مجله آموزش زبان EnglishVocabulary.ir

لغات ضروری بیماری‌های کلیه و نفرولوژی

در این راهنمای جامع، ما به بررسی دقیق و کاربردی لغات تخصصی نفرولوژی می‌پردازیم و این مفاهیم را به گونه‌ای دسته‌بندی می‌کنیم که دیگر هرگز در درک یا استفاده از آن‌ها دچار اشتباه نشوید.

اصطلاح تخصصی معادل فارسی مثال کاربردی (Example)
Chronic Kidney Disease (CKD) بیماری مزمن کلیوی Early detection of CKD can prevent its progression.
Glomerular Filtration Rate (GFR) نرخ فیلتراسیون گلومرولی The GFR is the best test to measure your level of kidney function.
Hemodialysis همودیالیز (دیالیز خونی) The patient undergoes hemodialysis three times a week.
Nephrolithiasis سنگ کلیه Nephrolithiasis can cause severe pain in the lower back.
📌 شاید این مطلب هم برایتان جالب باشد:اصطلاحات استارتاپی: Pitch Deck و Unicorn یعنی چی؟

درک ساختار واژگان: ریشه‌شناسی در نفرولوژی

بسیاری از زبان‌آموزان هنگام مواجهه با لغات طولانی پزشکی دچار اضطراب می‌شوند. اما نگران نباشید؛ دنیای پزشکی بر پایه منطق ریشه‌ها بنا شده است. در نفرولوژی، اکثر کلمات از دو ریشه یونانی و لاتین مشتق می‌شوند. درک این ریشه‌ها به شما کمک می‌کند حتی کلماتی را که قبلاً ندیده‌اید، رمزگشایی کنید.

تفاوت Nephro و Renal

شاید برایتان سوال پیش آمده باشد که چرا گاهی از کلمه Nephrology و گاهی از Renal Failure استفاده می‌شود. در زبان انگلیسی تخصصی:

پسوندهای رایج در بیماری‌های کلیه

برای یادگیری بهتر لغات تخصصی نفرولوژی، به این پسوندها دقت کنید:

📌 توصیه می‌کنیم این را هم ببینید:اصطلاح “FOMO” (ترس از جا ماندن) در ترید و زندگی روزمره

آناتومی کلیه و مجاری ادراری به انگلیسی

پیش از آنکه به سراغ بیماری‌ها برویم، باید با اجزای سیستم ادراری (Urinary System) آشنا شویم. تسلط بر این کلمات پایه، پیش‌نیاز درک مفاهیم پیچیده‌تر است.

📌 این مقاله را از دست ندهید:فرار برای ازدواج: معنی “Eloping” چیه؟

اصطلاحات مربوط به تشخیص و آزمایش‌های کلیوی

در محیط‌های درمانی، توانایی خواندن و توضیح نتایج آزمایش بسیار حیاتی است. در این بخش، مهم‌ترین لغات تخصصی نفرولوژی مربوط به تشخیص را بررسی می‌کنیم.

شاخص‌های آزمایش خون و ادرار

هنگام صحبت درباره عملکرد کلیه، این کلمات بیشترین کاربرد را دارند:

روش‌های تصویربرداری و نمونه‌برداری

📌 همراه با این مقاله بخوانید:دسته PS5: “Haptic Feedback” یعنی چی؟ (لرزش هوشمند)

بیماری‌های شایع و اصطلاحات بالینی

در این بخش به سراغ کلماتی می‌رویم که پزشکان برای توصیف وضعیت بیمار استفاده می‌کنند. یادگیری این کلمات به شما کمک می‌کند در بحث‌های علمی یا بالینی با اعتماد به نفس ظاهر شوید.

انواع نارسایی‌های کلیوی

نارسایی کلیه به دو دسته اصلی تقسیم می‌شود:

  1. Acute Kidney Injury (AKI): آسیب حاد کلیوی (که به سرعت ایجاد می‌شود).
  2. End-Stage Renal Disease (ESRD): مرحله نهایی بیماری کلیوی (زمانی که کلیه‌ها دیگر قادر به انجام وظایف خود نیستند).

اختلالات عملکردی

📌 موضوع مشابه و کاربردی:تفاوت “Torque” و “Horsepower” (زور یا سرعت؟)

درمان و مدیریت بیماری‌های کلیوی

وقتی صحبت از درمان به میان می‌آید، لغات تخصصی نفرولوژی وارد فاز عملیاتی می‌شوند. این بخش برای پرستاران و مترجمان پزشکی بسیار مهم است.

انواع دیالیز (Dialysis)

دیالیز فرآیندی است که در آن دستگاه، وظیفه تصفیه خون را به جای کلیه انجام می‌دهد:

پیوند کلیه (Kidney Transplant)

📌 انتخاب هوشمند برای شما:هتریک (Hat-trick) یعنی چی؟ (کلاه و خرگوش؟)

تفاوت‌های لهجه‌ای و نوشتاری: آمریکا در مقابل بریتانیا

در متون پزشکی، تفاوت‌های املایی بین انگلیسی آمریکایی (US) و بریتانیایی (UK) ممکن است باعث سردرگمی شود. به موارد زیر دقت کنید:

مفهوم انگلیسی آمریکایی (US) انگلیسی بریتانیایی (UK)
همودیالیز Hemodialysis Haemodialysis
هماتوری (خون در ادرار) Hematuria Haematuria
ادم (تورم) Edema Oedema

نکته آموزشی: در دنیای آکادمیک هر دو مورد پذیرفته شده است، اما سعی کنید در کل متن خود از یک سیستم املایی واحد پیروی کنید.

📌 پیشنهاد ویژه برای شما:فیلش یاد هندوستان کرده: Elephant remembers India؟!

اشتباهات رایج در استفاده از لغات تخصصی نفرولوژی

بسیاری از زبان‌آموزان برخی کلمات را به جای هم به کار می‌برند که می‌تواند معنای جمله را کاملاً تغییر دهد. بیایید این اشتباهات را بررسی کنیم:

📌 بیشتر بخوانید:چطور تلفن رو “مودبانه” قطع کنیم؟ (بدون اینکه طرف ناراحت بشه)

فرمول‌های کاربردی برای برقراری ارتباط

برای صحبت درباره وضعیت بیمار، می‌توانید از این ساختارهای استاندارد استفاده کنید:

📌 نگاهی به این مقاله بیندازید:معنی “Let him cook”: بذارید کارشو بکنه!

باورهای غلط و اشتباهات رایج (Common Myths & Mistakes)

در یادگیری لغات تخصصی نفرولوژی، برخی تصورات غلط وجود دارد که باید اصلاح شوند:

📌 مطلب مرتبط و خواندنی:دکمه “Diff Lock” ماشین چه ربطی به اصطلاح گاد (God Tier) انگلیسی “Stuck in a rut” داره؟

سوالات متداول (Common FAQ)

1. تفاوت اصلی بین Nephropathy و Nephritis چیست؟

Nephropathy یک اصطلاح کلی برای هر نوع بیماری یا آسیب کلیوی است (مانند نفروپاتی دیابتی)، اما Nephritis به طور خاص به التهاب کلیه اشاره دارد.

2. کلمه GFR در آزمایش‌ها به چه معناست؟

GFR مخفف Glomerular Filtration Rate است. این عدد نشان می‌دهد که کلیه‌های شما در هر دقیقه چند میلی‌لیتر خون را تصفیه می‌کنند. این کلیدی‌ترین عدد برای تشخیص مرحله بیماری کلیوی است.

3. آیا Urinary Tract Infection (UTI) همان بیماری کلیوی است؟

خیر، UTI یک اصطلاح کلی برای عفونت در هر بخش از سیستم ادراری است. اگر عفونت به کلیه‌ها برسد، به آن Pyelonephritis می‌گویند که یک وضعیت جدی‌تر در نفرولوژی است.

4. اصطلاح “Kidney Stones” در انگلیسی رسمی چیست؟

در متون علمی و تخصصی، به جای کلمه عامیانه سنگ کلیه، از Nephrolithiasis یا Renal Calculi استفاده می‌شود.

📌 پیشنهاد مطالعه:اصطلاح “No Pain, No Gain”: فقط یه شعار نیست!

نتیجه‌گیری

یادگیری لغات تخصصی نفرولوژی نه تنها برای متخصصان کادر درمان، بلکه برای هر کسی که می‌خواهد درک بهتری از سلامت خود داشته باشد، ضروری است. با درک ریشه‌های کلمات، شناخت تفاوت‌های ظریف بین اصطلاحات مشابه و پرهیز از اشتباهات رایج، می‌توانید به راحتی بر این حوزه پیچیده مسلط شوید.

فراموش نکنید که زبان انگلیسی پزشکی مانند یک پازل است؛ وقتی قطعات کوچک (ریشه‌ها و پسوندها) را بشناسید، تصویر بزرگ برایتان شفاف خواهد شد. به یادگیری ادامه دهید و از مواجهه با کلمات طولانی نترسید، زیرا هر کلمه داستانی از عملکرد شگفت‌انگیز بدن ما را روایت می‌کند.

این پست چقدر برای شما مفید بود؟

برای امتیاز دادن روی ستاره‌ها کلیک کنید!

امتیاز میانگین 5 / 5. تعداد رای‌ها: 192

اولین نفری باشید که به این پست امتیاز می‌دهد.

41 پاسخ

  1. ممنون از این مقاله مفید! همیشه با Chronic Kidney Disease و CKD گیج می‌شدم، الان واضح‌تر شد.

  2. واقعا عالی بود! یه سوال داشتم: کلمه ‘Glomerular’ از چه ریشه‌ای میاد؟ و آیا با ‘glucose’ هم‌خانواده‌ست؟

    1. سلام علی عزیز. سوال خوبی پرسیدید. ‘Glomerular’ از ریشه لاتین ‘glomerulus’ می‌آید که به معنای ‘گلوله کوچک’ یا ‘کلاف’ است و به ساختار خاصی در کلیه اشاره دارد. اما با ‘glucose’ که از ریشه یونانی ‘glykys’ به معنای ‘شیرین’ می‌آید، هیچ ارتباط ریشه‌شناختی ندارد. ممنون از دقت شما!

  3. چه جالب که Hemodialysis رو هم توضیح دادید. من همیشه فکر می‌کردم ‘hemo’ فقط در Hemoglobin استفاده میشه. الان فهمیدم برای ‘خون’ به طور کلی هست. خیلی کمک کننده بود.

    1. بله، درست متوجه شدید مریم عزیز. پیشوند ‘hemo-‘ یا ‘hemato-‘ (از ریشه یونانی ‘haima’) به معنای ‘خون’ است و در بسیاری از اصطلاحات پزشکی مربوط به خون یافت می‌شود. مثل ‘hemorrhage’ (خونریزی) یا ‘hematology’ (خون‌شناسی). از اینکه مطلب مفید بود خوشحالیم.

  4. می‌تونیم Nephrolithiasis رو توی مکالمات روزمره هم استفاده کنیم یا خیلی رسمیه؟ آیا مثلا ‘kidney stone’ رایج‌تره؟

    1. رضا جان، سوال بسیار به‌جایی پرسیدید. ‘Nephrolithiasis’ یک اصطلاح کاملاً پزشکی و تخصصی است و در مکالمات روزمره کمتر شنیده می‌شود. برای صحبت کردن در مورد ‘سنگ کلیه’ در محیط‌های غیرپزشکی، ‘kidney stone’ یا حتی ‘renal calculus’ (که کمی رسمی‌تر از kidney stone است) گزینه‌های رایج‌تر و آشناتری هستند. ‘Kidney stone’ قطعاً رایج‌ترین اصطلاح برای عموم مردم است.

  5. واقعا دمتون گرم برای این مقاله جامع. بخش ریشه‌شناسی خیلی عالی بود. کاش برای کلمات بیشتری این بخش رو داشتید.

    1. خواهش می‌کنیم فاطمه خانم. خوشحالیم که بخش ریشه‌شناسی مورد توجه شما قرار گرفته است. حتماً در مقالات بعدی سعی می‌کنیم به این موضوع بیشتر بپردازیم، چرا که درک ریشه‌ها کلید یادگیری بسیاری از واژگان تخصصی است. از پیشنهاد شما متشکریم!

  6. مقاله عالی بود! فقط یه سوال داشتم راجع به تلفظ GFR. یعنی باید هر حرف رو جدا بگیم یا مثل یک کلمه تلفظ میشه؟

    1. محسن عزیز، ‘GFR’ یک سرواژه (acronym) است و معمولاً هر حرف آن جداگانه تلفظ می‌شود: ‘جی-اف-آر’. این روش برای اکثر سرواژه‌های پزشکی رایج است. ممنون از سوال دقیق شما!

  7. آیا Chronic Kidney Disease همون End-Stage Renal Disease (ESRD) هست؟ یا CKD یه مرحله وسیع‌تره؟

    1. نازنین گرامی، سوال بسیار خوبی است که به تفاوت دقیق این دو اصطلاح اشاره دارد. Chronic Kidney Disease (CKD) یک چتر اصطلاحی وسیع‌تر است که شامل مراحل مختلف بیماری مزمن کلیوی می‌شود. End-Stage Renal Disease (ESRD) در واقع شدیدترین مرحله CKD است، یعنی مرحله 5، که در آن کلیه‌ها تقریباً عملکرد خود را از دست داده‌اند و بیمار نیاز به دیالیز یا پیوند کلیه دارد. بنابراین ESRD یکی از زیرمجموعه‌های CKD است، نه مترادف کامل آن. امیدواریم این توضیحات روشن‌کننده باشد.

  8. اینکه میگید کلمات از ریشه یونانی و لاتین میان خیلی جالبه. میتونید مثال‌های بیشتری بزنید که چطور یه کلمه پزشکی با ریشه اش ارتباط داره؟ مثلاً کلمه ‘nephrology’ خودش از چه ریشه‌ایه؟

    1. سلام کسری عزیز. حتماً! ‘Nephrology’ خودش یک مثال عالی است. ‘Nephro-‘ از ریشه یونانی ‘nephros’ به معنای ‘کلیه’ می‌آید و ‘-logy’ هم از ریشه یونانی ‘logos’ به معنای ‘مطالعه’ یا ‘علم’ است. پس به معنای ‘علم مطالعه کلیه’ یا ‘کلیه‌شناسی’ است. مثال دیگر: ‘Cardiology’ (قلب‌شناسی) از ‘kardia’ (قلب) + ‘logos’. این الگو در بسیاری از شاخه‌های پزشکی تکرار می‌شود.

  9. پدر من دیالیز می‌کنه و همیشه می‌گفتن Hemodialysis. فکر می‌کردم خیلی کلمه سختیه، ولی با توضیحات شما دیگه برام گنگ نیست. واقعا ممنون!

    1. آیدا خانم، تلفظ صحیح ‘Nephrolithiasis’ به صورت ‘نِف-رو-لی-تای-ا-سیس’ است. تاکید اصلی روی بخش ‘لی’ (li) قرار می‌گیرد. شنیدن تلفظ آن در دیکشنری‌های آنلاین می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد.

  10. مقاله عالی بود! آیا برای ‘Chronic Kidney Disease’ هیچ اصطلاح غیررسمی یا کوتاه‌تر در انگلیسی وجود نداره که بشه استفاده کرد؟

    1. هادی جان، برای ‘Chronic Kidney Disease’ به غیر از مخفف ‘CKD’ که بسیار رایج است، اصطلاح غیررسمی خاصی که به طور گسترده به کار رود وجود ندارد. این به دلیل اهمیت و جدیت وضعیت پزشکی است که معمولاً نیازمند استفاده از اصطلاحات دقیق و مشخص است. با این حال، در مکالمات روزمره مردم ممکن است بگویند ‘my kidneys aren’t working well’ یا ‘I have kidney problems’ به جای استفاده از اصطلاح تخصصی. اما برای اشاره به بیماری مزمن، CKD رایج‌ترین و پذیرفته‌شده‌ترین راه است.

  11. وقتی کلمات با ‘filtra-‘ رو می‌بینم یاد ‘filter’ می‌افتم. آیا ‘Filtration’ و ‘filter’ هم‌خانواده هستن؟

    1. بله شبنم عزیز، کاملاً درست حدس زدید! ‘Filtration’ و ‘filter’ هر دو از ریشه لاتین ‘filtrum’ به معنای ‘نمدی که برای صاف کردن استفاده می‌شود’ گرفته شده‌اند. این ارتباط ریشه‌شناختی به شما کمک می‌کند تا معنای این کلمات را بهتر درک کنید، زیرا هر دو به فرآیند جداسازی ذرات از یک مایع یا گاز اشاره دارند. نکته‌بینی شما عالی است!

  12. خیلی ممنون از این راهنمای جامع. واقعاً به درد کسانی می‌خوره که تو محیط پزشکی انگلیسی‌زبان هستند. کاش برای بیماری‌های قلبی هم همچین مقاله‌ای می‌نوشتید.

    1. پویا جان، خوشحالیم که این مقاله برای شما کاربردی بوده است. پیشنهاد شما در مورد بیماری‌های قلبی را حتماً در نظر می‌گیریم. ایده‌های شما به ما کمک می‌کند تا محتوای مرتبط‌تر و مفیدتری تولید کنیم.

  13. در مثال GFR نوشته شده ‘The GFR is the best test to measure your level of kidney function.’ یعنی واقعا بهترین تست همینه؟ درسته که ‘best test’ رو برای یک مفهوم علمی استفاده کنیم؟

    1. مونا عزیز، سوال دقیق و بسیار مهمی پرسیدید. بله، در زمینه پزشکی و به خصوص برای ارزیابی عملکرد کلیه، GFR به عنوان دقیق‌ترین و جامع‌ترین شاخص شناخته می‌شود و در متون پزشکی به وفور از عباراتی مانند ‘gold standard’ یا ‘best indicator’ برای آن استفاده می‌شود. بنابراین، استفاده از ‘best test’ در این زمینه کاملاً صحیح و رایج است و اغراق‌آمیز نیست، بلکه نشان‌دهنده جایگاه این تست در ارزیابی عملکرد کلیوی است.

  14. من برای یادگیری این کلمات سعی می‌کنم ریشه‌هاشون رو به کلمات فارسی یا عربی شبیه ربط بدم. مثلا ‘nephro’ رو با ‘نفرین’ (که ربطی نداره ولی صداش شبیهه) یه جوری یادم می‌مونه. خیلی غیرعلمیه ولی برای من کار می‌کنه!

  15. در مثال Nephrolithiasis نوشته شده ‘severe pain’. آیا ‘severe’ همیشه به معنی ‘شدید’ هست یا کاربردهای دیگه‌ای هم داره؟

    1. زهرا خانم، ‘severe’ در اکثر موارد به معنای ‘شدید’ یا ‘جدی’ است و برای توصیف وضعیت‌هایی مانند درد، بیماری، هوا یا عواقب به کار می‌رود. مثلاً ‘severe weather’ (آب و هوای شدید) یا ‘severe criticism’ (انتقاد شدید). کاربردهای آن معمولاً حول محور این معنای اصلی می‌چرخند و به ندرت معنای کاملاً متفاوتی پیدا می‌کند. پس در اینجا هم به معنای درد شدید است.

  16. اینکه میگید لغات طولانی پزشکی اضطراب‌آورن کاملاً درسته. این مقاله واقعا کمک می‌کنه که کمتر بترسیم! مرسی.

  17. آیا Dialysis و Hemodialysis با هم فرق دارن؟ یا Hemodialysis یه نوع دیالیزه؟

    1. آرمین عزیز، ‘Dialysis’ یک اصطلاح کلی است که به فرآیند حذف مواد زائد و آب اضافی از خون در صورت نارسایی کلیه اشاره دارد. ‘Hemodialysis’ (همودیالیز) یکی از رایج‌ترین انواع دیالیز است که در آن خون از طریق یک دستگاه خارج از بدن تصفیه می‌شود. نوع دیگر اصلی، ‘Peritoneal Dialysis’ (دیالیز صفاقی) است که از پوشش داخلی شکم (صفاق) برای فیلتر کردن خون استفاده می‌کند. پس بله، ‘Hemodialysis’ یک نوع خاص از ‘Dialysis’ است.

    1. بهار خانم، تلفظ ‘progression’ به صورت ‘پرو-گِرِشِن’ است. حرف ‘g’ در این کلمه صدای ‘ژ’ (مانند ‘ژاله’) یا ‘ج’ (مانند ‘جان’) نمی‌دهد، بلکه صدای ‘گ’ (مانند ‘گاو’) می‌دهد. تاکید روی بخش دوم (gre) است. امیدواریم مفید باشد!

  18. ممنونم از تیم Englishvocabulary.ir. با این مقالات تخصصی هم زبانمون بهتر میشه هم اطلاعات عمومیمون بالا میره. لطفاً در مورد بیماری‌های عصبی هم بنویسید.

    1. کوروش عزیز، از لطف شما سپاسگزاریم. هدف ما دقیقاً همین است که هم به تقویت زبان انگلیسی کمک کنیم و هم دانش عمومی مخاطبان را افزایش دهیم. پیشنهاد شما در مورد بیماری‌های عصبی حتماً در دستور کار قرار خواهد گرفت. همراهی شما باعث دلگرمی ماست.

  19. بخش ریشه‌شناسی فوق‌العاده بود! آیا این روش ‘ریشه‌یابی’ فقط برای کلمات پزشکی جواب میده یا برای بقیه کلمات انگلیسی هم مفیده؟

    1. مهسا خانم، این سوال عالی است! روش ‘ریشه‌یابی’ نه تنها برای کلمات پزشکی، بلکه برای طیف وسیعی از واژگان انگلیسی بسیار مفید است. زبان انگلیسی درصد زیادی از کلمات خود را از ریشه‌های لاتین، یونانی و ژرمنی گرفته است. با شناخت این ریشه‌ها، پیشوندها و پسوندها، می‌توانید معنای هزاران کلمه جدید را حدس بزنید یا بهتر به خاطر بسپارید، حتی اگر قبلاً آن‌ها را ندیده باشید. این یک ابزار قدرتمند برای افزایش دایره لغات است.

  20. برای کلمه ‘کلیه’ بجز ‘kidney’ آیا کلمه دیگه‌ای هم هست؟ رسمی‌تر یا کمتر رسمی؟

    1. امیر جان، بله، کلمه ‘renal’ (از ریشه لاتین ‘renalis’) هم برای اشاره به ‘کلیه’ استفاده می‌شود، اما نه به عنوان یک اسم مستقل برای اندام، بلکه بیشتر به عنوان صفت. مثلاً ‘renal failure’ (نارسایی کلیه) یا ‘renal artery’ (سرخرگ کلیوی). ‘Kidney’ کلمه رایج و عمومی برای خود اندام است و هم در محیط‌های رسمی و هم غیررسمی کاربرد دارد. ‘Renal’ بیشتر در اصطلاحات پزشکی و علمی دیده می‌شود و می‌توان آن را ‘رسمی‌تر’ در نظر گرفت.

  21. من عاشق نحوه دسته‌بندی لغات شدم. اینکه با معادل فارسی و مثال کاربردی اومده خیلی در یادگیری تاثیر داره. دمتون گرم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *