- زمان گذشته استمراری دقیقاً چه زمانی به کار میرود و چه تفاوتی با گذشته ساده دارد؟
- چگونه میتوان جملات مثبت، منفی و سوالی با گرامر زمان گذشته استمراری ساخت؟
- در چه موقعیتهای خاصی استفاده از گذشته استمراری ضروری است؟
- رایجترین اشتباهات زبانآموزان هنگام استفاده از این زمان کدامند و چطور میتوان از آنها اجتناب کرد؟
در این مقاله به تمام این سوالات به طور کامل پاسخ خواهیم داد و به شما کمک میکنیم تا یک بار برای همیشه بر گرامر زمان گذشته استمراری مسلط شوید. این زمان یکی از پرکاربردترین ساختارها در زبان انگلیسی است که برای توصیف اعمال و وقایع ناتمام در گذشته به کار میرود. تسلط بر آن نه تنها به درک بهتر مکالمات و متون انگلیسی کمک میکند، بلکه به شما این قدرت را میدهد که داستانها و خاطرات خود را با جزئیات و دقت بیشتری بیان کنید. با ما همراه باشید تا تمام پیچیدگیهای این گرامر را به زبانی ساده و با مثالهای فراوان بررسی کنیم.
زمان گذشته استمراری (Past Continuous) چیست؟
زمان گذشته استمراری که به آن Past Progressive نیز گفته میشود، برای توصیف یک عمل یا وضعیت در حال انجام در یک نقطه مشخص در گذشته به کار میرود. تصور کنید دیروز ساعت ۵ عصر در حال تماشای تلویزیون بودهاید. این عمل «تماشا کردن» در یک بازه زمانی در گذشته ادامه داشته است. نکته کلیدی در این زمان، «استمرار» و «ناتمام بودن» عمل در آن لحظه خاص است. برخلاف گذشته ساده که به یک عمل تمام شده در گذشته اشاره دارد (مثلاً I watched TV yesterday)، گذشته استمراری بر فرآیند و جریان آن عمل تأکید میکند.
این زمان به ما کمک میکند تا صحنهای از گذشته را ترسیم کنیم. وقتی از گذشته استمراری استفاده میکنیم، در واقع شنونده یا خواننده را به میانهی یک اتفاق در گذشته میبریم. این ویژگی، گرامر زمان گذشته استمراری را به ابزاری قدرتمند برای داستانسرایی و توصیف جزئیات تبدیل میکند.
ساختار و فرمول گرامر زمان گذشته استمراری
یادگیری فرمول ساخت این زمان بسیار ساده است. ساختار اصلی آن از ترکیب فعل کمکی to be در حالت گذشته (was/were) و شکل ing دار فعل اصلی (Present Participle) تشکیل میشود. در ادامه، ساختار جملات مثبت، منفی و سوالی را به تفکیک بررسی میکنیم.
۱. جملات مثبت (Affirmative Sentences)
برای ساخت یک جمله مثبت، کافی است فاعل را در ابتدای جمله قرار داده، سپس بسته به فاعل از was یا were استفاده کرده و در نهایت فعل اصلی را با ing بیاورید.
فرمول: Subject + was/were + Verb(ing) + …
- برای ضمایر I, He, She, It و اسامی مفرد از was استفاده میکنیم.
- برای ضمایر You, We, They و اسامی جمع از were استفاده میکنیم.
مثالها:
- I was watching a movie at 10 PM last night. (من دیشب ساعت ۱۰ در حال تماشای یک فیلم بودم.)
- She was studying for her exam all day yesterday. (او دیروز تمام روز در حال مطالعه برای امتحانش بود.)
- They were playing football when it started to rain. (آنها در حال فوتبال بازی کردن بودند که باران شروع به باریدن کرد.)
- The sun was shining brightly that morning. (آن روز صبح خورشید به روشنی میدرخشید.)
۲. جملات منفی (Negative Sentences)
برای منفی کردن جملات در زمان گذشته استمراری، فقط کافی است کلمه not را بعد از افعال کمکی was و were اضافه کنیم. شکلهای مخفف wasn’t و weren’t نیز بسیار رایج هستند.
فرمول: Subject + was/were + not + Verb(ing) + …
مثالها:
- He was not (wasn’t) listening to the teacher. (او به معلم گوش نمیداد.)
- We were not (weren’t) working on the project yesterday. (ما دیروز روی پروژه کار نمیکردیم.)
- I wasn’t sleeping when you called me. (وقتی به من زنگ زدی، خواب نبودم.)
- The children weren’t making any noise. (بچهها هیچ سر و صدایی نمیکردند.)
۳. جملات سوالی (Interrogative Sentences)
برای ساختن جملات سوالی، جای فاعل و فعل کمکی (was/were) را با هم عوض میکنیم. این نوع سوالات به پاسخهای بله/خیر (Yes/No Questions) نیاز دارند.
فرمول: Was/Were + Subject + Verb(ing) + …?
مثالها:
- Were you talking on the phone? (آیا داشتی با تلفن صحبت میکردی؟)
- Was she driving too fast? (آیا او داشت با سرعت خیلی زیاد رانندگی میکرد؟)
- Were they waiting for a long time? (آیا آنها مدت زیادی منتظر بودند؟)
برای ساخت سوالات با کلمات پرسشی (Wh- Questions) مانند what, where, when, why، کافی است کلمه پرسشی را در ابتدای ساختار سوالی قرار دهیم.
فرمول: Wh-word + was/were + Subject + Verb(ing) + …?
مثالها:
- What were you doing at 8 o’clock last night? (دیشب ساعت ۸ مشغول چه کاری بودی؟)
- Where was he going when you saw him? (وقتی او را دیدی کجا میرفت؟)
- Why were they arguing? (چرا آنها داشتند جر و بحث میکردند؟)
کاربردهای اصلی زمان گذشته استمراری
حالا که با ساختار این زمان آشنا شدیم، بیایید به کاربردهای مختلف آن بپردازیم. درک این کاربردها به شما کمک میکند تا بدانید در چه موقعیتهایی باید از گرامر زمان گذشته استمراری استفاده کنید.
کاربرد ۱: توصیف عملی در حال انجام در یک زمان مشخص در گذشته
این اصلیترین کاربرد گذشته استمراری است. ما از این زمان برای صحبت در مورد عملی استفاده میکنیم که در یک نقطه زمانی خاص در گذشته شروع شده و در آن لحظه هنوز ادامه داشته است.
- Yesterday at 7 PM, I was having dinner with my family. (دیروز ساعت ۷ عصر، من داشتم با خانوادهام شام میخوردم.)
- In 2010, she was living in London. (در سال ۲۰۱۰، او در لندن زندگی میکرد.)
- What were you doing at midnight? (نیمهشب مشغول چه کاری بودی؟)
کاربرد ۲: توصیف یک عمل طولانی که توسط یک عمل کوتاه قطع شده است
این یکی از رایجترین ساختارها در داستانگویی است. در این حالت، عمل طولانیتر که در حال انجام بوده با گذشته استمراری بیان میشود و عمل کوتاهتری که آن را قطع کرده با گذشته ساده (Simple Past) میآید. کلمات ربطی مانند when و while در این ساختار بسیار پرکاربرد هستند.
- I was reading a book when the phone rang. (داشتم کتاب میخواندم که تلفن زنگ خورد.)
- While they were walking in the park, they saw an old friend. (درحالیکه در پارک قدم میزدند، یک دوست قدیمی را دیدند.)
- He broke his leg while he was playing soccer. (او پایش را شکست درحالیکه داشت فوتبال بازی میکرد.)
کاربرد ۳: توصیف دو یا چند عمل همزمان در گذشته
وقتی میخواهیم بگوییم دو یا چند عمل به صورت همزمان در گذشته در حال وقوع بودهاند، از گذشته استمراری برای هر دو عمل استفاده میکنیم. در این ساختار معمولاً از کلمه ربط while استفاده میشود.
- I was studying in my room while my brother was watching TV. (من در اتاقم درس میخواندم درحالیکه برادرم تلویزیون تماشا میکرد.)
- While Sarah was cooking dinner, Tom was setting the table. (درحالیکه سارا شام میپخت، تام میز را میچید.)
کاربرد ۴: توصیف پسزمینه یک داستان (Setting the Scene)
نویسندگان اغلب از گذشته استمراری برای توصیف فضا و شرایط در ابتدای یک داستان استفاده میکنند تا خواننده را در جریان حال و هوای داستان قرار دهند.
- The birds were singing, the sun was shining, and a gentle breeze was blowing through the trees. It was a perfect day. (پرندگان آواز میخواندند، خورشید میدرخشید و نسیم ملایمی در میان درختان میوزید. روز بینظیری بود.)
کاربرد ۵: بیان اعمال تکراری و آزاردهنده در گذشته (با always)
اگرچه این کاربرد کمتر رایج است، اما میتوان از گذشته استمراری به همراه قید always برای بیان یک عادت یا عمل تکراری در گذشته که اغلب آزاردهنده بوده، استفاده کرد. این ساختار بار معنایی منفی یا شکایتآمیز دارد.
- He was always leaving his dirty socks on the floor. (او همیشه جورابهای کثیفش را روی زمین رها میکرد.)
- She was constantly complaining about her job. (او دائماً در مورد شغلش شکایت میکرد.)
تفاوت کلیدی بین گذشته ساده و گذشته استمراری
یکی از چالشهای اصلی زبانآموزان، تشخیص زمان مناسب برای استفاده از گذشته ساده یا گذشته استمراری است. در جدول زیر این دو زمان را با هم مقایسه کردهایم تا تفاوت آنها برای شما کاملاً روشن شود.
| ویژگی | گذشته ساده (Simple Past) | گذشته استمراری (Past Continuous) |
|---|---|---|
| تمرکز | بر روی یک عمل تمام شده در گذشته. | بر روی جریان و استمرار یک عمل ناتمام در گذشته. |
| کاربرد | بیان زنجیرهای از اتفاقات (اول این شد، بعد آن شد). | توصیف پسزمینه و شرایط (چه اتفاقی در حال وقوع بود). |
| مثال | I ate breakfast, brushed my teeth, and left for work. (صبحانه خوردم، دندانهایم را مسواک زدم و به سر کار رفتم.) | When he arrived, I was eating breakfast. (وقتی او رسید، من در حال صبحانه خوردن بودم.) |
| مدت زمان | به مدت زمان عمل اشارهای ندارد یا آن را به عنوان یک واحد کامل میبیند. | بر طولانی بودن و در حال انجام بودن عمل تأکید دارد. |
افعال حالتی (Stative Verbs) و گذشته استمراری
یک نکته بسیار مهم در گرامر زمان گذشته استمراری این است که برخی افعال به طور معمول در حالت استمراری به کار نمیروند. این افعال که به افعال حالتی (Stative Verbs) معروف هستند، به جای توصیف یک عمل، یک حالت، احساس، فکر یا مالکیت را بیان میکنند.
برخی از رایجترین افعال حالتی عبارتند از:
- افعال حسی: see, hear, smell, taste, feel
- افعال بیان احساسات: love, hate, like, prefer, want, need
- افعال بیان فکر و عقیده: know, believe, understand, remember, forget
- افعال بیان مالکیت: have, own, belong, possess
به جای استفاده از این افعال در حالت استمراری، از حالت ساده آنها استفاده میکنیم.
- نادرست: I was knowing the answer.
- صحیح: I knew the answer. (من جواب را میدانستم.)
- نادرست: She was wanting a new car.
- صحیح: She wanted a new car. (او یک ماشین جدید میخواست.)
جمعبندی و نکات نهایی
زمان گذشته استمراری ابزاری بسیار کاربردی برای افزودن جزئیات، رنگ و عمق به توصیفات شما از گذشته است. با تسلط بر ساختار و کاربردهای آن، میتوانید داستانهای جذابتری تعریف کنید و مکالمات طبیعیتری داشته باشید. بیایید نکات کلیدی این مقاله را مرور کنیم:
- ساختار اصلی: فاعل + was/were + فعل(ing).
- کاربرد اصلی: توصیف یک عمل در حال انجام در یک زمان مشخص در گذشته.
- ترکیب با گذشته ساده: برای نشان دادن یک عمل طولانی (گذشته استمراری) که توسط یک عمل کوتاه (گذشته ساده) قطع شده است.
- اعمال همزمان: برای توصیف دو یا چند عمل که همزمان در حال وقوع بودهاند (معمولاً با while).
- افعال حالتی: به یاد داشته باشید که افعال حالتی معمولاً در ساختار استمراری به کار نمیروند.
بهترین راه برای تسلط کامل بر گرامر زمان گذشته استمراری تمرین مداوم است. سعی کنید در مکالمات روزمره و نوشتههای خود از این زمان استفاده کنید. خاطرات روز گذشته خود را بنویسید و به این فکر کنید که در ساعات مختلف مشغول چه کاری بودید. با این کار، استفاده از این ساختار گرامری برای شما به یک عادت طبیعی تبدیل خواهد شد.
ممنون از مقاله عالیتون. یه سوال داشتم، تفاوت دقیق while و when توی جملات گذشته استمراری چیه؟ همیشه این دوتا رو با هم قاطی میکنم.
سارا جان سوال خیلی خوبی پرسیدی. به طور کلی بعد از while معمولاً از گذشته استمراری (Past Continuous) استفاده میکنیم چون به یک بازه زمانی اشاره داره، اما بعد از when اغلب از گذشته ساده (Simple Past) برای بیان اتفاقی که وسط کار افتاده استفاده میشه. مثلا: I was cooking when the phone rang.
من توی فیلم Friends دیدم که میگفت I was wondering if you could help me. چرا اینجا از گذشته استمراری استفاده شده؟ مگه مربوط به گذشته نیست؟
نکته بسیار ظریفی بود امیرحسین عزیز! در زبان انگلیسی گاهی از Past Continuous برای بیان درخواستها به صورت خیلی مودبانه و غیرمستقیم استفاده میشه، حتی اگر منظور زمان حال باشه. این ساختار جمله رو از حالت دستوری خارج میکنه.
ببخشید، آیا افعالی مثل know یا believe هم میتونن ing بگیرن و در این زمان استفاده بشن؟
خیر مریم جان. افعالی مثل know, believe, love و hate جزو افعال حالتی یا Stative Verbs هستند و معمولاً در هیچکدام از زمانهای استمراری (از جمله گذشته استمراری) به کار نمیروند.
واقعاً کاربرد این زمان توی داستاننویسی و خاطره تعریف کردن خیلی زیاده. من همیشه برای توصیف پسزمینه (Background) داستان ازش استفاده میکنم. مثلا: The sun was shining and the birds were singing…
دقیقاً همینطوره علیرضا! یکی از اصلیترین کاربردهای Past Continuous ایجاد تصویر ذهنی و توصیف اتمسفر صحنه قبل از وقوع اتفاق اصلی هست.
تلفظ was و were وقتی سریع صحبت میکنن خیلی فرق داره. میشه بگید چطور باید طبیعیتر بگیم؟
نیلوفر عزیز، در مکالمات سریع، was معمولاً به صورت ضعیف یا Weak Form تلفظ میشه (شبیه ‘وُز’ خیلی کوتاه). همچنین were هم خیلی کوتاه و شبیه ‘وِر’ شنیده میشه. تمرکز بیشتر روی فعل اصلی که ing داره قرار میگیره.
آیا درسته بگیم: I was playing football at 5 PM yesterday؟ یعنی حتماً باید زمان دقیق بگیم؟
بله مهدی جان، کاملاً درسته. ذکر زمان دقیق (Specific Time) یکی از نشانههای اصلی استفاده از گذشته استمراریه تا نشون بدیم در اون لحظه خاص، کار در حال انجام بوده.
خیلی عالی بود. مخصوصاً بخش مربوط به اشتباهات رایج. من همیشه یادم میرفت که فعل to be (was/were) رو بیارم و فقط ing میدادم!
خوشحالیم که برات مفید بوده یاسمن عزیز. یادت باشه was/were مثل پل عمل میکنن و بدون اونها ساختار استمراری شما فرو میریزه!
تفاوت معنایی بین I read a book و I was reading a book چیه؟ هر دو که یعنی کتاب خوندم.
تفاوت مهمی دارن پیمان جان. I read a book یعنی کار تمام شده و کل کتاب رو خوندی. اما I was reading a book یعنی در اون زمان مشغول خوندن بودی و لزوماً به معنی تموم کردن کتاب نیست.
ممنون از سایت خوبتون. میشه چندتا مثال بیشتر برای کارهای موازی (Parallel Actions) بزنید؟
حتماً فاطمه جان. کارهای موازی یعنی دو کار همزمان در گذشته انجام میشدن: While my mom was cooking, I was doing my homework. هر دو عمل استمراری هستن.
برای آزمون آیلتس، استفاده از این زمان توی بخش Speaking چقدر امتیاز داره؟
حسین عزیز، استفاده درست از تنوع زمانها (Grammatical Range) یکی از معیارهای نمرهدهی آیلتسه. استفاده از گذشته استمراری برای روایت داستانها در بخش دوم (Cue Card) به شدت توصیه میشه.
من همیشه با منفی کردن weren’t مشکل داشتم توی تلفظ. انگار زبانم میگیره!
کاملاً درکت میکنم الناز جان! سعی کن اول ‘were’ رو بگی و بعد خیلی سریع ‘nt’ رو بهش بچسبونی. میتونی تمرین کنی: We weren’t, They weren’t.
آیا میتونیم بگیم It was always raining in that city؟ همیشه واسه شکایت کردن استفاده میشه؟
بله آرش عزیز! ترکیب Past Continuous با کلماتی مثل always یا constantly معمولاً برای بیان یک عادت تکراری در گذشته که آزاردهنده بوده (Complaint) به کار میره.
ساختار سوالی این زمان مثل بقیه زمانهاست که فعل میاد اول جمله؟
دقیقاً رعنا جان. جای was/were با فاعل عوض میشه. مثلا: Were you watching TV? به جای You were watching TV.
توی لهجه آمریکایی گاهی g آخر ing رو نمیگن، درسته؟ مثلا میگن talkin.
بله کامران عزیز، در مکالمات غیررسمی و خودمانی (Informal) صدای ‘g’ حذف میشه و بهش میگن G-dropping. اما در متون رسمی و آکادمیک باید حتماً کامل نوشته و تلفظ بشه.
معادل فارسی این زمان همون ‘داشتم میرفتم’ یا ‘میرفتم’ هستش؟
بله ثنا جان، بهترین معادل در فارسی ساختار ‘داشتن + فعل گذشته’ هست. مثل: داشتم مطالعه میکردم (I was studying).
بسیار کاربردی بود. برای تقویت این گرامر چه تمرینی رو پیشنهاد میدید؟
کاش برای افعال با قاعده و بیقاعده هم توی این زمان توضیح میدادید. فرقی دارن؟
نازنین عزیز، خوشبختانه در زمانهای استمراری فرقی بین افعال باقاعده و بیقاعده وجود نداره! همه افعال فقط یک ing میگیرن و شکل ساده فعل استفاده میشه.
ممنون، استفاده از این زمان با کلمه all day هم ممکنه؟
بله بهزاد جان. مثلاً: It was raining all day yesterday. این جمله تاکید روی تداوم عمل در کل طول روز داره.
خیلی خوب توضیح دادید، مخصوصاً مثالها. کاش یک فایل PDF هم از تمرینات بذارید.
چرا توی جمله I was having lunch از having استفاده شده؟ مگه have جزو افعال حالتی نیست؟
نکته هوشمندانهای بود سینا! فعل have وقتی به معنی ‘مالکیت’ باشه حالتیه، اما وقتی به معنی ‘خوردن’ یا ‘تجربه کردن’ باشه (مثل have lunch یا have a shower) فعل کنشی محسوب میشه و میتونه ing بگیره.