- آیا تا به حال موقع صحبت کردن شک کردهاید که باید بگویید I decided یا I made a decision؟
- آیا نگران هستید که استفاده از make با برخی اسمها در زبان انگلیسی اشتباه باشد و باعث سوءتفاهم شود؟
- آیا میخواهید بدانید چرا انگلیسیزبانها گاهی به جای یک فعل ساده، از عبارات طولانیتر مثل collocations استفاده میکنند؟
- آیا یادگیری لیستهای طولانی افعال شما را کلافه کرده و به دنبال یک راهکار منطقی برای درک گرامر make decision هستید؟
در این راهنمای جامع، ما ساختار و کاربرد گرامر make decision را به شکلی ساده و تحلیلی بررسی میکنیم تا یکبار برای همیشه تفاوت آن با فعل ساده را یاد بگیرید و دیگر در استفاده از آن دچار تردید نشوید.
| ویژگی | Decide (فعل ساده) | Make a decision (عبارت فعلی) |
|---|---|---|
| ساختار دستوری | فعل اصلی (Verb) | فعل Make + اسم (Noun) |
| سطح رسمیت | معمولی و روزمره | رسمیتر و آکادمیک |
| تأکید (Emphasis) | بر روی عمل تصمیم گرفتن | بر روی “خودِ تصمیم” و فرآیند آن |
| مثال | I decided to stay. | I made a decision to stay. |
درک مفهوم Collocation در زبان انگلیسی
پیش از آنکه به عمق گرامر make decision برویم، باید با مفهومی به نام “همآیی” یا Collocation آشنا شویم. در زبان انگلیسی، کلمات مثل قطعات پازل هستند؛ هر کلمهای نمیتواند کنار کلمه دیگر بنشیند. برای مثال، ما در فارسی میگوییم “تصمیم گرفتن”، اما در انگلیسی نمیگوییم “Take a decision” (مگر در موارد خاص بریتانیایی) یا “Do a decision”.
زبانآموزان اغلب سعی میکنند کلمات را کلمه به کلمه از زبان مادری خود ترجمه کنند. اینجاست که نقش “روانشناسی یادگیری” پررنگ میشود. نگران نباشید اگر در ابتدا این ترکیبات برایتان غیرمنطقی به نظر میرسند؛ مغز شما به مرور زمان با شنیدن و خواندن این الگوها، آنها را به عنوان یک واحد معنایی واحد میپذیرد.
بررسی گرامر make decision و ساختار آن
عبارت make a decision از نظر ساختاری یک “Light Verb Construction” محسوب میشود. یعنی فعل make معنای اصلی خود (ساختن فیزیکی) را از دست میدهد و صرفاً به عنوان یک حامل برای اسم عمل میکند.
فرمول ساختاری:
Subject + Make (in any tense) + (Adjective) + Decision + (About/To/On…)
- زمان حال ساده: She always makes decisions quickly.
- زمان گذشته ساده: We made a decision yesterday.
- زمان آینده: They will make a decision soon.
- همراه با صفت: I need to make a tough decision.
چه زمانی از Make a decision استفاده کنیم؟
بسیاری از دانشجویان از من میپرسند: “استاد، وقتی فعل Decide وجود دارد، چرا باید لقمه را دور سرمان بچرخانیم؟” پاسخ در سه نکته نهفته است:
- رسمیت: در نامههای اداری، مقالات دانشگاهی و سخنرانیهای رسمی، استفاده از اسم (Decision) به جای فعل (Decide)، متن را سنگینتر و حرفهایتر میکند.
- توصیف بیشتر: وقتی از اسم استفاده میکنید، دستتان برای اضافه کردن صفت بازتر است. مثلاً بیان “I decided difficultly” از نظر ساختاری ضعیف است، اما “I made a difficult decision” بسیار طبیعی و زیباست.
- وزن و آهنگ کلام: انگلیسیزبانها عاشق ریتم هستند. گاهی اوقات برای حفظ آهنگ جملات، ترجیح میدهند از یک عبارت چندکلمهای استفاده کنند.
تفاوت ظریف Decide و Make a decision
اگرچه در بسیاری از موارد این دو به جای هم به کار میروند، اما تفاوتهای معنایی بسیار ظریفی دارند که یک زبانآموز سطح پیشرفته باید بداند:
۱. تمرکز بر فرآیند در مقابل نتیجه
وقتی میگویید I decided، بیشتر بر لحظهای که فکرتان تغییر کرد تأکید دارید. اما وقتی میگویید I made a decision، به فرآیندی اشاره دارید که طی شده و حالا به یک “نتیجه ملموس” ختم شده است.
۲. کالوکیشنهای متفاوت
فعل Decide معمولاً با حرف اضافه to و یک فعل دیگر میآید:
- I decided to go.
در حالی که Make a decision میتواند با حروف اضافه متنوعتری بیاید:
- We made a decision about the budget.
- Have you made a decision on which car to buy?
تفاوتهای لهجهای: بریتانیایی (UK) در مقابل آمریکایی (US)
در دنیای زبانشناسی کاربردی، توجه به جغرافیا مهم است. در انگلیسی آمریکایی، Make a decision حاکم مطلق است. اما اگر در لندن یا سیدنی باشید، ممکن است عبارت Take a decision را هم بشنوید.
- US: Let’s make a decision now.
- UK: The committee has taken a decision.
نکته برای زبانآموزان: در آزمونهای بینالمللی مثل IELTS یا TOEFL، هر دو مورد قبول هستند، اما پیشنهاد من به عنوان یک مدرس این است که از make استفاده کنید چون جهانیتر و ایمنتر است.
اشتباهات رایج زبانآموزان (Common Errors)
بسیاری از فارسیزبانان به دلیل ساختار زبان مادری، در استفاده از گرامر make decision دچار لغزش میشوند. بیایید این اشتباهات را بررسی کنیم:
| ❌ اشتباه | ✅ درست | علت اشتباه |
|---|---|---|
| I did a decision. | I made a decision. | استفاده اشتباه از فعل Do به جای Make |
| I took a decision. (In US) | I made a decision. | عدم تطبیق با لهجه استاندارد آمریکایی |
| I made decision. | I made a decision. | فراموش کردن حرف تعریف a قبل از اسم مفرد |
| I decided a decision. | I made a decision. | تکرار بیهوده (Redundancy) |
سایر کالوکیشنهای حیاتی با فعل Make
حالا که گرامر make decision را یاد گرفتید، خوب است بدانید که Make یکی از پرکاربردترین افعال در ساخت کالوکیشنهاست. برای کاهش اضطراب زبانی، سعی کنید اینها را به عنوان “بستههای کلمه” یاد بگیرید، نه کلمات جداگانه.
کالوکیشنهای مربوط به برنامهریزی و فکر:
- Make a plan: برنامه ریختن (نمیگوییم do a plan).
- Make a choice: انتخاب کردن.
- Make a mistake: اشتباه کردن (بسیار رایج: بسیاری به غلط میگویند do a mistake).
- Make a suggestion: پیشنهاد دادن.
کالوکیشنهای مربوط به ارتباطات:
- Make a phone call: تماس گرفتن.
- Make a complaint: شکایت کردن.
- Make a speech: سخنرانی کردن.
- Make an excuse: بهانه آوردن.
چگونه این گرامر را به حافظه بلندمدت بسپاریم؟
از منظر روانشناسی آموزشی، یادگیری زمانی تثبیت میشود که شما با محتوا “درگیر” شوید. صرفاً خواندن این مقاله کافی نیست. پیشنهاد میکنم این مراحل را انجام دهید:
- شخصیسازی: سه تصمیم مهمی که در یک سال گذشته گرفتهاید را با ساختار I made a decision to… بنویسید.
- تکرار فاصلهدار: فردا دوباره به جدول مقایسهای این مقاله نگاهی بیندازید.
- استفاده در صحبت: در پارتنرینگهای زبانی خود، به جای استفاده مداوم از I decided، عمداً از I made a decision استفاده کنید تا ترستان بریزد.
Common Myths & Mistakes
در این بخش به برخی از باورهای غلط درباره این ساختار میپردازیم:
- باور غلط ۱: “Make a decision” فقط برای تصمیمات خیلی بزرگ است.
واقعیت: خیر، شما میتوانید برای تصمیمات کوچک مثل انتخاب ناهار هم از آن استفاده کنید، هرچند در مکالمات بسیار خودمانی، decide رایجتر است. - باور غلط ۲: استفاده از make همیشه به معنای “ساختن” است.
واقعیت: در کالوکیشنها، make معنای عملکردی دارد و به معنای فیزیکی “ساختن” نیست. - باور غلط ۳: تفاوتی بین make a decision و reach a decision نیست.
واقعیت: Reach a decision معمولاً زمانی استفاده میشود که فرآیند تصمیمگیری طولانی و دشوار بوده است (به معنای به نتیجه رسیدن پس از بحث زیاد).
Common FAQ
آیا میتوانیم بگوییم “Have a decision”؟
خیر، این ترکیب در انگلیسی رایج نیست. ما یا تصمیم میگیریم (Make) یا یک تصمیم از قبل گرفته شده داریم (Have a decision already made)، اما خود فعل Have با Decision به عنوان کالوکیشن عمل نمیکند.
آیا گرامر make decision در آزمون آیلتس نمره اضافه دارد؟
بله، استفاده درست از کالوکیشنها (Collocations) یکی از معیارهای نمرهدهی در بخش Lexical Resource است. استفاده از “make a decision” به جای “decide” نشاندهنده سطح زبانی بالاتر و دانش واژگانی گستردهتر شماست.
تفاوت “Make up your mind” با “Make a decision” چیست؟
هر دو به معنای تصمیم گرفتن هستند، اما Make up your mind اصطلاحیتر (Idiomatic) و غیررسمیتر است. این عبارت معمولاً زمانی به کار میرود که کسی در حال تردید است و به او میگوییم “زودتر تصمیمت را بگیر”.
Conclusion
یادگیری گرامر make decision و درک تفاوت آن با فعل ساده، قدم بزرگی در مسیر حرفهای شدن در زبان انگلیسی است. به یاد داشته باشید که هدف از یادگیری این جزییات، پیچیده کردن صحبت کردن نیست، بلکه دادن ابزارهای بیشتر به شما برای بیان دقیقتر منظور خودتان است. اگر در ابتدا برایتان سخت است که تشخیص دهید کدام را به کار ببرید، نگران نباشید؛ حتی بومیزبانها هم گاهی اینها را به جای هم به کار میبرند. مهمترین نکته این است که از اشتباه کردن نترسید و با اعتماد به نفس به یادگیری ادامه دهید. زبان انگلیسی یک مهارت است که با تکرار و صبوری در ذهن شما نهادینه میشود.




ممنون از مقاله عالی و کاربردیتون! همیشه این دوتا فعل رو قاطی میکردم. الان تفاوت Make a decision و Decide برام کاملاً روشن شد.
خوشحالیم که مقاله براتون مفید بوده، سارا جان! هدف ما هم دقیقاً همین رفع ابهامات رایج هست. با تمرین بیشتر، استفاده صحیح ازشون براتون طبیعی میشه.
پس یعنی وقتی میخوام یه تصمیم مهم و با فکر قبلی رو گزارش کنم، Make a decision رو استفاده کنم و برای تصمیمات روزمره و سریعتر Decide مناسبتره؟ درست متوجه شدم؟
واقعاً به همچین توضیحی نیاز داشتم. همیشه فکر میکردم Decide رسمیتره! چقدر اشتباه میکردم. ممنون از شفافسازی.
خواهش میکنم مهناز عزیز. این سوءتفاهم رایجیه و به همین دلیل برامون مهم بود که این تفاوتها رو به دقت توضیح بدیم. الان که متوجه شدید، میتونید با اطمینان بیشتری ازشون استفاده کنید.
میشه مثالهای بیشتری از کالوکیشنهای دیگه با make بدید؟ مثلاً make a mistake یا make noise هم جزوشون هستن؟
بله، رضا جان! Make a mistake (اشتباه کردن) و Make noise (سروصدا کردن) هم نمونههای عالی از کالوکیشنهای make هستند. لیست این کالوکیشنها خیلی وسیعه و یادگیریشون به روانتر شدن مکالمه و نوشتار کمک شایانی میکنه.
من یه بار توی یه فیلم شنیدم که شخصیت اصلی گفت ‘I’ve decided to leave’. اینجا یعنی تصمیمش خیلی سریع و بدون فکر بوده؟
چقدر خوب که اینقدر دقیق توضیح دادید. من همیشه توی نوشتن ایمیلهای رسمی و آکادمیک دچار مشکل میشدم که کدوم رو انتخاب کنم. دیگه تردیدی ندارم.
خوشحالیم که تونستیم راهنماییتون کنیم، امیر عزیز. در محیطهای رسمی و آکادمیک، استفاده از عبارات فعلی مثل make a decision به متن شما اعتبار و وزن بیشتری میبخشه.
آیا این قانون برای تمام افعال مشابه ‘make’ هم صدق میکنه؟ مثلاً ‘do an exercise’ و ‘exercise’ هم همین تفاوت رو دارن؟
سوال خوبیه نرگس جان! در حالی که مفهوم کالوکیشن برای بسیاری از افعال صادقه، اما هر فعل و اسم کالوکیشنهای خاص خودش رو داره و تفاوتهای معنایی ممکنه متفاوت باشه. برای هر مورد بهتره به دیکشنریهای کالوکیشن مراجعه کنید.
این مفهوم کالوکیشن خیلی جالبه. قبلاً اصلاً بهش توجه نکرده بودم و فکر میکردم فقط باید معنی کلمات رو حفظ کنم.
آیا تلفظ صحیح ‘collocation’ رو هم میشه توضیح بدید؟ من همیشه اشتباه میگم.
حتماً مینا جان. تلفظ ‘collocation’ به صورت /ˌkɒləˈkeɪʃən/ هست. به بخش ‘kei’ در میانه کلمه بیشتر دقت کنید که استرس روی اون قرار داره. امیدوارم مفید باشه!
مرسی از مقاله. فقط یه سوال، توی امتحان آیلتس یا تافل کدوم رو استفاده کنیم بهتره؟
برای آزمونهایی مثل آیلتس و تافل، استفاده هوشمندانه از هر دو گزینه میتونه نشاندهنده تسلط شما باشه. در بخشهای نوشتاری و گفتاری که نیاز به لحن رسمی و آکادمیک دارید، ‘make a decision’ انتخاب بهتریه. اما برای روانی و تنوع، ‘decide’ هم کاملاً قابل قبوله.
چطور میتونم لیست کامل این کالوکیشنها رو پیدا کنم؟ منبع یا کتاب خاصی هست؟
بله الهام عزیز، منابع زیادی وجود داره. دیکشنریهای کالوکیشن مثل ‘Oxford Collocations Dictionary’ یا ‘Macmillan Collocations Dictionary’ عالی هستند. همچنین وبسایتهای آموزش انگلیسی زیادی هم هستند که لیستهای خوبی ارائه میدن.
واقعاً این بلاگ کمکم میکنه تا انگلیسیام رو طبیعیتر صحبت کنم. دستتون درد نکنه. همیشه فکر میکردم انگلیسیزبانها فقط میخوان حرفاشون رو طولانی کنن!
خواهش میکنم پیمان جان! خوشحالیم که به هدفمون یعنی کمک به طبیعیتر صحبت کردن شما نزدیک میشیم. این تفاوتها واقعاً جزئی از زیبایی و غنای زبانه و نه صرفاً طولانی کردن کلمات.
من یه دوستی دارم که همیشه میگه ‘I took a decision’. این درست نیست پس؟ چون شبیه به ‘take a shower’ یا ‘take a break’ هست.
سوال خیلی خوبیه لیلا جان و این اشتباه متداولیه! در زبان انگلیسی استاندارد، فعل صحیح برای ‘decision’ همیشه ‘make’ هست: ‘make a decision’. ‘Take a decision’ از نظر گرامری اشتباهه و هرچند شاید مفهوم رو برسونه، اما طبیعی نیست.
پس یعنی make a choice هم مثل make a decision هست و همین تفاوتها رو داره؟
بله جواد عزیز! ‘Make a choice’ هم دقیقاً مثل ‘make a decision’ یک عبارت فعلی (collocation) است و به معنی ‘انتخاب کردن’ یا ‘گزینش کردن’. در اینجا هم ‘make’ نقش فعل کمکی رو بازی میکنه تا بر روی ‘خودِ انتخاب’ تأکید بشه.
چه خوب شد این مقاله رو خوندم. از این به بعد حتماً به کالوکیشنها و انتخاب صحیح فعل بیشتر دقت میکنم. تاثیر زیادی توی روان صحبت کردن داره.
عالیه مریم جان! این دقت به کالوکیشنها واقعاً تفاوت بزرگی در طبیعی و روان صحبت کردن شما ایجاد میکنه. ادامه بدید!
ممنون از این نوع مقالات مقایسهای. واقعاً لازمه تا بتونیم مثل native speakerها حرف بزنیم.
آیا ‘make an effort’ هم همینجوریه؟ یعنی میشه گفت ‘I efforted’؟
مقاله عالی بود، دست مریزاد. کاش برای کلمات دیگه هم اینجوری توضیح بدید.