- آیا تا به حال هنگام سوال پرسیدن به زبان انگلیسی، بین انتخاب What و Which دچار تردید شدهاید؟
- آیا نگران این هستید که استفاده اشتباه از این دو کلمه، منظور شما را به درستی منتقل نکند یا سطح دانش زبانی شما را پایینتر نشان دهد؟
- آیا میدانستید که در بسیاری از مواقع، انتخاب بین این دو کلمه نه بر اساس گرامر محض، بلکه بر اساس تعداد گزینههای پیش روی مخاطب است؟
در این مقاله جامع، ما به بررسی دقیق و موشکافانه تفاوت which و what میپردازیم. هدف ما این است که این مبحث را به قدری ساده و کاربردی باز کنیم که دیگر هیچگاه در انتخاب میان این دو ضمیر پرسشی دچار اشتباه نشوید. اگر به دنبال تسلط بر ظرافتهای گرامری و بهبود اعتمادبهنفس خود در مکالمه هستید، این راهنما دقیقاً برای شما نوشته شده است.
| معیار اصلی | استفاده از What | استفاده از Which |
|---|---|---|
| تعداد گزینهها | نامحدود، کلی و گسترده | محدود، مشخص و گلچین شده |
| دیدگاه گوینده | گوینده هیچ پیشفرضی از گزینهها ندارد. | گوینده میداند که انتخابها از بین موارد خاصی است. |
| مثال کاربردی | What music do you like? (در کل چه سبکی؟) | Which song do you want to hear? (بین این چند آهنگ؟) |
درک تفاوت بنیادین بین Which و What
از دیدگاه زبانشناسی کاربردی، تفاوت اصلی این دو کلمه در “محدوده انتخاب” (Range of Options) نهفته است. تصور کنید در یک رستوران بزرگ هستید. اگر گارسون از شما بپرسد “چه چیزی میل دارید؟”، از What استفاده میکند چون منوی رستوران شامل دهها انتخاب است و او نمیداند شما به چه چیزی فکر میکنید. اما اگر فقط دو نوع سوپ (جو و قارچ) موجود باشد، او باید بپرسد “کدام سوپ را میل دارید؟” و اینجا از Which استفاده میکند.
بسیاری از زبانآموزان به دلیل شباهت معنایی این دو در زبان فارسی (که هر دو گاهی “چه” یا “کدام” ترجمه میشوند)، دچار “اضطراب زبانی” میشوند. اما نگران نباشید؛ این قاعده بسیار منطقی است و با کمی تمرین ملکه ذهن شما خواهد شد.
چه زمانی از What استفاده کنیم؟
ما زمانی از What استفاده میکنیم که تعداد پاسخهای احتمالی بسیار زیاد یا نامحدود باشد. در واقع، زمانی که ما درباره یک موضوع کلی سوال میپرسیم و هیچ گزینه مشخصی را در ذهن نداریم یا نمیخواهیم مخاطب را محدود کنیم.
ساختار جملات با What
به طور معمول، ساختار سوال پرسیدن با این کلمه به صورت زیر است:
What + (Noun) + Auxiliary Verb + Subject + Main Verb?
- What is your favorite movie? (تعداد فیلمهای دنیا بیشمار است)
- What language do they speak in Brazil? (پرسش از یک حقیقت کلی)
- What would you like to do tonight? (بدون محدود کردن گزینهها)
چه زمانی از Which استفاده کنیم؟
زمانی که دایره انتخابها کوچک و محدود است، Which قهرمان داستان ماست. این کلمه زمانی به کار میرود که هم گوینده و هم شنونده میدانند که انتخاب باید از میان لیست مشخصی انجام شود.
ساختار جملات با Which
ساختار گرامری مشابه حالت قبلی است، اما معنای آن بر “گزینش” تاکید دارد:
Which + (Noun) + Auxiliary Verb + Subject + Main Verb?
- Which key is yours? (از بین این دو یا سه کلیدی که روی میز است)
- Which bus goes to the airport, the 402 or the 405? (انتخاب بین دو گزینه مشخص)
- Which doctor did you see? (از میان پزشکان آن کلینیک خاص)
تفاوتهای ظریف در موقعیتهای مشابه
گاهی اوقات استفاده از هر دو کلمه از نظر گرامری صحیح است، اما پیامی که به مخاطب منتقل میکنند متفاوت است. به عنوان یک استاد زبان، توصیه میکنم به تفاوت معنایی زیر دقت کنید:
- What color are your eyes? – در اینجا سوال کلی است. چشمها میتوانند هر رنگی باشند.
- Which color do you want, blue or green? – در اینجا شما فقط دو انتخاب دارید.
یک نکته مهم برای کاهش استرس شما: در مکالمات روزمره و غیررسمی (Informal)، نیتیو اسپیکرها گاهی این دو را به جای هم به کار میبرند. اما در آزمونهایی مثل آیلتس یا تافل و همچنین در نوشتار رسمی، رعایت این تفاوت برای کسب نمره بالا الزامی است.
تفاوتهای لهجهای: آمریکایی در مقابل بریتانیایی
از منظر زبانشناسی تطبیقی، تفاوت فاحشی بین انگلیسی بریتانیایی (UK) و آمریکایی (US) در استفاده از این دو کلمه وجود ندارد. با این حال، مشاهدات نشان میدهد که:
- در انگلیسی بریتانیایی، تمایل به استفاده از Which در موقعیتهایی که حتی تعداد گزینهها کمی زیاد است (اما همچنان محدود) بیشتر دیده میشود.
- در انگلیسی آمریکایی، تمایل به استفاده از What در گفتارهای روزمره حتی برای انتخابهای محدود نیز رو به افزایش است. مثلاً ممکن است یک آمریکایی بگوید: “What road should I take?” در حالی که یک بریتانیایی احتمالاً میگوید: “Which road should I take?”
فرمولهای طلایی برای یادگیری سریع
برای اینکه تفاوت which و what را همیشه به یاد داشته باشید، این فرمولها را در ذهن بسپارید:
- What = General / Open-ended (سوالات باز و کلی)
- Which = Specific / Selective (سوالات گزینشی و محدود)
- Which of + Noun phrase: همیشه وقتی از ساختار “Which of” استفاده میکنید، باید بعد از آن یک گروه اسمی مشخص بیاید. مثال: Which of these books have you read? (هرگز نگویید: What of these books)
جدول مقایسهای صحیح و غلط (✅ vs ❌)
| موقعیت | ✅ شکل صحیح | ❌ شکل نادرست |
|---|---|---|
| انتخاب بین دو پیراهن | Which shirt do you prefer? | What shirt do you prefer? (غیر دقیق) |
| پرسیدن درباره شغل یک نفر | What is your job? | Which is your job? |
| انتخاب از بین اعضای خانواده | Which brother is older? | What brother is older? |
اشتباهات رایج زبانآموزان (Common Mistakes)
بسیاری از زبانآموزان به دلیل ترجمه مستقیم از فارسی دچار اشتباه میشوند. در فارسی ما اغلب میگوییم “کدوم غذا رو دوست داری؟” و چون “کدام” معادل Which است، همیشه از آن استفاده میکنیم. اما به این اشتباهات دقت کنید:
- اشتباه در سوالات کلی: زبانآموز میپرسد “Which is your name?”. این غلط است چون نامها محدود به یک لیست خاص نیستند. صحیح: “What is your name?”
- فراموش کردن Noun بعد از Which: اگرچه میتوان Which را به تنهایی به کار برد، اما برای شفافیت بهتر است اسم را ذکر کنید. “Which do you want?” درست است اما “Which color do you want?” دقیقتر است.
- استفاده از What برای افراد: وقتی میخواهید از بین چند نفر کسی را انتخاب کنید، نباید از What استفاده کنید. مثال: “Which of you is Ali?” (کدام یک از شما علی هستید؟)
باورهای غلط و سوالات متداول (FAQ)
Common Myths & Mistakes
یکی از باورهای غلط این است که Which فقط برای اشیاء است و برای انسانها کاربرد ندارد. این کاملاً اشتباه است! همانطور که در مثالهای بالا دیدید، وقتی صحبت از انتخاب از میان یک گروه مشخص از انسانها باشد، حتماً باید از Which استفاده کنیم.
Common FAQ
1. آیا میتوانم همیشه از What استفاده کنم؟
خیر. اگر تعداد گزینهها محدود باشد و شما از What استفاده کنید، ممکن است جمله شما از نظر معنایی مبهم به نظر برسد. برای دقت در بیان (Accuracy)، حتماً مرز بین این دو را رعایت کنید.
2. در جملات تعجبی کدام یک کاربرد دارد؟
در جملات تعجبی معمولاً از What استفاده میشود. مثال: What a beautiful day! (چه روز زیبایی!). در این ساختار Which جایگاهی ندارد.
3. چه زمانی Which و What دقیقاً یک معنا میدهند؟
در برخی موارد که مرز بین “محدود” و “نامحدود” باریک است، هر دو قابل قبولاند. مثلاً: What/Which day shall we meet? (هر دو صحیح هستند چون روزهای هفته هم میتوانند یک لیست محدود فرض شوند و هم یک مفهوم کلی).
4. آیا Which رسمیتر از What است؟
لزوماً خیر. اما چون Which دقت بیشتری در انتخاب نشان میدهد، در متون آکادمیک و رسمی که روی گزینههای خاصی بحث میشود، بیشتر دیده میشود.
نتیجهگیری
درک تفاوت which و what یکی از پلههای اصلی برای رسیدن به سطح متوسط و پیشرفته در زبان انگلیسی است. به یاد داشته باشید که کلید اصلی در “تعداد گزینهها” نهفته است. اگر انتخابها نامحدود و کلی هستند، از What و اگر انتخابها از میان یک مجموعه مشخص و محدود هستند، از Which استفاده کنید.
یادگیری زبان یک مسیر است و اشتباه کردن در این مسیر کاملاً طبیعی است. روانشناسان آموزشی معتقدند که بهترین راه برای غلبه بر ترس از اشتباه، تمرین مداوم و استفاده از این کلمات در جملات واقعی است. از همین امروز سعی کنید هنگام فکر کردن یا صحبت کردن به انگلیسی، آگاهانه بین این دو کلمه انتخاب کنید. با مرور زمان، این تشخیص برای شما به یک عادت ذهنی تبدیل خواهد شد و دیگر نیازی به فکر کردن به قوانین گرامری نخواهید داشت. موفقیت شما در یادگیری، آرزوی ما در تیم EnglishVocabulary.ir است.
وای چقدر این مطلب به موقع بود! همیشه موقع سوال پرسیدن بین What و Which دچار مشکل میشدم. توضیحاتتون خیلی ساده و کاربردی بود، ممنون!
خوشحالیم که مقاله براتون مفید بوده، سارا خانم. هدف ما دقیقاً همین بود که این ابهام رایج رو به سادهترین شکل ممکن برطرف کنیم تا با اعتمادبهنفس بیشتری صحبت کنید.
مقاله خیلی خوبی بود. میخواستم بپرسم آیا مواردی هست که بشه هر دو رو استفاده کرد و معنی تفاوت چندانی نکنه؟ مثلاً توی یه سری موقعیتها…
سوال خیلی خوبی پرسیدید، علی آقا. در برخی موارد خاص، بسته به اینکه گوینده چقدر گزینهها را ‘محدود’ یا ‘نامحدود’ در نظر بگیرد، ممکن است هر دو استفاده شوند، اما در آن صورت تاکید و منظور کمی متفاوت میشود. مثلاً اگر چندین نوع بستنی در ویترین باشد و بپرسید ‘What flavor do you want?’ یعنی انتظار ندارید حتماً از بین آن چندتا باشد و شاید گزینههای دیگری هم مد نظر باشد، اما ‘Which flavor do you want?’ دقیقاً اشاره به همان گزینههای موجود دارد.
من این تفاوت رو وقتی فهمیدم که توی یه فیلم دیدم یه نفر پرسید ‘Which way do we go?’ و گزینههاش مشخص بود (چندتا راه جلوشون بود). کاملاً با توضیح شما جور درمیاد.
دقیقاً همینطوره مریم خانم! مثال شما نمونه بارز کاربرد ‘Which’ است که گوینده از وجود گزینههای مشخص آگاه است و از مخاطب میخواهد از میان آنها انتخاب کند. تماشای فیلمها و سریالها راه فوقالعادهای برای درک کاربرد طبیعی کلمات است.
این نکته ‘محدود بودن گزینهها’ رو هیچوقت اینقدر واضح نشنیده بودم. همیشه فکر میکردم فقط یه قاعده گرامری پیچیدهست. مرسی که simplify کردید!
یک راهی که من برای خودم پیدا کردم اینه که Which رو با ‘انتخاب’ کردن (Choose) مرتبط میکنم، چون هر دو ‘Ch’ دارن و انتخاب همیشه از بین گزینههای مشخصه. What هم برای ‘چیزی’ کلیه. امیدوارم برای بقیه هم مفید باشه!
ترفند شما خیلی خلاقانه و کاربردیه، فاطمه خانم! این نوع ارتباطسازیهای شخصی (mnemonics) میتواند در به خاطر سپردن قواعد کمک شایانی کند. ممنون که تجربهتون رو با بقیه به اشتراک گذاشتید.
پس اگه مثلاً بخوام بپرسم ‘چه رنگی دوست داری؟’ باید بگم ‘What color do you like?’ چون گزینههای رنگ نامحدوده. ولی اگه چندتا لباس رنگی جلوی کسی باشه و بگم ‘کدوم رنگ رو برای این لباس ترجیح میدی؟’ میشه ‘Which color do you prefer for this outfit?’ درسته؟
عالی متوجه شدید، حسین آقا! مثال شما دقیقاً گویای تفاوت کاربردی این دو کلمه است. ‘What color’ اشاره به طیف وسیع رنگها دارد و ‘Which color’ به گزینههای محدودی که در لحظه در دسترس هستند.
دیگه با این توضیحات اعتماد به نفسم برای مکالمه انگلیسی خیلی بیشتر میشه. از اینکه انقدر روی جزئیات دقیق میشید و آموزش میدید، واقعاً ممنونم.
آیا ایرانیها معمولاً کدوم رو بیشتر اشتباه به جای اون یکی استفاده میکنن؟ یعنی بیشتر ‘What’ رو به جای ‘Which’ استفاده میکنن یا برعکس؟
این یک مشاهده خوب است، پوریا آقا. معمولاً زبانآموزان ایرانی (و غیربومیها به طور کلی) بیشتر تمایل دارند از ‘What’ استفاده کنند حتی در مواقعی که ‘Which’ صحیحتر است، زیرا ‘What’ به دلیل گستردگی کاربردش کلمه آشناتری است. این باعث میشود در موقعیتهای دارای گزینههای محدود نیز به اشتباه از آن استفاده کنند.
یه سوال: اگه مثلاً چند نفر تو یه گروه باشن و من بخوام بپرسم ‘کدوم یک از شما میاد؟’ (ولی گزینهها مشخص باشن)، میشه گفت ‘Which of you is coming?’ درسته؟ یا فقط برای اشیاست؟
بله، کاملاً درسته نگین خانم! ‘Which’ فقط برای اشیا نیست و میتواند برای افراد هم به کار برود، به شرطی که گزینهها (در اینجا افراد گروه) مشخص و محدود باشند. مثال شما بسیار دقیق و صحیح است.
عالی بود! دقیقاً همون چیزی که دنبالش بودم.
وقتی به حرف زدن native speakers دقت میکنم، واقعاً همینطوره که شما گفتید. همیشه Which رو وقتی استفاده میکنن که گزینهها مشخص و محدوده.
بله شیرین خانم، این مشاهده شما نشاندهنده دقت بالای شما در یادگیری زبان است. یکی از بهترین راهها برای تسلط بر ظرافتهای زبان، همین توجه به نحوه استفاده نیتیوها در موقعیتهای واقعی است.
آیا این تفاوت در موقعیتهای formal و informal هم همینقدر جدیه؟ یا تو مکالمات روزمره میشه یکم انعطاف بیشتری داشت؟
تفاوت اصلی در تعداد گزینهها و نیت گوینده است، نه لزوماً سطح formal یا informal بودن. در مکالمات روزمره هم اگر منظور شما انتخاب از بین گزینههای مشخص باشد، استفاده از ‘Which’ صحیحتر و طبیعیتر به گوش میرسد. هرچند ممکن است اشتباه ‘What’ به جای ‘Which’ در مکالمات غیررسمی، کمتر منجر به سوءتفاهم جدی شود، اما برای صحبت روان و دقیق، رعایت این نکته مهم است.
ممنون بابت مقاله خوبتون. میشه یه مثال دیگه برای ‘What’ توی موقعیتهای کمی مشخصتر بزنید که با ‘Which’ اشتباه گرفته نشه؟ مثلاً ‘What type of car do you have?’
حتماً سمیرا خانم. یک مثال دیگر میتواند ‘What’s your favorite hobby?’ باشد. در اینجا، انواع سرگرمیها نامحدود هستند و شما از شخص میخواهید یک گزینه کلی را از بین تعداد بیشمار علایق ممکن نام ببرد. این با ‘Which of these hobbies do you prefer?’ که گزینهها مشخصاند، متفاوت است.
من همیشه این رو با ‘کدام’ و ‘چه’ فارسی مقایسه میکردم. ‘کدام’ برای انتخاب از بین چند چیز مشخصه (Which) و ‘چه’ برای چیزهای کلیتره (What). کمک میکنه!
ارتباطسازی با معادلهای فارسی راه بسیار مؤثری برای درک بهتر این تفاوتهاست، بهرام آقا. مقایسه شما با ‘کدام’ و ‘چه’ در فارسی بسیار دقیق و روشنگر است و به درک شهودی این دو ضمیر پرسشی در انگلیسی کمک زیادی میکند.
واقعاً توضیحات شفاف و کاملی بود. دیگه از این به بعد حواسم هست. مرسی!