گرامر Neither… nor… (نه این و نه آن) با فعل مفرد یا جمع؟

• آیا تا به حال موقع نوشتن یک ایمیل رسمی، بین انتخاب فعل مفرد یا جمع بعد از Neither… nor تردید کرده‌اید؟
• آیا نگران هستید که استفاده اشتباه از گرامر neither nor باعث شود دانش زبانی شما در آزمون‌های بین‌المللی ضعیف به نظر برسد؟
• آیا یادگیری قواعد مربوط به «مجاورت فعل» (Proximity Rule) برایتان گیج‌کننده و دشوار است؟
• آیا فکر می‌کنید چون معنای این عبارت «منفی» است، حتماً باید از فعل منفی هم استفاده کنید؟

یادگیری گرامر زبان انگلیسی گاهی شبیه به عبور از یک میدان مین است، به خصوص وقتی با ساختارهای جفتی مثل “Neither… nor” روبرو می‌شویم. اما نگران نباشید؛ شما در این مسیر تنها نیستید. بسیاری از زبان‌آموزان و حتی انگلیسی‌زبانان بومی در انتخاب فعل صحیح برای این ساختار دچار چالش می‌شوند. در این مقاله جامع، گرامر neither nor را به ساده‌ترین شکل ممکن کالبدشکافی می‌کنیم تا یک‌بار برای همیشه این گره ذهنی را باز کنید و با اعتمادبه‌نفس کامل از آن در مکالمات و نوشته‌های خود استفاده کنید.

نام قاعده	فرمول کلیدی	مثال کوتاه
ساختار اصلی	Neither + فاعل اول + nor + فاعل دوم	Neither Ali nor Sara is home.
تطابق فعل (قاعده مجاورت)	فعل با نزدیک‌ترین فاعل مطابقت می‌کند.	Neither he nor his friends are here.
کاربرد معنایی	رد کردن هر دو گزینه (نه این و نه آن)	I like neither tea nor coffee.

گرامر neither nor چیست و چه کاربردی دارد؟

در زبان انگلیسی، ما از حروف ربط همپایه (Correlative Conjunctions) برای اتصال کلمات یا گروه‌های کلمات با ارزش گرامری یکسان استفاده می‌کنیم. neither… nor یکی از مهم‌ترین اعضای این خانواده است. معنای ساده این عبارت «نه این و نه آن» است.

از دیدگاه روانشناسی یادگیری، ذهن ما تمایل دارد مفاهیم منفی را به صورت جفتی دسته‌بندی کند. وقتی می‌گویید Neither tea nor coffee، در واقع دارید دو گزینه را به طور همزمان از روی میز حذف می‌کنید. نکته مهم اینجاست که خودِ کلمه Neither بار منفی دارد، بنابراین جمله شما نیازی به کلمه not ندارد. این یکی از رایج‌ترین اشتباهاتی است که زبان‌آموزان به دلیل تداخل زبان مادری (Persian interference) مرتکب می‌شوند.

فرمول ساختاری جملات

برای استفاده صحیح از این گرامر، باید از فرمول زیر پیروی کنید:

Neither + [Subject/Noun A] + nor + [Subject/Noun B] + Verb + …

• Neither the teacher nor the students want to stay late.
• I have neither the time nor the money to go on vacation.

چالش اصلی: فعل مفرد یا جمع؟ (قاعده مجاورت)

بزرگترین سوالی که کاربران در مورد گرامر neither nor می‌پرسند این است: «اگر یک فاعل مفرد و دیگری جمع بود، تکلیف فعل چیست؟»

از نظر زبان‌شناسی کاربردی، قانونی به نام The Rule of Proximity (قاعده مجاورت یا نزدیکی) در اینجا حاکم است. طبق این قاعده، فعل شما باید با فاعلی که به آن نزدیک‌تر است مطابقت کند. یعنی فاعل دوم (بعد از nor) تعیین‌کننده سرنوشت فعل است.

۱. وقتی هر دو فاعل مفرد هستند

در این حالت، فعل همیشه مفرد خواهد بود.

• ✅ Correct: Neither John nor Mary is coming to the party.
• ❌ Incorrect: Neither John nor Mary are coming to the party.

۲. وقتی هر دو فاعل جمع هستند

در این حالت، فعل همیشه جمع خواهد بود.

• ✅ Correct: Neither the managers nor the employees work on weekends.
• ❌ Incorrect: Neither the managers nor the employees works on weekends.
• نکته: در اینجا هر دو فاعل جمع هستند، پس انتخاب فعل جمع کاملاً منطقی است.

۳. وقتی یک فاعل مفرد و دیگری جمع است (نکته طلایی)

اینجاست که باید از قاعده مجاورت استفاده کنید. به فاعل دوم (بعد از nor) نگاه کنید.

• ✅ Correct: Neither the apple nor the grapes are fresh. (چون grapes جمع است، فعل جمع می‌آید)
• ✅ Correct: Neither the grapes nor the apple is fresh. (چون apple مفرد است، فعل مفرد می‌آید)

ساختار موازی (Parallelism) در گرامر neither nor

اساتید مجرب زبان انگلیسی همیشه بر «ساختار موازی» تاکید دارند. این یعنی کلماتی که بعد از neither و nor می‌آیند باید از یک جنس (Part of Speech) باشند. اگر بعد از neither اسم آوردید، بعد از nor هم باید اسم بیاورید. اگر فعل آوردید، باید فعل بیاورید.

نوع کلمه	مثال صحیح	تحلیل
اسم (Noun)	Neither sugar nor salt is needed.	دو اسم با هم جفت شده‌اند.
صفت (Adjective)	The movie was neither long nor boring.	دو صفت برای توصیف فیلم.
فعل (Verb)	She neither called nor texted me.	دو فعل در زمان گذشته ساده.

تفاوت‌های لهجه‌ای و رسمی بودن (US vs UK)

از دیدگاه زبان‌شناسی، گرامر در محیط‌های آکادمیک و رسمی با مکالمات روزمره متفاوت است. در مورد گرامر neither nor، چند نکته ظریف وجود دارد:

• در محیط‌های رسمی (Academic Writing): حتماً از قاعده مجاورت که در بالا ذکر شد پیروی کنید. این چیزی است که در آزمون‌های IELTS و TOEFL از شما انتظار می‌رود.
• در مکالمات روزمره (Informal Speech): در بریتانیا (UK) و گاهی در آمریکا، تمایل عجیبی وجود دارد که حتی وقتی هر دو فاعل مفرد هستند، از فعل جمع استفاده شود (مثلاً: Neither John nor Mary are here). اگرچه این ساختار در محاوره شنیده می‌شود، اما برای یک زبان‌آموز توصیه نمی‌شود، زیرا ممکن است در محیط‌های حرفه‌ای غلط تلقی شود.
• کاهش اضطراب زبانی: اگر در هنگام صحبت کردن یادتان رفت که فعل را مطابقت دهید، نگران نباشید! مفهوم «نه این و نه آن» منتقل می‌شود و مخاطب شما را درک می‌کند. کمال‌گرایی را کنار بگذارید و روی تداوم کلام تمرکز کنید.

اشتباهات رایج که باید از آن‌ها دوری کنید

بسیاری از زبان‌آموزان به دلیل شباهت‌های ظاهری، گرامر neither nor را با سایر ساختارها اشتباه می‌گیرند. بیایید این اشتباهات را بررسی کنیم تا شما مرتکب آن‌ها نشوید.

۱. استفاده از or به جای nor

کلمه neither همیشه با nor جفت می‌شود (Neither… nor) و کلمه either همیشه با or جفت می‌شود (Either… or). این‌ها را با هم ترکیب نکنید.

• ❌ Incorrect: Neither my mother or my father agreed.
• ✅ Correct: Neither my mother nor my father agreed.

۲. منفی کردن مضاعف (Double Negative)

از آنجایی که Neither خودش بار منفی دارد، نباید فعل جمله را منفی کنید. این یکی از بزرگترین چالش‌های روانشناختی برای فارسی‌زبانان است، چون ما در فارسی می‌گوییم «نه علی و نه حسن نیامدند» (دو منفی).

• ❌ Incorrect: Neither Ali nor Hassan didn’t come.
• ✅ Correct: Neither Ali nor Hassan came.

۳. قرارگیری اشتباه کلمات

کلمات جفتی باید دقیقاً قبل از مواردی قرار بگیرند که قرار است مقایسه یا رد شوند.

• ❌ Incorrect: He neither ate the cake nor the cookies.
• ✅ Correct: He ate neither the cake nor the cookies.

کاربرد Neither به تنهایی

گاهی اوقات “Neither” بدون “nor” در جمله ظاهر می‌شود. در این حالت، Neither نقش ضمیر یا صفت را بازی می‌کند و همیشه با فعل مفرد می‌آید.

تصور کنید کسی از شما می‌پرسد: Which dress do you like, the red one or the blue one? (کدام لباس را دوست داری؟ قرمز یا آبی؟)

پاسخ شما: Neither is beautiful. (هیچ‌کدام زیبا نیستند.)

در اینجا “Neither” به معنای “Neither of them” است و چون به هر مورد به صورت جداگانه اشاره دارد، فعل مفرد می‌گیرد.

پرسش‌های متداول (FAQ)

آیا می‌توانیم بعد از Neither… nor از فعل جمع استفاده کنیم؟

بله، تنها در صورتی که فاعل دوم (فاعلی که بعد از nor می‌آید) جمع باشد. مثلاً: Neither the teacher nor the students have arrived. همچنین در مکالمات غیررسمی ممکن است بشنوید که برای فاعل‌های مفرد هم فعل جمع به کار می‌برند، اما در نوشتار رسمی این کار غلط است.

تفاوت Either… or با Neither… nor چیست؟

ساختار Either… or برای انتخاب بین دو گزینه مثبت به کار می‌رود (یا این یا آن)، اما neither nor برای رد کردن هر دو گزینه (نه این و نه آن) استفاده می‌شود. قواعد تطابق فعل برای هر دو یکسان است.

چرا بعد از Neither… nor نباید از not استفاده کرد؟

چون کلمه “Neither” از ترکیب “Not + Either” به وجود آمده است. استفاده از یک “not” دیگر در جمله باعث ایجاد منفی مضاعف می‌شود که در گرامر استاندارد انگلیسی اشتباه است و معنای جمله را معکوس یا گنگ می‌کند.

آیا قاعده مجاورت برای ضمیرها هم صدق می‌کند؟

بله. اگر فاعل‌های شما ضمیر باشند، فعل باید با ضمیر دوم مطابقت کند. مثال: Neither you nor I am responsible. (اگرچه عجیب به نظر می‌رسد، اما طبق قوانین گرامر صحیح است چون فعل با I مطابقت کرده است).

نتیجه‌گیری و جمع‌بندی نهایی

تسلط بر گرامر neither nor نشان‌دهنده دقت و سطح بالای دانش زبانی شماست. برای اینکه دیگر هرگز در انتخاب فعل مفرد یا جمع دچار مشکل نشوید، همیشه به “همسایه دیوار به دیوارِ” فعل نگاه کنید؛ یعنی فاعلی که دقیقاً قبل از فعل (بعد از nor) قرار گرفته است.

به یاد داشته باشید که یادگیری زبان یک سفر تدریجی است. اگر در ابتدا رعایت این قوانین برایتان سخت است، به خودتان زمان بدهید. با تمرین و تکرار مثال‌های این مقاله، ساختار صحیح در ذهن شما تثبیت خواهد شد. حالا سعی کنید یک جمله با این گرامر درباره دو غذایی که دوست ندارید بنویسید تا یادگیری‌تان نهایی شود!

امیدواریم این آموزش از سری مقالات EnglishVocabulary.ir برای شما مفید بوده باشد. با تمرکز بر ساختارهای موازی و رعایت قاعده مجاورت، شما اکنون آماده‌اید تا مانند یک حرفه‌ای از این ساختار کاربردی استفاده کنید.