- آیا تا به حال هنگام صحبت کردن به زبان انگلیسی، بین انتخاب Rise و Raise مردد شدهاید؟
- آیا برایتان پیش آمده که ندانید کدام یک از این دو فعل به مفعول (Object) نیاز دارد و کدام یک نه؟
- آیا حفظ کردن شکلهای گذشته و قسمت سوم این دو فعل (Rose, Risen, Raised) برایتان چالشبرانگیز است؟
- آیا میخواهید یکبار برای همیشه تفاوت کاربردی این دو کلمه را در آزمونهای بینالمللی مثل آیلتس یا تافل یاد بگیرید؟
در این راهنمای جامع، ما به زبانی ساده و با نگاهی تحلیلی به بررسی تفاوت rise و raise میپردازیم. هدف ما این است که با درک منطق پشت این دو فعل، دیگر هرگز در استفاده از آنها دچار اشتباه نشوید و اعتمادبهنفس خود را در برقراری ارتباط تقویت کنید.
| ویژگی | فعل Rise | فعل Raise |
|---|---|---|
| نوع فعل | لازم (Intransitive) – مفعول نمیگیرد | متعدی (Transitive) – مفعول میگیرد |
| معنای کلیدی | بالا رفتن (توسط خودِ فاعل) | بالا بردن (توسط فاعل بر روی مفعول) |
| اشکال فعل | Rise / Rose / Risen | Raise / Raised / Raised |
| مثال کوتاه | The sun rises. | Raise your hand. |
ریشه اصلی تفاوت: فعل لازم در مقابل فعل متعدی
برای درک عمیق تفاوت rise و raise، ابتدا باید با دو مفهوم کلیدی در گرامر انگلیسی آشنا شویم: افعال لازم (Intransitive) و افعال متعدی (Transitive). این همان نقطهای است که اکثر زبانآموزان در آن دچار اشتباه میشوند.
فعل لازم (Intransitive) چیست؟
فعل لازم فعلی است که معنای آن با فاعل کامل میشود و نیازی به مفعول ندارد. به عبارت سادهتر، عمل فعل به کسی یا چیزی منتقل نمیشود. فعل Rise یک فعل لازم است. وقتی چیزی “Rise” میکند، خودش به سمت بالا حرکت میکند.
ساختار: Subject + Rise
فعل متعدی (Transitive) چیست؟
فعل متعدی فعلی است که برای کامل شدن معنایش حتماً به یک مفعول نیاز دارد. عملِ فعل بر روی یک شیء یا شخص دیگر انجام میشود. فعل Raise یک فعل متعدی است. شما نمیتوانید فقط بگویید “من بالا بردم”؛ شنونده بلافاصله میپرسد: “چه چیزی را بالا بردی؟”
ساختار: Subject + Raise + Object
بررسی دقیق فعل Rise (بالا رفتن / طلوع کردن)
فعل Rise زمانی استفاده میشود که فاعلِ جمله خودش به سمت بالا حرکت کند یا مقدار و سطح چیزی افزایش یابد، بدون اینکه عامل خارجی مستقیماً آن را جابهجا کند. این فعل بیقاعده (Irregular) است و یادگیری اشکال مختلف آن برای موفقیت در گرامر ضروری است.
صرف فعل Rise در زمانهای مختلف
- زمان حال ساده: Rise / Rises
- زمان گذشته ساده: Rose
- قسمت سوم فعل (P.P): Risen
- زمان استمراری: Rising
مثالهای کاربردی برای Rise
- ✅ The sun rises in the east every morning. (خورشید هر صبح از شرق طلوع میکند – خورشید خودش بالا میآید)
- ✅ Smoke was rising from the chimney. (دود از دودکش در حال بالا رفتن بود)
- ✅ Prices have risen significantly this year. (قیمتها امسال به طور قابل توجهی بالا رفتهاند)
- ✅ He rose from his seat to greet the guest. (او از صندلیاش بلند شد تا به مهمان خوشآمد بگوید)
بررسی دقیق فعل Raise (بالا بردن / بلند کردن)
فعل Raise به معنای این است که فاعل، چیزی یا کسی را به سمت بالا حرکت میدهد. این فعل باقاعده (Regular) است، بنابراین یادگیری آن سادهتر به نظر میرسد، اما استفاده درست از مفعول بعد از آن حیاتی است.
صرف فعل Raise در زمانهای مختلف
- زمان حال ساده: Raise / Raises
- زمان گذشته ساده: Raised
- قسمت سوم فعل (P.P): Raised
- زمان استمراری: Raising
مثالهای کاربردی برای Raise
- ✅ Please raise your hand if you have a question. (لطفاً اگر سوالی دارید دستتان را بالا ببرید – مفعول: your hand)
- ✅ The government raised taxes last month. (دولت ماه گذشته مالیاتها را افزایش داد – مفعول: taxes)
- ✅ They are raising money for charity. (آنها در حال جمعآوری/بالا بردن موجودی پول برای خیریه هستند)
- ✅ She raised three children on her own. (او به تنهایی سه فرزند بزرگ کرد – در اینجا Raise به معنای پرورش دادن و بزرگ کردن است)
تفاوتهای معنایی خاص و اصطلاحات رایج
گاهی اوقات تفاوت rise و raise فراتر از حرکت فیزیکی است. در برخی بافتها (Contexts)، این دو فعل معانی مجازی پیدا میکنند که یک زبانآموز هوشمند باید آنها را بداند.
کاربرد Raise برای موجودات زنده
یکی از کاربردهای اختصاصی Raise، اشاره به پرورش دادن کودکان یا نگهداری از حیوانات و گیاهان است. در این حالت هرگز از Rise استفاده نمیکنیم.
- ✅ My grandparents raised cattle on their farm.
- ❌ My grandparents rose cattle. (اشتباه)
کاربرد Rise برای موقعیتهای اجتماعی و معنوی
فعل Rise اغلب برای بالا رفتن در مقام، رتبه یا شورش کردن علیه چیزی به کار میرود.
- ✅ He rose to the rank of colonel. (او به درجه سرهنگی رسید)
- ✅ The people rose against the dictator. (مردم علیه دیکتاتور قیام کردند)
تفاوت در لهجهها: Pay Rise یا Pay Raise؟
جالب است بدانید که در بحث افزایش حقوق، بین انگلیسی بریتانیایی (UK) و انگلیسی آمریکایی (US) تفاوت وجود دارد. این موضوع برای کسانی که قصد مهاجرت یا شرکت در آزمونهای بینالمللی را دارند بسیار مهم است.
- در بریتانیا (UK): معمولاً از کلمه Pay rise استفاده میشود.
- در آمریکا (US): معمولاً از کلمه Pay raise استفاده میشود.
اگرچه هر دو در هر دو کشور فهمیده میشوند، اما رعایت این نکات ظریف نشاندهنده تسلط بالای شما به زبان است.
مقایسه مستقیم: ✅ درست در مقابل ❌ غلط
برای اینکه درک خود را از تفاوت rise و raise نهایی کنید، به این جفت جملات دقت کنید:
| جمله غلط ❌ | جمله درست ✅ | علت خطا |
|---|---|---|
| The sun raised at 6 AM. | The sun rose at 6 AM. | خورشید خودش بالا میآید، پس فعل لازم (Rise) نیاز است. |
| Don’t rise your voice! | Don’t raise your voice! | صدا (Voice) مفعول است، پس فعل متعدی (Raise) نیاز است. |
| The river is raising. | The river is rising. | سطح آب خودبهخود بالا میآید. |
| I rose my head to look. | I raised my head to look. | سر (Head) مفعول است که توسط شخص جابهجا شده است. |
نکاتی برای کاهش اضطراب یادگیری (Language Anxiety)
بسیاری از زبانآموزان نگران این هستند که در حین صحبت کردن، زمان کافی برای فکر کردن به “لازم یا متعدی بودن” فعل نداشته باشند. نگران نباشید! این یک فرآیند کاملاً طبیعی است. برای سادهتر شدن موضوع، این تکنیک ذهنی را امتحان کنید:
همیشه از خود بپرسید: “آیا چیز دیگری را بالا میبرم؟” اگر پاسخ بله است، از Raise استفاده کنید. اگر خودِ فاعل در حال بالا رفتن است، از Rise استفاده کنید. با تکرار و تمرین، این فرآیند در مغز شما خودکار میشود.
Common Myths & Mistakes (باورهای غلط و اشتباهات رایج)
اشتباه اول: فکر کنیم چون هر دو به معنای “بالا رفتن” هستند، میتوان آنها را به جای هم به کار برد. این کار باعث میشود جملات شما از نظر گرامری کاملاً نادرست به نظر برسند.
اشتباه دوم: اشتباه گرفتن شکل گذشته Rise (یعنی Rose) با گل رز! اگرچه دیکته و تلفظ یکسان است، اما در جمله با توجه به جایگاه کلمه، تشخیص فعل از اسم بسیار ساده است.
اشتباه سوم: فراموش کردن مفعول بعد از Raise. به یاد داشته باشید که Raise بدون مفعول مانند یک جمله ناتمام است.
Common FAQ (سوالات متداول)
آیا Rise و Arise با هم تفاوت دارند؟
بله. Rise معمولاً به حرکت فیزیکی به سمت بالا اشاره دارد، در حالی که Arise بیشتر در مورد مسائل غیرفیزیکی مانند مشکلات، فرصتها یا سوالات به کار میرود (مثلاً: A problem has arisen).
آیا Raise همیشه فعل است؟
خیر، Raise میتواند اسم (Noun) هم باشد، به خصوص در انگلیسی آمریکایی برای اشاره به “افزایش حقوق” (I got a raise).
چگونه شکلهای Rose و Risen را بهتر حفظ کنم؟
بهترین راه، یادگیری آنها در قالب جملات واقعی است. همچنین میتوانید آن را با فعل Drive (Drive, Drove, Driven) مقایسه کنید که الگوی مشابهی در صرف شدن دارد.
آیا برای افزایش قیمت همیشه باید از Rise استفاده کرد؟
اگر قیمتها خودبهخود (به دلیل تورم یا بازار) بالا بروند از Rise استفاده میکنیم. اما اگر یک فروشنده یا دولت قیمتها را عمداً بالا ببرد، میگوییم آنها قیمتها را Raise کردند.
نتیجهگیری
درک تفاوت rise و raise کلید طلایی برای تسلط بر یکی از ظریفترین بخشهای گرامر انگلیسی است. به یاد داشته باشید که Rise یک عمل خودجوش و بدون مفعول است (مانند طلوع خورشید)، در حالی که Raise یک عمل عمدی است که بر روی یک مفعول انجام میشود (مانند بالا بردن دست).
یادگیری زبان یک مسیر تدریجی است. استفاده صحیح از این دو فعل در ابتدا ممکن است نیاز به تمرکز داشته باشد، اما با مرور مثالهای این مقاله و تمرین مداوم، به زودی بدون فکر کردن از آنها به درستی استفاده خواهید کرد. فراموش نکنید که اشتباه کردن بخشی از فرآیند یادگیری است؛ پس با شجاعت به تمرین ادامه دهید!
واقعا ممنون از توضیحات عالی و کاملتون! همیشه سر این دو تا کلمه گیج میشدم، مخصوصا قسمت “rise, rose, risen” که با “raise, raised, raised” قاطی میشد. الان دیگه خیلی خوب متوجه شدم.
خیلی خوشحالیم که مطلب براتون مفید بوده سارا جان! هدف ما همین بود که این ابهام رو برطرف کنیم. تمرین مداوم با مثالهای بیشتر کمک میکنه که برای همیشه تثبیت بشه.
مقاله خیلی خوبی بود. یه سوال: آیا توی جمله “The company raised prices” میشه از rise استفاده کرد؟ مثلاً “The company rose prices”؟ فکر کنم نه ولی میخواستم مطمئن بشم.
سوال خیلی خوبی پرسیدید امیر عزیز. همانطور که در مقاله اشاره شد، ‘rise’ فعل لازم (intransitive) است و مفعول نمیگیرد، پس ‘The company rose prices’ از نظر گرامری اشتباه است. در این جمله ‘prices’ مفعول است و نیاز به فعل متعدی (transitive) یعنی ‘raise’ داریم. پس “The company raised prices” کاملاً صحیح است.
من برای اینکه قاطی نکنم، همیشه Raise رو با Hand Raise کردن یادم میارم که یعنی دست رو “بالا بردن” (کسی داره این کارو میکنه). ولی Rise رو مثل طلوع خورشید “بالا رفتن” (خودش بالا میره). اینجوری خیلی راحتتره.
مریم جان، ترفند حافظه (Mnemonic) عالیای هست که برای خودتون ساختید! دقیقاً همین نکته “کسی کاری را انجام میدهد” برای Raise و “خودش انجام میشود” برای Rise، کلید اصلی تفاوت این دو است. ممنون که تجربهتون رو به اشتراک گذاشتید.
خب پس “He raised from his bed” اشتباهه و باید بگیم “He rose from his bed”؟
بله علی جان، کاملاً درست متوجه شدید. “He raised from his bed” اشتباه است. چون در اینجا فاعل (He) خودش عمل بالا آمدن را انجام میدهد و مفعولی وجود ندارد، پس باید از ‘rise’ و شکل گذشته آن ‘rose’ استفاده کنیم. “He rose from his bed” صحیح است.
وای چقدر دنبال یه همچین توضیح ساده و کاربردی بودم. واقعا ممنون از سایت خوبتون. همیشه تو آزمونها سر اینا مشکل داشتم.
باعث افتخاره که تونستیم کمکی به آمادگی شما برای آزمونها بکنیم فاطمه عزیز. اگر سوال دیگهای در مورد این یا سایر مباحث گرامری داشتید، حتماً بپرسید.
تلفظ این دو کلمه هم متفاوته؟ چون شنیدم Rise یه کم شبیه Rize تلفظ میشه، درسته؟ یا فقط من اشتباه میکنم؟
رضا جان، سوال خوبی در مورد تلفظ پرسیدید. تلفظ ‘rise’ (اسم و فعل) در واقع /ˈraɪz/ است که با صدای ‘z’ در پایان همراه است، مثل کلمه ‘size’. اما ‘raise’ تلفظش /ˈreɪz/ است و آن هم با صدای ‘z’ به پایان میرسد. تفاوت اصلی در صدای مصوت است: /aɪ/ در rise و /eɪ/ در raise. برای تمرین، میتوانید به دیکشنریهای آنلاین یا وبسایتهای تلفظ مراجعه کنید تا تفاوتها را بهتر بشنوید.
یادمه یه جا شنیدم “The sun rises in the east.” این دقیقا همون مثالی هست که برای intransitive بودن Rise آوردید. خیلی خوبه که با مثالهای واقعی یاد میدید.
بله نگین جان، “The sun rises in the east” یک مثال کلاسیک و بسیار رایج برای فعل ‘rise’ است و به خوبی لازم (intransitive) بودن آن را نشان میدهد. خوشحالیم که ارتباط بین توضیحات و مثالهای واقعی براتون ملموس بوده.
آیا توی اصطلاحات (idioms) خاصی هم این تفاوت حفظ میشه؟ مثلاً “raise an eyebrow” یا “rise to the occasion”؟
حمید جان، سوال عالی و نکتهسنجی در مورد اصطلاحات مطرح کردید. بله، حتی در اصطلاحات نیز این تفاوتهای لازم و متعدی حفظ میشوند: ‘Raise an eyebrow’ (ابرو بالا انداختن) که در اینجا ‘eyebrow’ مفعول است و ‘raise’ متعدی است. و ‘Rise to the occasion’ (برآمدن از پس کاری/مسئولیتی) که ‘rise’ لازم است و به معنای ‘خودش بلند شدن برای انجام کاری’ و مفعولی نمیگیرد. این نشان میدهد که فهم ریشهای لازم و متعدی بودن چقدر در کاربردهای مختلف زبان انگلیسی مهم است.
همیشه Rose و Raised رو قاطی میکردم. یعنی هرجا Raised میدیدم فکر میکردم گذشته Rise هست. الان فهمیدم Raised فقط گذشته و قسمت سوم Raise هست! عالی بود.
دقیقاً سمیرا جان! این یکی از پرتکرارترین اشتباهات است. ‘Raised’ همیشه برای فعل ‘raise’ (متعدی) به کار میرود. ‘Rose’ گذشته ساده ‘rise’ (لازم) و ‘Risen’ قسمت سوم آن است. خیلی خوشحالیم که این سوءتفاهم برطرف شد.
من با کمک همین مقاله تونستم بالاخره فرقشون رو بفهمم. خیلی ممنون از تیم Englishvocabulary.ir. فقط یه پیشنهاد: شاید با یه جدول مقایسهای بزرگتر توی خود مقاله بشه سریعتر جمعبندی کرد.
پیمان عزیز، ممنون از بازخورد سازندهتون. حتماً پیشنهاد شما رو برای بهبود مقالات بعدی در نظر میگیریم. خوشحالیم که مطلب براتون مفید بوده.
“Raise a child” رو میشه “Rise a child” گفت؟ یا کلا مفهوم “پرورش دادن” فقط با Raise میاد؟
شیوا جان، سوال بسیار خوبی است. برای مفهوم “پرورش دادن” یا “بزرگ کردن فرزند”، فقط از ‘raise’ استفاده میشود: “Raise a child”. در اینجا ‘a child’ مفعول است و ‘raise’ به معنای متعدی “پرورش دادن” یا “بالا آوردن” به کار میرود. ‘Rise’ به هیچ وجه نمیتواند این معنی را برساند و ‘Rise a child’ از نظر معنایی و گرامری اشتباه است.
چقدر این جمله “فعل لازم (Intransitive) – مفعول نمیگیرد” و “فعل متعدی (Transitive) – مفعول میگیرد” کمک کننده بود! همیشه همین یه نکته رو لازم داشتم.
یاسمن عزیز، دقیقاً! این دو تعریف سنگ بنای درک تفاوت بین بسیاری از افعال گیجکننده در انگلیسی هستند. خوشحالیم که این توضیح شفاف به شما کمک کرده.
توی خود مقاله نوشتید “Raise your hand.” اینجا Hand مفعول هست درسته؟ و اینکه چرا Raise به کار رفته؟
بله کاوه جان، کاملاً درست است. در جمله “Raise your hand”، ‘your hand’ مفعول جمله است. چون عملی (بالا بردن دست) توسط فاعل (که در اینجا ضمنی و ‘you’ است) بر روی مفعول (your hand) انجام میشود، ما نیاز به فعل متعدی ‘raise’ داریم. این مثال به خوبی نشاندهنده کاربرد ‘raise’ است.
مرسی از مقاله خوبتون. خیلی کاربردی و مفید بود.
پس یعنی “He has risen” درسته ولی “He has raised” اگه مفعول نداشته باشه غلطه؟
فرهاد جان، بله، کاملاً درست است. ‘He has risen’ صحیح است، زیرا ‘rise’ (لازم) به معنای “خودش بالا آمده است” و نیازی به مفعول ندارد. اما ‘He has raised’ به تنهایی و بدون مفعول، از نظر گرامری ناقص است. اگر بخواهیم آن را صحیح کنیم، باید مفعول اضافه کنیم، مثلاً “He has raised his hand” (او دستش را بالا برده است) یا “He has raised concerns” (او نگرانیهایی را مطرح کرده است).
برای “سطح آب بالا آمد” باید بگیم “The water level rose” یا “The water level raised”؟
نازی عزیز، “The water level rose” صحیح است. در اینجا سطح آب خودش بالا آمده و فاعل (The water level) عمل را انجام میدهد و مفعولی وجود ندارد، بنابراین از ‘rise’ و شکل گذشته آن ‘rose’ استفاده میکنیم.
دیگه با این توضیحات فکر نمیکنم کسی سر این دو تا فعل اشتباه کنه. مرسی از این همه دقت و سادگی در توضیح!
سپهر جان، هدف اصلی ما همین بود که با بیانی ساده و تحلیلی، این ابهامات رو برطرف کنیم. خوشحالیم که به نظرتون توضیحات کافی و روشن بوده.
عالی و کاربردی! دم شما گرم.
من برای خودم اینجوری یاد گرفتم که Raise مثل وقتیه که شما یه چیزی رو از زمین “برمیدارید” (باید یه مفعول باشه)، ولی Rise مثل وقتیه که خودتون از جاتون “بلند میشید”. خیلی کمکم کرده.
رویا جان، این قیاسها و ترفندهای شخصی برای درک بهتر و به خاطر سپردن، فوقالعاده موثر هستند! دقیقاً همین تفاوت در “انجام دادن روی چیزی” (Raise) و “خودش انجام شدن” (Rise) هست که باید بهش توجه کرد. ممنون از به اشتراکگذاری ترفندتون.
آیا کلماتی مثل “uprise” هم داریم؟ اونا هم همین قواعد رو دارن؟
حسام جان، سؤال جالبی است. بله، کلمه “uprise” وجود دارد، اما کمتر رایج است و بیشتر در ادبیات یا معنای خاصی مثل “شورش کردن” به کار میرود و معنایی مشابه ‘rise’ (بلند شدن، بالا رفتن) دارد. بله، ‘uprise’ هم یک فعل لازم (intransitive) است. اما در مکالمات روزمره، ‘rise’ بسیار متداولتر است.