چگونه با Don’t و Doesn’t جملات منفی بسازیم؟

• چه زمانی باید از Don’t و چه زمانی از Doesn’t برای منفی کردن جملات استفاده کنیم؟
• آیا بعد از Doesn’t فعل به صورت ساده می‌آید یا s می‌گیرد؟
• ساختار دقیق جمله برای منفی کردن با don’t doesn’t چگونه است؟
• اشتباهات رایج در استفاده از این دو فعل کمکی منفی چه چیزهایی هستند؟
• چگونه می‌توانیم با استفاده از Don’t و Doesn’t سوالات منفی بسازیم؟

در این مقاله جامع، به تمام این سوالات کلیدی پاسخ خواهیم داد و به شما به صورت کامل و با مثال‌های فراوان، روش منفی کردن با don’t doesn’t در زمان حال ساده (Simple Present) را آموزش می‌دهیم. یادگیری این مبحث یکی از پایه‌ای‌ترین و در عین حال ضروری‌ترین قدم‌ها برای صحبت کردن روان و صحیح به زبان انگلیسی است. پس از مطالعه این مطلب، شما به راحتی می‌توانید جملات مثبت را به منفی تبدیل کرده و در مکالمات روزمره خود با اطمینان کامل از آن‌ها استفاده کنید.

قانون طلایی: Don’t یا Doesn’t؟

اولین و مهم‌ترین قانونی که باید برای منفی کردن جملات در زمان حال ساده یاد بگیرید، انتخاب بین don’t و doesn’t است. این انتخاب کاملاً به فاعل (Subject) جمله شما بستگی دارد. این دو کلمه در واقع شکل کوتاه شده‌ی «Do Not» و «Does Not» هستند که در مکالمات و نوشتار غیررسمی بسیار رایج‌ترند.

چه زمانی از Don’t استفاده کنیم؟

ما از don’t برای فاعل‌های زیر استفاده می‌کنیم:

• I (من)
• You (تو / شما)
• We (ما)
• They (آن‌ها)
• و همچنین هر فاعل جمع دیگری (مثلاً: the students, my parents, cats)

فرمول ساخت جمله منفی با don’t بسیار ساده است:

Subject (I, You, We, They) + don’t + Base Form of the Verb

منظور از «Base Form of the Verb» شکل ساده و اصلی فعل است، بدون هیچ‌گونه s, es, ing یا ed.

مثال‌هایی برای Don’t

• I don’t like spicy food. (من غذای تند دوست ندارم.)
• You don’t need to hurry. (شما لازم نیست عجله کنید.)
• We don’t live in Tehran. (ما در تهران زندگی نمی‌کنیم.)
• They don’t work on Fridays. (آن‌ها جمعه‌ها کار نمی‌کنند.)
• My friends don’t watch horror movies. (دوستان من فیلم‌های ترسناک تماشا نمی‌کنند.)

چه زمانی از Doesn’t استفاده کنیم؟

از طرف دیگر، ما از doesn’t برای فاعل‌های سوم شخص مفرد استفاده می‌کنیم:

• He (او – مذکر)
• She (او – مونث)
• It (آن – برای اشیاء و حیوانات)
• و همچنین هر فاعل مفرد دیگری (مثلاً: the student, my mother, the cat)

فرمول ساخت جمله منفی با doesn’t نیز به این صورت است:

Subject (He, She, It) + doesn’t + Base Form of the Verb

نکته فوق‌العاده مهم: بزرگ‌ترین اشتباهی که زبان‌آموزان مرتکب می‌شوند، اضافه کردن ‘s’ به فعل بعد از doesn’t است. به یاد داشته باشید که ‘s’ سوم شخص از فعل اصلی حذف می‌شود، زیرا ‘does’ خودش این ‘s’ را گرفته است. همیشه و همیشه بعد از doesn’t از شکل ساده فعل استفاده کنید.

مثال‌هایی برای Doesn’t

• He doesn’t play tennis. (او تنیس بازی نمی‌کند.)
  شکل اشتباه: He doesn’t plays tennis.
• She doesn’t speak French. (او فرانسوی صحبت نمی‌کند.)
  شکل اشتباه: She doesn’t speaks French.
• It doesn’t work properly. (آن به درستی کار نمی‌کند.)
  شکل اشتباه: It doesn’t works properly.
• The dog doesn’t bark at night. (سگ شب‌ها پارس نمی‌کند.)

جدول مقایسه‌ای: Don’t در برابر Doesn’t

برای درک بهتر تفاوت‌ها، بیایید نگاهی به جدول زیر بیندازیم که خلاصه‌ای از کاربرد این دو فعل کمکی را نشان می‌دهد.

فعل کمکی منفی	فاعل‌های مربوطه	شکل فعل اصلی	مثال
don’t (do not)	I, You, We, They, فاعل‌های جمع	شکل ساده (Base Form)	We don’t go to school on Saturday.
doesn’t (does not)	He, She, It, فاعل‌های مفرد	شکل ساده (Base Form)	She doesn’t eat meat.

چگونه جملات مثبت را به منفی تبدیل کنیم؟

فرآیند منفی کردن با don’t doesn’t بسیار ساده است. کافی است این سه مرحله را دنبال کنید:

1. فاعل جمله را شناسایی کنید: آیا فاعل I/You/We/They یا جمع است؟ یا He/She/It یا مفرد؟
2. فعل کمکی مناسب را انتخاب کنید: بر اساس فاعل، از don’t یا doesn’t استفاده کنید.
3. فعل کمکی را بین فاعل و فعل اصلی قرار دهید: به یاد داشته باشید که اگر از doesn’t استفاده کردید، ‘s’ را از انتهای فعل اصلی حذف کنید.

مثال‌های تبدیل جمله مثبت به منفی

در ادامه چند مثال برای روشن‌تر شدن این فرآیند آورده شده است:

• جمله مثبت: They live in a big house. (آنها در یک خانه بزرگ زندگی می‌کنند.)
  • فاعل «They» است، پس از don’t استفاده می‌کنیم.
  • جمله منفی: They don’t live in a big house.
• جمله مثبت: He watches TV in the evening. (او عصرها تلویزیون تماشا می‌کند.)
  • فاعل «He» است، پس از doesn’t استفاده می‌کنیم.
  • ‘es’ را از انتهای فعل ‘watches’ حذف می‌کنیم.
  • جمله منفی: He doesn’t watch TV in the evening.
• جمله مثبت: My sister plays the piano. (خواهر من پیانو می‌نوازد.)
  • فاعل «My sister» سوم شخص مفرد است (معادل She)، پس از doesn’t استفاده می‌کنیم.
  • ‘s’ را از انتهای فعل ‘plays’ حذف می‌کنیم.
  • جمله منفی: My sister doesn’t play the piano.

اشتباهات رایج در منفی کردن با don’t doesn’t

حتی زبان‌آموزان سطح متوسط نیز گاهی در استفاده از این ساختار دچار اشتباه می‌شوند. آگاهی از این اشتباهات به شما کمک می‌کند تا از آن‌ها دوری کنید.

۱. استفاده از فعل to be به همراه don’t/doesn’t

هرگز افعال to be (am, is, are) را با don’t یا doesn’t منفی نکنید. منفی این افعال با اضافه کردن ‘not’ ساخته می‌شود.

• اشتباه: I don’t am a teacher.
• صحیح: I am not a teacher.
• اشتباه: He doesn’t is happy.
• صحیح: He is not (isn’t) happy.

۲. فراموش کردن حذف ‘s’ بعد از doesn’t

این رایج‌ترین اشتباه است که قبلاً هم به آن اشاره کردیم. همیشه به یاد داشته باشید که بعد از doesn’t، فعل به شکل کاملاً ساده می‌آید.

• اشتباه: She doesn’t likes coffee.
• صحیح: She doesn’t like coffee.

۳. استفاده اشتباه don’t به جای doesn’t (و برعکس)

این اشتباه معمولاً در ابتدای یادگیری رخ می‌دهد. تنها راه حل، تمرین و تکرار قانون فاعل است.

• اشتباه: My brother don’t live here.
• صحیح: My brother doesn’t live here. (چون My brother معادل He است)

ساخت سوالات منفی با Don’t و Doesn’t

علاوه بر ساخت جملات خبری منفی، ما می‌توانیم از این ساختار برای پرسیدن سوالات منفی نیز استفاده کنیم. این نوع سوالات معمولاً برای ابراز تعجب یا تأیید گرفتن از مخاطب به کار می‌روند.

ساختار سوال منفی به این صورت است:

Don’t / Doesn’t + Subject + Base Form of the Verb?

مثال‌هایی از سوالات منفی

• Don’t you understand the lesson? (آیا درس را متوجه نمی‌شوی؟)
• Doesn’t she know about the meeting? (آیا او درباره جلسه نمی‌داند؟)
• Don’t they want to come with us? (آیا آن‌ها نمی‌خواهند با ما بیایند؟)
• Doesn’t it look beautiful? (آیا زیبا به نظر نمی‌رسد؟)

همانطور که می‌بینید، قوانین مربوط به فاعل (کدام فاعل با Don’t و کدام با Doesn’t) در سوالات منفی نیز دقیقاً مانند جملات خبری منفی رعایت می‌شود.

جمع‌بندی نهایی

یادگیری صحیح روش منفی کردن با don’t doesn’t یک مهارت بنیادی در زبان انگلیسی است. با به خاطر سپردن قانون اصلی، یعنی تطابق فاعل با فعل کمکی مناسب، و تمرین مداوم، می‌توانید به سادگی بر این مبحث مسلط شوید. به یاد داشته باشید که کلید موفقیت در تشخیص فاعل جمله (I/you/we/they/جمع در مقابل he/she/it/مفرد) و استفاده از شکل ساده فعل بعد از هر دو فعل کمکی don’t و doesn’t است.