- آیا تا به حال برایتان پیش آمده که بخواهید در یک مکالمه انگلیسی بگویید «حسابی ولخرجی کردم» اما فقط کلمه ساده Spend به ذهنتان بیاید؟
- آیا اصطلاحاتی مثل Rip off یا Splash out را شنیدهاید اما از ترس استفاده اشتباه، جرئت به کار بردن آنها را نداشتهاید؟
- آیا نگران این هستید که هنگام صحبت درباره مسائل مالی، لحن شما بیش از حد رسمی یا خیلی عامیانه به نظر برسد؟
- آیا میخواهید بدانید تفاوت دقیق بین «پسانداز کردن» و «کنار گذاشتن پول» در قالب فریزال وربها چیست؟
بسیاری از زبانآموزان در مواجهه با موضوعات مالی دچار اضطراب زبان (Language Anxiety) میشوند، زیرا کلمات ساده همیشه حق مطلب را ادا نمیکنند. در این راهنمای جامع، ما به بررسی دقیق و کاربردی فریزال ورب های خرج کردن میپردازیم. هدف ما این است که این عبارات را به سادهترین شکل ممکن برای شما کالبدشکافی کنیم تا دیگر هرگز در استفاده از آنها دچار تردید نشوید و مانند یک بومی زبان (Native) صحبت کنید.
| فریزال ورب (Phrasal Verb) | معنی فارسی | کاربرد اصلی |
|---|---|---|
| Splash out | ریختوپاش کردن / ولخرجی | خرید چیزی گرانقیمت برای لذت بردن |
| Save up | پسانداز کردن | جمعآوری پول برای یک هدف خاص در آینده |
| Rip off | کلاه سر کسی گذاشتن / تیغ زدن | فروختن چیزی به قیمتی بسیار گرانتر از ارزش واقعی |
| Fork out / Shell out | سلفیدن / به اجبار پول دادن | پرداخت پول زیاد برای چیزی که تمایلی به آن ندارید |
| Pay back | پس دادن بدهی | برگرداندن پولی که از کسی قرض گرفتهاید |
چرا فریزال وربهای مربوط به پول برای زبانآموزان حیاتی هستند؟
از دیدگاه زبانشناسی کاربردی، زبان انگلیسی برای توصیف مفاهیم انتزاعی و رفتارهای انسانی بهشدت به فریزال وربها وابسته است. موضوع «پول» یکی از احساسیترین بخشهای زندگی بشر است؛ ما گاهی از خرج کردن لذت میبریم، گاهی از بابت آن نگرانیم و گاهی احساس میکنیم فریب خوردهایم. کلمات سادهای مثل Spend یا Save نمیتوانند این بار احساسی را منتقل کنند.
به عنوان مثال، وقتی میگویید Splash out، شما فقط درباره عمل فیزیکی خرج کردن صحبت نمیکنید، بلکه دارید به «لذت و دستودلبازی» اشاره میکنید. اما وقتی از Fork out استفاده میکنید، نارضایتی خود را از پرداخت آن پول نشان میدهید. یادگیری فریزال ورب های خرج کردن به شما کمک میکند تا هوش هیجانی خود را در زبان انگلیسی ارتقا دهید.
دستهبندی اول: فریزال وربهای مربوط به ولخرجی و خرید
در این بخش به عباراتی میپردازیم که زمانی کاربرد دارند که پول از کیف پول شما خارج میشود، چه با رضایت و چه با اکراه.
1. Splash out (on something)
این عبارت زمانی استفاده میشود که شما مبلغ زیادی پول را صرف خرید چیزی میکنید که لزوماً به آن نیاز ندارید، اما میخواهید به خودتان حال بدهید! این یک عمل داوطلبانه و لذتبخش است.
- فرمول: Subject + Splash out + (on something)
- مثال: Last week, I decided to splash out on a new designer watch.
- نکته روانشناسی: استفاده از این عبارت نشاندهنده اعتمادبهنفس در موقعیت مالی است.
2. Fork out / Shell out
این دو فریزال ورب مترادف هستند اما بار معنایی متفاوتی با Splash out دارند. تصور کنید مجبورید برای تعمیر موتور ماشینتان که ناگهان خراب شده، مبلغ زیادی هزینه کنید. در این حالت شما پول را «میسلفید» یا به اجبار پرداخت میکنید.
- مثال: I had to fork out $500 to fix the air conditioning.
- تفاوت ظریف: Fork out کمی غیررسمیتر و عامیانهتر از Shell out است.
3. Run up (a debt/bill)
وقتی اجازه میدهید بدهیها یا صورتحسابهایتان روی هم تلنبار شوند، از این عبارت استفاده میکنیم. این کار معمولاً نشانه سوءمدیریت مالی است.
- ساختار: Subject + Run up + (Bill/Debt)
- ✅ درست: He ran up a huge credit card bill in just two months.
- ❌ نادرست: He ran down a huge bill. (اشتباه رایج در استفاده از حرف اضافه)
دستهبندی دوم: فریزال وربهای مربوط به پسانداز و مدیریت پول
یادگیری نحوه صحبت درباره جمع کردن پول به اندازه خرج کردن آن اهمیت دارد. این بخش برای کسانی که به دنبال برنامهریزی مالی هستند بسیار مفید است.
1. Save up (for something)
رایجترین عبارت برای پسانداز کردن به منظور خرید چیزی در آینده است. تمرکز این عبارت بر روی «هدف» است.
- مثال: She is saving up for a trip to Europe.
- نکته استاد: اگر هدفی ندارید و فقط میخواهید پول جمع کنید، میتوانید فقط بگویید Save up بدون حرف اضافه For.
2. Put aside / Set aside
این عبارت به معنای کنار گذاشتن بخشی از درآمد برای روز مبادا یا یک هدف خاص است. این کار منظمتر و سیستماتیکتر از Save up به نظر میرسد.
- فرمول: Subject + Put + (Money) + aside
- مثال: I try to put aside 20% of my salary every month.
3. Scrape by
زمانی که پول بسیار کمی دارید و به سختی میتوانید هزینههای زندگی را پوشش دهید (اصطلاحاً با سیلی صورت خود را سرخ نگه داشتن)، از این فریزال ورب استفاده میکنیم.
- مثال: When I was a student, I had to scrape by on just $10 a day.
دستهبندی سوم: فریزال وربهای مربوط به کلاهبرداری و بدهی
در دنیای واقعی، همیشه همه چیز طبق برنامه پیش نمیرود. گاهی ممکن است سرتان کلاه برود یا مجبور شوید بدهی خود را تسویه کنید.
1. Rip off (someone)
این یکی از پرکاربردترین فریزال ورب های خرج کردن در مکالمات خیابانی است. وقتی کسی چیزی را بسیار گرانتر از قیمت واقعی به شما میفروشد، شما را Rip off کرده است.
- نکته گرامری: این عبارت میتواند به عنوان اسم (Rip-off) هم به کار رود.
- مثال: $20 for a burger? They are ripping people off!
- مثال اسمی: That hotel was a total rip-off.
2. Pay back vs Pay off
بسیاری از زبانآموزان این دو را با هم اشتباه میگیرند. Pay back یعنی برگرداندن پول به یک شخص، اما Pay off یعنی تسویه کامل یک بدهی بزرگ مثل وام بانکی یا قسط.
- ✅ درست: I will pay you back tomorrow. (به دوست)
- ✅ درست: It took me 10 years to pay off my student loan. (تسویه کامل)
تفاوتهای لهجهای و فرهنگی (US vs. UK)
در حالی که اکثر این عبارات در هر دو لهجه مفهوم هستند، اما تمایلات متفاوتی وجود دارد:
- در بریتانیا (UK)، عبارت Splash out بسیار رایجتر از ایالات متحده است. آمریکاییها ممکن است بیشتر از Splurge (که یک فعل ساده است نه فریزال ورب) استفاده کنند.
- عبارت Fork out در هر دو کشور رایج است، اما بریتانیاییها گاهی از Pony up (عامیانه آمریکایی) کمتر استفاده میکنند.
- در مورد کلاهبرداری، بریتانیاییها ممکن است از عبارت Diddle هم استفاده کنند، در حالی که Rip off در تمام دنیا استاندارد است.
اشتباهات رایج زبانآموزان در استفاده از فریزال وربهای مالی
بسیاری از زبانآموزان به دلیل ساختار منعطف فریزال وربها دچار خطا میشوند. در اینجا به چند مورد کلیدی اشاره میکنیم:
- اشتباه در جایگذاری مفعول: در فریزال وربهای جداشدنی (Separable)، اگر مفعول ضمیر باشد (مثل it)، حتماً باید وسط قرار گیرد.
- ✅ درست: I paid it back.
- ❌ نادرست: I paid back it.
- استفاده اشتباه از حروف اضافه: برخی فکر میکنند بعد از Save up همیشه باید For بیاید. در حالی که اگر مفعول مستقیم داشته باشیم، حرف اضافه حذف میشود.
- ✅ درست: I’m saving up money.
- ✅ درست: I’m saving up for a car.
- تداخل معنایی: اشتباه گرفتن Cough up با Pay back. عبارت Cough up (سلفیدن) زمانی به کار میرود که شما خیلی تمایلی به دادن پول ندارید و با اکراه آن را میدهید.
Common Myths & Mistakes
در این بخش به برخی باورهای غلط درباره یادگیری این عبارات میپردازیم:
- باور غلط 1: فریزال وربها فقط مخصوص کوچه و بازار هستند و در محیط کاری نباید استفاده شوند.
واقعیت: عباراتی مثل Set aside یا Pay off کاملاً در جلسات بیزینسی و گزارشهای مالی استاندارد هستند. - باور غلط 2: باید همه فریزال وربها را یکجا حفظ کنم.
واقعیت: این کار باعث Language Anxiety میشود. بهتر است در هر هفته فقط روی 3 یا 4 مورد تمرکز کنید و آنها را در جملات واقعی به کار ببرید. - باور غلط 3: کلمه Spend برای تمام موقعیتها کافی است.
واقعیت: استفاده مداوم از Spend باعث میشود سطح زبان شما مبتدی (Elementary) به نظر برسد. برای رسیدن به سطح Advanced، استفاده از فریزال ورب های خرج کردن ضروری است.
Common FAQ
1. تفاوت دقیق بین Splash out و Splurge چیست؟
هر دو به معنای ولخرجی هستند. Splash out یک فریزال ورب است و بیشتر در بریتانیا رایج است، در حالی که Splurge یک فعل معمولی است و در آمریکا کاربرد بیشتری دارد. از نظر معنایی، Splash out معمولاً روی یک آیتم خاص تمرکز دارد، اما Splurge میتواند به یک بازه زمانی ولخرجی (مثل یک آخر هفته) اشاره کند.
2. آیا Rip off همیشه بار منفی دارد؟
بله، این عبارت همیشه نشاندهنده غیرمنصفانه بودن قیمت یا فریبکاری است. اگر میخواهید بگویید چیزی گران است اما ارزشش را دارد، از این عبارت استفاده نکنید.
3. چطور این فریزال وربها را فراموش نکنیم؟
بهترین روش، استفاده از تکنیک «شخصیسازی» است. برای هر فریزال ورب، یک خاطره مالی واقعی از زندگی خودتان بنویسید. مثلاً: “Last year, I splashed out on a trip to Kish.”
4. آیا Pay off فقط برای پول است؟
خیر، یکی از زیباییهای انگلیسی این است که Pay off میتواند به معنای «به ثمر نشستن» یک تلاش هم باشد (مثلاً My hard work finally paid off)، اما در بحث مالی به معنای تسویه بدهی است.
Conclusion
تسلط بر فریزال ورب های خرج کردن دریچهای جدید رو به درک مکالمات واقعی و فیلمهای زبان اصلی برای شما میگشاید. ما در این مقاله یاد گرفتیم که چطور از Splash out برای لذتهای خرید، از Save up برای اهداف آینده و از Rip off برای گلایه از قیمتهای نجومی استفاده کنیم.
فراموش نکنید که یادگیری زبان یک ماراتن است، نه دو سرعت. اگر در ابتدا حرف اضافهها را جابهجا گفتید یا کلمهای را فراموش کردید، نگران نباشید. هر اشتباه، یک پله برای یادگیری دقیقتر است. پیشنهاد میکنیم همین حالا یکی از این عبارات را انتخاب کنید و در بخش نظرات، یک جمله درباره تجربه مالی اخیر خود بنویسید تا ملکه ذهنتان شود. با تمرین مستمر، اعتمادبهنفس شما در صحبت کردن درباره پول به طرز چشمگیری افزایش خواهد یافت.




خیلی ممنون از مقاله خوبتون. یه سوال داشتم، آیا عبارت Splash out برای خریدهای ضروری هم به کار میره یا فقط برای خریدهای تفریحی و لاکچریه؟
سلام سارا جان، سوال هوشمندانهای بود! معمولاً Splash out برای خریدهایی استفاده میشه که جنبه تفریحی دارن یا چیزی هستن که واقعاً بهش نیاز ندارید ولی برای لذت بردن بابتش پول زیادی خرج میکنید. برای خریدهای ضروری بهتره از عبارتهای خنثیتری مثل Spend یا Pay out استفاده کنید.
من کلمه Rip off رو توی سریال فرندز شنیده بودم ولی فکر میکردم به معنی پاره کردن چیزیه. الان متوجه شدم که به معنی کلاهبرداری و گرونفروشی هم هست. مرسی!
دقیقاً امیرحسین عزیز! فعل Rip به تنهایی یعنی پاره کردن، اما وقتی به صورت فریزال ورب Rip off استفاده میشه، بار معنایی مالی پیدا میکنه. راستی به عنوان اسم هم به کار میره، مثلاً: It’s a total rip-off یعنی «این رسماً سر گردنه است!»
تفاوت Save up و Put aside چیه؟ من هر دو رو شنیدم که برای پسانداز کردن استفاده میشن.
مریم عزیز، هر دو خیلی شبیه هم هستن. اما Save up معمولاً وقتی به کار میره که شما برای خرید یک چیز خاص (مثل ماشین یا گوشی) هدفگذاری کردید. Put aside بیشتر به معنی کنار گذاشتن مقداری پول برای روز مباداست و لزوماً هدف خرید خاصی پشتش نیست.
واقعاً کاربردی بود. من همیشه میگفتم I spent a lot of money اما الان میتونم بگم I splashed out on a new watch.
عالیه رضا! جملهات کاملاً درسته. فقط یادت باشه حرف اضافه Splash out همیشه on هست.
آیا Rip off فقط برای اشخاص به کار میره؟ مثلاً میتونیم بگیم فلان مغازه Rip off کرد؟
بله زهرا جان، هم برای شخص و هم برای کسبوکارها به کار میره. مثلاً: The shop ripped me off یعنی اون مغازه از من پول زیادی گرفت یا کلاه سرم گذاشت.
میشه چند تا مترادف برای Splash out بگید که یکم رسمیتر باشن؟
سلام محمد عزیز. برای حالت رسمیتر میتونی از عبارت Spend lavishly استفاده کنی. اما اگه دنبال یه فریزال ورب دیگه با همین حس هستی، Shell out هم کاربردیه، با این تفاوت که Shell out معمولاً وقتیه که با اکراه پول زیادی میدی.
من همیشه با گذشته این افعال مشکل دارم. گذشته Rip off میشه Ripped off؟
بله فاطمه جان، چون Rip یک فعل باقاعده است، برای گذشته و قسمت سوم فعل، ed میگیره و p هم تکرار میشه: Ripped off.
بسیار عالی و مفید بود، مخصوصاً جدول آخر مطلب که خلاصه مفیدی داشت.
اصطلاح Splash out بیشتر در لهجه بریتانیایی رایجه یا آمریکایی؟
نرگس عزیز، این اصطلاح در هر دو لهجه استفاده میشه، اما در انگلیسی بریتانیایی (British English) شیوع و کاربرد خیلی بیشتری داره.
من یه جا شنیدم گفتن I got ripped off. این حالت مجهولشه؟
دقیقاً حامد جان! I got ripped off یعنی «سرم کلاه رفت» یا «بهم گرون فروختن». این ساختار توی مکالمات روزمره خیلی پرکاربرده.
میشه بگیم Save up money یا حتماً باید هدف رو هم بگیم؟
هر دو درسته سپیده جان. میتونی بگی I’m saving up یا I’m saving up for a trip. ذکر هدف اجباری نیست.
لطفاً درباره عبارت Fork out هم مطلب بنویسید، فکر کنم به Splash out نزدیک باشه.
حتماً امید عزیز، ممنون از پیشنهادت. Fork out هم به معنی پول زیاد خرج کردنه، اما معمولاً وقتی به کار میره که شما از اون خرج کردن چندان راضی نیستید و به اجبار دارید اون پول رو میدید.
این فریزال وربها واقعاً مکالمه رو طبیعیتر میکنن. ممنون از تیم خوبتون.
معادل فارسی دقیق Rip off به نظرم همون «تیغ زدن» خودمون میشه، درسته؟
بله سعید جان، «تیغ زدن»، «پول زیادی گرفتن» یا «کلاه سر کسی گذاشتن» بهترین معادلهای فارسی براش هستن.
برای پسانداز کردنهای خیلی کم و جزئی هم از Save up استفاده میکنیم؟
رویا جان، برای مبالغ خیلی کم معمولاً از Put by استفاده میکنن، اما Save up بار معنایی جمعآوری کردن داره، حالا چه کم چه زیاد.
خیلی مطالب سایتتون دسته بنده شده و تمیزه، خسته نباشید.
تلفظ Splash out سخته، ممکنه فایل صوتی هم بذارید؟
الناز عزیز، حتماً در آپدیتهای بعدی برای تمام اصطلاحات فایل صوتی هم اضافه میکنیم. برای الان یادت باشه که شبیه ‘اسپلَش آوت’ تلفظ میشه.
آیا Rip off میتونه معنی کپیبرداری غیرقانونی هم بده؟
آفرین بابک! بله، Rip off به معنای کپیبرداری ناشیانه یا دزدی ادبی/هنری از کار بقیه هم استفاده میشه. مثلاً: That movie is a rip-off of Star Wars.
واقعاً استفاده از Splash out توی محیط کاری درسته؟
شیرین جان، این یک عبارت غیررسمی (Informal) هست. بهتره در جلسات خیلی رسمی یا نامههای اداری استفاده نشه، اما در محیط دوستانه کاری مشکلی نداره.
دمتون گرم، با مثالهایی که زدید کاملاً توی ذهنم موندگار شد.