- زمان گذشته ساده یا Simple Past Tense دقیقاً چیست و در چه موقعیتهایی باید از آن استفاده کنیم؟
- چگونه میتوان افعال باقاعده و بیقاعده را در زمان گذشته ساده صرف کرد؟
- فرمول ساخت جملات منفی و سوالی با استفاده از گرامر زمان گذشته ساده چگونه است؟
- رایجترین اشتباهات زبانآموزان هنگام استفاده از این زمان کدامند و چطور میتوان از آنها جلوگیری کرد؟
در این مقاله جامع، به تمام این سوالات کلیدی پاسخ خواهیم داد و به شما کمک میکنیم تا یک بار برای همیشه بر گرامر زمان گذشته ساده مسلط شوید. این زمان یکی از پرکاربردترین و اساسیترین زمانها در زبان انگلیسی است که برای صحبت در مورد وقایع تمامشده در گذشته به کار میرود. با یادگیری کامل ساختارها، کاربردها و نکات مهم آن، میتوانید با اعتماد به نفس بیشتری در مورد تجربیات، خاطرات و رویدادهای گذشته خود صحبت کنید و بنویسید. پس با ما همراه باشید تا قدم به قدم این گرامر مهم را بررسی کنیم.
زمان گذشته ساده (Simple Past) چیست و چه کاربردی دارد؟
زمان گذشته ساده، همانطور که از نامش پیداست، برای صحبت در مورد یک عمل یا یک موقعیت است که در گذشته شروع شده و در همان گذشته نیز به پایان رسیده است. نکته کلیدی این است که این عمل دیگر هیچ ارتباطی با زمان حال ندارد و کاملاً خاتمه یافته تلقی میشود. این زمان یکی از پایههای اصلی مکالمه و نوشتار به زبان انگلیسی است و بدون تسلط بر آن، بیان بسیاری از مفاهیم غیرممکن خواهد بود.
بیایید به کاربردهای اصلی این زمان نگاهی بیندازیم:
- بیان یک عمل تمامشده در گذشته: این اصلیترین کاربرد زمان گذشته ساده است. شما از این زمان برای توصیف کاری استفاده میکنید که در یک زمان مشخص در گذشته اتفاق افتاده و تمام شده است.
Example: I visited my grandparents last week. (من هفته گذشته به پدربزرگ و مادربزرگم سر زدم.) - بیان زنجیرهای از اتفاقات در گذشته: وقتی میخواهید داستانی را تعریف کنید یا مجموعهای از کارها را که پشت سر هم در گذشته انجام دادهاید بیان کنید، از گذشته ساده استفاده میکنید.
Example: He woke up, took a shower, got dressed, and left for work. (او بیدار شد، دوش گرفت، لباس پوشید و به سمت محل کار حرکت کرد.) - بیان عادات گذشته: برای صحبت در مورد عادتها یا کارهای تکراری که در گذشته انجام میدادید اما دیگر انجام نمیدهید، میتوان از این زمان استفاده کرد. در این حالت، اغلب از قیدهایی مانند `often`, `always`, `sometimes` استفاده میشود.
Example: I always played soccer when I was a child. (وقتی بچه بودم، همیشه فوتبال بازی میکردم.) - بیان حقایق یا کلیاتی که در گذشته درست بودهاند: برای صحبت در مورد چیزی که در گذشته یک حقیقت بوده اما اکنون دیگر صحت ندارد.
Example: The Roman Empire was very powerful. (امپراتوری روم بسیار قدرتمند بود.)
ساختار گرامر زمان گذشته ساده: افعال باقاعده و بیقاعده
مهمترین بخش یادگیری گرامر زمان گذشته ساده، آشنایی با نحوه تبدیل افعال به شکل گذشته است. در زبان انگلیسی، افعال از این نظر به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: افعال باقاعده (Regular Verbs) و افعال بیقاعده (Irregular Verbs).
افعال باقاعده (Regular Verbs)
خبر خوب این است که اکثر افعال در زبان انگلیسی باقاعده هستند. برای تبدیل این افعال به زمان گذشته، کافی است پسوند -ed را به انتهای شکل ساده فعل اضافه کنید. این قانون برای تمام ضمایر فاعلی (I, you, he, she, it, we, they) یکسان است.
فرمول جمله مثبت با افعال باقاعده:
Subject + Verb-ed + ...
چند مثال:
- Work → Worked (I worked hard yesterday.)
- Play → Played (She played the piano.)
- Watch → Watched (We watched a movie last night.)
قوانین املایی برای افزودن -ed
اگرچه افزودن -ed ساده به نظر میرسد، اما چند قانون املایی وجود دارد که باید به آنها توجه کنید:
- افعال منتهی به e: اگر فعل به حرف `e` ختم شود، فقط `d` به انتهای آن اضافه میکنیم.
Example: live → lived, smile → smiled - افعال منتهی به حرف بیصدا + y: اگر فعل به یک حرف بیصدا و سپس `y` ختم شود، `y` را حذف کرده و `ied` اضافه میکنیم.
Example: study → studied, carry → carried - افعال تکهجایی با الگوی CVC: اگر یک فعل تکهجایی به ترتیب به یک حرف بیصدا (Consonant)، یک حرف صدادار (Vowel) و دوباره یک حرف بیصدا (Consonant) ختم شود، حرف بیصدای آخر را تکرار کرده و سپس `ed` اضافه میکنیم.
Example: stop → stopped, plan → planned
افعال بیقاعده (Irregular Verbs)
افعال بیقاعده از قانون افزودن -ed پیروی نمیکنند و شکل گذشته آنها کاملاً متفاوت است. متاسفانه هیچ فرمول مشخصی برای ساختن شکل گذشته این افعال وجود ندارد و شما باید آنها را به خاطر بسپارید. این افعال بسیار پرکاربرد هستند، بنابراین یادگیری آنها برای تسلط بر گرامر زمان گذشته ساده ضروری است.
فرمول جمله مثبت با افعال بیقاعده:
Subject + Irregular Verb (Past Form) + ...
در جدول زیر چند نمونه از مهمترین افعال بیقاعده آورده شده است:
| شکل ساده (Base Form) | شکل گذشته ساده (Simple Past) | مثال (Example) |
|---|---|---|
| Go | Went | They went to the cinema. |
| Come | Came | She came to the party late. |
| See | Saw | I saw an accident on my way here. |
| Eat | Ate | We ate pizza for dinner. |
| Take | Took | He took the bus this morning. |
| Have | Had | I had a strange dream. |
چگونه جملات را در زمان گذشته ساده منفی کنیم؟
منفی کردن جملات در زمان گذشته ساده بسیار آسان است و برخلاف جملات مثبت، دیگر فرقی بین افعال باقاعده و بیقاعده وجود ندارد. برای منفی کردن، از فعل کمکی did not (یا شکل مخفف آن didn’t) استفاده میکنیم و فعل اصلی را به شکل ساده (Base Form) برمیگردانیم. این نکته بسیار مهم است و یکی از رایجترین اشتباهات زبانآموزان است.
فرمول جمله منفی:
Subject + did not (didn't) + Base Form of Verb + ...
دقت کنید که `did` خودش شکل گذشته فعل `do` است، بنابراین دیگر نیازی نیست فعل اصلی جمله را هم به گذشته ببریم. فعل کمکی `did` بار زمان گذشته را به دوش میکشد.
مثال برای جملات منفی
- جمله مثبت: They watched TV.
جمله منفی: They did not watch TV. (غلط: They did not watched TV.) - جمله مثبت: She went to the school.
جمله منفی: She didn’t go to the school. (غلط: She didn’t went to the school.) - جمله مثبت: I ate breakfast this morning.
جمله منفی: I didn’t eat breakfast this morning.
استثنا: فعل to be (am/is/are)
فعل `to be` یک استثنای بزرگ است. برای منفی کردن این فعل در زمان گذشته (was/were)، از `did not` استفاده نمیکنیم. کافی است `not` را بعد از `was` یا `were` قرار دهیم.
- شکل گذشته: was / were
- شکل منفی گذشته: was not (wasn’t) / were not (weren’t)
مثال:
- I was happy. → I wasn’t happy.
- They were at home. → They weren’t at home.
نحوه سوالی کردن جملات در زمان گذشته ساده
برای سوالی کردن جملات نیز از فعل کمکی `did` استفاده میکنیم. در اینجا هم فعل اصلی باید به شکل ساده خود بازگردد. دو نوع سوال اصلی وجود دارد: سوالات بله/خیر (Yes/No Questions) و سوالات با کلمات پرسشی (Wh-Questions).
سوالات بله/خیر (Yes/No Questions)
برای ساخت این نوع سوالات، کافی است `Did` را به ابتدای جمله مثبت بیاوریم و در انتهای جمله علامت سوال قرار دهیم.
فرمول سوال بله/خیر:
Did + Subject + Base Form of Verb + ...?
مثالها:
- جمله مثبت: You studied for the exam.
سوال: Did you study for the exam? - پاسخ کوتاه: Yes, I did. / No, I didn’t.
- جمله مثبت: He finished his homework.
سوال: Did he finish his homework? - پاسخ کوتاه: Yes, he did. / No, he didn’t.
سوالات با کلمات پرسشی (Wh-Questions)
این سوالات برای کسب اطلاعات بیشتر پرسیده میشوند و با کلماتی مانند `What`, `Where`, `When`, `Why`, `Who`, `How` شروع میشوند. ساختار آنها شبیه به سوالات بله/خیر است، با این تفاوت که کلمه پرسشی در ابتدای جمله قرار میگیرد.
فرمول سوال Wh:
Wh-word + did + Subject + Base Form of Verb + ...?
مثالها:
- Where did you go last night? (دیشب کجا رفتی؟)
- What did she eat for lunch? (او برای ناهار چه خورد؟)
- When did they arrive? (آنها کی رسیدند؟)
- Why did he leave so early? (چرا او اینقدر زود رفت؟)
باز هم به یاد داشته باشید که در تمام این ساختارها، فعل اصلی (go, eat, arrive, leave) به شکل ساده خود باقی میماند.
قیدهای زمان رایج در گرامر زمان گذشته ساده
استفاده از قیدهای زمان به ما کمک میکند تا زمان دقیق وقوع یک عمل در گذشته را مشخص کنیم. این قیدها معمولاً در انتهای جمله قرار میگیرند. برخی از رایجترین آنها عبارتند از:
- yesterday: دیروز
- last night/week/month/year: دیشب/هفته گذشته/ماه گذشته/سال گذشته
- … ago: … پیش (مثلاً: two days ago, five years ago)
- in [year]: در سال … (مثلاً: in 1999, in 2020)
- on [day]: در روز … (مثلاً: on Monday)
- this morning (if the morning is over): امروز صبح (اگر صبح تمام شده باشد)
مثال در جمله:
I saw a great film yesterday.
We moved to this city three years ago.
She graduated from university in 2018.
جمعبندی و نکات نهایی
تسلط بر گرامر زمان گذشته ساده یکی از مهمترین گامها در مسیر یادگیری زبان انگلیسی است. این زمان به شما اجازه میدهد تا به راحتی در مورد تجربیات، خاطرات، داستانها و رویدادهای گذشته صحبت کنید. بیایید نکات کلیدی را یک بار دیگر مرور کنیم:
- زمان گذشته ساده برای بیان کارهایی است که در گذشته شروع شده و در همان گذشته به پایان رسیدهاند.
- برای افعال باقاعده، پسوند -ed به انتهای فعل اضافه میشود.
- افعال بیقاعده از قانون خاصی پیروی نمیکنند و باید شکل گذشته آنها را حفظ کرد.
- برای منفی کردن، از فرمول didn’t + شکل ساده فعل استفاده میکنیم.
- برای سوالی کردن، Did را به ابتدای جمله میآوریم و فعل را به شکل ساده برمیگردانیم.
- فعل `to be` (was/were) یک استثنا است و برای منفی یا سوالی کردن آن از `did` استفاده نمیشود.
بهترین راه برای استاد شدن در این گرامر، تمرین و تکرار است. سعی کنید جملاتی در مورد کارهایی که دیروز انجام دادید بسازید، داستانی کوتاه از تعطیلات گذشته خود بنویسید یا از یک دوست در مورد آخر هفتهاش سوال بپرسید. هرچه بیشتر از این ساختارها در مکالمات و نوشتههای خود استفاده کنید، سریعتر به آنها مسلط خواهید شد.
ممنون از مقاله عالیتون. یه سوال داشتم، آیا تلفظ ed در انتهای همه افعال باقاعده یکسانه؟ مثلاً تلفظ worked با played فرقی داره؟
سوال خیلی خوبیه علیرضا جان! خیر، تلفظ ed بسته به حرف آخر فعل متفاوته. در worked صدای /t/ میده، در played صدای /d/ و در کلماتی مثل wanted صدای /ɪd/ میده. حتماً در یک پست جداگانه این قوانین رو توضیح میدیم.
من همیشه توی جملات سوالی یادم میره که فعل رو به حالت ساده برگردونم. مثلاً میگم Did you went? که اشتباهه.
دقیقاً سارا جان، این یکی از رایجترین اشتباهات (Common Mistakes) هست. یادت باشه وقتی Did میاد، مثل یه آهنربا زمان گذشته رو به خودش جذب میکنه و فعل اصلی باید به شکل پایه (Infinitive) برگرده: Did you go؟
لیست افعال بیقاعده (Irregular Verbs) خیلی کمککننده بود. به نظرتون بهترین راه برای حفظ کردنشون چیه؟ خیلی زیادن!
محمدرضای عزیز، بهترین راه یادگیری در قالب جمله و داستانه. سعی کن هر روز ۵ تا فعل رو انتخاب کنی و باهاشون درباره خاطرات خودت جمله بسازی. تکرار مداوم در کلام معجزه میکنه.
توی فیلمها خیلی میشنوم که به جای I didn’t know میگن I didn’t knew. آیا این در گویش Slang درسته یا کلاً غلطه؟
نازنین جان، در گرامر استاندارد این کاملاً غلطه. گاهی در برخی لهجههای خاص یا آهنگهای رپ ممکنه برای وزن یا تاکید شنیده بشه، اما برای آزمونهایی مثل آیلتس یا صحبت رسمی اصلاً توصیه نمیشه.
فرق زمان Simple Past با Present Perfect چیه؟ هر دو که مربوط به گذشته هستن، من همیشه این دو تا رو قاطی میکنم.
تفاوت اصلی در ‘زمان مشخص’ هست. در Simple Past ما میدونیم عمل دقیقاً کی انجام شده (مثلاً Yesterday). اما در Present Perfect زمان دقیق مهم نیست یا اثر عمل تا الان باقی مونده. مقاله مقایسه این دو زمان رو هم بزودی منتشر میکنیم.
بسیار کاربردی بود. لطفاً در مورد افعال دو کلمهای (Phrasal Verbs) در زمان گذشته هم مطلب بذارید.
حتماً مریم عزیز! ایده خوبیه. در Phrasal Verbs هم معمولاً فعل اصلی تغییر میکنه، مثلاً get up میشه got up. حتماً یه لیست کامل براش آماده میکنیم.
یه نکته جالب که من متوجه شدم فعل read هست. شکل نوشتاریش در گذشته عوض نمیشه ولی تلفظش میشه ‘red’ مثل رنگ قرمز. درسته؟
کاملاً درسته فرهاد جان! احسنت به دقتت. این یکی از اون موارد خاصه که املای کلمه ثابت میمونه ولی تلفظ از /riːd/ به /red/ تغییر میکنه.
آیا کلمه used to هم جزو زمان گذشته ساده حساب میشه؟ من برای عادتهای قدیمیم ازش استفاده میکنم.
بله سپیده جان، used to ساختاری هست که برای بیان عادتهای تکرار شونده در گذشته که الان دیگه انجام نمیشن استفاده میشه و از نظر ساختاری شباهت زیادی به Simple Past داره.
من توی یه کتاب خوندم برای رسمیتر شدن جملات سوالی، به جای Did you not، میگن Didn’t you. کدومش رایجتره؟
نیما جان، Didn’t you در مکالمات روزمره (Informal) بسیار رایجتره. Did you not خیلی رسمی و تاکیدیه و بیشتر در متون ادبی یا حقوقی استفاده میشه.
واقعاً ممنون، بخش اشتباهات رایج خیلی به من کمک کرد. همیشه با Was و Did مشکل داشتم.
خوشحالم که مفید بوده فاطمه جان. یادت باشه هیچوقت Was و Did رو در یک جمله ساده با هم نیار. یا Was/Were برای توصیف حالت، یا Did برای انجام کار.
آیا افعال بیقاعدهای هستن که هر سه شکلشون (حال، گذشته، اسم مفعول) یکی باشه؟
بله مهدی عزیز، افعالی مثل cut, put, cost, hit و set هر سه شکلشون کاملاً یکسانه. تشخیص زمانشون به بقیه اجزای جمله و قیدهای زمان بستگی داره.
ممنون از مقاله خوبتون. کاش برای هر بخش یه تمرین کوچک هم میذاشتید که خودمون رو تست کنیم.
پیشنهاد عالی بود رکسانا جان! از مقاله بعدی حتماً بخش Quiz یا تمرینهای کوتاه رو به انتهای مطالب اضافه میکنیم.
من توی آهنگهای انگلیسی زیاد میشنوم که میگن ‘I seen it’ به جای ‘I saw it’. این درسته؟
تلفظ فعل stop در گذشته چطوریه؟ دو تا p میگیره موقع نوشتن؟
بله الهام جان. چون فعل stop به یک حرف بیصدا، یک حرف صدادار و دوباره یک حرف بیصدا ختم میشه (CVC)، موقع اضافه کردن ed حرف آخر تکرار میشه: stopped.
عالی بود، مخصوصاً دسته بندی افعال. برای من که تازه شروع کردم خیلی شفاف بود.
ببخشید، گذشته فعل lie به معنی دروغ گفتن و lie به معنی دراز کشیدن متفاوته؟
بسیار سوال هوشمندانهای بود شیوا! بله، گذشته lie (دروغ گفتن) میشه lied (باقاعده)، اما گذشته lie (دراز کشیدن) میشه lay (بیقاعده). این یکی از گیجکنندهترین بخشهای گرامره!
من همیشه برای منفی کردن از was not استفاده میکردم حتی برای افعال حرکتی! تازه فهمیدم که باید از didn’t استفاده کنم.
ممنون، خیلی ساده و روان توضیح دادید. بخش سوالی کردن با کلمات Wh مثل When و Where رو هم اگر اضافه کنید عالی میشه.
ممنون از نظرت مونا جان. ساختارش سادهست: فقط کلمه Wh رو قبل از Did میاریم. مثلاً: ?Where did you go. حتماً در آپدیت بعدی مقاله مثالهای بیشتری میزنیم.
فرق I did go با I went چیه؟ توی یه فیلم شنیدم طرف گفت I did go to the party.
آرش جان، استفاده از did قبل از فعل ساده در جملات خبری برای ‘تاکید’ (Emphasis) هست. یعنی ‘من واقعاً به اون مهمونی رفتم’. در حالت عادی همون I went کافیه.
لیست افعال بیقاعده پیدیاف نداره دانلود کنیم؟