- آیا تا به حال برایتان پیش آمده که بخواهید در یک جمله به دو ویژگی یا دو اتفاق به صورت همزمان تأکید کنید، اما احساس کنید کلمه and بیش از حد ساده و تکراری است؟
- آیا هنگام استفاده از گرامر not only but also در آزمونهای بینالمللی مثل آیلتس یا تافل، نگران رعایت درست «ساختار موازی» هستید؟
- آیا میدانید چرا در برخی جملات، بعد از عبارت Not only، جای فاعل و فعل عوض میشود و جمله حالتی شبیه به سوال پیدا میکند؟
یادگیری گرامر not only but also یکی از آن مهارتهایی است که سطح زبان شما را از یک زبانآموز متوسط به یک سخنور یا نویسنده حرفهای ارتقا میدهد. در این راهنمای جامع، ما این ساختار را به قطعات کوچک و قابلفهم تقسیم میکنیم تا یک بار برای همیشه، تمام جزئیات و ظرافتهای آن را بیاموزید و دیگر هرگز در استفاده از آن دچار تردید نشوید.
| موضوع | فرمول کلی/قاعده | مثال کاربردی |
|---|---|---|
| ساختار پایه | Not only + A + but also + B | He is not only smart but also kind. |
| تطابق فعل | فعل با فاعل دوم (نزدیکتر) مطابقت دارد | Not only she but also her friends are here. |
| وارونگی (Inversion) | Not only + فعل کمکی + فاعل… | Not only did he run, but he also won. |
آشنایی با ماهیت Not only… but also
در زبان انگلیسی، به این ساختار Correlative Conjunction یا «حروف ربط همبسته» میگویند. وظیفه اصلی این عبارات، متصل کردن دو بخش از جمله است که از نظر ارزشی با هم برابرند. وقتی از این ساختار استفاده میکنیم، قصدمان این است که بگوییم نه تنها مورد اول صحیح است، بلکه مورد دوم (که معمولاً غافلگیرکنندهتر یا مهمتر است) نیز وجود دارد.
بسیاری از زبانآموزان در ابتدا از پیچیدگی ظاهری این گرامر میترسند، اما به عنوان یک استاد زبان، به شما اطمینان میدهم که این ساختار مانند یک بازی پازل است؛ اگر قطعه اول را درست بگذارید، بقیه جملات به طور طبیعی پشت سر آن قرار میگیرند. هدف ما در این مقاله، کاهش اضطراب شما و تبدیل این ساختار به یک ابزار قدرتمند در زرادخانه زبانی شماست.
قانون طلایی: ساختار موازی (Parallelism)
یکی از مهمترین نکاتی که یک زبانشناس روی آن تأکید میکند، حفظ تعادل یا همان پاراللیسم در جمله است. این یعنی کلماتی که بعد از Not only میآیند باید با کلماتی که بعد از but also میآیند، از نظر نقش دستوری (Part of Speech) یکسان باشند.
مثالهایی از رعایت ساختار موازی:
- صفت با صفت: The movie was not only long but also boring.
- اسم با اسم: I like not only apples but also oranges.
- فعل با فعل: She not only sings but also dances.
- عبارت حرف اضافهای: He works not only in London but also in Paris.
اگر این تعادل را رعایت نکنید، جمله شما از نظر معنایی مفهوم است اما از نظر آکادمیک و حرفهای غلط محسوب میشود. به مثالهای زیر دقت کنید:
- ❌ اشتباه: He is not only handsome (صفت) but also has a lot of money (جمله).
- ✅ درست: He is not only handsome but also wealthy.
تطابق فعل و فاعل (Subject-Verb Agreement)
وقتی دو فاعل متفاوت را با گرامر not only but also به هم وصل میکنیم، سؤالی که برای اکثر زبانآموزان پیش میآید این است: «فعل را با کدام فاعل ست کنیم؟»
طبق قوانین استاندارد زبان انگلیسی، فعل باید با نزدیکترین فاعل به خود (یعنی فاعلی که بعد از but also میآید) مطابقت داشته باشد. اینجاست که دقت به جزئیات اهمیت پیدا میکند.
- مثال ۱: Not only the teacher but also the students are excited. (چون students جمع است، فعل are میآید).
- مثال ۲: Not only the students but also the teacher is excited. (چون teacher مفرد است، فعل is میآید).
وارونگی یا Inversion: اوج حرفهایگری در گرامر
اگر میخواهید در رایتینگ آیلتس نمره بالایی بگیرید یا در یک جلسه رسمی همه را تحت تأثیر قرار دهید، باید از Not only در ابتدای جمله استفاده کنید. اما مراقب باشید! وقتی Not only در شروع جمله میآید، جمله اول باید به صورت معکوس یا سوالی نوشته شود.
فرمول وارونگی:
Not only + [Auxiliary Verb] + [Subject] + [Main Verb]… , but [Subject] also…
بیایید چند مثال را با هم بررسی کنیم:
- حال ساده: Not only does she speak English, but she also speaks French.
- گذشته ساده: Not only did they arrive late, but they also forgot their books.
- حال کامل: Not only has he finished the project, but he has also started a new one.
- مدالها: Not only can he play the piano, but he can also compose music.
نکته آموزشی: توجه کنید که در بخش دوم جمله (بعد از but)، وارونگی اتفاق نمیافتد و جمله به صورت عادی نوشته میشود.
تفاوتهای کاربردی: رسمی vs غیررسمی
از دیدگاه یک متخصص کاربردشناسی زبان، بسیار مهم است که بدانید هر ساختار در کجا استفاده میشود. ساختار Not only… but also ذاتا یک ساختار رسمی (Formal) است. در مکالمات روزمره و بسیار صمیمی، انگلیسیزبانان معمولاً از کلمات سادهتری مثل “and” یا “as well” استفاده میکنند.
همچنین در لهجه بریتانیایی (UK)، تمایل به استفاده از این ساختار در متون نوشتاری و آکادمیک بسیار بالاست، در حالی که در انگلیسی آمریکایی (US)، ممکن است در صحبتهای روزمره کمتر شنیده شود و بیشتر در سخنرانیها یا مقالات خبری به کار رود.
تغییرات جایگاه Also
گاهی اوقات ممکن است کلمه also حذف شود یا به انتهای جمله منتقل شود (به صورت as well یا too). این کار لحن جمله را کمی نرمتر میکند:
- Not only is he a doctor, but he is a musician as well.
- Not only is he a doctor, but he is also a musician.
- Not only is he a doctor, but he is a musician too.
اشتباهات رایج (Common Mistakes)
حتی زبانآموزان پیشرفته هم گاهی در دام این اشتباهات میافتند. بیایید این موارد را بررسی کنیم تا شما مرتکب آنها نشوید:
- فراموش کردن But: هرگز نباید Not only را بدون but به کار ببرید. این دو همیشه مکمل هم هستند.
- استفاده نادرست از کاما: معمولاً قبل از but also نیازی به کاما نیست، مگر اینکه جملات طولانی باشند یا بخواهید تأکید زیادی روی بخش دوم ایجاد کنید.
- عدم وارونگی در ابتدای جمله: ❌ Not only he likes chocolate… (غلط) | ✅ Not only does he like chocolate… (درست).
- تکرار بیهوده فاعل: اگر فاعل هر دو بخش جمله یکی است، نیازی نیست همیشه آن را تکرار کنید (مگر در حالت وارونگی).
باورهای غلط و سوالات متداول (FAQ)
۱. آیا میتوان “also” را حذف کرد؟
بله، در بسیاری از متون مدرن و مکالمات، کلمه “also” حذف میشود و فقط “but” باقی میماند. با این حال، در نوشتار رسمی بهتر است آن را حفظ کنید یا از معادلهایی مثل “as well” در انتها استفاده کنید.
۲. آیا “not only… but also” همیشه برای نکات مثبت است؟
خیر. شما میتوانید برای بیان دو ویژگی منفی یا دو اتفاق ناگوار هم از آن استفاده کنید. مثال: Not only was the food cold, but it was also overpriced.
۳. چرا بعد از Not only از فعل کمکی استفاده میکنیم؟
این یک قاعده گرامری به نام Inversion است که برای تأکید (Emphasis) استفاده میشود. در زبان انگلیسی وقتی جملهای با یک عبارت منفی یا نیمهمنفی (مثل Not only, Never, Seldom) شروع میشود، برای زیبایی و تأکید بیشتر، ساختار جمله عوض میشود.
۴. تفاوت این ساختار با “as well as” چیست؟
عبارت “as well as” هم به معنای «به علاوه» است، اما تأکیدی که در “not only… but also” وجود دارد را منتقل نمیکند. “Not only” معمولاً برای بیان یک نکته غیرمنتظره در بخش دوم جمله به کار میرود.
جمعبندی و انگیزه نهایی
تسلط بر گرامر not only but also نشاندهنده بلوغ زبانی شماست. ممکن است در ابتدا، وارونگی فعل و فاعل یا رعایت ساختار موازی کمی چالشبرانگیز به نظر برسد، اما به یاد داشته باشید که هر اشتباه، پلهای برای یادگیری عمیقتر است. از اینکه این ساختار را در جملات خود به کار ببرید نترسید.
پیشنهاد من به عنوان یک روانشناس آموزشی این است که همین امروز ۳ جمله درباره زندگی شخصی یا کاری خود با این ساختار بسازید. یکی را به صورت ساده، یکی را با تغییر فاعل (برای تمرین تطابق فعل) و یکی را با وارونگی (برای تمرین حالت رسمی) بنویسید. با تکرار و تمرین، این ساختار در ذهن شما نهادینه خواهد شد و اعتمادبهنفس شما در صحبت کردن به زبان انگلیسی دوچندان میشود.
فراموش نکنید که زبان انگلیسی ابزاری برای برقراری ارتباط است و یادگیری این جزئیات، این ابزار را در دست شما تیزتر و کارآمدتر میکند. شما نه تنها میتوانید این گرامر را یاد بگیرید، بلکه میتوانید در استفاده از آن به مقام استادی برسید!
ممنون از توضیح کامل و شفاف! همیشه توی بخش inversion این ساختار گیج میشدم، ولی با این مثالها کاملاً واضح شد.
خوشحالیم که مقاله براتون مفید بوده! بخش inversion در ساختار Not only… but also برای تاکید بیشتر و لحن رسمیتر به کار میره و تسلط بر اون واقعا سطح زبانتون رو بالا میبره. به تمرین ادامه بدید تا ملکه ذهنتون بشه!
پس فعل همیشه با فاعل دوم تطابق پیدا میکنه؟ حتی اگه فاعل اول مفرد و دومی جمع باشه؟ مثلاً: Not only my brother but also my parents are coming. درسته؟
کاملاً درسته علی جان! نکته کلیدی همینجاست که فعل با فاعل نزدیکتر (یعنی فاعل بعد از but also) مطابقت پیدا میکنه. مثال شما هم perfectly صحیح هست. این قاعده رو به خاطر بسپارید.
آیا این ساختار بیشتر برای formal writings استفاده میشه یا تو مکالمات روزمره هم کاربرد داره؟ حس میکنم یکم سنگین میاد.
مریم عزیز، هر دو! در مکالمات روزمره، برای اضافه کردن تأکید یا پیچیدگی بیشتر به جمله استفاده میشه، اما بله، در نوشتار رسمی و آکادمیک (مثل IELTS و TOEFL) اهمیت و کاربرد بیشتری داره و میتونه نمره شما رو بالا ببره. استفاده از اون زبان شما رو غنیتر نشون میده.
فرق ‘Not only… but also’ با ‘as well as’ چیه؟ به نظرم کاربردشون شبیه همه.
سوال بسیار خوبی پرسیدید! ‘Not only… but also’ تأکید بیشتری بر هر دو بخش جمله (و بهویژه بر بخش دوم) داره و حالت رسمیتری داره. ‘As well as’ بیشتر برای اضافه کردن اطلاعات تکمیلی استفاده میشه و معمولاً تأکید یکسانی بر دو بخش نداره. مثلاً: He speaks French as well as English (او علاوه بر انگلیسی، فرانسوی هم صحبت میکند). اینجا تاکید بر هر دو زبان نیست، بلکه فرانسوی اطلاعات اضافه است.
من این ساختار رو توی یک سخنرانی TED شنیده بودم ولی معنی دقیقش رو نمیدونستم. الان کاملاً متوجه شدم! ممنون از توضیحات عالی.
عالیه مینا جان! یکی از بهترین راههای یادگیری زبان، توجه به نحوه استفاده native speakers در موقعیتهای واقعی مثل سخنرانیها و فیلمهاست. اینکه تونستید ارتباط برقرار کنید، نشونه پیشرفتتونه. به این شیوه یادگیری ادامه بدید!
میشه چند مثال دیگه از ساختار inversion با زمانهای مختلف (مثلاً گذشته ساده یا حال کامل) بدید؟
حتماً امیر جان! برای گذشته ساده: Not only did he pass the exam, but he also got the highest score. (نه تنها امتحان را قبول شد، بلکه بالاترین نمره را هم گرفت). برای حال کامل: Not only has she finished her project, but she has also presented it. (نه تنها پروژه اش را تمام کرده، بلکه آن را ارائه هم داده است). مشاهده میکنید که فعل کمکی (did/has) قبل از فاعل میآید.
آیا میشه Not only… but also رو با جملات اسمی (noun clauses) یا قید (adverbs) هم استفاده کرد؟
بله زهرا جان، کاملاً امکانپذیره! مثلاً با جملات اسمی: Not only that he is intelligent but also that he is hardworking impressed everyone. (نه تنها اینکه او باهوش است، بلکه اینکه او سختکوش است همه را تحت تاثیر قرار داد). با قید: Not only quickly but also accurately did he finish the task. (نه تنها سریع، بلکه دقیق وظیفه را به پایان رساند). نکته مهم رعایت Parallel Structure هست.
یادمه استادم میگفت برای آزمونهای بینالمللی مثل IELTS و TOEFL خیلی مهمه که این ساختار رو بلد باشید. ممنون که به این نکته اشاره کردید.
کاملاً درسته کریم عزیز. استفاده صحیح از ساختارهایی مثل Not only… but also نشاندهنده تسلط شما بر گرامر پیچیدهتر و توانایی شما در تولید جملات متنوع و پختهتره که در بخش Writing و Speaking این آزمونها امتیاز قابل توجهی داره. به تمرین ادامه بدید!
چقدر خوب شد که روی parallel structure تاکید کردید. من همیشه توی این قسمت مشکل داشتم و جملههام نامتوازن میشد. حالا متوجه شدم.
خیلی خوبه که این نکته براتون روشن شده آیدا جان. Parallel structure (ساختار موازی) کلید وضوح و زیبایی جمله در زبان انگلیسیه. با رعایت اون، جملات شما روانتر، قابل فهمتر و از لحاظ گرامری صحیحتر به نظر میرسند. به تمرین در این زمینه ادامه بدید تا عادت کنید.
گاهی اوقات در جمله ‘but also’ حذف میشه و فقط از ‘not only’ استفاده میشه. آیا این درسته؟
فاطمه جان، در حالت استاندارد و کامل، ‘but also’ معمولاً استفاده میشه. اما در برخی مکالمات غیررسمی یا برای ایجاز، ممکن است ‘also’ یا حتی کل ‘but also’ حذف شود. مثلاً: He is not only smart, but kind. (این مورد کمتر توصیه میشود مگر در بافتهای بسیار غیررسمی). اما برای نوشتار آکادمیک و رسمی، حتماً ‘but also’ را کامل استفاده کنید.
این مقاله واقعا جامع و کاربردی بود. ممنون بابت تقسیمبندی مطالب به بخشهای کوچکتر و قابل فهم.
من همیشه فکر میکردم بعد از Not only باید فعل مفرد بیاد (وقتی فاعل مفرد بعدشه). ممنون که اصلاح کردید!
خوشحالیم که این سوءتفاهم برطرف شده نارگل عزیز. در صورت وجود inversion، فعل کمکی با فاعل بعد از خودش مطابقت داره. در غیر این صورت، فعل اصلی با فاعل دوم مطابقت خواهد داشت. این نکته برای بسیاری از زبانآموزان چالشبرانگیزه ولی با تمرین حل میشه.
یکی از بهترین توضیحاتی بود که درباره ‘Not only… but also’ خوندم. مثالها هم خیلی کمک کننده بودند.
پس ‘Not only did she sing’ یک جمله سوالی نیست درسته؟ فقط ساختارش شبیه سوالیه؟
کاملاً درسته سحر جان! این یک جمله سوالی نیست. این پدیده به ‘inversion’ معروفه که در آن، جای فعل کمکی و فاعل برای ایجاد تأکید یا در ساختارهای خاص گرامری (مانند همین مورد) عوض میشود. در واقع، این یک ‘statement’ یا جمله خبری است که ساختار گرامریاش به دلیل تأکید تغییر کرده.
آیا ‘not only… but’ بدون ‘also’ هم استفاده میشه؟
بله وحید عزیز، استفاده از ‘not only… but’ بدون ‘also’ کاملاً رایج و صحیح است، به خصوص در مکالمات غیررسمی و گاهی در نوشتار. حذف ‘also’ تأثیر معنیداری روی ساختار نمیگذارد، اما ‘but also’ کمی رسمیتر و کاملتر به نظر میرسد. هر دو گزینه قابل قبولند.