- چطور میتوانم جملهای را که در آن فریزال ورب به کار رفته، منفی کنم؟
- آیا قانون منفی کردن با فریزال ورب برای همهی زمانها یکسان است؟
- کلمهی منفیساز «not» دقیقاً در کجای جمله قرار میگیرد؟
- آیا نوع فریزال ورب (جداشدنی یا جدا نشدنی) در نحوهی منفی کردن آن تأثیر دارد؟
- شایعترین اشتباهات زبانآموزان ایرانی در منفی کردن این جملات چیست؟
در این مقاله جامع، به تمام این سوالات کلیدی پاسخ خواهیم داد و یک بار برای همیشه، ابهامات شما را در مورد منفی کردن با فریزال ورب برطرف میکنیم. افعال عبارتی یا Phrasal Verbs یکی از جذابترین و در عین حال چالشبرانگیزترین بخشهای یادگیری زبان انگلیسی هستند. این افعال که از ترکیب یک فعل با یک یا دو حرف اضافه یا قید ساخته میشوند، معنای جدید و اغلب متفاوتی از فعل اصلی پیدا میکنند. اما چالش اصلی زمانی خود را نشان میدهد که قصد داریم جملهای حاوی این افعال را منفی کنیم. با ما همراه باشید تا با قوانین ساده و مثالهای کاربردی، این مهارت گرامری را به راحتی بیاموزید.
فریزال ورب چیست؟ یادآوری یک مفهوم کلیدی
قبل از آنکه مستقیماً به سراغ مبحث منفی کردن با فریزال ورب برویم، بیایید به سرعت تعریف این افعال را مرور کنیم. فریزال ورب (Phrasal Verb) ترکیبی از یک فعل اصلی (مانند look, get, put) و یک یا دو جزء دیگر (particle) است که معمولاً حرف اضافه (preposition) یا قید (adverb) هستند. این ترکیب، معنایی کاملاً جدید و اغلب اصطلاحی ایجاد میکند که با معنای تکتک کلمات آن متفاوت است.
برای مثال:
- Look up to someone: به معنی «تحسین کردن کسی» است و ربطی به «بالا را نگاه کردن» ندارد.
- Give up: به معنی «تسلیم شدن» یا «دست کشیدن از کاری» است، نه «چیزی را به بالا دادن».
- Put off: به معنی «به تعویق انداختن» است، نه «قرار دادن چیزی در بیرون».
این افعال در مکالمات روزمره انگلیسی بسیار رایج هستند و تسلط بر آنها برای درک و صحبت کردن طبیعی، ضروری است. حالا که این مفهوم را به یاد آوردیم، آمادهایم تا یاد بگیریم چگونه این جملات را منفی کنیم.
قانون طلایی منفی کردن با فریزال ورب
خبر خوب این است که منفی کردن جملات حاوی فریزال ورب، از همان قانون کلی منفی کردن افعال در زبان انگلیسی پیروی میکند. شما نیازی به یادگیری یک ساختار کاملاً جدید ندارید. قانون اصلی بسیار ساده است: برای منفی کردن، ما فعل کمکی (Auxiliary Verb) را منفی میکنیم، نه خود فریزال ورب را.
ساختار کلی به این صورت است:
Subject + Auxiliary Verb + not + Phrasal Verb + (Object)
به عبارت دیگر، کلمهی منفیساز `not` همیشه بعد از فعل کمکی (مانند do, does, did, have, has, will, can, should و غیره) و قبل از فریزال ورب قرار میگیرد. بیایید این قانون را با مثالهایی در زمانهای مختلف بررسی کنیم.
منفی کردن در زمان حال ساده (Present Simple)
در زمان حال ساده، از افعال کمکی `do` و `does` برای منفی کردن استفاده میکنیم. به یاد داشته باشید که بعد از `don’t` یا `doesn’t`، فعل اصلی (بخش اول فریزال ورب) به شکل ساده خود باز میگردد.
- جمله مثبت: They get along with their neighbors. (آنها با همسایگانشان خوب کنار میآیند.)
- جمله منفی: They do not get along with their neighbors.
- جمله مثبت: She looks down on people who are not educated. (او به افراد تحصیلنکرده به دیده تحقیر نگاه میکند.)
- جمله منفی: She does not look down on people who are not educated.
منفی کردن در زمان گذشته ساده (Past Simple)
برای منفی کردن جملات در زمان گذشته ساده، از فعل کمکی `did` استفاده میکنیم. همانند حال ساده، پس از `didn’t`، بخش فعلی فریزال ورب به شکل ساده خود برمیگردد.
- جمله مثبت: He took off his coat. (او کتش را درآورد.)
- جمله منفی: He did not take off his coat.
- جمله مثبت: The car broke down on the highway. (ماشین در بزرگراه خراب شد.)
- جمله منفی: The car did not break down on the highway.
منفی کردن با افعال مُدال (Modal Verbs)
وقتی در جمله یک فعل مُدال (مانند can, could, will, would, should, must) وجود دارد، منفی کردن حتی سادهتر هم میشود. کافی است `not` را مستقیماً بعد از فعل مدال اضافه کنیم.
- جمله مثبت: You should give up smoking. (تو باید سیگار را ترک کنی.)
- جمله منفی: You should not give up trying. (تو نباید از تلاش دست بکشی.)
- جمله مثبت: We can put up with the noise. (ما میتوانیم این سروصدا را تحمل کنیم.)
- جمله منفی: We cannot put up with the noise anymore.
منفی کردن در زمانهای کامل (Perfect Tenses)
در زمانهای کامل (مانند حال کامل یا گذشته کامل)، افعال کمکی ما `have`, `has`, یا `had` هستند. برای منفی کردن، `not` را بعد از این افعال کمکی قرار میدهیم.
- جمله مثبت: I have run out of milk. (شیرِ من تمام شده است.)
- جمله منفی: I have not run out of milk yet.
- جمله مثبت: She had found out the truth before he told her. (او قبل از اینکه پسر به او بگوید، حقیقت را فهمیده بود.)
- جمله منفی: She had not found out the truth.
آیا نوع فریزال ورب در منفی کردن تأثیر دارد؟
یک سوال مهم که برای بسیاری از زبانآموزان پیش میآید این است که آیا جداشدنی (Separable) یا جدا نشدنی (Inseparable) بودن یک فریزال ورب، تأثیری در ساختار منفی آن دارد یا خیر. پاسخ کوتاه و واضح است: خیر!
قانون منفی کردن برای هر دو نوع فریزال ورب کاملاً یکسان است. شما همیشه فعل کمکی را منفی میکنید و این موضوع هیچ ارتباطی به جایگاه مفعول یا جدا شدن اجزای فریزال ورب ندارد. بیایید با مثال ببینیم:
مثال برای فریزال ورب جداشدنی (Separable)
فریزال ورب `turn down` به معنی «رد کردن (یک پیشنهاد)» جداشدنی است.
- جمله مثبت: She turned down the job offer. / She turned the job offer down.
- جمله منفی: She did not turn down the job offer. / She did not turn the job offer down.
همانطور که میبینید، در هر دو حالت منفی، `did not` قبل از فریزال ورب آمده و ساختار اصلی تغییری نکرده است.
مثال برای فریزال ورب جدا نشدنی (Inseparable)
فریزال ورب `look after` به معنی «مراقبت کردن از» جدا نشدنی است.
- جمله مثبت: He looks after his younger brother.
- جمله منفی: He does not look after his younger brother.
در این مورد هم، فرآیند منفی کردن با فریزال ورب دقیقاً مشابه قبل است. بنابراین، نگران نوع فریزال ورب نباشید و فقط روی منفی کردن فعل کمکی تمرکز کنید.
جدول خلاصه: منفی کردن با فریزال ورب در زمانهای مختلف
برای جمعبندی و مرور بهتر، در جدول زیر میتوانید ساختار منفی را برای فریزال ورب `work out` (به معنی «نتیجه دادن» یا «درست پیش رفتن») در زمانهای مختلف مشاهده کنید.
| زمان فعل (Tense) | جمله مثبت | جمله منفی |
|---|---|---|
| Present Simple | My plan works out. | My plan doesn’t work out. |
| Present Continuous | Things are working out well. | Things are not working out well. |
| Past Simple | Everything worked out in the end. | Everything didn’t work out in the end. |
| Present Perfect | It has worked out better than I expected. | It has not worked out as planned. |
| Future (will) | Don’t worry, it will work out. | I’m afraid it won’t work out. |
| Modal (can) | We can work this out. | We cannot work this out. |
اشتباهات رایج در منفی کردن جملات با فریزال ورب
دانستن اشتباهات متداول به شما کمک میکند تا از آنها دوری کنید. در اینجا به دو مورد از بزرگترین خطاها در زمینه منفی کردن با فریزال ورب اشاره میکنیم:
-
منفی کردن خود فریزال ورب: بزرگترین و رایجترین اشتباه این است که زبانآموزان تلاش میکنند کلمهی `not` را در میان اجزای فریزال ورب قرار دهند یا خود فعل اصلی را منفی کنند.
اشتباه: He took not off his coat. ❌
اشتباه: He took off not his coat. ❌
صحیح: He did not take off his coat. ✅ -
فراموش کردن فعل کمکی: اشتباه دیگر، بهخصوص در زمان حال و گذشته ساده، حذف کردن افعال کمکی `do`, `does`, `did` و آوردن `not` به تنهایی است.
اشتباه: They not get along well. ❌
صحیح: They do not get along well. ✅
نتیجهگیری: منفی کردن به سادگی آب خوردن!
همانطور که در این راهنمای جامع دیدید، منفی کردن با فریزال ورب هیچ قانون پیچیده و جدیدی ندارد. کلید اصلی، تمرکز بر فعل کمکی جمله است. با شناسایی زمان جمله و فعل کمکی مناسب (do/does, did, have/has, will, can و…)، به راحتی میتوانید کلمهی منفیساز `not` را در جای درست خود، یعنی بلافاصله بعد از فعل کمکی، قرار دهید. نوع فریزال ورب، چه جداشدنی و چه جدا نشدنی، هیچ تأثیری در این قانون کلی ندارد. با تمرین مثالهای ارائه شده و به خاطر سپردن این ساختار ساده، میتوانید با اطمینان کامل جملات حاوی افعال عبارتی را منفی کرده و یک گام بزرگ در جهت تسلط بر گرامر زبان انگلیسی بردارید.




من همیشه فکر میکردم کلمه not باید مستقیماً بعد از فعل اصلی بیاد، مثلاً میگفتم I wake not up! ممنون که توضیح دادید فعل کمکی لازمه.
خواهش میکنم علی جان. این یکی از رایجترین اشتباهات زبانآموزان فارسیزبانه. یادت باشه در جملات منفی انگلیسی، همیشه به یک فعل کمکی مثل do, does یا did نیاز داریم تا not رو بهش اضافه کنیم.
توی جمله I didn’t turn off the light، اگه بخوام از ضمیر it استفاده کنم، بازم همینطوری منفی میشه؟ یعنی جاش عوض نمیشه؟
سارا عزیز، نکته خیلی خوبی رو اشاره کردی. وقتی از ضمیر استفاده میکنی، ضمیر باید حتماً بین فعل و حرف اضافه قرار بگیره، چه جمله مثبت باشه چه منفی. پس درستش اینه: I didn’t turn it off.
برای فریزال وربهای سه قسمتی مثل look forward to چطور؟ مثلاً چطور بگیم «من منتظر ملاقات با تو نیستم»؟
نیما جان، برای افعال سه قسمتی هم قاعده همونه. فعل کمکی رو منفی میکنی و بقیه فعل بدون تغییر میمونه: I am not looking forward to meeting you.
من توی سریال Friends شنیدم که میگفت Don’t give up on us. این در واقع حالت امری منفیه دیگه؟
دقیقاً سپیده جان! در حالت امری (Imperative)، کافیه Don’t را به ابتدای فریزال ورب اضافه کنیم تا جمله منفی بشه.
آیا میتونیم به جای don’t از Never هم برای منفی کردن استفاده کنیم؟ مثلاً I never give up.
بله مهدی عزیز، Never یک قید منفیساز قویه و میتونه جایگزین don’t بشه تا تاکید بیشتری روی «هرگز» انجام ندادن اون کار داشته باشه.
من هنوز توی تشخیص جداشدنی و جدانشدنیها مشکل دارم. آیا منفی کردن این دو نوع با هم فرقی داره؟
زهرا جان، خبر خوب اینه که ساختار منفی کردن (اضافه کردن don’t/doesn’t قبل از فعل) برای هر دو نوع کاملاً یکسانه. تفاوت این دو نوع فقط در محل قرارگیری مفعول هست، نه در نحوه منفی کردن.
یک سوال: جمله I didn’t ran away درسته یا I didn’t run away؟ من همیشه توی زمان گذشته گیج میشم.
آرش جان، چون didn’t خودش نشانه زمان گذشته است، فعل اصلی باید به صورت ساده (Base Form) بیاد. پس درستش I didn’t run away هست.
مطالب سایتتون واقعاً عالیه. آیا فریزال وربها فقط برای مکالمات دوستانه هستن یا در نامههای رسمی هم میتونیم منفیشون کنیم و به کار ببریم؟
من فکر میکردم فریزال وربها رو نمیشه مجهول یا منفی کرد و ساختارشون ثابته! ممنون که این ابهام رو برطرف کردید.
کاوه عزیز، فریزال وربها دقیقاً مثل فعلهای معمولی عمل میکنند و تمام قواعد گرامری (زمانها، منفی کردن، مجهول کردن) روی اونها پیاده میشه.
بخش مربوط به اشتباهات رایج ایرانیها خیلی جالب بود. من همیشه میگفتم I don’t look after not him!
خوشحالیم که برات مفید بوده سمیه جان. وسوسه استفاده از not بعد از حرف اضافه در زبانآموزها زیاده، اما جای درستش همون قبل از فعله.
اگه فعل مدال مثل can یا should داشته باشیم، منفی کردن چطوری میشه؟ مثلاً I cannot give up؟
بله امید جان. وقتی Modal Verb داریم، not به خود اون فعل کمکی میچسبه و فریزال ورب به صورت ساده بعدش میاد. مثل: You shouldn’t give up.
ممنون از مقاله خوبتون. میخواستم بپرسم فریزال وربهایی که با get ساخته میشن مثل get along هم همینطوری منفی میشن؟
بله الناز عزیز. هیچ استثنایی وجود نداره. مثلاً: They don’t get along with each other.
بسیار کاربردی بود. لطفاً در مورد Phrasal Verbs که در محیطهای کاری استفاده میشن هم مطلب بذارید.
توی آهنگها زیاد میشنویم که از ain’t استفاده میکنن برای منفی کردن. مثلاً I ain’t giving up. این ساختار توی گرامر درسته؟
شیرین جان، ain’t یک ساختار بسیار غیررسمی و Slang هست که در مکالمات خیابانی و آهنگها استفاده میشه، اما در گرامر استاندارد و آزمونهایی مثل IELTS اصلاً نباید استفاده بشه.
من قبلاً میگفتم I don’t put out the fire. آیا میتونم بگم I don’t put the fire out؟ کدومش رایجتره؟
بهنام جان، هر دو کاملاً درست هستن. چون fire یک اسم هست، هم میتونه بعد از حرف اضافه بیاد و هم بین فعل و حرف اضافه. هر دو در مکالمه رایج هستن.
برای زمان حال کامل (Present Perfect) منفی کردن چطوریه؟ مثلاً بخوام بگم «او هنوز بیدار نشده».
یاسمن جان، در این زمان از hasn’t یا haven’t استفاده میکنیم: He hasn’t woken up yet.
واقعاً خسته نباشید. آموزشهاتون خیلی روان و ساده است، مخصوصاً برای ما که سطحمون متوسطه.
آیا فرقی بین I don’t turn off the TV و I don’t turn the TV off از لحاظ معنایی هست؟
سحر جان، از لحاظ معنایی هیچ تفاوتی ندارند. انتخاب بین این دو حالت بیشتر به سلیقه گوینده و ریتم جمله بستگی داره.
برای منفی کردن فریزال وربهایی که سه تا کلمه دارن (مثل cut down on) هم همین قاعده است؟ مثلاً I don’t cut down on sugar؟
دقیقاً پویا جان. باز هم فعل کمکی منفیساز در ابتدای کل عبارت میاد و تغییری در ترتیب سه کلمه بعدی ایجاد نمیشه.
ممنون از تیم خوبتون. کاش برای هر بخش تمرین هم میگذاشتید تا خودمون رو امتحان کنیم.
پیشنهاد عالی بود رویا جان. حتماً در آپدیتهای بعدی مقاله، بخش تمرین و تست رو هم اضافه میکنیم.