- افعال بی قاعده انگلیسی (Irregular Verbs) دقیقاً چه هستند و چه تفاوتی با افعال باقاعده دارند؟
- چرا یادگیری افعال بی قاعده برای هر زبانآموزی ضروری است و چه نقشی در مکالمه و نوشتار روان دارند؟
- بهترین و مؤثرترین روش برای به خاطر سپردن صدها فعل بیقاعده چیست؟
- آیا الگو یا دستهبندی خاصی برای یادگیری آسانتر این افعال وجود دارد؟
در این مقاله جامع، به تمام این سوالات کلیدی پاسخ خواهیم داد و یک راهنمای کامل برای درک و تسلط بر افعال بی قاعده انگلیسی در اختیار شما قرار میدهیم. یادگیری این افعال یکی از پایههای اساسی برای رسیدن به تسلط در زبان انگلیسی است و اغلب به عنوان یک چالش بزرگ برای زبانآموزان تلقی میشود. اما نگران نباشید، با استفاده از روشهای صحیح و دسترسی به یک لیست کامل و دستهبندی شده، میتوانید این چالش را به یک نقطه قوت تبدیل کنید. در ادامه، نه تنها با مفهوم این افعال آشنا میشوید، بلکه لیستی کامل از پرکاربردترین آنها را به همراه ترجمه فارسی و نکات کلیدی برای یادگیری مؤثرشان خواهید یافت.
افعال بی قاعده انگلیسی (Irregular Verbs) چیست؟
در زبان انگلیسی، افعال برای تبدیل شدن به زمان گذشته (Past Simple) و اسم مفعول (Past Participle) معمولاً پسوند “-ed” میگیرند. به این دسته از افعال، «افعال باقاعده» یا Regular Verbs گفته میشود. برای مثال، فعل “work” به “worked” و فعل “play” به “played” تبدیل میشود. این قانون ساده و قابل پیشبینی است.
اما افعال بی قاعده انگلیسی از این قانون پیروی نمیکنند. شکل گذشته و اسم مفعول این افعال کاملاً متفاوت است و هیچ قاعده مشخصی برای ساخت آنها وجود ندارد. به همین دلیل، تنها راه یادگیری آنها، به خاطر سپردن شکلهای مختلف هر فعل است. برای مثال، شکل گذشته فعل “go” به جای “goed”، به “went” تبدیل میشود و اسم مفعول آن “gone” است.
چرا یادگیری این افعال حیاتی است؟
شاید از خود بپرسید چرا باید این همه فعل متفاوت را حفظ کنیم. دلیل اصلی این است که بسیاری از پرکاربردترین افعال در مکالمات روزمره انگلیسی، جزو افعال بی قاعده هستند. افعالی مانند to be (بودن)، to have (داشتن)، to do (انجام دادن)، to say (گفتن) و to get (گرفتن) همگی بیقاعده هستند. بدون تسلط بر این افعال، شما قادر نخواهید بود جملات صحیح و معناداری در زمان گذشته یا زمانهای کامل (Perfect Tenses) بسازید. در نتیجه، درک مطلب، مکالمه روان و نگارش صحیح شما به شدت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
چگونه افعال بی قاعده را به طور مؤثر یاد بگیریم؟
حفظ کردن یک لیست طولانی از کلمات ممکن است خستهکننده و دشوار به نظر برسد. اما با استفاده از تکنیکهای زیر، میتوانید این فرآیند را بسیار سادهتر و کارآمدتر کنید:
- یادگیری در دستههای مشابه: بسیاری از افعال بیقاعده الگوهای مشابهی دارند. به جای حفظ کردن لیست به ترتیب حروف الفبا، آنها را بر اساس الگوهای تغییرشان دستهبندی کنید. این کار به ذهن شما کمک میکند تا ارتباط بین آنها را پیدا کرده و راحتتر به خاطر بسپارد.
- استفاده از فلش کارت: فلش کارتها یکی از بهترین ابزارها برای یادگیری لغات هستند. روی یک طرف کارت، شکل ساده فعل (Base Form) را بنویسید و در پشت کارت، شکل گذشته، اسم مفعول و ترجمه فارسی آن را یادداشت کنید.
- جملهسازی: هر فعل جدیدی که یاد میگیرید را در چند جمله مختلف (در زمان گذشته و حال کامل) به کار ببرید. این کار به شما کمک میکند تا کاربرد عملی فعل را درک کرده و آن را در حافظه بلندمدت خود ثبت کنید.
- تمرین و تکرار مداوم: یادگیری افعال بی قاعده انگلیسی یک فرآیند مداوم است. سعی کنید هر روز تعداد مشخصی از افعال را مرور کنید و در مکالمات یا تمرینات نوشتاری خود از آنها استفاده نمایید.
دستهبندی افعال بیقاعده بر اساس الگو
برای سادهسازی فرآیند یادگیری، میتوان افعال بیقاعده را به چند گروه اصلی تقسیم کرد. در ادامه چند الگوی رایج را معرفی میکنیم:
- افعالی که هر سه شکل آنها یکسان است:
در این گروه، هیچ تغییری در شکل فعل رخ نمیدهد. مانند: cut, put, cost, hit. - افعالی که شکل دوم و سوم آنها یکسان است:
این یکی از بزرگترین گروههاست. مانند: bring/brought/brought, buy/bought/bought, feel/felt/felt. - افعالی که هر سه شکل آنها متفاوت است:
این گروه نیاز به توجه بیشتری دارد. مانند: begin/began/begun, drink/drank/drunk, speak/spoke/spoken.
لیست کامل افعال بی قاعده انگلیسی (Irregular Verbs)
در جدول زیر، لیستی جامع از پرکاربردترین افعال بی قاعده انگلیسی به همراه شکل گذشته (Past Simple)، اسم مفعول (Past Participle) و ترجمه فارسی آنها ارائه شده است. توصیه میکنیم این لیست را به تدریج و در بخشهای کوچک مطالعه و تمرین کنید.
| Base Form (شکل ساده) | Past Simple (گذشته ساده) | Past Participle (اسم مفعول) | ترجمه فارسی |
|---|---|---|---|
| arise | arose | arisen | برخاستن، پدید آمدن |
| awake | awoke | awoken | بیدار شدن، بیدار کردن |
| be | was/were | been | بودن |
| bear | bore | born | تحمل کردن، حمل کردن |
| beat | beat | beaten | زدن، شکست دادن |
| become | became | become | شدن |
| begin | began | begun | شروع کردن |
| bend | bent | bent | خم شدن، خم کردن |
| bet | bet | bet | شرط بستن |
| bite | bit | bitten | گاز گرفتن |
| bleed | bled | bled | خونریزی کردن |
| blow | blew | blown | فوت کردن، وزیدن |
| break | broke | broken | شکستن |
| bring | brought | brought | آوردن |
| build | built | built | ساختن |
| burn | burnt/burned | burnt/burned | سوزاندن، سوختن |
| buy | bought | bought | خریدن |
| catch | caught | caught | گرفتن |
| choose | chose | chosen | انتخاب کردن |
| come | came | come | آمدن |
| cost | cost | cost | هزینه داشتن، ارزش داشتن |
| cut | cut | cut | بریدن |
| deal | dealt | dealt | سر و کار داشتن، معامله کردن |
| dig | dug | dug | حفر کردن |
| do | did | done | انجام دادن |
| draw | drew | drawn | کشیدن، رسم کردن |
| dream | dreamt/dreamed | dreamt/dreamed | رویا دیدن |
| drink | drank | drunk | نوشیدن |
| drive | drove | driven | رانندگی کردن |
| eat | ate | eaten | خوردن |
| fall | fell | fallen | افتادن |
| feed | fed | fed | غذا دادن |
| feel | felt | felt | احساس کردن |
| fight | fought | fought | جنگیدن |
| find | found | found | پیدا کردن |
| fly | flew | flown | پرواز کردن |
| forbid | forbade | forbidden | ممنوع کردن |
| forget | forgot | forgotten | فراموش کردن |
| forgive | forgave | forgiven | بخشیدن |
| freeze | froze | frozen | یخ زدن، منجمد شدن |
| get | got | got/gotten | گرفتن، شدن |
| give | gave | given | دادن |
| go | went | gone | رفتن |
| grow | grew | grown | رشد کردن، پرورش دادن |
| hang | hung | hung | آویزان کردن |
| have | had | had | داشتن |
| hear | heard | heard | شنیدن |
| hide | hid | hidden | پنهان شدن، پنهان کردن |
| hit | hit | hit | زدن |
| hold | held | held | نگه داشتن |
| hurt | hurt | hurt | آسیب زدن، صدمه دیدن |
| keep | kept | kept | نگه داشتن، ادامه دادن |
| know | knew | known | دانستن |
| lay | laid | laid | قرار دادن |
| lead | led | led | رهبری کردن |
| leave | left | left | ترک کردن |
| lend | lent | lent | قرض دادن |
| let | let | let | اجازه دادن |
| lie | lay | lain | دراز کشیدن |
| light | lit/lighted | lit/lighted | روشن کردن |
| lose | lost | lost | گم کردن، باختن |
| make | made | made | ساختن، درست کردن |
| mean | meant | meant | معنی دادن |
| meet | met | met | ملاقات کردن |
| pay | paid | paid | پرداخت کردن |
| put | put | put | گذاشتن |
| read | read | read | خواندن |
| ride | rode | ridden | سوار شدن |
| ring | rang | rung | زنگ زدن |
| rise | rose | risen | بالا آمدن، طلوع کردن |
| run | ran | run | دویدن |
| say | said | said | گفتن |
| see | saw | seen | دیدن |
| sell | sold | sold | فروختن |
| send | sent | sent | فرستادن |
| set | set | set | تنظیم کردن، قرار دادن |
| shake | shook | shaken | تکان دادن |
| shine | shone | shone | درخشیدن |
| shoot | shot | shot | شلیک کردن |
| show | showed | shown/showed | نشان دادن |
| shut | shut | shut | بستن |
| sing | sang | sung | آواز خواندن |
| sink | sank | sunk | غرق شدن |
| sit | sat | sat | نشستن |
| sleep | slept | slept | خوابیدن |
| speak | spoke | spoken | صحبت کردن |
| spend | spent | spent | خرج کردن، گذراندن |
| stand | stood | stood | ایستادن |
| steal | stole | stolen | دزدیدن |
| swim | swam | swum | شنا کردن |
| take | took | taken | گرفتن، بردن |
| teach | taught | taught | درس دادن |
| tear | tore | torn | پاره کردن |
| tell | told | told | گفتن |
| think | thought | thought | فکر کردن |
| throw | threw | thrown | پرتاب کردن |
| understand | understood | understood | فهمیدن |
| wake | woke | woken | بیدار شدن |
| wear | wore | worn | پوشیدن |
| win | won | won | برنده شدن |
| write | wrote | written | نوشتن |
نتیجهگیری
تسلط بر افعال بی قاعده انگلیسی ممکن است در ابتدا یک کار بزرگ و طاقتفرسا به نظر برسد، اما این یکی از مهمترین قدمها برای دستیابی به روانی در زبان انگلیسی است. به جای تلاش برای حفظ کردن کل لیست در یک روز، روی یادگیری تدریجی و مداوم تمرکز کنید. با استفاده از روشهای دستهبندی، ساختن جمله و تکرار منظم، خواهید دید که به تدریج بر این بخش مهم از گرامر انگلیسی مسلط میشوید. به یاد داشته باشید که این افعال هسته اصلی بسیاری از مکالمات روزمره را تشکیل میدهند و سرمایهگذاری زمان برای یادگیری آنها، تأثیر چشمگیری بر مهارتهای زبانی شما خواهد داشت.
سلام، واقعاً لیست عالی و کاملی بود. یه سوال داشتم، تلفظ فعل read در زمان گذشته چطوریه؟ شنیدم مثل رنگ قرمز تلفظ میشه، درسته؟
سلام رضا جان، بله دقیقاً درست شنیدی! فعل read در هر سه حالت (V1, V2, V3) یکسان نوشته میشه، اما در زمان گذشته و اسم مفعول دقیقاً مثل کلمه red (قرمز) یعنی /red/ تلفظ میشه.
تفاوت بین found و founded چیه؟ توی یه فیلم دیدم که برای تاسیس شرکت از founded استفاده کرد ولی فکر میکردم گذشته find میشه found.
نکته بسیار هوشمندانهای بود مریم عزیز! ما دو فعل متفاوت داریم: 1. find که گذشتهاش میشه found (پیدا کردن). 2. found که خودش یک فعل باقاعده است و گذشتهاش میشه founded (تأسیس کردن). پس در اون فیلم کاملاً درست استفاده شده.
من همیشه توی یادگیری V3 مشکل داشتم. آیا روشی هست که بشه اینها رو بر اساس آهنگ یا ریتم یاد گرفت؟ مثلاً sing, sang, sung خیلی ریتمیک هستن.
دقیقاً سارا جان! دستهبندی افعال بر اساس الگوهای صوتی مثل (i-a-u) مثل sing/sang/sung یا drink/drank/drunk یکی از بهترین روشهای حفظ کردن این افعاله. ما در مقاله هم به همین الگوها اشاره کردیم.
ببخشید فعل hang دو مدل گذشته داره؟ شنیدم هم hung درسته هم hanged. کدومش بیقاعده است؟
سلام امیر عزیز. هر دو استفاده میشن اما معانی متفاوتی دارن. hung حالت بیقاعده است و برای آویزان کردن اشیا (مثل لباس) به کار میره. اما hanged باقاعده است و فقط برای ‘اعدام کردن’ استفاده میشه.
چرا بعضی جاها مینویسن learned و بعضی جاها learnt؟ کدومش توی امتحانهای بینالمللی مثل آیلتس نمره منفی نداره؟
نیلوفر جان، هر دو کاملاً درست هستند. learned بیشتر در انگلیسی آمریکایی و learnt بیشتر در انگلیسی بریتانیایی رایجه. برای آزمون آیلتس هر دو مورد قبول هستن، فقط سعی کن در طول کل متنت از یک سیستم (یا بریتانیایی یا آمریکایی) استفاده کنی.
لیست خیلی خوبی بود، مخصوصاً اینکه ستون Past Participle رو جدا گذاشتید چون برای ساختن جملات مجهول (Passive) خیلی بهش نیاز داریم.
من همیشه lay و lie رو با هم قاطی میکنم. ممکنه یه توضیح ساده بدید که چطور یادشون بگیرم؟
مهسا جان، این یکی از چالشبرانگیزترین بخشهاست! lie (دراز کشیدن) بیقاعده است: lie, lay, lain. اما lay (قرار دادن چیزی) باقاعده است (تقریباً): lay, laid, laid. یادت باشه lay همیشه یک ‘مفعول’ نیاز داره، یعنی چیزی رو زمین میذاری.
افعالی مثل buy, bring, catch, teach که گذشتهشون به ought یا aught ختم میشه رو اگه با هم یاد بگیرید خیلی راحتتر میشن.
ممنون از مقاله خوبتون. آیا اپلیکیشنی پیشنهاد میدید که بشه این لیست رو به صورت فلشکارت تمرین کرد؟
سلام زهرا جان. اپلیکیشن Anki یا Quizlet برای این کار عالی هستن. میتونی لیست همین مقاله رو واردشون کنی و با متد تکرار فاصلهدار (Spaced Repetition) خیلی سریع یادشون بگیری.
جالبه که فعلهایی مثل put, cut, set اصلاً تغییر نمیکنن. ای کاش همه افعال همینطوری بودن!
تلفظ flew و flow خیلی شبیه هم هستن؟ گاهی توی آهنگها متوجه نمیشم کدوم به کدومه.
الناز عزیز، flew گذشته فعل fly (پرواز کردن) هست و صدای ‘او’ میده /fluː/. اما flow (جاری شدن) یک فعل باقاعده است و گذشتهاش میشه flowed که صدای ‘اوُ’ میده /floʊd/. به ریشه فعل دقت کنی متوجه تفاوتشون میشی.
ببخشید فعل forget گذشتهاش میشه forgot، ولی قسمت سومش هم forgotten هست هم forgot؟ کدوم رایجتره؟
علی جان، در انگلیسی مدرن forgotten به عنوان اسم مفعول (V3) بسیار رایجتر و استانداردتره. forgot به عنوان V3 بیشتر در گویشهای خاص یا خیلی غیررسمی دیده میشه.
توی شبکههای اجتماعی زیاد میبینم که از کلمه lit به عنوان صفت استفاده میکنن. این همون گذشته light هست؟
بله نگین جان! lit گذشته فعل light (روشن کردن) هست، اما در اسلنگ (Slang) یا همون اصطلاحات عامیانه، به معنای ‘خیلی باحال’ یا ‘هیجانانگیز’ هم به کار میره.
من همیشه میگفتم drinked! تازه فهمیدم که باید بگم drank. ممنون که این اشتباه رایج رو برام برطرف کردید.
خواهش میکنم بابک عزیز. این یک اشتباه خیلی رایجه چون ذهن ما دوست داره به همه فعلها ed اضافه کنه. تکرار و تمرین لیست بالا کمکت میکنه که این عادت رو تغییر بدی.
امکانش هست فایل PDF این لیست رو هم برای دانلود قرار بدید؟ برای چاپ کردن و چسباندن روی دیوار اتاق عالی میشه.
تلفظ won (گذشته فعل win) واقعاً مثل عدد یک (one) هست؟ خیلی عجیبه برام.
بله پوریا جان، دقیقاً! won و one همآوا (Homophones) هستند و هر دو /wʌn/ تلفظ میشن. تشخیصشون فقط از روی متن و جملهبندی امکانپذیره.
فعل beat در زمان حال و گذشته یکیه؟ پس چطوری تشخیص بدیم؟
سوال خوبیه هستی جان. بله V1 و V2 هر دو beat هستن. معمولاً از روی قیدهای زمان (مثل yesterday یا everyday) یا از روی فاعل جمله (مثلاً اگه فاعل he باشه و فعل beat باشه و s نگیره، یعنی زمان گذشته است) میشه تشخیصش داد.
یادگیری V3 از این جهت مهمه که اگه بلد نباشیم، نمیتونیم هیچ جمله زمان حال کاملی (Present Perfect) بسازیم.
سلام، گذشته فعل mean چیه؟ meaned یا meant؟ و تلفظش چطوری تغییر میکنه؟
سلام مونا جان. گذشته این فعل میشه meant. نکته مهم اینجاست که در زمان حال صدای ‘ای’ کشیده داره /miːn/ اما در گذشته صدای ‘اِ’ کوتاه میگیره و شبیه عدد ده در انگلیسی تلفظ میشه: /ment/.
من فکر میکردم یاد گرفتن اینا ماهها طول میکشه، ولی با این دستهبندی که گذاشتید فکر کنم توی یک هفته بشه بهشون مسلط شد. ممنون.
خوشحالم که برات مفید بوده احسان عزیز. کلید اصلی، تکرار مداوم و استفاده از این افعال در جملات واقعیه. موفق باشی!