- فریزال ورب (Phrasal Verb) چیست و چه تفاوتی با یک فعل معمولی دارد؟
- چرا معنای کلمات یک فریزال ورب را نمیتوان به صورت جداگانه حدس زد؟
- انواع مختلف فریزال وربها کدامند و چگونه باید از آنها در جمله استفاده کرد؟
- بهترین و مؤثرترین روشها برای یادگیری و به خاطر سپردن این افعال ترکیبی چیست؟
در این مقاله، به تمام این سوالات به طور کامل پاسخ خواهیم داد و به شما نشان میدهیم که فریزال ورب چیست و چرا یادگیری آن برای رسیدن به سطح پیشرفته در زبان انگلیسی ضروری است. یادگیری افعال عبارتی یا Phrasal Verbs یکی از چالشهای اصلی زبانآموزان ایرانی است، اما با درک ساختار و کاربرد آنها، میتوانید به راحتی از این مانع عبور کرده و مکالمات خود را طبیعیتر و حرفهایتر جلوه دهید. با ما همراه باشید تا این مفهوم را یک بار برای همیشه به صورت ساده و کاربردی یاد بگیرید.
فریزال ورب چیست؟ (تعریف ساده و کاربردی)
بیایید از ابتدا شروع کنیم. یک فریزال ورب (Phrasal Verb) ترکیبی از یک فعل اصلی (Main Verb) با یک یا چند حرف اضافه (Preposition) یا قید (Adverb) است. نکته کلیدی که این افعال را خاص میکند این است که معنای ترکیب نهایی، اغلب کاملاً متفاوت از معنای تکتک کلمات آن است. به همین دلیل است که نمیتوانید با ترجمه کلمهبهکلمه، معنای یک فریزال ورب را حدس بزنید.
برای مثال، فعل look به معنای «نگاه کردن» و حرف اضافه up به معنای «بالا» است. اما فریزال ورب look up به معنای «جستجو کردن اطلاعات (مثلاً در یک لغتنامه یا اینترنت)» است. همانطور که میبینید، معنای جدید هیچ ارتباط مستقیمی با «بالا را نگاه کردن» ندارد.
یا مثال دیگری را در نظر بگیرید:
- Give: دادن
- Up: بالا
- Give up: تسلیم شدن، دست کشیدن از کاری
این ویژگی باعث میشود که فریزال وربها بخش مهمی از زبان محاورهای و روزمره انگلیسی باشند و بدون یادگیری آنها، درک مکالمات بومیزبانان و فیلمها دشوار خواهد بود.
چرا یادگیری فریزال وربها اینقدر مهم است؟
شاید از خود بپرسید چرا باید برای یادگیری این افعال وقت گذاشت. دلایل متعددی برای اهمیت بالای فریزال وربها وجود دارد:
- استفاده گسترده در مکالمات روزمره: انگلیسیزبانان در صحبتهای خود به طور مداوم از فریزال وربها استفاده میکنند. استفاده از فعل رسمی “discover” به جای فریزال ورب “find out” ممکن است کلام شما را کمی کتابی و غیرطبیعی جلوه دهد.
- درک بهتر فیلمها و موسیقی: برای فهم کامل دیالوگها در فیلمها، سریالها و متن آهنگهای انگلیسی، تسلط بر فریزال وربها ضروری است.
- افزایش طبیعی بودن کلام (Sounding more natural): استفاده صحیح و بهجا از این افعال باعث میشود سطح زبان شما به یک بومیزبان نزدیکتر شود و روانتر به نظر برسید.
- حضور در آزمونهای بینالمللی: در آزمونهایی مانند آیلتس و تافل، هم در بخش درک مطلب و هم در بخش مکالمه، دانش شما از فریزال وربها ارزیابی میشود.
ساختار اصلی یک فریزال ورب
همانطور که اشاره شد، فریزال وربها از دو یا سه بخش تشکیل میشوند:
۱. فعل + قید (Verb + Adverb)
در این ساختار، یک قید به فعل اضافه میشود. برای مثال:
- Get up (بلند شدن)
- Break down (خراب شدن)
- Go on (ادامه دادن)
۲. فعل + حرف اضافه (Verb + Preposition)
در این حالت، یک حرف اضافه به فعل متصل میشود. این نوع از فریزال وربها همیشه به یک مفعول نیاز دارند.
- Look for (something/someone) – (دنبال چیزی/کسی گشتن)
- Listen to (something/someone) – (به چیزی/کسی گوش دادن)
- Agree with (someone) – (با کسی موافق بودن)
۳. فعل + قید + حرف اضافه (Verb + Adverb + Preposition)
این نوع که به آنها Three-Word Phrasal Verbs هم میگویند، ساختار پیچیدهتری دارند اما بسیار پرکاربرد هستند.
- Look forward to (something) – (مشتاقانه منتظر چیزی بودن)
- Get along with (someone) – (رابطه خوبی با کسی داشتن)
- Come up with (an idea) – (ایدهای به ذهن رسیدن)
انواع فریزال وربها از نظر ساختاری
یکی از مهمترین جنبههای یادگیری فریزال وربها، درک تفاوت بین انواع جداشدنی (Separable) و جدا نشدنی (Inseparable) است. این موضوع مشخص میکند که مفعول جمله در کجای عبارت قرار میگیرد.
۱. فریزال وربهای جدا نشدنی (Inseparable Phrasal Verbs)
در این نوع، فعل و حرف اضافه یا قید آن همیشه کنار هم باقی میمانند و مفعول (Object) باید بعد از کل عبارت بیاید. شما هرگز نمیتوانید مفعول را بین دو بخش فعل قرار دهید.
مثال: Look for (جستجو کردن)
- صحیح: I am looking for my keys. (من دنبال کلیدهایم میگردم.)
- غلط: I am looking my keys for.
چند مثال دیگر از فریزال وربهای جدا نشدنی:
- Run into (someone) – به طور اتفاقی کسی را دیدن
- Agree with (someone) – موافق بودن با کسی
- Get on (a bus) – سوار شدن (اتوبوس، قطار)
۲. فریزال وربهای جداشدنی (Separable Phrasal Verbs)
در این نوع، شما میتوانید مفعول را بین فعل و بخش دوم (قید) قرار دهید، یا آن را بعد از کل عبارت بیاورید. هر دو حالت صحیح است.
مثال: Turn on (روشن کردن)
- صحیح: Please turn on the light.
- صحیح: Please turn the light on.
نکته بسیار مهم: اگر مفعول جمله یک ضمیر (Pronoun) باشد (مانند me, you, him, her, it, us, them)، شما حتماً باید آن را بین دو بخش فریزال ورب قرار دهید.
مثال: Turn on با ضمیر “it”
- صحیح: Please turn it on.
- غلط: Please turn on it.
در جدول زیر این تفاوت را بهتر مشاهده میکنید:
| فریزال ورب | مثال با مفعول اسمی (صحیح) | مثال با مفعول ضمیری (صحیح) | مثال با مفعول ضمیری (غلط) |
|---|---|---|---|
| Pick up | I will pick up the kids. / I will pick the kids up. | I will pick them up. | I will pick up them. |
| Take off | Please take off your shoes. / Please take your shoes off. | Please take them off. | Please take off them. |
| Give back | She will give back the money. / She will give the money back. | She will give it back. | She will give back it. |
چگونه فریزال وربها را یاد بگیریم؟ (راهنمای عملی)
حالا که میدانید فریزال ورب چیست و انواع آن کدامند، وقت آن است که بهترین استراتژیها برای یادگیری آنها را بررسی کنیم. حفظ کردن یک لیست بلند از این افعال معمولاً مؤثر نیست. به جای آن، روشهای زیر را امتحان کنید:
۱. یادگیری در متن (Learning in Context)
هرگز یک فریزال ورب را به تنهایی یاد نگیرید. همیشه آن را در یک جمله یا یک داستان کوتاه ببینید. وقتی میخوانید که “The car broke down on the highway”، تصویر یک ماشین خراب در ذهنتان شکل میگیرد و معنای “break down” برای همیشه در خاطرتان میماند.
۲. دستهبندی موضوعی
به جای یادگیری بر اساس حروف الفبا، فریزال وربها را بر اساس موضوع دستهبندی کنید. برای مثال:
- فریزال وربهای مربوط به کار: carry out (انجام دادن)، take on (پذیرفتن مسئولیت)، burn out (از فرط کار خسته شدن).
- فریزال وربهای مربوط به روابط: ask out (برای قرار بیرون دعوت کردن)، break up (تمام کردن رابطه)، get along with (رابطه خوبی داشتن).
- فریزال وربهای مربوط به سفر: set off (سفر را آغاز کردن)، check in (پذیرش شدن در هتل)، get away (به سفر تفریحی کوتاه رفتن).
۳. استفاده از فلش کارت
یک روش کلاسیک اما بسیار مؤثر. روی یک طرف کارت، فریزال ورب را بنویسید. در طرف دیگر، معنای آن و یک جمله مثال را یادداشت کنید. مرور روزانه این کارتها به تثبیت آنها در ذهن شما کمک میکند.
۴. تمرین، تمرین و باز هم تمرین
دانش пассив (دانستن معنی) را به دانش اکتیو (استفاده کردن) تبدیل کنید. سعی کنید در نوشتهها و مکالمات روزانه خود از فریزال وربهایی که یاد گرفتهاید استفاده کنید. یک دفترچه یادداشت داشته باشید و هر روز سعی کنید با ۳-۴ فریزال ورب جدید جمله بسازید.
۵. توجه به چندمعنایی بودن (Multiple Meanings)
آگاه باشید که برخی از فریزال وربها چندین معنای مختلف دارند. برای مثال، “take off” میتواند به معنای «درآوردن لباس»، «بلند شدن هواپیما» یا «موفق شدن ناگهانی» باشد. همیشه به متن و موقعیتی که فعل در آن استفاده شده دقت کنید تا معنای صحیح را استنباط کنید.
جمعبندی نهایی
در این راهنمای کامل، به این سوال پرداختیم که فریزال ورب چیست و چرا یک جزء جداییناپذیر از زبان انگلیسی است. یاد گرفتیم که این افعال از ترکیب یک فعل با قید یا حرف اضافه ساخته میشوند و معنایی جدید و اغلب غیرقابل پیشبینی پیدا میکنند. همچنین با انواع جداشدنی و جدا نشدنی و قواعد مربوط به استفاده از مفعول آشنا شدیم. به یاد داشته باشید که کلید تسلط بر فریزال وربها، حفظ کردن طوطیوار نیست؛ بلکه یادگیری آنها در بستر جمله، دستهبندی موضوعی و استفاده فعال از آنها در مکالمات روزمره است. با صبر و تمرین مستمر، شما نیز میتوانید از این افعال به درستی استفاده کرده و سطح زبان خود را به شکل چشمگیری ارتقا دهید.




ممنون از مقاله عالیتون. من همیشه توی تشخیص افعال جداشدنی و جدانشدنی مشکل دارم. مثلاً کلمه ‘Put on’ رو میتونیم بگیم ‘Put it on’ ولی آیا برای همه فریزال وربها این قاعده صدق میکنه؟
سلام سارا جان، سوال خیلی خوبی پرسیدی! خیر، همه فریزال وربها جداشدنی نیستند. مثلاً ‘Look after’ (مراقبت کردن) جدانشدنیه و نمیتونی مفعول رو بین فعل و حرف اضافه قرار بدی. بهترین راه برای یادگیری اینه که موقع حفظ کردن، به ساختار مفعولگیریشون هم توجه کنی.
واقعاً یادگیری این افعال سخته چون معنیشون با کلمه اصلی زمین تا آسمون فرق داره. من توی فیلم ‘Breaking Bad’ شنیدم که میگفتن ‘Back off’. این هم یک فریزال وربه؟
دقیقاً امیررضا! ‘Back off’ به معنی عقبنشینی کردن یا دست از سر کسی برداشتن هست. اتفاقاً تماشای فیلم یکی از بهترین راهها برای دیدن کاربرد واقعی این افعال در مکالمات روزمره است.
استفاده از Phrasal Verbs در رایتینگ آیلتس (IELTS Writing) نمره منفی نداره؟ شنیدم که این افعال غیررسمی هستن.
مریم عزیز، در بخش Task 2 رایتینگ که باید آکادمیک باشه، بهتره از معادلهای رسمیتر استفاده کنی. مثلاً به جای ‘Go up’ از ‘Increase’ استفاده کن. اما در بخش اسپیکینگ، استفاده از فریزال وربها نشونه تسلط بالای شماست و نمره رو بالا میبره.
من همیشه ‘Turn on’ و ‘Switch on’ رو با هم قاطی میکنم. فرقی دارن یا میشه به جای هم استفاده کرد؟
نیما جان، تفاوت خیلی کمی دارن. ‘Switch on’ بیشتر برای دستگاههای الکترونیکی که کلید (Switch) دارن استفاده میشه، اما ‘Turn on’ عمومیتره. در اکثر مواقع میتونی هر دو رو به جای هم به کار ببری.
مقاله خیلی کاربردی بود. لطفاً در مورد افعالی مثل ‘Take off’ که چند تا معنی دارن هم مطلب بذارید. واقعاً گیجکننده هستن.
حتماً فاطمه جان! ‘Take off’ یکی از اون افعال چندمنظوره است؛ هم به معنی بلند شدن هواپیماست، هم درآوردن لباس و هم پیشرفت ناگهانی در بیزنس. در آینده حتماً مقالهای اختصاصی برای افعال چندمعنایی منتشر میکنیم.
به نظر من بهترین راه یادگیری این افعال، استفاده از جعبه لایتنر و ساختن جمله با هر کدومه. حفظ کردن لیست خالی اصلاً جواب نمیده.
تفاوت بین ‘Give up’ و ‘Give in’ چیه؟ من هر دو رو ‘تسلیم شدن’ معنی میکنم.
الناز عزیز، تفاوت ظریفی دارن. ‘Give up’ یعنی دست کشیدن از یک کار یا عادت (مثلاً ترک سیگار)، اما ‘Give in’ یعنی تسلیم شدن در برابر فشار یا خواسته کسی (مثلاً وقتی بعد از اصرار زیاد بچه، براش بستنی میخری).
آیا فریزال وربهایی داریم که سه کلمهای باشن؟
بله مهدی جان، بهشون میگن Three-word phrasal verbs. مثل ‘Look forward to’ (مشتاقانه منتظر بودن) یا ‘Get along with’ (با کسی ساختن/رابطه خوب داشتن). اینها معمولاً جدانشدنی هستند.
خیلی ممنون، توضیح بخش تفاوت فعل معمولی با فریزال ورب عالی بود. تازه فهمیدم چرا وقتی کلمات رو جدا ترجمه میکردم معنی جمله کلاً غلط میشد!
ببخشید، کلمه ‘Check out’ هم فریزال وربه؟ مثلاً وقتی میخوایم از هتل خارج بشیم؟
بله زهرا جان، ‘Check out’ یک فریزال ورب بسیار رایجه. علاوه بر تسویه حساب هتل، در زبان عامیانه برای ‘چک کردن’ یا ‘نگاه کردن’ به چیزی هم استفاده میشه، مثل: Check out this car!
من توی آهنگهای رپ خیلی شنیدم که از ‘Watch out’ استفاده میکنن. همون معنی ‘مراقب باش’ رو میده دیگه؟
دقیقاً پویا! ‘Watch out’ یک فریزال ورب هشداریه و به معنی ‘مراقب باش’ یا ‘حواست رو جمع کن’ هست. مترادفش هم ‘Look out’ میشه.
کاش برای هر فریزال ورب که مثال میزنید، تلفظش رو هم به صورت صوتی بذارید. گاهی استرس (Stress) روی کلمه دوم قرار میگیره و سخت میشه.
نکته بسیار هوشمندانهای بود نرگس جان. در آپدیتهای بعدی حتماً فایل صوتی تلفظها رو هم اضافه میکنیم تا یادگیری کاملتر بشه.
فریزال ورب ‘Run out of’ به چه معنیه؟ من توی یه متن خوندم ‘We ran out of milk’.
به نظرم سختترین بخش، جای مفعول وقتی ضمیر (Pronoun) هست. مثلاً حتماً باید بگیم ‘Pick him up’ و نمیشه گفت ‘Pick up him’. این درسته؟
کاملاً درسته آرش جان! در افعال جداشدنی، اگر مفعول ضمیر باشه (مثل me, him, it, them)، حتماً باید بین فعل و حرف اضافه بیاد.
واقعاً بدون یادگیری Phrasal Verbs نمیشه مثل یک نیتیو (Native) صحبت کرد. این مقاله نقطه شروع خیلی خوبی برای من بود.
توی لهجه بریتیش و امریکن کاربرد فریزال وربها فرقی داره؟
حمید عزیز، اکثر فریزال وربها در هر دو لهجه یکسان هستن، اما بعضیهاشون در یک لهجه رایجترن. مثلاً در بریتانیا ممکنه بیشتر از ‘Fill in’ برای پر کردن فرم استفاده کنن، در حالی که در آمریکا ‘Fill out’ متداولتره.
من شنیدم که نباید جمله رو با حرف اضافه تموم کرد، ولی توی فریزال وربها این اتفاق زیاد میافته. مثلاً: ‘What are you looking for?’. این درسته؟
سوال خیلی حرفهای بود شیوا جان! اون قانون قدیمی که میگفت جمله نباید با حرف اضافه تموم بشه، دیگه در انگلیسی مدرن و مخصوصاً در مورد فریزال وربها رعایت نمیشه و جملهای که گفتی کاملاً درسته.
خیلی ممنون از سایت خوبتون. اگر ممکنه لیستی از 50 فریزال ورب پرکاربرد رو هم به صورت PDF برای دانلود بذارید.
من همیشه ‘Look for’ و ‘Look after’ رو قاطی میکنم. راهی هست که راحتتر یادشون بگیرم؟
رویا جان، ‘Look for’ یعنی جستجو کردن (دنبال چیزی گشتن) و ‘Look after’ یعنی مراقبت کردن. میتونی اینطوری یادت بمونه که ‘After’ یعنی بعد، و وقتی کسی از پشت سر (بعد از تو) هوات رو داره، یعنی داره ازت مراقبت میکنه!
مقاله خیلی ساده و روان بود. برای سطح Intermediate هم مناسبه یا فقط برای مبتدیهاست؟
نوید جان، این مقاله برای تمام سطوح مفیده چون مفاهیم پایهای رو توضیح داده، اما دونستن این نکات برای رسیدن به سطح Intermediate و Advanced کاملاً ضروریه.