تا حالا چند میلیون تومن خرج کلاس آیلتس کردی و آخرش موقع نوشتن یه پاراگراف ساده، کلمات یادت میره؟ بذارید روراست باشیم، همهمون این لحظه رو تجربه کردیم. ولی اگه بگم یه معلم خصوصی ۲۴ ساعته تو جیبت داری که نه پول میخواد و نه خسته میشه چی؟
آره درست شنیدی! ChatGPT، همون هوش مصنوعی معروفی که همه ازش حرف میزنن، میتونه بهترین دوستت تو مسیر گرفتن نمره بالای آیلتس باشه. فقط باید بدونی چطور ازش سؤال بپرسی. اینجاست که «پرامپت»ها (دستورها) وارد بازی میشن. این ۵ تا پرامپت رو یاد بگیر تا ChatGPT رو تبدیل به اگزمینر شخصی خودت کنی!
۱. پرامپت طلایی برای رایتینگ: فراتر از چک کردن گرامر!
خب، اولین و بزرگترین مشکل ما ایرانیا چیه؟ رایتینگ! کلی ایده تو سرمون داریم ولی وقتی میخوایم روی کاغذ بیاریم، فاجعه میشه. اکثر ما فقط بلدیم به ChatGPT بگیم: “Correct my grammar”.
این اشتباهه! اینجوری فقط یه گرامر چکر ساده گیرت میاد. به جاش از این پرامپت حرفهای استفاده کن:
- پرامپت جادویی رایتینگ:
"Act as an IELTS Writing examiner. Evaluate my essay for Task 2 based on the official IELTS criteria: Task Achievement, Coherence and Cohesion, Lexical Resource, and Grammatical Range and Accuracy. My essay is about [Your Essay Topic]. Here is my essay: [Paste your essay here]. Please provide a band score for each criterion and an overall band score. Also, suggest 3-5 alternative, more sophisticated vocabulary words for common words I used, and show me how to restructure one of my weaker sentences to be more complex and native-like."
چرا این پرامپت معجزه میکنه؟
- نقش اگزمینر رو بهش میدی: دیگه یه ربات ساده نیست، بلکه یه ممتحن آیلتسه.
- بر اساس معیارهای واقعی میسنجه: دقیقاً مثل آزمون اصلی، متنت رو بر اساس ۴ معیار کلیدی تحلیل میکنه.
- فقط غلط نمیگیره، پیشنهاد هم میده: بهت کلمات بهتر و ساختارهای جملهبندی حرفهایتر یاد میده که نمرهت رو منفجر میکنه.
۲. پرامپت شبیهساز اسپیکینگ: استرس آزمون رو همین الان تموم کن!
یکی از ترسناکترین بخشهای آیلتس برای ما، اسپیکینگه. پیدا کردن یه پارتنر که هم سطح خودت باشه و حوصله تمرین داشته باشه تقریباً غیرممکنه. ولی ChatGPT همیشه پایهس!
دفعه بعد که خواستی تمرین کنی، این پرامپت رو بهش بده:
- پرامپت شبیهساز اسپیکینگ:
"Simulate a full IELTS Speaking test with me. I want you to be the examiner. Start with Part 1 questions about my hometown. Then, give me a cue card for Part 2 and give me exactly one minute to prepare. After I speak for 2 minutes, move on to Part 3 with follow-up questions related to the cue card topic. After the simulation, provide feedback on my performance, focusing on my fluency, use of idioms, and pronunciation."
این پرامپت چیکار میکنه؟
- کل آزمون رو شبیهسازی میکنه: از پارت ۱ تا ۳، دقیقاً مثل روز امتحان. این کار استرست رو به شدت کم میکنه.
- مجبورت میکنه سریع فکر کنی: با زمانبندی دقیق برای پارت ۲، مغزت رو برای جواب دادن تحت فشار آماده میکنه.
- بازخورد هدفمند میده: روی چیزایی که واقعاً مهمن مثل روان صحبت کردن و استفاده از اصطلاحات تمرکز میکنه.
۳. از حالت صدا (Voice Mode) استفاده کن، همین الان!
شاید باورتون نشه ولی خیلیها نمیدونن اپلیکیشن موبایل ChatGPT یه قابلیت فوقالعاده به اسم Voice Mode داره. تایپ کردن رو بذار کنار! وقتشه حرف بزنی.
با این قابلیت، میتونی پرامپت شماره ۲ رو به صورت صوتی اجرا کنی. این یعنی یه مکالمه واقعی با هوش مصنوعی!
چطور فعالش کنیم؟
- اپلیکیشن ChatGPT رو روی موبایلت نصب کن.
- وارد شو و روی آیکون هدفون (🎧) در پایین صفحه بزن.
- شروع کن به انگلیسی صحبت کردن!
مزیت این روش چیه؟
- تلفظت رو به چالش میکشه: مجبوری کلمات رو واضح بگی تا ChatGPT بفهمه. اگه اشتباه تلفظ کنی، متوجه نمیشه و این بهترین تمرینه.
- سرعت مکالمهت رو بالا میبره: دیگه فرصت نداری قبل از تایپ کردن فکر کنی. باید مثل یه مکالمه واقعی، سریع و روان جواب بدی.
- حس صحبت با یه فرد واقعی رو میده: این هوش مصنوعی لحنهای مختلفی داره و مکالمه رو از حالت رباتیک خارج میکنه.
۴. پرامپت گسترش دایره لغات (Vocabulary Expansion)
به جای اینکه لیستهای طولانی و خستهکننده لغت رو حفظ کنی، از ChatGPT بخواه یه روش جذابتر بهت یاد بده.
- پرامپت افزایش لغات:
"I am preparing for IELTS and I want to expand my vocabulary on the topic of 'Environmental Pollution'. Give me 10 less common but useful words related to this topic. For each word, provide a simple definition, an example sentence relevant to an IELTS essay, and two common collocations."
اینجوری لغات رو در قالب جمله و کاربرد واقعی یاد میگیری و دیگه از یادت نمیره. این روش خیلی موثرتر از حفظ کردن کلمه به تنهاییه.
۵. پرامپت ایدهپردازی برای موضوعات سخت
گاهی اوقات سختترین قسمت رایتینگ یا اسپیکینگ، پیدا کردن یه ایده خوب برای حرف زدنه. مثلاً ازت میپرسن: “Should governments invest more in space exploration or in solving problems on Earth?” مغزت قفل میکنه!
اینجا ChatGPT به کمکت میاد:
- پرامپت ایدهپردازی:
"I am struggling with ideas for the IELTS Writing Task 2 topic: '[Insert the difficult topic here]'. Act as a brainstorming partner. Give me three different perspectives or main ideas for this topic. For each idea, provide two supporting points I could use in my body paragraphs."
این پرامپت بهت کمک میکنه از زوایای مختلف به موضوع نگاه کنی و سریعتر به یه ساختار منسجم برای جوابت برسی.
نتیجهگیری: معلم خصوصی شما آمادهست!
بذارید خلاصه بگم: ChatGPT دیگه یه ابزار سرگرمی نیست؛ یه انقلاب در یادگیریه. با استفاده هوشمندانه از این پرامپتها، میتونید بدون هزینه اضافی، کیفیت مطالعه آیلتس خودتون رو چند برابر کنید. این ابزار به شما کمک میکنه نقاط ضعفتون رو پیدا کنید و روشون کار کنید. پس ازش نترسید و همین امروز این ۵ پرامپت رو امتحان کنید.
شما چه پرامپت دیگهای برای آمادگی آیلتس با ChatGPT سراغ دارید؟ توی کامنتها برامون بنویسید!
سوالات متداول (FAQ)
آیا ChatGPT میتونه نمره دقیقی برای رایتینگ من بده؟
نمرهای که ChatGPT میده تخمینیه ولی به شدت به واقعیت نزدیکه، به خصوص اگه از پرامپتهای دقیق استفاده کنید. این نمره یه راهنمای عالی برای فهمیدن نقاط ضعف و قوت شماست، اما نباید اون رو به عنوان نمره نهایی و قطعی در نظر گرفت.
آیا استفاده از ChatGPT برای تمرین، تقلب حساب نمیشه؟
نه! تا زمانی که ازش برای یادگیری و گرفتن بازخورد استفاده میکنید، این یک ابزار آموزشی قدرتمنده. تقلب زمانیه که ازش بخواید کل انشا رو براتون بنویسه و شما فقط کپی کنید. هدف ما یادگیریه، نه دور زدن مسیر.
آیا لهجه من برای استفاده از Voice Mode مهمه؟
نه اصلاً. هوش مصنوعی ChatGPT برای فهمیدن لهجههای مختلف (non-native speakers) به خوبی آموزش دیده. اتفاقاً این بهترین فرصته تا ببینید چقدر واضح و قابل فهم صحبت میکنید. اگر متوجه حرفتون نشد، یعنی باید روی تلفظ اون کلمه بیشتر کار کنید.
واقعاً عالی بود! من همیشه از چتجیپیتی میخواستم گرامرم رو چک کنه ولی نمیدونستم باید بهش نقش IELTS Examiner بدم. راستی این اصطلاح Lexical Resource دقیقاً یعنی چی؟ منظورش همون دایره لغات هست یا چیز دیگهای؟
دقیقا سارا جان! Lexical Resource یکی از معیارهای اصلی تصحیح رایتینگ آیلتسه. این یعنی نه تنها باید کلمات متنوعی بلد باشی، بلکه باید بدونی هر کلمه رو کجا و با چه کلمات دیگهای (Collocations) به کار ببری تا جملهات طبیعی به نظر برسه.
خیلی پرامپت کاربردیای بود. من دیروز تستش کردم. فقط یه سوال، برای بخش Coherence and Cohesion، آیا چتجیپیتی میتونه تشخیص بده که ربطدهندههای من (مثل However یا Furthermore) تکراری هستن یا نه؟
بله آرش عزیز، اتفاقاً یکی از نقاط قوت هوش مصنوعی همینه. اگر در پرامپتت قید کنی که ‘Check for repetitive transition words’، لیست کامل کلماتی که زیاد استفاده کردی رو بهت میده و سینونیمهای (Synonyms) بهتری پیشنهاد میکنه.
من شنیدم که استفاده از Idioms در رایتینگ آیلتس تسک ۲ نمره منفی داره، درسته؟ چون این پرامپت ممکنه به ما پیشنهاد بده از اصطلاحات استفاده کنیم.
نکته ظریفی بود نیلوفر جان. در رایتینگ آکادمیک، بهتره از Idiomهای غیررسمی استفاده نکنی. اما استفاده از ‘Less common lexical items’ یا عباراتی که بار معنایی دقیقی دارن خیلی هم خوبه. چتجیپیتی اگه نقش ممتحن رو داشته باشه، معمولاً این تفاوت Formal و Informal رو رعایت میکنه.
دمتون گرم. من همیشه توی Task Achievement مشکل داشتم و نمیفهمیدم چرا نمرهام کم میشه. این پرامپت کمک میکنه بفهمم کجای سوالم رو کامل جواب ندادم؟
صد در صد محمد جان. Task Achievement یعنی اینکه آیا به تمام بخشهای سوال پاسخ دادی یا نه. وقتی این پرامپت رو میدی، چتجیپیتی چک میکنه که آیا ایده اصلیت (Main idea) رو خوب بسط دادی یا فقط در موردش کلیگویی کردی.
یه سوال فنی، اگه من بخوام سطح Grammatical Range خودم رو بالا ببرم، چطور باید از ChatGPT بخوام که بهم جملات Complex یاد بده؟
زهرا جان، میتونی بعد از اینکه رایتینگت رو تصحیح کرد، بهش بگی: ‘Rewrite my simple sentences using complex structures like relative clauses or conditionals’. اینطوری تفاوت جمله ساده و پیچیده رو کاملاً یاد میگیری.
این پرامپت برای رایتینگ جنرال هم جواب میده؟ یا فقط مخصوص آکادمیکه؟
فرقی نداره رضا جان، فقط کافیه در ابتدای پرامپت قید کنی که ‘This is for IELTS General Training Task 2’ تا بر اساس معیارهای اون بخش تصحیح کنه.
من توی فیلمها دیده بودم که به دستور دادن به هوش مصنوعی میگن Prompting، ولی فکر نمیکردم اینقدر روی کیفیت جواب تاثیر داشته باشه. ممنون از آموزش خوبتون.
خواهش میکنم هدی عزیز. در دنیای امروز هوش مصنوعی، هنر Prompt Engineering یعنی بدونی چطور سوال بپرسی تا دقیقترین جواب رو بگیری. خوشحالم که برات مفید بوده!
بچهها من یه نکته اضافه کنم: میتونید ازش بخواید که براتون یک Sample Answer در سطح Band 9 هم بنویسه تا با متن خودتون مقایسه کنید. این برای ایده گرفتن عالیه.
دقیقاً امیر جان! مقایسه متن خودت با یک نمونه استاندارد (Model Answer) یکی از بهترین روشهای یادگیری خودآموزه.
تفاوت دقیق بین Coherence و Cohesion چیه؟ توی متن بهش اشاره شد ولی من هنوز یکم گیجم.
سوال خیلی خوبیه شیرین جان. Cohesion مربوط به ابزارهای اتصال دهنده مثل ‘and, but, however’ هست (یعنی چسب کلمات). اما Coherence مربوط به منطق و ترتیب ایدههاست، یعنی اینکه آیا خواننده میتونه مسیر فکر تو رو دنبال کنه یا نه.
آیا چتجیپیتی میتونه غلطهای دیکتهای یا همون Spelling رو هم طبق استاندارد آیلتس بریتیش یا امریکن چک کنه؟
بله فرهاد عزیز، میتونی توی پرامپتت بنویسی ‘Use British English spelling convention’. آیلتس هر دو رو قبول میکنه ولی بهتره در طول متن یکدست (Consistent) باشی.
کاش برای Speaking هم پرامپت میذاشتید. با اپلیکیشن موبایلش میشه حرف زد و فیدبک گرفت؟
مریم جان، حتماً در مقالات بعدی بهش میپردازیم. بله، نسخه موبایل ChatGPT حالت Voice داره که میتونه نقش پارتنر اسپیکینگ رو برات بازی کنه و حتی لهجهات رو هم تحلیل کنه!
من از پرامپت شما استفاده کردم و بهم نمره ۶ داد. وقتی پرسیدم چرا، دقیقاً برام نوشت که بخاطر تکرار کلمه ‘Important’ بوده و بهم ۱۰ تا جایگزین مثل ‘Crucial’ و ‘Vital’ پیشنهاد داد. واقعاً مثل یه معلم واقعیه!
چقدر عالی سعید جان! همین که جایگزینهای ‘Important’ رو یاد گرفتی یعنی یک قدم به نمره ۷ نزدیکتر شدی. این دقیقاً همون تقویت Lexical Resource هست.
به نظرتون اعتماد به نمرهای که ChatGPT میده منطقیه؟ ممکنه بیشتر یا کمتر از نمره واقعی اگزمینر باشه؟
پریسا جان، نمره هوش مصنوعی یک تخمین (Estimation) هست. ممکنه نیم نمره با اگزمینر انسانی اختلاف داشته باشه، اما برای پیدا کردن نقاط ضعف و قوتت فوقالعاده دقیقه.
من شنیدم به این مدل دستور دادن میگن Persona Prompting، یعنی بهش شخصیت میدیم. درسته؟
کاملاً درسته کاوه جان. وقتی بهش میگی ‘Act as an examiner’، اون تمام دانشش رو فیلتر میکنه تا فقط بر اساس استانداردهای آیلتس بهت جواب بده.
ببخشید، برای کلمه ‘Conclusion’ توی رایتینگ، چتجیپیتی به من گفت که بهتره از ‘To sum up’ استفاده نکنم چون غیررسمیه. پیشنهاد شما چیه؟
درسته مهسا جان. ‘To sum up’ بیشتر برای اسپیکینگ مناسبه. در رایتینگ آکادمیک بهتره از ‘In conclusion’ یا ‘To conclude’ استفاده کنی.
من از این به بعد رایتینگهام رو اینجا چک میکنم. خیلی تو هزینههام صرفهجویی میشه. مرسی!
خواهش میکنم علی جان. هدف ما همینه که با ابزارهای مدرن، یادگیری زبان رو برای همه ارزونتر و راحتتر کنیم.
پرامپت شماره ۳ که توی متن بود برای من خیلی جالب بود، مخصوصاً اون قسمتی که در مورد Tone صحبت میکنه. واقعاً تاثیر داره؟
من تازه با سایت شما آشنا شدم، مطالب خیلی دستهبندی شده و دقیق هستن. این اصطلاح ‘Grammatical Accuracy’ یعنی فقط نداشتن غلط گرامری یا ساختارهای پیچیده هم مهمه؟
خوش اومدی پویا جان. Grammatical Accuracy یعنی درست بودن گرامر، اما در کنارش ‘Grammatical Range’ رو داریم که یعنی استفاده از تنوعی از ساختارها (مثل حال کامل، جملات مجهول و …). هر دو برای نمره بالا لازم هستن.
میشه از چتجیپیتی خواست که بر اساس اشتباهات من، بهم تمرین گرامر اختصاصی بده؟
واقعاً عالی بود، مخصوصاً اون بخش مربوط به Task Achievement. من همیشه فکر میکردم اگه فقط خوب بنویسم کافیه، نگو که باید دقیقاً به سوال جواب میدادم!