فرهاد جان! اکثر اوقات -ly قیدساز هست (مثل quickly)، اما استثناهایی مثل friendly یا lovely داریم که صفت هستند. همیشه باید به نقش کلمه در جمله هم توجه کرد.