لیست کامل اسم‌های جمع بی‌قاعده (Irregular Plurals)

• چرا نمی‌توانیم به تمام اسم‌های انگلیسی برای جمع بستن، “s” اضافه کنیم؟
• جمع های بی قاعده (Irregular Plurals) در زبان انگلیسی چه هستند و چرا وجود دارند؟
• مهم‌ترین و پرتکرارترین اسم‌های جمع بی‌قاعده که هر زبان‌آموزی باید بداند کدامند؟
• آیا الگو یا قانونی برای یادگیری این جمع‌های استثنایی وجود دارد؟

در این مقاله جامع، به تمام این سوالات به طور کامل پاسخ خواهیم داد. یادگیری جمع های بی قاعده یکی از چالش‌های اصلی برای زبان‌آموزان فارسی‌زبان است. در حالی که قانون کلی اضافه کردن “s” به انتهای اسم‌ها ساده به نظر می‌رسد، استثناهای زیادی وجود دارند که می‌توانند باعث سردرگمی شوند و اشتباهات گرامری رایجی را به وجود آورند. ما در این راهنما، لیست کاملی از این اسامی را به همراه دسته‌بندی‌های مشخص و توضیحات کاربردی ارائه می‌دهیم تا یک بار برای همیشه این مبحث مهم را یاد بگیرید و با اطمینان بیشتری در مکالمه و نوشتار خود از آن‌ها استفاده کنید.

جمع های بی قاعده چه هستند و چرا در انگلیسی وجود دارند؟

در زبان انگلیسی، قانون استاندارد برای جمع بستن یک اسم، افزودن پسوند -s یا -es به انتهای آن است. برای مثال، “book” به “books” و “box” به “boxes” تبدیل می‌شود. با این حال، گروهی از اسم‌ها از این قانون پیروی نمی‌کنند و شکل جمع آن‌ها کاملاً متفاوت است. به این گروه، «اسم‌های جمع بی‌قاعده» یا Irregular Plurals می‌گویند.

وجود این استثناها دلایل تاریخی دارد. بسیاری از این کلمات از زبان انگلیسی باستان (Old English) به جا مانده‌اند که در آن سیستم‌های متفاوتی برای جمع بستن وجود داشت. برخی دیگر نیز از زبان‌های دیگر مانند لاتین و یونانی وام گرفته شده‌اند و شکل جمع اصلی خود را در آن زبان‌ها حفظ کرده‌اند. درک این موضوع به ما کمک می‌کند تا بدانیم این کلمات صرفاً استثناهای بی‌دلیل نیستند، بلکه ریشه‌های تاریخی دارند.

رایج‌ترین الگوهای جمع های بی قاعده

اگرچه این اسم‌ها «بی‌قاعده» نامیده می‌شوند، اما بسیاری از آن‌ها در الگوهای مشخصی قرار می‌گیرند. یادگیری این الگوها می‌تواند به خاطر سپردن آن‌ها را بسیار آسان‌تر کند. در ادامه، مهم‌ترین دسته‌بندی‌های جمع های بی قاعده را با هم بررسی می‌کنیم.

۱. تغییر حروف صدادار داخلی (Vowel Change)

در این الگو، یک یا چند حرف صدادار در وسط کلمه تغییر می‌کند تا شکل جمع آن ساخته شود. این یکی از قدیمی‌ترین الگوهای به جا مانده از انگلیسی باستان است.

شکل مفرد (Singular)	شکل جمع (Plural)	معنی فارسی
man	men	مرد / مردان
woman	women	زن / زنان
foot	feet	پا / پاها
tooth	teeth	دندان / دندان‌ها
goose	geese	غاز / غازها
mouse	mice	موش / موش‌ها
louse	lice	شپش / شپش‌ها

۲. کلماتی که با پسوند -en جمع بسته می‌شوند

تعداد کمی از کلمات در انگلیسی مدرن هنوز از پسوند قدیمی -en برای جمع بستن استفاده می‌کنند. این کلمات بسیار رایج هستند و باید آن‌ها را به خاطر سپرد.

شکل مفرد (Singular)	شکل جمع (Plural)	معنی فارسی
child	children	کودک / کودکان
ox	oxen	گاو نر / گاوهای نر

۳. اسم‌هایی که شکل مفرد و جمع یکسان دارند

برخی از اسم‌ها در زبان انگلیسی، هیچ تغییری در شکل جمع خود نمی‌کنند. به این موارد “Zero Plurals” نیز گفته می‌شود. تشخیص مفرد یا جمع بودن این کلمات به فعل جمله و سایر کلمات (مانند one, many, some) بستگی دارد.

• One sheep is in the field. (یک گوسفند)
• Many sheep are in the field. (گوسفندان زیادی)

در ادامه لیستی از مهم‌ترین این کلمات را مشاهده می‌کنید:

شکل مفرد و جمع	معنی فارسی
sheep	گوسفند / گوسفندان
fish	ماهی / ماهی‌ها
deer	گوزن / گوزن‌ها
moose	گوزن شمالی / گوزن‌های شمالی
series	مجموعه / مجموعه‌ها
species	گونه / گونه‌ها
aircraft	هواپیما / هواپیماها
spacecraft	فضاپیما / فضاپیماها

نکته مهم: کلمه fish زمانی که به انواع مختلف ماهی اشاره دارد، می‌تواند به صورت fishes نیز جمع بسته شود. اما اگر منظور تعداد زیادی ماهی از یک نوع باشد، همان fish استفاده می‌شود.

۴. تغییر f یا fe به ves

این الگو یکی از رایج‌ترین جمع های بی قاعده است. در این حالت، اسم‌هایی که به -f یا -fe ختم می‌شوند، این حروف را از دست داده و پسوند -ves می‌گیرند.

شکل مفرد (Singular)	شکل جمع (Plural)	معنی فارسی
leaf	leaves	برگ / برگ‌ها
wife	wives	همسر (زن) / همسران
life	lives	زندگی / زندگی‌ها
knife	knives	چاقو / چاقوها
wolf	wolves	گرگ / گرگ‌ها
thief	thieves	دزد / دزدها
shelf	shelves	قفسه / قفسه‌ها
calf	calves	گوساله / گوساله‌ها
half	halves	نیم / نیمه‌ها

۵. جمع‌های برگرفته از لاتین و یونانی

بسیاری از کلمات آکادمیک و علمی در انگلیسی ریشه لاتین یا یونانی دارند و شکل جمع اصلی خود در آن زبان‌ها را حفظ کرده‌اند. این گروه خود به چند دسته تقسیم می‌شود.

کلماتی که با us تمام می‌شوند و به i تبدیل می‌شوند

شکل مفرد (Singular)	شکل جمع (Plural)	معنی فارسی
cactus	cacti / cactuses	کاکتوس / کاکتوس‌ها
fungus	fungi	قارچ / قارچ‌ها
nucleus	nuclei	هسته / هسته‌ها
stimulus	stimuli	محرک / محرک‌ها
focus	foci / focuses	کانون / کانون‌ها

کلماتی که با is تمام می‌شوند و به es تبدیل می‌شوند

شکل مفرد (Singular)	شکل جمع (Plural)	معنی فارسی
analysis	analyses	تحلیل / تحلیل‌ها
crisis	crises	بحران / بحران‌ها
diagnosis	diagnoses	تشخیص / تشخیص‌ها
thesis	theses	پایان‌نامه / پایان‌نامه‌ها
axis	axes	محور / محورها

کلماتی که با on یا um تمام می‌شوند و به a تبدیل می‌شوند

شکل مفرد (Singular)	شکل جمع (Plural)	معنی فارسی
phenomenon	phenomena	پدیده / پدیده‌ها
criterion	criteria	معیار / معیارها
bacterium	bacteria	باکتری / باکتری‌ها
curriculum	curricula / curriculums	برنامه درسی / برنامه‌های درسی
medium	media	رسانه / رسانه‌ها

لیست تکمیلی از جمع های بی قاعده مهم

علاوه بر الگوهای بالا، برخی کلمات وجود دارند که واقعاً منحصر به فرد هستند و در هیچ الگوی خاصی قرار نمی‌گیرند. مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

شکل مفرد (Singular)	شکل جمع (Plural)	معنی فارسی
person	people	شخص / مردم (افراد)
die	dice	تاس (بازی) / تاس‌ها
index	indices / indexes	شاخص / شاخص‌ها
appendix	appendices / appendixes	پیوست / پیوست‌ها

نکته مهم: کلمه person در حالت رسمی و حقوقی می‌تواند با persons جمع بسته شود، اما در کاربرد روزمره، people صحیح است.

چگونه جمع های بی قاعده را به خاطر بسپاریم؟

یادگیری این لیست بلند ممکن است در ابتدا دلهره‌آور به نظر برسد، اما با استفاده از روش‌های صحیح می‌توانید به راحتی بر آن‌ها مسلط شوید.

1. یادگیری بر اساس الگو: به جای حفظ کردن یک لیست طولانی، کلمات را بر اساس الگوهایی که در این مقاله معرفی شد (تغییر مصوت، پسوند -en، ریشه لاتین و…) دسته‌بندی و یاد بگیرید. این کار به ذهن شما برای ساختن ارتباط منطقی کمک می‌کند.
2. استفاده از فلش‌کارت: فلش‌کارت‌های فیزیکی یا دیجیتال بسازید. در یک روی کارت شکل مفرد و در روی دیگر شکل جمع را بنویسید. مرور روزانه این کارت‌ها یکی از مؤثرترین روش‌ها برای به خاطر سپردن است.
3. تمرین در قالب جمله: هر کلمه جدیدی را که یاد می‌گیرید، در یک یا چند جمله به کار ببرید. این کار به شما کمک می‌کند تا کاربرد عملی کلمه را ببینید و آن را در حافظه بلندمدت خود ثبت کنید. به جای حفظ کردن “foot/feet”، جمله “My feet are tired after a long walk” را یاد بگیرید.
4. توجه در هنگام مطالعه و گوش دادن: وقتی در حال خواندن متن یا گوش دادن به پادکست و فیلم انگلیسی هستید، به جمع های بی قاعده توجه ویژه داشته باشید. شنیدن و دیدن مکرر این کلمات در بافت طبیعی زبان، بهترین راه برای یادگیری ناخودآگاه آن‌هاست.
5. تمرکز بر کلمات پرتکرار: نیازی نیست از همان ابتدا تمام کلمات این لیست را حفظ کنید. با پرتکرارترین‌ها مانند men, women, children, people, feet, teeth, mice, leaves شروع کنید و به تدریج دایره لغات خود را گسترش دهید.

تسلط بر جمع های بی قاعده یک گام بزرگ در جهت روان صحبت کردن و نوشتن به زبان انگلیسی است. با تمرین مستمر و استفاده از روش‌های بالا، می‌توانید این چالش گرامری را با موفقیت پشت سر بگذارید.