- آیا تا به حال در استفاده از صفتها بعد از کلماتی مثل something، anything یا nothing دچار سردرگمی شدهاید؟
- آیا نمیدانید چرا باید بگوییم something new و نه new something؟
- هنگام صحبت کردن، آیا مکث میکنید تا مطمئن شوید ترتیب کلمات شما صحیح است و این مکث باعث اضطراب شما میشود؟
- آیا به دنبال یک توضیح ساده و کاربردی هستید که این قاعده را برای همیشه در ذهن شما تثبیت کند؟
نگران نباشید، شما تنها نیستید! بسیاری از زبانآموزان با این ساختار خاص در زبان انگلیسی دست و پنجه نرم میکنند. اما در این راهنما، ما قواعد استفاده از صفت بعد از something (و کلمات مشابه آن) را به سادگی و گام به گام توضیح میدهیم تا هرگز دوباره دچار این اشتباه رایج نشوید و با اعتماد به نفس کامل صحبت کنید.
| قاعده اصلی | ساختار | مثال |
|---|---|---|
| صفت همیشه بعد از ضمایر نامعین میآید. | ضمیر نامعین (something, anything, nothing) + صفت | something new (نه new something) |
| این قاعده برای تمام ضمایر نامعین (با -body, -one, -thing) صدق میکند. | everybody, someone, nobody + صفت | everybody happy (نه happy everybody) |
مقدمهای بر ضمایر نامعین (Indefinite Pronouns)
قبل از اینکه به جزئیات قاعده اصلی بپردازیم، اجازه دهید نگاهی سریع به ضمایر نامعین بیندازیم. این ضمایر به افراد، اشیا یا مکانهایی اشاره میکنند که مشخص یا معین نیستند. سه گروه اصلی از ضمایر نامعین وجود دارد:
- کلمات با -thing: something (چیزی)، anything (هر چیزی/هیچ چیز)، nothing (هیچ چیز)، everything (همه چیز)
- کلمات با -body: somebody (کسی)، anybody (هر کسی/هیچ کس)، nobody (هیچ کس)، everybody (همه)
- کلمات با -one: someone (کسی)، anyone (هر کسی/هیچ کس)، no one (هیچ کس)، everyone (همه)
این کلمات در زبان انگلیسی بسیار پرکاربرد هستند و دانستن نحوه استفاده صحیح از آنها با صفتها برای صحبت کردن و نوشتن روان ضروری است. اصلاً نگران نباشید اگر در ابتدا کمی چالش برانگیز به نظر میرسد. با تمرین و مثالهای فراوان، این ساختار برای شما کاملاً طبیعی خواهد شد.
قاعده طلایی: صفت همیشه بعد از ضمیر نامعین
این مهمترین نکتهای است که باید به خاطر بسپارید: در زبان انگلیسی، وقتی میخواهید یک ضمیر نامعین را با صفت توصیف کنید، صفت همیشه بعد از ضمیر نامعین قرار میگیرد.
فرمول اصلی:
ضمیر نامعین (something/anything/nothing/somebody/anyone/etc.) + صفت
چرا این ترتیب اهمیت دارد؟ (دیدگاه زبانشناسی)
در زبان انگلیسی معیار، صفتها معمولاً قبل از اسامی میآیند (مثال: a beautiful flower). اما ضمایر نامعین یک استثنای خاص هستند. این پدیده را “پسصفتی” (post-modification) مینامند. از منظر زبانشناسی تاریخی، این ساختار ممکن است بقایایی از الگوهای قدیمیتر در زبان باشد که در آنها صفتها گاهی اوقات بعد از اسامی یا ضمایر قرار میگرفتند. اما در انگلیسی مدرن، این یک قاعده ثابت و غیرقابل تغییر برای ضمایر نامعین است. دانستن این ریشه به شما کمک میکند تا این ساختار را به عنوان یک “قاعده خاص” و نه “استثنای گیجکننده” بپذیرید.
مثالهای فراوان برای درک بهتر:
بیایید با چند مثال رایج شروع کنیم تا این مفهوم کاملاً جا بیفتد. به تفاوت بین جملات صحیح و غلط دقت کنید.
- چیزی جدید:
- ✅ I want something new. (من چیزی جدید میخواهم.)
- ❌ I want new something.
- کسی مهم:
- ✅ There is somebody important waiting for you. (کسی مهم منتظر شماست.)
- ❌ There is important somebody waiting for you.
- هیچ چیز جالب:
- ✅ I have nothing interesting to tell you. (هیچ چیز جالبی برای گفتن به شما ندارم.)
- ❌ I have interesting nothing to tell you.
- هر چیز مفید:
- ✅ Do you have anything useful? (آیا چیز مفیدی داری؟)
- ❌ Do you have useful anything?
- همه خوشحال:
- ✅ Everybody happy can make a good day. (همه خوشحال میتوانند روز خوبی بسازند.)
- ❌ Happy everybody can make a good day.
میبینید؟ این قاعده برای همه ضمایر نامعین (چه با -thing، چه با -body و چه با -one) یکسان است. تمرکز بر این الگو و تکرار آن با مثالهای مختلف، کلید موفقیت است.
چند نکته تکمیلی و کاربردی
۱. استفاده از بیش از یک صفت:
اگر بخواهید از بیش از یک صفت برای توصیف ضمیر نامعین استفاده کنید، همچنان همه صفتها بعد از ضمیر نامعین میآیند و ترتیب صفتها مانند حالت عادی (opinion, size, age, shape, color, origin, material, purpose) است.
- ✅ I need something new and exciting. (من چیزی جدید و هیجانانگیز نیاز دارم.)
- ✅ She found someone brave and intelligent. (او کسی شجاع و باهوش پیدا کرد.)
۲. ترکیب با عبارات صفتی (Adjective Phrases):
این قاعده فقط به صفتهای تککلمهای محدود نمیشود. اگر یک عبارت صفتی (مجموعهای از کلمات که مانند صفت عمل میکنند) بخواهد ضمیر نامعین را توصیف کند، آن عبارت نیز بعد از ضمیر نامعین قرار میگیرد.
- ✅ I’m looking for someone responsible for this project. (من به دنبال کسی هستم که مسئول این پروژه باشد.)
- ✅ Is there anything unusual about the situation? (آیا چیز غیرعادی در مورد وضعیت وجود دارد؟)
۳. تفاوت لهجهای (US vs. UK) یا رسمی/غیررسمی:
خوشبختانه، این قاعده جزو آن دسته از قواعد گرامری است که تفاوت معناداری بین لهجههای بریتانیایی و آمریکایی یا موقعیتهای رسمی و غیررسمی ندارد. ترتیب «ضمیر نامعین + صفت» در همه این موارد ثابت و استاندارد است. بنابراین، لازم نیست نگران باشید که آیا در محیطهای مختلف باید قاعده را تغییر دهید. این یک استاندارد جهانی است.
اشتباهات رایج و نحوه اجتناب از آنها
بسیاری از زبانآموزان به دلیل تداخل با زبان مادری خود یا قوانین عمومیتر صفتها در انگلیسی، دچار اشتباه میشوند. اجازه ندهید این اشتباهات شما را ناامید کند؛ آنها بخشی طبیعی از فرآیند یادگیری هستند.
۱. جایگاه صفت:
بزرگترین اشتباه، قرار دادن صفت قبل از ضمیر نامعین است.
- ❌ Incorrect: I want good something.
- ✅ Correct: I want something good.
۲. فراموشی صفت بعد از nothing:
گاهی اوقات زبانآموزان تصور میکنند که چون “nothing” به معنی “هیچ چیز” است، نیازی به صفت بعد از آن نیست، در حالی که اینطور نیست.
- ❌ Incorrect: He said nothing. (اگر منظور “nothing important” باشد)
- ✅ Correct: He said nothing important. (او چیز مهمی نگفت.)
نکته روانشناسی آموزشی: کاهش اضطراب زبان
اگر در ابتدا با این قاعده مشکل دارید، کاملاً طبیعی است. ذهن ما عادت دارد صفت را قبل از اسم قرار دهد و این تغییر نیاز به تمرین دارد. به جای سرزنش خود، این را به عنوان یک چالش جذاب ببینید. با خودتان مهربان باشید! هر اشتباهی که مرتکب میشوید، یک فرصت یادگیری است. به جای تمرکز بر اشتباه، بر پیشرفتهای کوچک خود تمرکز کنید.
یکی از بهترین راهها برای کاهش اضطراب و تثبیت این قاعده، استفاده فعال از آن است. هر زمان که در طول روز با ضمایر نامعین مواجه شدید، سعی کنید آنها را با صفت ترکیب کنید. مثلاً بگویید: “I need something cold to drink,” یا “Is there anybody home?”
پرسشهای متداول (FAQ)
آیا این قاعده برای همه کلماتی که با “some”, “any”, “no”, “every” شروع میشوند، صدق میکند؟
بله، دقیقاً! این قاعده برای تمام ضمایر نامعین که با پسوندهای -thing (something, anything, nothing, everything)، -body (somebody, anybody, nobody, everybody) و -one (someone, anyone, no one, everyone) ساخته میشوند، صدق میکند.
آیا میتوانیم از قیدها (adverbs) بعد از این ضمایر استفاده کنیم؟
نه، قیدها (مانند quickly, slowly) معمولاً افعال را توصیف میکنند، نه ضمایر را. اگر بخواهید عمل مرتبط با ضمیر را توصیف کنید، قید معمولاً در جایگاه خود در جمله قرار میگیرد (مثلاً: He did something quickly). اما اگر منظورتان توصیف ضمیر باشد، به صفت نیاز دارید.
آیا صفتهای مرکب (compound adjectives) هم این قاعده را رعایت میکنند؟
بله، صفتهای مرکب نیز بعد از ضمیر نامعین قرار میگیرند.
- ✅ I heard something mind-blowing. (من چیز بسیار شگفتانگیزی شنیدم.)
- ✅ She met somebody well-known. (او با کسی مشهور ملاقات کرد.)
چگونه میتوانم این قاعده را به طور مؤثر در مکالماتم به کار ببرم؟
بهترین راه، تمرین هدفمند است.
- هنگام خواندن، به دنبال این ساختارها باشید و آنها را در ذهن خود برجسته کنید.
- هنگام گوش دادن به پادکست یا فیلم، به نحوه استفاده بومیزبانها از این ترکیب دقت کنید.
- سعی کنید در طول روز چند جمله با این ساختار بسازید. حتی اگر کسی نیست که با او صحبت کنید، با خودتان بلند بلند تمرین کنید.
- از فلشکارت استفاده کنید و در یک سمت “something” و در سمت دیگر صفتهای مختلف را بنویسید و سعی کنید ترکیب صحیح را به خاطر بیاورید.
نتیجهگیری
همانطور که دیدیم، قاعده قرار گرفتن صفت بعد از something و سایر ضمایر نامعین، یکی از قواعد خاص اما بسیار ثابت و حیاتی در گرامر انگلیسی است. با یادگیری و تمرین این ساختار ساده اما کلیدی (ضمیر نامعین + صفت)، میتوانید از رایجترین اشتباهات گرامری جلوگیری کرده و با اعتماد به نفس و وضوح بیشتری ارتباط برقرار کنید. به یاد داشته باشید که هر زبانآموزی در مسیر خود با چالشهایی روبرو میشود، اما با نگرشی مثبت و تمرین مستمر، بر همه آنها غلبه خواهید کرد. به پیشرفت خود ایمان داشته باشید و هر روز گامی کوچک به سوی تسلط بر انگلیسی بردارید. شما میتوانید!




خیلی ممنون از مطلب مفیدتون. من همیشه توی مکالمه شک میکردم که بگم something expensive یا expensive something. الان متوجه شدم که چرا همیشه تو فیلمها میگن ‘Is there anything wrong?’.
خواهش میکنم سارا جان! دقیقاً همینطوره. یادت باشه که این قاعده باعث میشه جملاتت خیلی طبیعیتر به نظر برسه. مثال خوبی زدی، عبارت ‘Is there anything wrong’ یکی از پرکاربردترین جملات با این ساختاره.
آیا این قاعده برای کلماتی که با -where تموم میشن هم صدق میکنه؟ مثلاً میتونیم بگیم somewhere quiet؟
بله امیررضا عزیز، کاملاً درسته! کلماتی مثل somewhere، anywhere و nowhere هم از همین قاعده پیروی میکنند. پس عبارت ‘somewhere quiet’ کاملاً صحیح و رایج هست.
یه سوال داشتم، کلمه else هم توی این دسته قرار میگیره؟ چون ما همیشه میگیم someone else.
آفرین به دقتت نیلوفر! بله، ‘else’ هم بعد از این ضمایر میاد. با اینکه else صفت خالص نیست، اما جایگاهش دقیقاً مثل صفتها بعد از ضمایر نامعینه.
من قبلاً فکر میکردم چون در فارسی میگیم ‘یک چیز جدید’ (صفت بعد از اسم)، در انگلیسی باید برعکس باشه. ولی اینجا مثل فارسی عمل میکنه!
نکته خیلی جالبی بود محمد جان. دقیقاً، اینجا یکی از معدود جاهاییه که ترتیب کلمات در انگلیسی به ساختار فارسی نزدیک میشه و این میتونه به یادگیری سریعتر کمک کنه.
توی آهنگها شنیدم که میگن ‘special someone’. آیا این استثناست یا من اشتباه شنیدم؟
مهسای عزیز، ‘special someone’ یک ترکیب اصطلاحی (idiomatic) هست که برای اشاره به یک شخص خاص یا معشوق به کار میره. در مکالمات روزمره این استثنا پذیرفته شده است، اما در ساختارهای گرامری استاندارد، ‘someone special’ ارجحیت داره.
لطفاً بفرمایید اگه بخوایم از دو تا صفت استفاده کنیم چطور میشه؟ مثلاً ‘یک چیز سرد و شیرین’.
سوال خوبیه رضا. در این صورت هر دو صفت بعد از ضمیر میان: ‘something cold and sweet’. ترتیب قرارگیری صفتها هم مثل حالت عادیه.
تلفظ کلمه nothing گاهی توی لهجههای مختلف فرق میکنه. ممکنه بگید ناتینگ درستتره یا ناثینگ؟
فاطمه جان، تلفظ صحیح استاندارد با صدای /θ/ (ث) هست: /ˈnʌθɪŋ/. اما در برخی لهجههای عامیانه ممکنه صدای ‘ت’ شنیده بشه، ولی برای یادگیری آکادمیک، حتماً روی صدای ‘ث’ تمرکز کن.
این ساختار برای nobody هم درسته؟ مثلاً بگیم nobody famous؟
بله حامد جان، دقیقاً. مثلاً: ‘I saw nobody famous at the party’ (هیچ آدم مشهوری رو توی مهمونی ندیدم). کاملاً درسته.
ممنون از آموزش خوبتون. من همیشه توی نوشتن این مورد رو اشتباه میکردم. این پست خیلی به موقع بود.
خوشحالم که برات مفید بوده آرزو جان. تمرین کردن با جملات کوتاه بهترین راه برای تثبیت این گرامره.
آیا میتونیم بگیم ‘There is nothing interesting in this book’؟
بله پویا، این جمله ۱۰۰٪ درسته و مثال خیلی خوبی برای کاربرد ‘nothing + adjective’ هست.
فرق بین ‘nothing special’ و ‘not special’ چیه؟ کجا باید از کدوم استفاده کنیم؟
مریم عزیز، ‘nothing special’ خودش یک اسم/ضمیره (هیچ چیز خاصی)، اما ‘not special’ یک عبارت وصفی منفیه. مثلاً: ‘The food was nothing special’ (غذا چیز خاصی نبود) در مقابل ‘This case is not special’ (این مورد خاص نیست).
بسیار عالی. اگر ممکنه در مورد کاربرد این ساختار در جملات پرسشی هم بیشتر توضیح بدید.
حتماً علی جان. در جملات پرسشی معمولاً از anything استفاده میکنیم. مثلاً: ‘Did you find anything interesting?’ (آیا چیز جالبی پیدا کردی؟). ترتیب صفت تغییری نمیکنه.
من یادمه توی یه فیلم شنیدم میگفت ‘anyone available’. اینم از همین قاعده است؟
دقیقاً الهام جان! ‘anyone’ ضمیر نامعین و ‘available’ صفته. این جمله یعنی ‘کسی که در دسترس/آزاد باشه’.
خیلی کوتاه و کاربردی بود. دمتون گرم.
برای صفتهای بلند مثل ‘extraordinary’ هم همینطوره؟ مثلا ‘something extraordinary’؟
بله سپیده جان، طول صفت فرقی در قاعده ایجاد نمیکنه. ‘something extraordinary’ کاملاً درسته.
من همیشه فکر میکردم adjectives باید قبل از nouns بیان. این یه جور استثنا به حساب میاد؟
دقیقاً کامران عزیز. این یکی از استثناهای مهم در ترتیب قرارگیری صفات در انگلیسی هست که به جای قبل از اسم، بعد از ضمایر نامعین (Indefinite Pronouns) میان.
ممنون از سایت خوبتون. ای کاش برای همه گرامرهای سخت اینطوری توضیح بدید.
اگر بخواهیم بگیم ‘هیچکس خوشحال نیست’، میگیم ‘No one is happy’ یا ‘No one happy’؟
شایان عزیز، اگر بخوای یک جمله کامل بسازی باید فعل ‘is’ رو بیاری: ‘No one is happy’. اما اگر بخشی از یک جمله بزرگتر باشه، مثلاً ‘من هیچکسِ خوشحالی رو ندیدم’، میگیم: ‘I saw no one happy’.
عبارت ‘something else’ هم صفت حساب میشه؟
در واقع ‘something else’ خودش یک ترکیب ضمیر و قید/صفته. اما در زبان محاوره گاهی به معنی ‘یک چیز فوقالعاده یا متفاوت’ هم به کار میره.
مثال Everybody happy که زدید، توی چه موقعیتی استفاده میشه؟
فرزاد جان، مثلاً در جملهای مثل: ‘The news made everybody happy’. اینجا ‘happy’ توصیفکننده ‘everybody’ هست و بعد از اون اومده.