- آزمون های کمبریج دقیقاً چه هستند و چه تفاوتی با آیلتس و تافل دارند؟
- کدام آزمون کمبریج برای سطح زبان انگلیسی من مناسب است؟
- ساختار و نمرهدهی این آزمونها چگونه است و هر مدرک تا چه زمانی اعتبار دارد؟
- آیا مدرک آزمون های کمبریج برای مهاجرت تحصیلی یا کاری معتبر است؟
در این مقاله جامع، به تمام این سوالات و پرسشهای دیگر به طور کامل پاسخ خواهیم داد. اگر قصد دارید سطح زبان انگلیسی خود را با یک استاندارد بینالمللی بسنجید و مدرکی معتبر و مادامالعمر دریافت کنید، آشنایی با آزمون های کمبریج برای شما ضروری است. این آزمونها که توسط دپارتمان زبان انگلیسی دانشگاه کمبریج طراحی و برگزار میشوند، مجموعهای از معتبرترین مدارک زبان در سراسر جهان هستند که برخلاف آزمونهایی مانند آیلتس و تافل، تاریخ انقضا ندارند. با ما همراه باشید تا سفری کامل به دنیای این آزمونها داشته باشیم و از سطح مقدماتی تا پیشرفته، هر یک را به دقت بررسی کنیم.
آزمون های کمبریج (Cambridge English Qualifications) چه هستند؟
آزمونهای زبان انگلیسی کمبریج، که گاهی با نام امتحانات ESOL (English for Speakers of Other Languages) نیز شناخته میشوند، مجموعهای از آزمونهای استاندارد و بینالمللی برای سنجش مهارتهای زبان انگلیسی افراد غیرانگلیسیزبان هستند. این آزمونها توسط بخش ارزیابی زبان انگلیسی دانشگاه کمبریج (Cambridge Assessment English) طراحی شده و در بیش از ۱۳۰ کشور جهان برگزار میشوند. برخلاف آزمونهای آیلتس و تافل که بیشتر برای اهداف آکادمیک یا مهاجرتی و با مدت اعتبار محدود (معمولاً دو سال) طراحی شدهاند، آزمون های کمبریج با هدف ارائه یک مدرک دائمی و معتبر برای اثبات سطح دانش زبان شما در مقاطع مختلف طراحی شدهاند.
ویژگی کلیدی این آزمونها، تمرکز بر کاربرد عملی زبان در موقعیتهای واقعی است. آنها مهارتهای چهارگانه زبان یعنی خواندن (Reading)، نوشتن (Writing)، شنیداری (Listening) و گفتاری (Speaking) را به همراه دانش گرامر و واژگان (Use of English) مورد ارزیابی قرار میدهند. این آزمونها بر اساس چارچوب مرجع مشترک اروپایی برای زبانها (CEFR) دستهبندی میشوند که یک استاندارد جهانی برای توصیف تواناییهای زبانی است.
چارچوب CEFR و جایگاه آزمون های کمبریج
چارچوب CEFR سطوح مختلف مهارت زبانی را از A1 (مبتدی) تا C2 (پیشرفته یا در حد فرد بومی) دستهبندی میکند. هر یک از آزمونهای اصلی کمبریج به یکی از این سطوح مرتبط است:
- KET (Key English Test): سطح A2
- PET (Preliminary English Test): سطح B1
- FCE (First Certificate in English): سطح B2
- CAE (Certificate in Advanced English): سطح C1
- CPE (Certificate of Proficiency in English): سطح C2
این ساختار به شما اجازه میدهد تا آزمونی را انتخاب کنید که دقیقاً با سطح فعلی شما مطابقت دارد و پس از موفقیت، پلهپله به سطوح بالاتر بروید.
معرفی آزمون A2 Key (KET)
آزمون KET یا Key English Test، اولین پله در نردبان آزمون های کمبریج است و نشان میدهد که شما میتوانید در موقعیتهای ساده و روزمره به زبان انگلیسی ارتباط برقرار کنید. این آزمون معادل سطح A2 در چارچوب CEFR است.
ساختار آزمون KET
آزمون KET از سه بخش اصلی تشکیل شده است:
- خواندن و نوشتن (Reading and Writing): این بخش که ۶۰ دقیقه طول میکشد، توانایی شما در درک اطلاعات ساده مانند علائم، بروشورها، ایمیلها و مقالات کوتاه را میسنجد. در بخش نوشتن نیز باید یک متن کوتاه (مانند یک ایمیل یا یادداشت) بنویسید.
- شنیداری (Listening): این بخش حدود ۳۰ دقیقه زمان میبرد و شامل گوش دادن به فایلهای صوتی مانند اطلاعیهها و مکالمات روزمره و پاسخ به سوالات مربوط به آنهاست.
- گفتاری (Speaking): این بخش که حدود ۸ تا ۱۰ دقیقه است، به صورت دو نفره (دو داوطلب با یک ممتحن) برگزار میشود و شامل پاسخ به سوالات شخصی و یک مکالمه کوتاه با داوطلب دیگر است.
مدرک KET نشان میدهد که شما پایههای زبان انگلیسی را به خوبی فرا گرفتهاید و برای شروع مسیر یادگیری پیشرفته آمادهاید.
معرفی آزمون B1 Preliminary (PET)
آزمون PET یا Preliminary English Test، برای افرادی طراحی شده که از سطح مبتدی عبور کرده و به سطح متوسط (Intermediate) رسیدهاند. این آزمون معادل سطح B1 در چارچوب CEFR است و نشان میدهد که شما میتوانید از پس موقعیتهای روزمره کاری، تحصیلی و اجتماعی برآیید.
ساختار آزمون PET
این آزمون نیز مانند KET از سه بخش اصلی تشکیل شده است اما محتوای آن پیچیدهتر و چالشبرانگیزتر است:
- خواندن و نوشتن (Reading and Writing): این بخش ۹۰ دقیقه زمان میبرد. در بخش خواندن، باید متون طولانیتری مانند مقالات مجلات یا ایمیلهای کاری را درک کنید. بخش نوشتن شامل دو تسک است: نوشتن یک ایمیل و نوشتن یک مقاله یا داستان کوتاه.
- شنیداری (Listening): این بخش حدود ۳۵ دقیقه است و شامل گوش دادن به مکالمات و مونولوگها در موضوعات مختلف و پاسخ به سوالات درک مطلب است.
- گفتاری (Speaking): این بخش حدود ۱۲ دقیقه است و به صورت دو نفره برگزار میشود. داوطلبان باید درباره موضوعات مختلف صحبت کرده، نظرات خود را بیان کنند و در یک فعالیت مشترک (مانند برنامهریزی یک رویداد) با یکدیگر تعامل داشته باشند.
مدرک PET یک گام مهم رو به جلو محسوب میشود و برای بسیاری از کارفرمایان و موسسات آموزشی، حداقل سطح قابل قبول برای زبان انگلیسی است.
معرفی آزمون B2 First (FCE)
آزمون FCE یا First Certificate in English یکی از محبوبترین آزمون های کمبریج است. این آزمون در سطح B2 (Upper-Intermediate) قرار دارد و نشاندهنده توانایی شما برای زندگی، کار یا تحصیل مستقل در یک کشور انگلیسیزبان است. بسیاری از دانشگاهها در کشورهای غیرانگلیسیزبان و حتی برخی دانشگاهها در کشورهای انگلیسیزبان، مدرک FCE را به عنوان شرط پذیرش قبول میکنند.
ساختار آزمون FCE
آزمون FCE به دلیل اهمیت بالای آن، ساختاری جامعتر و دقیقتر دارد و از چهار بخش تشکیل شده است:
- خواندن و کاربرد زبان (Reading and Use of English): این بخش ۷۵ دقیقه زمان دارد و ترکیبی از سوالات درک مطلب و سوالات گرامر و واژگان است. این بخش توانایی شما در درک متون پیچیده و استفاده صحیح از ساختارهای زبانی را میسنجد.
- نوشتن (Writing): این بخش ۸۰ دقیقه زمان میبرد و شامل دو تسک نوشتاری است. تسک اول همیشه نوشتن یک مقاله (Essay) است. برای تسک دوم، شما میتوانید از بین گزینههای مختلف مانند نوشتن نقد، گزارش یا ایمیل رسمی یکی را انتخاب کنید.
- شنیداری (Listening): این بخش حدود ۴۰ دقیقه طول میکشد و شامل گوش دادن به انواع مختلف فایلهای صوتی از جمله مصاحبه، سخنرانی و برنامههای رادیویی است.
- گفتاری (Speaking): این بخش حدود ۱۴ دقیقه و به صورت دو نفره است. علاوه بر صحبت در مورد موضوعات شخصی، شما باید یک تصویر را توصیف کرده و در مورد آن با داوطلب دیگر بحث کنید و در یک فعالیت تصمیمگیری مشترک شرکت نمایید.
معرفی آزمون C1 Advanced (CAE)
آزمون CAE یا Certificate in Advanced English برای زبانآموزان سطح پیشرفته طراحی شده و معادل سطح C1 در چارچوب CEFR است. این مدرک نشان میدهد که شما از مهارت زبانی بالایی برای تحصیل در سطح دانشگاهی یا کار در محیطهای حرفهای بینالمللی برخوردار هستید. بیش از ۹۰۰۰ موسسه آموزشی، شرکت و سازمان دولتی در سراسر جهان، از جمله بسیاری از دانشگاههای برتر بریتانیا، استرالیا و کانادا، مدرک CAE را به رسمیت میشناسند.
ساختار آزمون CAE
ساختار CAE مشابه FCE است اما سطح دشواری متون، موضوعات و انتظارات از داوطلب به مراتب بالاتر است.
- خواندن و کاربرد زبان (Reading and Use of English): این بخش ۹۰ دقیقه است و شامل درک متون پیچیده و آکادمیک و استفاده از ساختارهای گرامری و واژگان پیشرفته است.
- نوشتن (Writing): این بخش نیز ۹۰ دقیقه زمان دارد و شامل نوشتن دو متن مختلف است. تسک اول نوشتن یک مقاله (Essay) و تسک دوم انتخاب از میان گزینههایی مانند نقد (Review)، پروپوزال (Proposal) یا گزارش (Report) است.
- شنیداری (Listening): حدود ۴۰ دقیقه طول میکشد و توانایی شما برای دنبال کردن سخنرانیها، مصاحبهها و بحثهای پیچیده را ارزیابی میکند.
- گفتاری (Speaking): این بخش ۱۵ دقیقهای، به صورت دو نفره برگزار میشود و از شما انتظار میرود که بتوانید به صورت روان و دقیق در مورد موضوعات انتزاعی و پیچیده بحث و تبادل نظر کنید.
معرفی آزمون C2 Proficiency (CPE)
آزمون CPE یا Certificate of Proficiency in English، بالاترین سطح از آزمون های کمبریج است و نشاندهنده تسلط کامل و استثنایی شما بر زبان انگلیسی، در حد یک فرد تحصیلکرده بومی است. این آزمون معادل سطح C2 در چارچوب CEFR است. کسب این مدرک یک دستاورد بزرگ محسوب میشود و دربهای بسیاری را برای تحصیل در مقاطع عالی (مانند دکترا) و کار در بالاترین سطوح مدیریتی و آکادمیک در سراسر جهان باز میکند.
ساختار آزمون CPE
این آزمون دشوارترین و پیچیدهترین آزمون در این مجموعه است:
- خواندن و کاربرد زبان (Reading and Use of English): این بخش ۹۰ دقیقه است و شامل متون بسیار پیچیده از منابع ادبی، علمی و روزنامهنگاری است.
- نوشتن (Writing): این بخش نیز ۹۰ دقیقه زمان دارد و از شما انتظار میرود دو متن پیشرفته با ساختار و واژگان غنی بنویسید.
- شنیداری (Listening): حدود ۴۰ دقیقه طول میکشد و شامل فایلهای صوتی با سرعت طبیعی و لهجههای مختلف است.
- گفتاری (Speaking): این بخش ۱۶ دقیقهای، معمولاً به صورت دو نفره برگزار میشود و توانایی شما در بحثهای روان، دقیق و متقاعدکننده در مورد موضوعات پیچیده و انتزاعی را میسنجد.
نمرهدهی در آزمون های کمبریج: مقیاس کمبریج (Cambridge English Scale)
از سال ۲۰۱۵، تمام آزمون های کمبریج از یک مقیاس نمرهدهی واحد به نام Cambridge English Scale استفاده میکنند. این مقیاس به کارفرمایان و دانشگاهها اجازه میدهد تا نمرات آزمونهای مختلف را به راحتی با یکدیگر مقایسه کنند. نمره شما در هر مهارت (خواندن، نوشتن، شنیداری، گفتاری) و همچنین یک نمره کلی بر اساس این مقیاس گزارش میشود.
جدول زیر بازه نمرات قبولی برای هر آزمون را نشان میدهد:
| آزمون | سطح CEFR | بازه نمره قبولی در مقیاس کمبریج |
|---|---|---|
| A2 Key (KET) | A2 | 120–139 |
| B1 Preliminary (PET) | B1 | 140–159 |
| B2 First (FCE) | B2 | 160–179 |
| C1 Advanced (CAE) | C1 | 180–199 |
| C2 Proficiency (CPE) | C2 | 200–230 |
یک ویژگی جالب این سیستم این است که اگر عملکرد شما در یک آزمون فراتر از سطح مورد انتظار باشد، در کارنامه شما سطح بالاتری ثبت میشود. برای مثال، اگر در آزمون FCE (سطح B2) نمرهای بین ۱۸۰ تا ۱۹۹ کسب کنید، در مدرک شما ذکر میشود که توانایی شما در سطح C1 است. به همین ترتیب، اگر عملکرد شما کمی پایینتر از حد نصاب قبولی باشد، مدرک سطح پایینتر را دریافت خواهید کرد.
چگونه آزمون مناسب خود را انتخاب کنیم؟
انتخاب آزمون مناسب اولین و مهمترین قدم است. برای این کار باید درک واقعبینانهای از سطح زبان فعلی خود داشته باشید. بهترین راه برای این کار، شرکت در آزمونهای تعیین سطح آنلاین و رایگانی است که خود سایت کمبریج ارائه میدهد. همچنین میتوانید با یک معلم زبان با تجربه مشورت کنید. به طور خلاصه:
- اگر میتوانید در موقعیتهای ساده و آشنا صحبت کنید و متون کوتاه را بفهمید، KET (A2) برای شماست.
- اگر میتوانید در مورد موضوعات روزمره صحبت کنید، ایمیل بنویسید و نکات اصلی برنامههای تلویزیونی را بفهمید، به سراغ PET (B1) بروید.
- اگر میتوانید با اعتماد به نفس در محیطهای انگلیسیزبان زندگی کنید و نظرات خود را با دلیل و برهان بیان کنید، FCE (B2) انتخاب درستی است.
- اگر میتوانید در محیطهای آکادمیک و حرفهای به راحتی فعالیت کنید و متون پیچیده را تحلیل کنید، برای CAE (C1) آمادهاید.
- و اگر تسلط شما بر زبان در حد یک فرد بومی است و از درک ظرافتهای زبانی لذت میبرید، خود را برای CPE (C2) به چالش بکشید.
به یاد داشته باشید که آزمون های کمبریج تنها یک امتحان نیستند، بلکه یک مسیر یادگیری مشخص و هدفمند را برای شما ترسیم میکنند. با انتخاب سطح مناسب و آمادگی برای آن، نه تنها یک مدرک معتبر و دائمی کسب میکنید، بلکه مهارتهای زبانی خود را به شکل اصولی و پایدار ارتقا میدهید.
واقعاً عالی بود! من همیشه فکر میکردم آیلتس تنها گزینه معتبره، اما اینکه مدرک CAE تاریخ انقضا نداره خیلی نکته مثبتیه. فقط یه سوال، آیا دانشگاههای کانادا هم CAE رو مثل آیلتس قبول دارن؟
سلام سارا جان، خوشحالیم که برات مفید بوده. بله، بسیاری از دانشگاههای کانادا مدرک CAE (C1 Advanced) رو میپذیرند، اما همیشه توصیه میشه سایت خود دانشگاه رو چک کنی. اصطلاحاً به این پذیرش ‘Institutional Recognition’ میگن.
تفاوت سطح بین FCE و CAE خیلی زیاده؟ من الان در سطح B2 هستم، به نظرتون مستقیم برم سراغ CAE یا اول FCE بدم؟
علی عزیز، تفاوت سطح B2 (First) و C1 (Advanced) قابل توجه هست. پیشنهاد میکنیم ابتدا یک تعیین سطح دقیق انجام بدی. اگر نمره FCE شما ‘Grade A’ بشه، نشوندهنده اینه که آماده ورود به چالشهای CAE هستی.
ممنون از مقاله خوبتون. من شنیدم در آزمون CPE بخش Use of English خیلی سخته. ممکنه چند تا منبع برای تقویت Collocations در این سطح معرفی کنید؟
مریم جان، برای سطح C2 یا همون CPE، کتاب ‘English Collocations in Use (Advanced)’ از انتشارات کمبریج فوقالعاده است. تمرکز روی ‘Idiomatic Expressions’ هم در این سطح خیلی حیاتیه.
مقاله خیلی جامعی بود. کاش درباره نحوه تبدیل نمرههای کمبریج به نمره آیلتس هم یک جدول میذاشتید. مثلاً نمره ۱۸۰ در CAE معادل چنده در آیلتس؟
رضای عزیز، ممنون از پیشنهادت. نمره ۱۸۰ در مقیاس کمبریج (Cambridge English Scale) دقیقاً معادل نمره ۷.۰ در آزمون آیلتس (IELTS) محسوب میشه.
من برای مهاجرت کاری به آلمان میخوام اقدام کنم، آیا داشتن مدرک PET کمکی میکنه یا حتماً باید مدارک بالاتری داشته باشم؟
اصطلاح Pass with Merit که در کارنامههای قدیمی بود هنوز هم استفاده میشه؟ یا سیستم نمرهدهی کلاً عوض شده؟
حسین جان، در سیستم جدید ‘Cambridge English Scale’، نمرهها به صورت عددی بیان میشن، اما هنوز هم مفاهیمی مثل Grade A, B, C جایگزین اون اصطلاحات قدیمی شدند تا سطح دقیق داوطلب مشخص بشه.
ببخشید آزمون KET برای بچهها مناسبه یا بزرگسالان هم میتونن شرکت کنن؟ من سطحم صفره و میخوام از یه جایی شروع کنم.
مهسا جان، KET یا همون A2 Key برای هر دو گروه مناسبه، اما نسخهای به نام ‘for Schools’ هم داره که موضوعاتش بیشتر برای دانشآموزان طراحی شده. برای بزرگسالان نسخه استاندارد پیشنهاد میشه.
من شنیدم که آزمونهای کمبریج برخلاف آیلتس، بخش Speaking رو به صورت دونفره برگزار میکنن. این درسته؟ به نظرم اینطوری استرس آدم کمتر میشه.
بله سینا جان، کاملاً درسته. در آزمونهای کمبریج ممتحن با دو داوطلب مصاحبه میکنه که اصطلاحاً بهش ‘Paired Speaking Test’ میگن. این کار باعث میشه تعامل یا Interaction واقعیتری شکل بگیره.
واقعاً این که منقضی نمیشن بزرگترین مزیتشونه. خسته شدیم از بس هر دو سال یکبار پول آزمون آیلتس دادیم!
دقیقاً همینطوره زهرا جان. عبارت ‘Lifetime Validity’ یکی از جذابترین ویژگیهای آزمونهای کمبریج برای زبانآموزهاست.
آیا توی ایران مرکزی هست که این آزمونها رو به صورت رسمی برگزار کنه؟
حامد عزیز، متأسفانه در حال حاضر به دلیل مسائل نمایندگی، این آزمونها به صورت رسمی در داخل ایران برگزار نمیشن و اکثر داوطلبان به کشورهای همسایه مثل ترکیه یا امارات سفر میکنند.
توضیحاتتون درباره تفاوت ESOL و بقیه مدارک خیلی روشن و کاربردی بود. ممنون.
منظور از Computer-based و Paper-based چیه؟ محتوای سوالات فرق میکنه؟
آرمان جان، محتوا و سختی سوالات کاملاً یکسانه. فقط در نوع اول شما پاسخها رو در کامپیوتر وارد میکنید و در نوع دوم روی کاغذ. مزیت Computer-based اینه که نتایج معمولاً سریعتر آماده میشه.
یک سوال فنی؛ اگر کسی در آزمون CAE نمره خیلی بالایی بگیره، ممکنه بهش مدرک CPE بدن؟
سوال خوبیه شایان! اگر نمره شما در CAE بالای ۲۰۰ بشه، در مدرک قید میشه که شما توانایی در سطح C2 دارید، اما خودِ مدرک همچنان ‘Advanced’ باقی میمونه و تبدیل به مدرک ‘Proficiency’ نمیشه.
برای تقویت لیسنینگ FCE چه پادکستی رو پیشنهاد میدید؟ من با لهجه بریتانیایی یکم مشکل دارم.
الناز عزیز، پادکست ‘6 Minute English’ از BBC برای شروع عالیه. همچنین گوش دادن به بخشهای لیسنینگ کتابهای Objective First میتونه گوشت رو با لهجههای مختلف British آشنا کنه.
ساختار نمرهدهی در بخش رایتینگ چطوریه؟ آیا تعداد لغات خیلی مهمه؟
پدرام جان، تعداد لغات (Word count) مهمه اما کیفیت محتوا، سازماندهی (Organization)، دایره لغات (Vocabulary) و گرامر اولویت بیشتری دارند. سعی کن همیشه در بازه تعیین شده بنویسی.
من عاشق یادگیری اصطلاحات هستم، کدوم یکی از این آزمونها بیشتر روی Slang و Idioms تمرکز داره؟
آیا این درسته که میگن آزمون CPE حتی برای خودِ انگلیسیزبانها هم سخته؟
بهنام عزیز، بله تا حدودی! CPE سطح C2 رو میسنجه که به معنای تسلط کامل و آکادمیک به زبانه. بسیاری از بومیزبانها (Natives) اگر دانش ادبی و گرامری بالایی نداشته باشند، ممکنه در بخش Use of English با چالش مواجه بشن.
ممنون از سایت خوبتون. من برای سطح B1 میخوام آماده بشم، آیا کتابهای Grammar in Use برای PET کافیه؟
سپیده جان، کتاب Grammar in Use (نسخه متوسط یا Intermediate) منبع بسیار خوبیه، اما در کنارش حتماً از کتابهای مخصوص آزمون مثل ‘PET Practice Tests’ استفاده کن تا با فرمت سوالات آشنا بشی.
فرق بین B2 First و FCE چیه؟ من گیج شدم تو بعضی سایتها هر دو اسم هست.
امیر عزیز، اصلاً نگران نباش! اینها دو اسم برای یک آزمون هستند. کمبریج چند سال پیش نام آزمونهاش رو تغییر داد. FCE نام قدیمی و B2 First نام جدید و رسمی این آزمونه.
واقعاً اطلاعات مفیدی بود، مخصوصاً بخش مربوط به اعتبار مادامالعمر مدارک. مرسی!