تفاوت سوال با Who به عنوان فاعل و مفعول

• چگونه تشخیص دهیم که who در یک سوال نقش فاعل را دارد یا مفعول؟
• چرا در برخی سوالات با who از فعل کمکی (do, does, did) استفاده نمی‌کنیم؟
• ساختار گرامری صحیح برای ساختن سوال با who در هر دو حالت فاعلی و مفعولی چیست؟
• آیا ترتیب کلمات در سوالات فاعلی و مفعولی با who متفاوت است؟

در این مقاله، به تمام این سوالات پاسخ خواهیم داد و یک بار برای همیشه به سردرگمی شما در مورد ساخت سوال با who پایان می‌دهیم. بسیاری از زبان‌آموزان در استفاده صحیح از کلمه پرسشی “who” دچار مشکل می‌شوند، به‌ویژه زمانی که باید تشخیص دهند این کلمه در جمله نقش فاعل را دارد یا مفعول. درک این تفاوت کلیدی نه تنها به شما کمک می‌کند تا سوالات صحیح و طبیعی‌تری بسازید، بلکه به شما در فهم بهتر پاسخ‌ها و ساختار جملات انگلیسی نیز یاری می‌رساند. با ما همراه باشید تا گرامر این نوع سوالات را به صورت عمیق و با مثال‌های متعدد بررسی کنیم.

درک نقش Who: فاعل یا مفعول؟

قبل از اینکه به ساختار سوالات بپردازیم، باید مفهوم فاعل (Subject) و مفعول (Object) را به خوبی درک کنیم. فاعل کسی یا چیزی است که کار را انجام می‌دهد. مفعول کسی یا چیزی است که کار روی آن انجام می‌شود.

• فاعل (Subject): انجام‌دهنده فعل است. مثال: Sara called me. (سارا به من زنگ زد. در اینجا «سارا» فاعل است).
• مفعول (Object): دریافت‌کننده فعل است. مثال: I called Sara. (من به سارا زنگ زدم. در اینجا «سارا» مفعول است).

کلمه پرسشی who می‌تواند جایگزین هر دو نقش، یعنی فاعل یا مفعول، در یک جمله شود. تفاوت اصلی در ساختار سوالی است که با هر یک از این حالت‌ها ساخته می‌شود.

حالت اول: سوال با Who به عنوان فاعل (Subject Questions)

وقتی who به عنوان فاعل جمله پرسشی به کار می‌رود، ما در واقع داریم در مورد انجام‌دهنده کار سوال می‌کنیم. خبر خوب این است که ساختن این نوع سوال بسیار ساده است. ساختار آن دقیقاً شبیه یک جمله خبری مثبت است و نیازی به فعل کمکی (auxiliary verb) مانند do، does یا did نداریم.

ساختار کلی این سوالات به این شکل است:

Who + Main Verb + (Object/Rest of the sentence)?

در این ساختار، who جای فاعل را می‌گیرد و بقیه جمله تقریباً دست‌نخورده باقی می‌ماند. فعل اصلی (main verb) بلافاصله بعد از who می‌آید و شکل آن متناسب با زمان جمله (حال، گذشته، آینده) است.

مثال‌های سوال با Who به عنوان فاعل

بیایید چند مثال را در زمان‌های مختلف بررسی کنیم تا این موضوع کاملاً برایتان جا بیفتد.

زمان حال ساده (Present Simple):

• جمله خبری: Someone lives in that house. (یک نفر در آن خانه زندگی می‌کند.)
• سوال فاعلی: Who lives in that house? (چه کسی در آن خانه زندگی می‌کند؟)

نکته مهم: توجه کنید که فعل بعد از who در زمان حال ساده همیشه به صورت سوم شخص مفرد می‌آید (یعنی به انتهای آن s یا es اضافه می‌شود)، زیرا ما هویت فاعل را نمی‌دانیم و آن را مفرد در نظر می‌گیریم.

• جمله خبری: The manager speaks English. (مدیر انگلیسی صحبت می‌کند.)
• سوال فاعلی: Who speaks English? (چه کسی انگلیسی صحبت می‌کند؟)

زمان گذشته ساده (Past Simple):

• جمله خبری: John broke the window. (جان پنجره را شکست.)
• سوال فاعلی: Who broke the window? (چه کسی پنجره را شکست؟)

• جمله خبری: They came to the party last night. (آنها دیشب به مهمانی آمدند.)
• سوال فاعلی: Who came to the party last night? (چه کسی دیشب به مهمانی آمد؟)

همانطور که می‌بینید، در این حالت نیازی به استفاده از did نیست. ما به سادگی فاعل را با who جایگزین کرده‌ایم.

زمان حال استمراری (Present Continuous):

• جمله خبری: She is making dinner. (او در حال درست کردن شام است.)
• سوال فاعلی: Who is making dinner? (چه کسی در حال درست کردن شام است؟)

زمان آینده با will:

• جمله خبری: My brother will help you. (برادرم به تو کمک خواهد کرد.)
• سوال فاعلی: Who will help you? (چه کسی به تو کمک خواهد کرد؟)

حالت دوم: سوال با Who به عنوان مفعول (Object Questions)

وقتی who به عنوان مفعول در یک جمله پرسشی به کار می‌رود، ما در مورد دریافت‌کننده کار سوال می‌کنیم. در این حالت، فاعل جمله مشخص است (مانند I, you, he, she, they و غیره) و ما می‌خواهیم بدانیم که فعل روی چه کسی انجام شده است.

ساختار این نوع سوال کمی پیچیده‌تر است و نیازمند استفاده از فعل کمکی (Auxiliary Verb) مانند do, does, did است (مگر اینکه فعل اصلی خود از افعال to be یا افعال مدال باشد).

ساختار کلی این سوالات به این شکل است:

Who + Auxiliary Verb + Subject + Main Verb (base form) + …?

در این ساختار، who در ابتدای جمله می‌آید، اما بلافاصله بعد از آن فعل کمکی، سپس فاعل و در نهایت شکل ساده فعل اصلی قرار می‌گیرد.

مثال‌های سوال با Who به عنوان مفعول

بیایید مثال‌های مشابه حالت قبل را این بار به صورت مفعولی بررسی کنیم.

زمان حال ساده (Present Simple):

• جمله خبری: You like someone. (تو یک نفر را دوست داری.)
• سوال مفعولی: Who do you like? (تو چه کسی را دوست داری؟)

در اینجا، “you” فاعل است و ما در مورد مفعول (کسی که دوستش داری) سوال می‌کنیم. به همین دلیل از فعل کمکی “do” استفاده کرده‌ایم.

• جمله خبری: She calls her mother every day. (او هر روز به مادرش زنگ می‌زند.)
• سوال مفعولی: Who does she call every day? (او هر روز به چه کسی زنگ می‌زند؟)

چون فاعل “she” (سوم شخص مفرد) است، از فعل کمکی “does” استفاده می‌کنیم.

زمان گذشته ساده (Past Simple):

• جمله خبری: I saw John at the cinema. (من جان را در سینما دیدم.)
• سوال مفعولی: Who did you see at the cinema? (تو چه کسی را در سینما دیدی؟)

در این مثال، فاعل “you” است و ما در مورد کسی که دیده شده (مفعول) سوال می‌کنیم. از فعل کمکی “did” استفاده شده و فعل اصلی “see” به شکل ساده خود بازگشته است.

• جمله خبری: They invited their friends to the wedding. (آنها دوستانشان را به عروسی دعوت کردند.)
• سوال مفعولی: Who did they invite to the wedding? (آنها چه کسی را به عروسی دعوت کردند؟)

زمان آینده با will:

• جمله خبری: We will meet the new CEO tomorrow. (ما فردا مدیرعامل جدید را ملاقات خواهیم کرد.)
• سوال مفعولی: Who will you meet tomorrow? (شما فردا چه کسی را ملاقات خواهید کرد؟)

در جملاتی که فعل کمکی یا مدال (مانند will, can, should) وجود دارد، همان فعل در ساختار سوالی نیز به کار می‌رود.

جدول مقایسه: سوالات فاعلی در برابر سوالات مفعولی

برای درک بهتر تفاوت‌ها، بیایید این دو نوع سوال با who را در یک جدول کنار هم قرار دهیم.

ویژگی	سوال با Who به عنوان فاعل (Subject Question)	سوال با Who به عنوان مفعول (Object Question)
هدف سوال	پرسش در مورد انجام‌دهنده فعل	پرسش در مورد دریافت‌کننده فعل
نیاز به فعل کمکی (do/does/did)	خیر، نیازی نیست.	بله، معمولاً نیاز است.
ساختار جمله	Who + Main Verb + …?	Who + Auxiliary Verb + Subject + Main Verb…?
ترتیب کلمات	مشابه جمله خبری (SVO)	ترتیب کلمات سوالی (Question Word Order)
مثال (گذشته ساده)	Who called you? (چه کسی به تو زنگ زد؟)	Who did you call? (تو به چه کسی زنگ زدی؟)
مثال (حال ساده)	Who knows the answer? (چه کسی جواب را می‌داند؟)	Who do you know in this city? (تو چه کسی را در این شهر می‌شناسی؟)

نکات تکمیلی و اشتباهات رایج

برای تسلط کامل بر این مبحث، به نکات زیر توجه کنید و سعی کنید از اشتباهات رایج پرهیز نمایید.

۱. تشخیص سریع فاعلی یا مفعولی بودن سوال

یک راه ساده برای تشخیص این است که به پاسخ احتمالی سوال فکر کنید. اگر پاسخ، یک شخص به عنوان انجام‌دهنده کار است (مثلاً “Ali broke the window”)، پس سوال شما فاعلی است. اگر پاسخ، شخصی است که کار روی او انجام شده (مثلاً “I saw Ali”)، سوال شما مفعولی است.

• سوال: ?Who wrote this book
  پاسخ احتمالی: Shakespeare wrote this book. (شکسپیر فاعل است) -> سوال فاعلی است.
• سوال: ?Who did you meet
  پاسخ احتمالی: I met my teacher. (معلم مفعول است) -> سوال مفعولی است.

۲. اشتباه در استفاده از فعل کمکی

رایج‌ترین اشتباه، استفاده نابجا از افعال کمکی است. به یاد داشته باشید:

• اشتباه: Who did write this book?
• صحیح: Who wrote this book?

در سوالات فاعلی، هرگز از do، does یا did استفاده نکنید. این یک قانون کلیدی است.

۳. توجه به حرف اضافه (Prepositions)

گاهی اوقات در سوالات مفعولی، مفعول بعد از یک حرف اضافه می‌آید. در این حالت، حرف اضافه معمولاً به انتهای جمله منتقل می‌شود.

• جمله خبری: I am talking to my friend. (من در حال صحبت با دوستم هستم.)
• سوال مفعولی: Who are you talking to? (شما با چه کسی صحبت می‌کنید؟)

• جمله خبری: She bought a gift for her son. (او یک هدیه برای پسرش خرید.)
• سوال مفعولی: Who did she buy a gift for? (او برای چه کسی هدیه خرید؟)

در انگلیسی رسمی‌تر، گاهی حرف اضافه قبل از who می‌آید (e.g., “To whom are you talking?”)، اما در مکالمات روزمره، قرار دادن آن در انتهای جمله بسیار رایج‌تر است.

جمع‌بندی نهایی

درک تفاوت بین سوالات فاعلی و مفعولی با who یکی از پایه‌های مهم در گرامر زبان انگلیسی است. به طور خلاصه، اگر سوال شما در مورد انجام‌دهنده یک عمل است، از ساختار ساده و بدون فعل کمکی (Subject Question) استفاده کنید. اما اگر سوال شما در مورد دریافت‌کننده یک عمل است، باید از ساختار سوالی استاندارد با فعل کمکی (Object Question) بهره ببرید. تمرین کردن با مثال‌های مختلف و ساختن سوالات گوناگون بهترین راه برای تثبیت این مطلب در ذهن شماست. از این پس، با اطمینان بیشتری می‌توانید سوال با who بسازید و مکالمات دقیق‌تر و طبیعی‌تری داشته باشید.