- آیا در درک مقالات یا مکالمات مربوط به شنواییسنجی احساس سردرگمی میکنید؟
- آیا هنگام مواجهه با اصطلاحات تخصصی پزشکی در زمینه گوش و شنوایی، کلمات مناسب را پیدا نمیکنید؟
- آیا میخواهید با اعتماد به نفس بیشتری در مورد سلامت شنوایی یا تجهیزات مرتبط صحبت کنید؟
- آیا به دنبال منبعی جامع و قابل فهم برای یادگیری واژگان ضروری Audiology هستید؟
نگران نباشید! در این راهنمای جامع، ما لغات تخصصی شنوایی سنجی را به شکلی ساده و ساختاریافته برای شما تشریح خواهیم کرد تا دیگر هرگز در فهم یا استفاده از این واژگان حیاتی دچار خطا نشوید. آمادهاید تا مهارتهای زبانی خود را در این حوزه تخصصی ارتقا دهید؟
| مفهوم اصلی | توضیح کوتاه | اهمیت یادگیری |
|---|---|---|
| Audiology (شنواییسنجی) | علم مطالعه شنوایی، تعادل و اختلالات مربوط به آنها. | درک بنیادین برای تمامی اصطلاحات. |
| Hearing Loss (کمشنوایی) | کاهش توانایی شنیدن صداها در یک یا هر دو گوش. | مفهوم محوری در تشخیص و درمان. |
| Hearing Aid (سمعک) | دستگاهی برای بهبود شنوایی افراد کمشنوا. | یک راهکار درمانی رایج و پرکاربرد. |
| Tinnitus (وزوز گوش) | احساس شنیدن صداهایی (زنگ، همهمه) بدون منبع خارجی. | یکی از شکایات رایج در بیماران شنوایی. |
واژگان ضروری شنواییسنجی: دروازهای به دنیای سلامت شنوایی
شنواییسنجی (Audiology) شاخهای حیاتی از علم پزشکی است که به مطالعه فرآیند شنوایی، تعادل، و تشخیص و درمان اختلالات مربوط به گوش و سیستم شنوایی میپردازد. تسلط بر لغات تخصصی شنوایی سنجی نه تنها برای متخصصان این حوزه، بلکه برای دانشجویان، بیماران، و حتی عموم مردم که به سلامت شنوایی خود یا عزیزانشان اهمیت میدهند، امری ضروری است. در این مقاله، ما شما را با مهمترین و پرکاربردترین واژگان این رشته آشنا میکنیم و کاربرد آنها را در بافتهای مختلف بررسی خواهیم کرد.
۱. مفاهیم پایه و اصطلاحات عمومی
قبل از ورود به جزئیات، لازم است با چند اصطلاح کلی و foundational آشنا شوید که سنگ بنای درک واژگان تخصصیتر را تشکیل میدهند.
- Audiology (شنواییسنجی): علمی که به بررسی شنوایی، تعادل و اختلالات آنها میپردازد.
- Audiologist (شنواییشناس): متخصصی که در تشخیص، ارزیابی و مدیریت اختلالات شنوایی و تعادلی آموزش دیده است.
- Hearing (شنوایی): توانایی درک صداها.
- Balance (تعادل): توانایی حفظ پایداری بدن که ارتباط نزدیکی با سیستم دهلیزی گوش داخلی دارد.
- Auditory System (سیستم شنوایی): مجموعه اندامها و اعصاب درگیر در فرآیند شنیدن، از گوش خارجی تا مغز.
۲. آناتومی گوش: واژگان مربوط به ساختار گوش
برای درک مشکلات شنوایی، ابتدا باید با بخشهای مختلف گوش آشنا شویم. گوش انسان به سه بخش اصلی تقسیم میشود:
- Outer Ear (گوش خارجی):
- Pinna / Auricle (لاله گوش): بخش قابل مشاهده گوش که صداها را جمعآوری میکند.
- Ear Canal / External Auditory Canal (کانال گوش / مجرای گوش خارجی): مسیری که صداها را از لاله گوش به پرده گوش منتقل میکند.
- Cerumen (سرومن / جرم گوش): مادهای طبیعی که مجرای گوش را تمیز و محافظت میکند.
- Middle Ear (گوش میانی):
- Eardrum / Tympanic Membrane (پرده گوش / پرده صماخ): غشایی نازک که با دریافت ارتعاشات صوتی، آنها را به استخوانچهها منتقل میکند.
- Ossicles (استخوانچهها): سه استخوان ریز (چکشی، سندانی، رکابی) که ارتعاشات را از پرده گوش به گوش داخلی انتقال میدهند.
- Malleus (استخوان چکشی)
- Incus (استخوان سندانی)
- Stapes (استخوان رکابی)
- Eustachian Tube (شیپور استاش): لولهای که گوش میانی را به حلق متصل کرده و فشار هوا را تنظیم میکند.
- Inner Ear (گوش داخلی):
- Cochlea (حلزون گوش): ساختاری حلزونی شکل که ارتعاشات صوتی را به سیگنالهای الکتریکی تبدیل میکند.
- Semicircular Canals (مجاری نیمدایرهای): مسئول حس تعادل.
- Auditory Nerve / Vestibulocochlear Nerve (عصب شنوایی / عصب هشتم مغزی): عصبی که سیگنالهای الکتریکی شنوایی و تعادلی را به مغز منتقل میکند.
۳. انواع کمشنوایی و اختلالات شنوایی
کمشنوایی و سایر اختلالات مربوط به گوش، موضوعات اصلی مورد بررسی در شنواییسنجی هستند. یادگیری این واژگان تخصصی به شما کمک میکند تا مشکلات را به درستی شناسایی و توصیف کنید.
- Hearing Loss (کمشنوایی / افت شنوایی): اصطلاح کلی برای کاهش توانایی شنیدن.
- Conductive Hearing Loss (کمشنوایی انتقالی): ناشی از مشکل در انتقال صدا از گوش خارجی یا میانی (مثلاً جرم گوش، سوراخ پرده گوش، اوتیت میانی).
- Sensorineural Hearing Loss (کمشنوایی حسی-عصبی): ناشی از آسیب به گوش داخلی (حلزون) یا عصب شنوایی (مثلاً پیری، مواجهه با صدای بلند).
- Mixed Hearing Loss (کمشنوایی آمیخته): ترکیبی از کمشنوایی انتقالی و حسی-عصبی.
- Unilateral Hearing Loss (کمشنوایی یکطرفه): افت شنوایی در یک گوش.
- Bilateral Hearing Loss (کمشنوایی دوطرفه): افت شنوایی در هر دو گوش.
- Tinnitus (وزوز گوش): درک صدا (مثلاً زنگ، همهمه، سوت) در گوش یا سر بدون منبع خارجی.
- ✅ She complains of persistent tinnitus. (او از وزوز گوش مداوم شکایت دارد.)
- ❌ She complains of continuous noise. (اگرچه ممکن است منظور همین باشد، tinnitus اصطلاح تخصصیتر است.)
- Vertigo (سرگیجه): احساس چرخش خود یا محیط، معمولاً ناشی از مشکل در سیستم تعادلی گوش داخلی.
- Otosclerosis (اتواسکلروز): رشد غیرطبیعی استخوان در گوش میانی که باعث کاهش حرکت استخوانچهها و کمشنوایی میشود.
- Ménière’s Disease (بیماری منیر): اختلالی در گوش داخلی که با حملات سرگیجه، وزوز گوش، احساس پری گوش و افت شنوایی نوساندار مشخص میشود.
- Presbycusis (پیرگوشی): کمشنوایی حسی-عصبی مرتبط با افزایش سن.
۴. تشخیص و ارزیابی: واژگان مربوط به تستهای شنواییسنجی
تشخیص دقیق کمشنوایی نیازمند انجام تستهای تخصصی است. با این واژگان آشنا شوید تا فرآیند ارزیابی را بهتر درک کنید.
- Audiogram (ادیوگرام): نموداری که نتایج تست شنوایی را نشان میدهد و آستانه شنوایی فرد را در فرکانسهای مختلف مشخص میکند.
- Audiometry (شنواییسنجی): فرآیند اندازهگیری توانایی شنوایی فرد.
- Pure-Tone Audiometry (شنواییسنجی با تن خالص): ارزیابی آستانه شنوایی برای صداهای با فرکانسهای مختلف.
- Speech Audiometry (شنواییسنجی گفتاری): ارزیابی توانایی فرد در شنیدن و درک گفتار.
- Tympanometry (تمپانومتری): تستی برای ارزیابی عملکرد پرده گوش و گوش میانی با تغییر فشار هوا در مجرای گوش.
- Otoacoustic Emissions (OAEs) (گسیلهای صوتی گوش): صداهای کوچکی که توسط حلزون گوش سالم تولید میشوند و میتوانند برای غربالگری شنوایی نوزادان استفاده شوند.
- Auditory Brainstem Response (ABR) (پاسخ شنوایی ساقه مغز): تستی که فعالیت الکتریکی عصب شنوایی و ساقه مغز را در پاسخ به صداها اندازهگیری میکند.
۵. وسایل کمکشنوایی و مدیریت
پس از تشخیص، مراحل مدیریت و توانبخشی شنوایی آغاز میشود. لغات تخصصی زیر به شما در این زمینه کمک میکنند.
- Hearing Aid (سمعک): دستگاه الکترونیکی کوچکی که صداها را تقویت کرده و به فرد کمشنوا کمک میکند تا بهتر بشنود.
- Cochlear Implant (کاشت حلزون): دستگاه الکترونیکی جراحیشدهای که به طور مستقیم عصب شنوایی را تحریک میکند و برای افراد با کمشنوایی شدید تا عمیق مناسب است.
- Assistive Listening Devices (ALDs) (وسایل کمکشنوایی): دستگاههایی فراتر از سمعکها که در موقعیتهای خاص (مثلاً تلویزیون، تلفن) به بهبود شنوایی کمک میکنند.
- Rehabilitation (توانبخشی): فرآیندی که به فرد کمک میکند تا با کمشنوایی خود کنار بیاید و مهارتهای ارتباطیاش را بهبود بخشد.
۶. اصطلاحات مرتبط با مقادیر و ویژگیهای صدا
در شنواییسنجی، برای توصیف صداها از واژگان خاصی استفاده میشود:
- Decibel (dB) (دسیبل): واحد اندازهگیری شدت (بلندی) صدا.
- Frequency (فرکانس): تعداد ارتعاشات در ثانیه که زیر و بمی صدا را تعیین میکند (واحد: هرتز، Hz).
- Pitch (زیر و بمی): ویژگی ذهنی صدا که به فرکانس آن بستگی دارد (صدای زیر یا بم).
- Loudness (بلندی صدا): ویژگی ذهنی صدا که به شدت آن بستگی دارد (صدای بلند یا آهسته).
- Threshold (آستانه): کمترین شدت صدایی که یک فرد میتواند بشنود.
Common Myths & Mistakes (باورهای غلط رایج و خطاهای متداول)
در مسیر یادگیری واژگان تخصصی شنوایی سنجی، ممکن است با برخی باورهای غلط یا خطاهای رایج مواجه شوید. بیایید به چند مورد از آنها بپردازیم:
- اشتباه: “همه انواع کمشنوایی با سمعک قابل درمان هستند.”
- واقعیت: سمعکها ابزارهای تقویتی هستند و عمدتاً برای کمشنوایی حسی-عصبی و برخی انواع انتقالی مؤثرند. کاشت حلزون و سایر درمانها برای موارد خاصتر کاربرد دارند.
- اشتباه: “وزوز گوش همیشه نشانه یک مشکل جدی است.”
- واقعیت: در حالی که وزوز گوش میتواند نشانه مشکلات زمینهای باشد، اغلب اوقات یک عارضه بیخطر است و میتواند با استرس، خستگی یا مواجهه با صدای بلند تشدید شود. مشورت با متخصص ضروری است.
- اشتباه در استفاده از واژگان: “استفاده از ‘Ear Problem’ به جای ‘Hearing Loss’.”
- ✅ The patient was diagnosed with sensorineural hearing loss. (بیمار با کمشنوایی حسی-عصبی تشخیص داده شد.)
- ❌ The patient has an ear problem. (این جمله خیلی کلی است و اطلاعات کافی نمیدهد. “Ear problem” میتواند شامل عفونت، جرم گوش، یا هر چیز دیگری باشد.)
- اشتباه در تمایز: “اشتباه گرفتن Vertigo با Dizziness.”
- Vertigo (سرگیجه واقعی): احساس چرخش محیط یا خود.
- Dizziness (گیجی/سبکی سر): احساس عمومی عدم تعادل یا سبکی سر، اما بدون حس چرخش.
Common FAQ (سوالات متداول)
در اینجا به برخی از سوالات رایج در مورد لغات تخصصی شنوایی سنجی پاسخ میدهیم:
- تفاوت بین Audiologist و ENT چیست؟
- Audiologist (شنواییشناس): متخصصی است که در ارزیابی، تشخیص و مدیریت غیرپزشکی کمشنوایی و اختلالات تعادلی آموزش دیده و معمولاً سمعک تجویز و تنظیم میکند.
- ENT (Ear, Nose, Throat Specialist) / Otolaryngologist (متخصص گوش، حلق و بینی): یک پزشک جراح است که بیماریهای پزشکی و جراحی گوش، بینی و گلو را تشخیص و درمان میکند.
- آیا یادگیری تمامی این واژگان برای یک زبانآموز ضروری است؟
- بستگی به هدف شما دارد. اگر قصد کار یا تحصیل در این زمینه را دارید، بله. اگر صرفاً برای اطلاعات عمومی است، تمرکز بر مفاهیم اصلی کفایت میکند. اما شناخت واژگان ضروری Audiology همیشه مفید است.
- چگونه میتوانم این واژگان را بهتر به خاطر بسپارم؟
- استفاده از فلشکارت، تماشای مستندهای مرتبط، مطالعه مقالات علمی به زبان انگلیسی، و مکالمه با متخصصان یا افرادی که با این مسائل درگیر هستند، میتواند بسیار مؤثر باشد. همچنین، سعی کنید هر کلمه را در یک جمله یا مثال مرتبط به کار ببرید.
- آیا تفاوتی در اصطلاحات شنواییسنجی بین US و UK وجود دارد؟
در حوزه پزشکی و شنواییسنجی، اغلب اصطلاحات فنی و علمی در هر دو لهجه یکسان هستند. تفاوتها بیشتر در تلفظ یا برخی واژگان عمومیتر دیده میشود که در این سطح از تخصص کمتر مطرح است. با این حال، همیشه به یاد داشته باشید که در متنهای علمی، از یک استاندارد (معمولاً آمریکایی) پیروی کنید تا ابهام ایجاد نشود.
نتیجهگیری
تبریک میگوییم! با مطالعه این مقاله، شما گام مهمی در مسیر تسلط بر لغات تخصصی شنوایی سنجی برداشتهاید. این حوزه تخصصی، با واژگان غنی خود، نیازمند دقت و توجه است. به یاد داشته باشید که زبانآموزی یک سفر است و در این راه، مواجهه با کلمات جدید کاملاً طبیعی است. نگران نباشید اگر در ابتدا برخی اصطلاحات دشوار به نظر میرسند. با تمرین مستمر، مطالعه منابع معتبر و استفاده فعال از این واژگان در گفتار و نوشتار، نه تنها دانش زبانی خود را ارتقا میدهید، بلکه درک عمیقتری از سلامت شنوایی پیدا خواهید کرد.
امیدواریم این راهنما برای شما مفید بوده باشد و با اعتماد به نفس بیشتری در دنیای شنواییسنجی گام بردارید. به یاد داشته باشید که یادگیری یک فرآیند مداوم است. به پیشرفت خود ایمان داشته باشید!




ممنون از مقاله عالیتون. تلفظ کلمه Audiology دقیقاً چطور هست؟ من همیشه در استرس گذاشتن روی هجاها مشکل دارم.
سلام علی عزیز، خوشحالیم که براتون مفید بوده. در کلمه Audiology استرس روی هجای دوم یعنی ‘o’ قرار میگیره: /ˌɔːdiˈɒlədʒi/. یعنی بخش ‘ol’ رو باید کمی کشیدهتر و با تاکید بیشتر بگید.
آیا کلمه Hearing Aid فقط برای دستگاههای برقی استفاده میشه یا کلاً هر چیزی که به شنیدن کمک کنه؟
سارای عزیز، Hearing Aid به طور خاص به همان دستگاههای تقویتکننده صدا (سمعک) اشاره داره که معمولاً الکترونیکی هستند. برای موارد کلیتر یا ابزارهای غیرپزشکی معمولاً از اصطلاحات دیگهای استفاده میشه.
من کلمه Tinnitus رو توی یه سریال پزشکی شنیدم ولی اونجا انگار ‘تینایتس’ تلفظش کردن. کدومش درسته؟
نکته خیلی خوبی رو اشاره کردی امیررضا! جالبه بدونی هر دو تلفظ /tɪˈnaɪtəs/ و /ˈtɪnɪtəs/ کاملاً درست و رایج هستن. اولی در انگلیسی آمریکایی غیررسمیتر و دومی در محیطهای آکادمیک و پزشکی بیشتر شنیده میشه.
فرق بین Hearing Loss و Deafness چیه؟ آیا هر دو بار معنایی یکسانی دارن؟
مریم جان، Hearing Loss یک اصطلاح کلی برای هر سطحی از کاهش شنوایی هست، اما Deafness معمولاً به درجات شدید یا خیلی شدید (ناشنوایی) اشاره داره. در متون تخصصی Hearing Loss دقیقتر و مودبانهتر محسوب میشه.
برای وزوز گوش اصطلاح دیگهای هم داریم؟ مثلاً ringing in the ears درسته؟
بله حسین عزیز، ringing in the ears توصیف عامیانه و رایج همون Tinnitus هست. بیماران معمولاً در مکالمات روزمره از فعل ring استفاده میکنند، مثلاً: My ears are ringing.
واقعاً کاربردی بود. اگه بخوایم بگیم کسی گوشش سنگینه از چه عبارتی استفاده میکنیم؟
نیلوفر جان، برای این مفهوم از عبارت hard of hearing استفاده میکنیم. مثلاً: My grandfather is a bit hard of hearing.
کلمه Audiologist با ENT Doctor چه فرقی داره؟ هر دو رو در مورد گوش شنیدم.
بهزاد عزیز، Audiologist متخصص شنواییسنجی هست که روی تستها و وسایل کمکشنوایی تمرکز داره، اما ENT مخفف Ear, Nose, and Throat هست که یک پزشک جراح و متخصص بیماریهای گوش، حلق و بینیه.
لطفاً در مورد Cochlear Implant هم توضیح بدید. آیا این هم جزو واژگان پایه شنواییسنجی هست؟
الناز عزیز، بله! Cochlear Implant به معنی ‘کاشت حلزون’ هست. این یک وسیله جراحی شده برای کسانی هست که کمشنوایی عمیق دارند و سمعک براشون کافی نیست. کلمه Cochlea به تنهایی یعنی حلزون گوش.
توی تستهای شنواییسنجی دیدم از کلمه Decibel استفاده میکنن. مخففش همون dB هست دیگه؟
دقیقاً محسن جان. Decibel واحد اندازهگیری شدت صداست و به صورت dB نوشته میشه. حتماً یادت باشه که d کوچک و B بزرگ نوشته میشه.
ممنون، خیلی لیست مرتب و خوبی بود. برای مطالعه متون تخصصی پزشکی واقعاً لازم داشتم.
آیا کلمه Audiometry همون معنای Audiology رو میده؟
نه دقیقاً سپیده جان. Audiology نام علم و رشته تحصیلی هست، اما Audiometry به عمل تست کردن و اندازهگیری قدرت شنوایی گفته میشه.
من شنیدم به سمعک Hearing device هم میگن. کدومش رسمیتره؟
رضا جان، Hearing aid اصطلاح استاندارد و رایج پزشکیه. Hearing device یک عبارت کلیتره که ممکنه شامل هر نوع دستگاه تقویت صدا بشه، اما در مطبها همون Hearing aid استفاده میشه.
تلفظ کلمه Earwax چیه و آیا کلمه تخصصیتری براش هست؟
مینا جان، تلفظش /ˈɪəwæks/ هست. کلمه تخصصی و پزشکی اون Cerumen (سرومن) هست که پزشکها بیشتر ازش استفاده میکنند.
میشه لطفاً چند تا فعل پرکاربرد که با Hearing aid میاد رو بگید؟ مثلاً ‘سمعک زدن’ چی میشه؟
آرش عزیز، بهترین فعل wear هست. مثلاً: He wears a hearing aid. برای گذاشتن و برداشتنش هم از put on و take off استفاده میکنیم.
مقاله خیلی خوبی بود، مخصوصاً بخش مربوط به وزوز گوش. خیلیها دنبال معادل انگلیسیش میگردن.
کلمه Muffled sound یعنی چی؟ توی یک متن مربوط به شنوایی دیدم.
بابک عزیز، Muffled به صدایی گفته میشه که واضح نیست و انگار از پشت یک مانع شنیده میشه (صدای خفه). کسانی که کمشنوایی دارن معمولاً صداها رو muffled میشنوند.
معادل انگلیسی ‘نوار گوش’ چی میشه؟
هانیه جان، در اصطلاح عمومی بهش ‘Hearing test result’ میگن اما کلمه تخصصیش Audiogram هست که نمودار میزان شنوایی فرد رو نشون میده.
تفاوت Hearing impairment و Hearing loss چیه؟
فرزاد عزیز، این دو خیلی به هم نزدیک هستن. Hearing loss به خودِ از دست دادن توانایی اشاره داره، در حالی که Hearing impairment بیشتر به جنبههای عملکردی و ناتوانی ناشی از اون در زندگی اشاره میکنه. امروزه Hearing loss رایجتره.
خیلی عالی بود. کاش درباره تعادل (Balance) هم که به گوش ربط داره واژگانی میذاشتید.
کلمه Middle ear به کدوم بخش گوش اشاره داره؟
کیوان جان، Middle ear یعنی ‘گوش میانی’. ما سه بخش اصلی داریم: Outer ear (گوش خارجی)، Middle ear، و Inner ear (گوش داخلی).