- آیا میدانید چرا مجهول کردن فریزال وربها برای بسیاری از زبانآموزان چالشبرانگیز است؟
- چطور میتوان ساختار جمله مجهول را برای افعال چند قسمتی (Phrasal Verbs) به درستی به کار برد؟
- آیا جایگاه حرف اضافه یا قید (particle) در جمله مجهول تغییر میکند؟
- چه فرمولی برای مجهول کردن فریزال ورب در زمانهای مختلف انگلیسی وجود دارد؟
در این مقاله جامع، به تمام این سوالات کلیدی پاسخ خواهیم داد و به شما به صورت گام به گام و با مثالهای واضح نشان میدهیم که چگونه جملات حاوی افعال عبارتی را به حالت مجهول ببرید. فرایند مجهول کردن فریزال ورب (Phrasal Verb) در نگاه اول ممکن است کمی گیجکننده به نظر برسد، اما با درک یک قانون ساده و دیدن مثالهای متنوع، متوجه خواهید شد که این کار بسیار آسانتر از چیزی است که فکر میکنید. با ما همراه باشید تا این مبحث گرامری مهم را یک بار برای همیشه به طور کامل یاد بگیرید.
فریزال ورب (Phrasal Verb) چیست و چرا مجهول کردن آن مهم است؟
قبل از اینکه مستقیماً به سراغ موضوع اصلی یعنی مجهول کردن فریزال ورب برویم، بیایید یک مرور سریع بر خودِ این افعال داشته باشیم. فریزال وربها یا افعال عبارتی، ترکیبی از یک فعل اصلی و یک یا دو جزء دیگر (حرف اضافه یا قید) هستند که با هم یک معنای کاملاً جدید و اغلب متفاوت از فعل اصلی ایجاد میکنند. برای مثال، فعل `look` به معنای “نگاه کردن” است، اما وقتی با `after` ترکیب میشود (`look after`)، معنای “مراقبت کردن” میدهد.
اهمیت یادگیری ساختار مجهول این افعال در این است که آنها در مکالمات روزمره و متون انگلیسی بسیار پرکاربرد هستند. وقتی شما بتوانید جملهای مانند “They called off the meeting” (آنها جلسه را لغو کردند) را به درستی به حالت مجهول “The meeting was called off” (جلسه لغو شد) تبدیل کنید، سطح تسلط شما بر زبان انگلیسی بسیار بالاتر به نظر میرسد و درک مطلب شما نیز عمیقتر خواهد شد.
قانون طلایی: فعل و جزء آن را از هم جدا نکنید!
مهمترین و اساسیترین قانونی که باید برای مجهول کردن فریزال ورب به خاطر بسپارید این است: فعل و جزء همراه آن (حرف اضافه یا قید) همیشه با هم باقی میمانند. این بزرگترین اشتباهی است که زبانآموزان مرتکب میشوند؛ آنها سعی میکنند حرف اضافه را به انتهای جمله منتقل کنند یا آن را حذف کنند. اما در ساختار مجهول، این دو جزء مانند یک واحد یکپارچه عمل میکنند.
- جمله معلوم: The team carried out the experiment successfully. (تیم آزمایش را با موفقیت انجام داد.)
- جمله مجهول صحیح: The experiment was carried out successfully by the team. (آزمایش با موفقیت توسط تیم انجام شد.)
- جمله مجهول غلط:
The experiment was carried successfully out by the team.
همانطور که میبینید، `carried` و `out` در جمله مجهول نیز دقیقاً کنار هم قرار گرفتهاند. این قانون در تمام زمانها و برای تمام فریزال وربها صادق است.
مراحل گام به گام برای مجهول کردن فریزال ورب
فرمول کلی برای تبدیل یک جمله معلوم حاوی فریزال ورب به مجهول بسیار ساده است. کافی است این مراحل را دنبال کنید:
- مفعول جمله معلوم را پیدا کرده و آن را به ابتدای جمله بیاورید تا به فاعل جدید جمله مجهول تبدیل شود.
- فعل to be مناسب با زمان جمله و فاعل جدید را اضافه کنید. (مثلاً am, is, are, was, were, has been, will be)
- فعل اصلیِ فریزال ورب را به حالت سوم (Past Participle) ببرید.
- جزء دوم فریزال ورب (حرف اضافه یا قید) را بلافاصله بعد از فعل اصلی قرار دهید. (این همان قانون طلایی است!)
- (اختیاری) در صورت نیاز، فاعل جمله معلوم را با استفاده از حرف اضافه `by` به انتهای جمله مجهول اضافه کنید.
مثال عملی: تبدیل جمله معلوم به مجهول
بیایید جمله زیر را با هم مرحله به مرحله مجهول کنیم:
جمله معلوم: Someone has switched on the lights.
- مرحله ۱ (پیدا کردن مفعول): مفعول جمله `the lights` است. آن را به ابتدای جمله میآوریم.
- مرحله ۲ (فعل to be مناسب): زمان جمله حال کامل (present perfect) است و فاعل جدید (`the lights`) جمع است. پس از `have been` استفاده میکنیم.
- مرحله ۳ (شکل سوم فعل): شکل سوم فعل `switch` همان `switched` است.
- مرحله ۴ (اضافه کردن جزء دوم): جزء دوم فریزال ورب `on` است که آن را بلافاصله بعد از `switched` میآوریم.
- مرحله ۵ (فاعل اصلی): فاعل `someone` نامشخص است و نیازی به ذکر آن در جمله مجهول نیست.
نتیجه نهایی (جمله مجهول): The lights have been switched on.
کاربرد ساختار مجهول فریزال ورب در زمانهای مختلف
حالا بیایید ببینیم این ساختار در زمانهای مختلف چگونه به کار میرود. در تمام مثالهای زیر، به ثابت ماندن جایگاه فعل و حرف اضافه دقت کنید.
زمان حال ساده (Simple Present)
در این زمان از `am/is/are + past participle` استفاده میکنیم.
- جمله معلوم: They look after the children very well.
- جمله مجهول: The children are looked after very well.
- جمله معلوم: The company brings out a new product every year.
- جمله مجهول: A new product is brought out by the company every year.
زمان گذشته ساده (Simple Past)
در این زمان از `was/were + past participle` استفاده میکنیم.
- جمله معلوم: The firefighters put out the fire quickly.
- جمله مجهول: The fire was put out quickly by the firefighters.
- جمله معلوم: She threw away the old newspapers.
- جمله مجهول: The old newspapers were thrown away.
زمان حال کامل (Present Perfect)
در این زمان از `has/have been + past participle` استفاده میکنیم.
- جمله معلوم: He has filled in the application form.
- جمله مجهول: The application form has been filled in.
- جمله معلوم: They have called off the concert due to the rain.
- جمله مجهول: The concert has been called off due to the rain.
زمان آینده ساده (Simple Future)
برای آینده با `will`، از ساختار `will be + past participle` استفاده میکنیم.
- جمله معلوم: The manager will look into your complaint.
- جمله مجهول: Your complaint will be looked into by the manager.
- جمله معلوم: We will set up a new committee.
- جمله مجهول: A new committee will be set up.
استفاده با افعال مُدال (Modal Verbs)
با افعال مُدال مانند `can`, `must`, `should`, `may`، از ساختار `modal + be + past participle` استفاده میشود.
- جمله معلوم: You must hand in the report by Friday.
- جمله مجهول: The report must be handed in by Friday.
- جمله معلوم: They should cut down on their expenses.
- جمله مجهول: Their expenses should be cut down on. (دقت کنید که فریزال ورب `cut down on` سه قسمتی است و هر سه قسمت با هم میمانند!)
جدول مقایسهای: معلوم و مجهول فریزال وربها
برای درک بهتر، در جدول زیر چند فریزال ورب پرکاربرد را در حالت معلوم و مجهول مقایسه کردهایم.
| فریزال ورب | جمله معلوم (Active Voice) | جمله مجهول (Passive Voice) |
|---|---|---|
| Turn down (رد کردن) | They turned down my offer. | My offer was turned down. |
| Take over (به عهده گرفتن) | A new company will take over the business. | The business will be taken over by a new company. |
| Run over (زیر گرفتن با ماشین) | A car ran over the dog. | The dog was run over by a car. |
| Give up (ترک کردن، تسلیم شدن) | She has given up smoking. | Smoking has been given up by her. |
| Look up to (تحسین کردن) | All the students look up to their teacher. | The teacher is looked up to by all the students. |
نکات تکمیلی و اشتباهات رایج
در پایان، به چند نکته مهم دیگر و اشتباهات رایج در زمینه مجهول کردن فریزال ورب اشاره میکنیم تا این مبحث را به طور کامل پوشش دهیم.
۱. فریزال وربهای لازم (Intransitive)
به یاد داشته باشید که فقط فریزال وربهای متعدی (Transitive) یعنی آنهایی که مفعول میپذیرند، میتوانند مجهول شوند. فریزال وربهای لازم (Intransitive) که مفعول ندارند، هرگز در ساختار مجهول به کار نمیروند.
- مثال: The car broke down. (ماشین خراب شد.) – این جمله مفعول ندارد و نمیتواند مجهول شود.
- مثال: He grew up in a small town. (او در یک شهر کوچک بزرگ شد.) – این جمله نیز مفعول مستقیم ندارد و مجهول نمیشود.
۲. تکرار حرف اضافه در انتهای جمله
گاهی اوقات ممکن است انتهای جمله مجهول شما با دو حرف اضافه تمام شود که کاملاً درست است! این حالت معمولاً زمانی رخ میدهد که فاعل جمله معلوم را با `by` به انتهای جمله مجهول میآوریم و خود فریزال ورب نیز یک حرف اضافه دارد.
مثال:
- جمله معلوم: We were waiting for the bus.
- جمله مجهول: The bus was being waited for by us.
در اینجا، `for` بخشی از فریزال ورب `wait for` است و `by` برای معرفی کننده کار استفاده شده است. از دیدن این ساختار نترسید، این کاملاً صحیح است.
جمعبندی نهایی
همانطور که در این مقاله مشاهده کردید، مجهول کردن فریزال ورب با رعایت یک قانون طلایی بسیار ساده است: فعل و جزء همراه آن را هرگز از هم جدا نکنید. با دنبال کردن مراحل پنجگانه، شما میتوانید هر جمله معلومی را به راحتی به حالت مجهول تبدیل کنید. مهمترین کار، تمرین و تکرار است. سعی کنید جملات مختلفی با فریزال وربهای متفاوت بسازید و آنها را در زمانهای مختلف به حالت مجهول ببرید تا این ساختار به طور کامل در ذهن شما تثبیت شود.




خیلی ممنون بابت این مقاله کاربردی. یک سوال داشتم، توی جملات مجهول، حرف اضافه (particle) همیشه باید بلافاصله بعد از قسمت سوم فعل بیاد؟ مثلاً برای ‘take care of’ چطور میشه؟
سلام سارا جان، بله دقیقاً. در مجهول کردن Phrasal Verbs، حرف اضافه باید به فعل بچسبه. مثلاً: ‘The baby was taken care of’. نباید ‘of’ رو حذف کنی.
من همیشه با جایگاه ‘by’ مشکل داشتم. مثلاً اگه بخوایم بگیم ‘The meeting was called off by the manager’، این که ‘off’ و ‘by’ پشت سر هم میان از نظر گرامری درسته؟
علیرضا عزیز، این یکی از رایجترین سوالات زبانآموزهاست. بله، کاملاً درسته. چون ‘off’ بخشی از فعل هست و ‘by’ نشوندهنده فاعل، کنار هم اومدنشون هیچ اشکالی نداره.
واقعاً عالی توضیح دادید. من توی فیلمها زیاد میشنوم که از حالت مجهول برای ‘put off’ استفاده میکنن. مثلاً ‘The game was put off due to rain’.
دقیقاً مریم جان! ‘Put off’ به معنی به تعویق انداختن هست و توی اخبار و مکالمات روزمره، حالت مجهولش خیلی پرکاربرده.
میشه لطفاً بگید ساختار مجهول برای فریزال وربهای سه قسمتی مثل ‘look forward to’ چطوری میشه؟ اصلاً مجهول میشن؟
من متوجه نمیشم چرا بعضی وقتها میگن نباید حرف اضافه رو آخر جمله آورد. توی مجهول که مجبوریم حرف اضافه رو آخر بیاریم، تکلیف چیه؟
سپیده عزیز، اون یک قانون قدیمی و سنتی بود که الان دیگه در انگلیسی مدرن، مخصوصاً در ساختارهای مجهول فریزال ورب، کاملاً پذیرفته شده است که حرف اضافه در انتهای عبارت فعلی بیاد.
اگر بخوایم جمله ‘They are cleaning up the room’ رو مجهول کنیم، ‘up’ کجا میره؟ میشه ‘The room is being cleaned up’؟
بله مهدی جان، کاملاً درسته. چون جمله شما حال استمراری هست، از ساختار ‘being + P.P’ استفاده کردید و ‘up’ هم دقیقاً بعد از cleaned قرار میگیره.
بسیار عالی. یک سوال: آیا همه فریزال وربها رو میشه مجهول کرد؟ مثلاً ‘run out of’ هم مجهول میشه؟
نکته هوشمندانهای بود نسترن جان. فقط فریزال وربهایی که ‘Transitive’ یا متعدی هستن (یعنی مفعول میگیرن) قابلیت مجهول شدن دارن. ‘Run out of’ معمولاً به صورت مجهول به کار نمیره.
دمتون گرم، من همیشه فکر میکردم فریزال وربهای جداشدنی (Separable) توی مجهول هم جدا میشن. الان فهمیدم که توی مجهول همیشه باید بهم چسبیده باشن.
استفاده از ‘get’ به جای ‘be’ در مجهول کردن این افعال درسته؟ مثلاً ‘The proposal got turned down’.
فرناز جان، بله در مکالمات غیررسمی و Informal خیلی رایجه که از ‘get’ به جای ‘to be’ برای مجهول کردن استفاده بشه. مثال شما کاملاً صحیح و نیتیو هست.
تفاوت معنایی بین ‘The lights were turned off’ و ‘The lights were switched off’ چیه؟ هر دو به یک شکل مجهول میشن؟
امیرحسین عزیز، از نظر گرامر مجهول شدن دقیقاً مثل هم هستن. از نظر معنایی هم تقریباً مترادف هستن، اما ‘switch off’ بیشتر برای وسایلی که دکمه یا کلید دارن استفاده میشه.
مقاله خیلی کامل بود. کاش چند تا تمرین هم آخرش میذاشتید که خودمون رو تست کنیم.
من توی آزمون ماک آیلتس برای جمله ‘carry out’ نمره کم آوردم چون ‘out’ رو حذف کرده بودم. تازه فهمیدم چه اشتباهی کردم!
ارشیا جان، متأسفم که نمره از دست دادی، اما خوشحالم که الان یاد گرفتی. حذف کردن حرف اضافه در فریزال ورب مجهول، کل معنای جمله رو تغییر میده یا کلاً غلطش میکنه.
ببخشید، مجهول کردن ‘bring up’ به معنی تربیت کردن چطوری میشه؟ مثلاً ‘She was brought up in London’؟
بله مینا جان، دقیقاً. ‘To be brought up’ یکی از پرکاربردترین حالتهای مجهول برای این فریزال ورب هست.
چقدر خوبه که برای هر زمان مثال زدید. من همیشه توی مجهول کردن ماضی بعید (Past Perfect) با این افعال قاطی میکردم.
سلام، تلفظ ‘Particle’ توی این ساختارها تغییری میکنه؟ یعنی استرس جمله روی فعل میمونه یا حرف اضافه؟
سلام رویا جان، سوال تخصصی و خوبی بود. معمولاً در فریزال وربها، استرس (Stress) روی ‘Particle’ قرار میگیره، چه در حالت معلوم و چه در حالت مجهول.
آیا در نوشتار رسمی بهتر نیست از معادلهای تک کلمهای استفاده کنیم به جای فریزال ورب مجهول؟ مثلاً به جای ‘put off’ بگیم ‘postponed’؟
دقیقاً کیوان عزیز. در متون آکادمیک و رسمی، استفاده از افعال تک کلمهای مثل ‘postpone’ یا ‘reject’ (به جای turn down) ترجیح داده میشه، اما در مکالمه و نامهنگاری دوستانه، مجهولِ فریزال وربها خیلی رایجه.
من فکر میکردم ‘look after’ چون حرف اضافه داره اصلاً مجهول نمیشه. مرسی که این مورد رو روشن کردید.
خواهش میکنم الناز جان. افعالی مثل look after که به مفعول نیاز دارن (Prepositional Verbs)، به راحتی مجهول میشن.
خیلی عالی بود. من برای کنکور ارشد به این مبحث نیاز داشتم، واقعاً گرهگشا بود.
میشه بگید مجهول فعل ‘give up’ چطوری میشه؟ مثلاً ‘Smoking must be given up’؟
بله بهار عزیز، مثال شما کاملاً درسته. ‘Smoking must be given up’ یعنی سیگار کشیدن باید ترک بشه.
توی حالت سوالی مجهول هم جای حرف اضافه همینه؟ مثلاً ‘Was the fire put out?’
بله کامران جان، در حالت سوالی هم حرف اضافه (out) سر جای خودش بعد از قسمت سوم فعل (put) باقی میمونه.