لغات دندانپزشکی برای بیماران: نام دندان‌ها و مشکلات رایج

• آیا تا به حال در صندلی دندانپزشکی نشسته‌اید و با وجود درد زیاد، نتوانسته‌اید دقیقاً توضیح دهید که کدام دندان شما درد می‌کند؟
• آیا هنگام مطالعه مقالات پزشکی یا دیدن ویدیوهای آموزشی، با شنیدن اصطلاحات دندانپزشکی انگلیسی احساس سردرگمی کرده‌اید؟
• آیا نگران این هستید که در یک سفر خارجی یا در دوران مهاجرت، به دلیل ندانستن لغات تخصصی، هزینه‌های اضافی برای درمان‌های اشتباه بپردازید؟
• آیا می‌دانستید که بسیاری از سوءتفاهم‌ها در مطب دندانپزشکی تنها به دلیل ندانستن تفاوت بین یک «پوسیدگی ساده» و «نیاز به عصب‌کشی» است؟

بسیاری از زبان‌آموزان، حتی در سطوح پیشرفته، وقتی نوبت به مسائل پزشکی و سلامت می‌رسد، دچار “اضطراب زبانی” (Language Anxiety) می‌شوند. دندانپزشکی یکی از آن حوزه‌هایی است که کلمات در آن بسیار دقیق و تخصصی هستند. در این مقاله جامع، ما قصد داریم اصطلاحات دندانپزشکی انگلیسی را از ساده‌ترین مفاهیم (مانند نام دندان‌ها) تا پیچیده‌ترین جراحی‌ها به زبانی ساده و کاربردی برای شما کالبدشکافی کنیم. هدف ما این است که شما در پایان این مطلب، با اعتماد به نفس کامل بتوانید مشکل دندان خود را به هر دندانپزشکی در سطح جهان توضیح دهید.

دسته‌بندی موضوعی	اصطلاحات کلیدی (Key Terms)	معنی و کاربرد فارسی
انواع دندان‌ها	Incisor, Canine, Molar	دندان‌های پیشین، نیش و آسیاب
مشکلات رایج	Cavity, Plaque, Abscess	پوسیدگی، جرم (پلاک) و آبسه
روش‌های درمان	Filling, Root Canal, Crown	پر کردن، عصب‌کشی و روکش دندان
علائم درد	Throbbing pain, Sensitivity	درد ضربان‌دار و حساسیت دندانی

بخش اول: کالبدشناسی دندان و دهان به انگلیسی

پیش از آنکه بخواهید درباره درد صحبت کنید، باید بدانید درباره چه چیزی حرف می‌زنید. از نظر زبان‌شناسی کاربردی، نامگذاری دندان‌ها اولین قدم برای برقراری ارتباط موثر است. دندان‌ها در انگلیسی بر اساس عملکردشان نامگذاری شده‌اند.

نام انواع دندان‌ها (Types of Teeth)

• Incisors: دندان‌های پیشین. (دندان‌های صاف و تیزی که در جلوی دهان برای بریدن غذا استفاده می‌شوند).
• Canines: دندان‌های نیش. (دندان‌های نوک‌تیزی که در کنار دندان‌های پیشین قرار دارند؛ در انگلیسی به آن‌ها Eye Teeth هم گفته می‌شود).
• Premolars: دندان‌های آسیاب کوچک. (بین دندان نیش و آسیاب بزرگ قرار دارند).
• Molars: دندان‌های آسیاب بزرگ. (در انتهای دهان برای جویدن و له کردن غذا).
• Wisdom Teeth: دندان عقل. (آخرین دندان‌های آسیاب که معمولاً در سنین جوانی رشد می‌کنند).

اجزای تشکیل‌دهنده دندان (Tooth Structure)

اگر دندانپزشک بخواهد عمق مشکل شما را توضیح دهد، احتمالاً از این واژه‌ها استفاده می‌کند. یادگیری این لغات به شما کمک می‌کند تا شدت آسیب را درک کنید:

• Enamel: مینای دندان. (سخت‌ترین ماده در بدن انسان که لایه بیرونی دندان را می‌پوشاند).
• Dentin: عاج دندان. (لایه زیر مینا که از عصب محافظت می‌کند).
• Pulp: پالپ یا مغز دندان. (جایی که رگ‌های خونی و اعصاب قرار دارند).
• Gum (Gingiva): لثه. (بافتی که ریشه دندان را می‌پوشاند).
• Root: ریشه دندان. (بخش زیرین دندان که در استخوان فک قرار دارد).

بخش دوم: توصیف مشکلات دندانی (Symptoms and Problems)

بسیاری از زبان‌آموزان به اشتباه برای هر دردی از واژه Pain استفاده می‌کنند. اما برای یک دندانپزشک، نوع درد (نوع صفت استفاده شده) تعیین‌کننده نوع درمان است. در یادگیری اصطلاحات دندانپزشکی انگلیسی، استفاده از صفت‌های دقیق بسیار حیاتی است.

انواع درد دندان

• Sharp pain: درد تیز و ناگهانی (معمولاً هنگام برخورد با سرما یا گرما).
• Dull ache: درد مبهم و مداوم که شدت کمی دارد اما قطع نمی‌شود.
• Throbbing pain: درد ضربان‌دار (معمولاً نشانه عفونت یا آبسه).
• Sensitivity: حساسیت (مثلاً به بستنی یا چای داغ).

مشکلات رایج دندانپزشکی

در اینجا لیستی از رایج‌ترین مشکلاتی که بیماران با آن مواجه هستند آورده شده است:

• Cavity / Tooth Decay: پوسیدگی دندان یا سوراخ شدن آن.
• Plaque: پلاک دندانی (لایه چسبنده‌ای از باکتری‌ها).
• Tartar (Calculus): جرم دندان (پلاک سخت شده که فقط دندانپزشک می‌تواند آن را پاک کند).
• Gingivitis: التهاب لثه (مرحله اولیه بیماری لثه).
• Periodontitis: عفونت شدید لثه که می‌تواند منجر به از دست رفتن دندان شود.
• Abscess: آبسه یا تجمع چرک در اثر عفونت.
• Impacted Tooth: دندان نهفته (معمولاً در مورد دندان عقل به کار می‌رود که فضایی برای رویش ندارد).

بخش سوم: روش‌های درمان و اصطلاحات تخصصی در مطب

وقتی دندانپزشک طرح درمان را ارائه می‌دهد، دانستن این کلمات به شما کمک می‌کند تا بین گزینه‌های مختلف (مثلاً کشیدن دندان یا نگهداری آن) تصمیم درستی بگیرید.

درمان‌های ترمیمی (Restorative Procedures)

1. Filling: پر کردن دندان. (وقتی پوسیدگی کوچک باشد).
2. Root Canal (Endodontics): عصب‌کشی. (زمانی که عفونت به پالپ دندان رسیده باشد).
3. Extraction: کشیدن دندان. (خارج کردن کامل دندان).
4. Scaling and Root Planing: جرم‌گیری عمیق.
5. Crown (Cap): روکش دندان. (یک کلاهک که روی دندان آسیب‌دیده قرار می‌گیرد تا ظاهر و عملکرد آن را حفظ کند).

زیبایی و ارتودنسی

• Braces: بریس یا ارتودنسی (برای صاف کردن دندان‌ها).
• Whitening / Bleaching: سفید کردن دندان‌ها.
• Veneers: لمینت یا ونیر (لایه نازکی که برای زیبایی روی دندان چسبانده می‌شود).
• Implant: ایمپلنت (جایگزین دائمی برای دندان از دست رفته).

بخش چهارم: تفاوت‌های لهجه‌ای و فرهنگی (US vs. UK)

به عنوان یک زبان‌شناس کاربردی، باید اشاره کنم که اگرچه اکثر اصطلاحات پزشکی در سراسر جهان یکسان هستند، اما در مکالمات روزمره بین انگلیسی آمریکایی و بریتانیایی تفاوت‌هایی وجود دارد.

دندان‌های مصنوعی

موضوع	انگلیسی آمریکایی (US)	انگلیسی بریتانیایی (UK)
محل کار دندانپزشک	Dentist’s office	Dental surgery
Dentures	False teeth (بیشتر در محاوره)
بررسی دوره‌ای	Check-up	Routine inspection

بخش پنجم: فرمول‌های مکالمه در مطب دندانپزشکی

برای کاهش اضطراب زبانی، بهتر است از جملات آماده یا Sentence Starters استفاده کنید. این کار به مغز شما اجازه می‌دهد تا روی محتوا تمرکز کند، نه گرامر پیچیده.

توضیح مشکل (The Formula: I have + Symptom)

• ✅ Correct: I have a sharp pain in my lower left molar.
• ❌ Incorrect: My down left tooth is very bad pain.
• ✅ Correct: My gums bleed whenever I brush.
• ✅ Correct: I lost a filling and now it’s sensitive to cold.

درخواست اطلاعات از دندانپزشک

• “How many appointments will this treatment take?” (این درمان چند جلسه طول می‌کشد؟)
• “Will the procedure be done under local anesthesia?” (آیا عمل با بیهوشی موضعی انجام می‌شود؟)
• “What are the post-op (post-operative) instructions?” (مراقبت‌های بعد از عمل چیست؟)

اشتباهات رایج و باورهای غلط (Common Myths & Mistakes)

در یادگیری اصطلاحات دندانپزشکی انگلیسی، اشتباهات گرامری و معنایی کوچکی وجود دارد که می‌تواند معنا را کاملاً عوض کند:

• اشتباه در جمع بستن: کلمه Tooth بی‌قاعده است. هرگز نگویید Tooths. جمع آن Teeth است. (My teeth hurt).
• تفاوت بین Dentist و Hygienist: دندانپزشک (Dentist) جراحی و درمان‌های سنگین را انجام می‌دهد، اما بهداشت‌کار دهان (Hygienist) معمولاً فقط جرم‌گیری و آموزش‌های پیشگیرانه را بر عهده دارد.
• ترس از واژه Root Canal: بسیاری از زبان‌آموزان فکر می‌کنند این به معنای “کندن کانال” است! در واقع این واژه به فضای داخلی ریشه اشاره دارد که تمیز می‌شود.

سوالات متداول (FAQ)

۱. فرق بین Cavity و Caries چیست؟

هر دو به معنای پوسیدگی هستند. Caries اصطلاح علمی و پزشکی است که دندانپزشکان در گزارش‌ها می‌نویسند، اما Cavity کلمه‌ای است که مردم عادی برای سوراخ دندان به کار می‌برند.

۲. منظور از Wisdom Tooth چیست؟

این دندان همان «دندان عقل» خودمان است. از آنجا که این دندان در سنین ۱۷ تا ۲۵ سالگی (زمانی که فرد به بلوغ فکری یا حکمت می‌رسد) رشد می‌کند، در انگلیسی به آن Wisdom (خرد/عقل) می‌گویند.

۳. اگر بگویم “My tooth is loose” یعنی چه؟

این یعنی دندان شما لق شده است. واژه Loose برای دندان‌هایی که ثبات ندارند استفاده می‌شود.

۴. فرق بین Anesthesia و Numb چیست؟

Anesthesia (بیهوشی/بی‌حسی) نام دارو یا فرآیند است. Numb حالتی است که شما در دهان خود حس می‌کنید (بی‌حس بودن). مثلاً می‌گویید: “My lip is still numb”.

نتیجه‌گیری و گام بعدی

یادگیری اصطلاحات دندانپزشکی انگلیسی فقط برای تقویت زبان نیست؛ بلکه ابزاری برای حفظ سلامتی و کاهش استرس در موقعیت‌های حساس است. نگران نباشید اگر نمی‌توانید همه این لغات را به یکباره حفظ کنید. مهم‌ترین نکته این است که بتوانید با استفاده از نام دندان‌ها و توصیف دقیق نوع درد، منظور خود را برسانید.

توصیه ما به شما این است که یک بار دیگر جدول بخش اول را مرور کنید و سعی کنید در آینه به دندان‌های خود نگاه کرده و نام هر کدام را به انگلیسی صدا بزنید. این تمرین ساده، اضطراب زبانی شما را در ملاقات بعدی با دندانپزشک به شدت کاهش می‌دهد. به یاد داشته باشید، دندانپزشکان به شنیدن لهجه‌های مختلف عادت دارند، پس با اعتماد به نفس صحبت کنید!