جملات امری (Imperatives) در زبان انگلیسی (مثبت و منفی)

• جملات امری در زبان انگلیسی چه ساختاری دارند؟
• چگونه می‌توان جملات امری را به شکل مثبت و منفی به کار برد؟
• در چه موقعیت‌هایی باید از جملات امری استفاده کنیم؟
• چطور می‌توان لحن یک جمله امری را از حالت دستوری به درخواستی مؤدبانه تغییر داد؟

در این مقاله، به تمام این سوالات پاسخ خواهیم داد و به طور کامل و با مثال‌های متعدد، گرامر جملات امری (Imperatives) در زبان انگلیسی را بررسی خواهیم کرد. جملات امری یکی از پرکاربردترین و در عین حال ساده‌ترین ساختارهای گرامری هستند که برای دستور دادن، درخواست کردن، ارائه پیشنهاد و راهنمایی به کار می‌روند. یادگیری صحیح این ساختار به شما کمک می‌کند تا در مکالمات روزمره بسیار روان‌تر و طبیعی‌تر صحبت کنید و پیام خود را به شکلی واضح به مخاطب انتقال دهید.

جملات امری (Imperative Sentences) چه هستند؟

جملات امری در زبان انگلیسی، جملاتی هستند که برای بیان یک دستور، درخواست، هشدار، راهنمایی یا پیشنهاد مستقیم به کار می‌روند. ویژگی اصلی این جملات این است که فاعل (Subject) آن‌ها معمولاً ذکر نمی‌شود، زیرا فاعل همیشه شخص دوم (you) است که به صورت ضمنی در جمله وجود دارد. به عبارت دیگر، شما مستقیماً به کسی می‌گویید که کاری را انجام دهد یا از انجام کاری خودداری کند. به همین دلیل، این جملات تقریباً همیشه با فعل اصلی در حالت ساده (Base Form) شروع می‌شوند.

برای مثال، وقتی می‌گویید:

• Close the door. (در را ببند.)
• Listen carefully. (با دقت گوش کن.)

در هر دو مورد، شما مستقیماً به شخص مقابل دستور می‌دهید و فاعل “you” حذف شده است. این ساختار ساده و مستقیم، جملات امری را به ابزاری قدرتمند برای ارتباطات روزمره تبدیل کرده است.

ساختار اصلی جملات امری

همانطور که اشاره شد، ساختار جملات امری بسیار ساده است. این جملات از دو بخش اصلی تشکیل شده‌اند:

1. فعل در حالت پایه (Base Form of the Verb): جمله با شکل ساده فعل و بدون “to” شروع می‌شود.
2. بقیه جمله (Object/Complement): پس از فعل، مفعول یا سایر جزئیات جمله قرار می‌گیرد.

فرمول کلی آن به این صورت است:

(Base Verb) + (Object/Rest of the sentence)

به مثال‌های زیر توجه کنید:

• Open your book. (کتابت را باز کن.)
• Help me with this box. (در حمل این جعبه به من کمک کن.)
• Turn left at the corner. (در تقاطع به چپ بپیچ.)

انواع جملات امری: مثبت و منفی

جملات امری به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: مثبت (Affirmative/Positive) و منفی (Negative). تفاوت اصلی این دو در پیامی است که منتقل می‌کنند؛ یکی به انجام کاری دستور می‌دهد و دیگری از انجام کاری منع می‌کند.

۱. جملات امری مثبت (Positive Imperatives)

این نوع جملات به مخاطب می‌گویند که چه کاری را انجام دهد. ساختار آن‌ها دقیقاً همان فرمول پایه‌ای است که در بالا ذکر شد. این جملات برای دادن دستور، راهنمایی، نصیحت یا یک دعوت دوستانه به کار می‌روند.

مثال‌های بیشتر:

• Sit down. (بنشین.)
• Watch your step. (مراقب قدم‌هایت باش.)
• Have some tea. (کمی چای بنوش.)
• Read the instructions before you start. (قبل از شروع، دستورالعمل‌ها را بخوان.)

۲. جملات امری منفی (Negative Imperatives)

جملات امری منفی که به آن‌ها جملات نهی نیز گفته می‌شود، مخاطب را از انجام کاری منع می‌کنند. برای ساخت این جملات، کافی است عبارت Do not یا شکل مخفف آن Don’t را به ابتدای جمله امری مثبت اضافه کنید.

فرمول ساختار منفی به این شکل است:

Do not / Don’t + (Base Verb) + (Object/Rest of the sentence)

به این مثال‌ها دقت کنید:

• Don’t touch that! (به آن دست نزن!)
• Do not enter without permission. (بدون اجازه وارد نشوید.)
• Don’t be late for the meeting. (برای جلسه دیر نکن.)
• Don’t worry about it. (نگرانش نباش.)

نکته مهم: حتی وقتی فعل اصلی جمله “be” باشد، برای منفی کردن آن همچنان از “Don’t” استفاده می‌کنیم. مثال: Don’t be silly. (احمق نباش!)

کاربردهای مختلف جملات امری در زبان انگلیسی

شاید با شنیدن نام “جملات امری” تصور کنید که این ساختار فقط برای دستور دادن به کار می‌رود، اما کاربردهای آن بسیار گسترده‌تر و متنوع‌تر است. لحن گوینده و موقعیتی که جمله در آن استفاده می‌شود، تعیین‌کننده معنای دقیق آن است.

۱. دستور دادن (Commands / Orders)

این اصلی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین کاربرد جملات امری است. معمولاً در موقعیت‌هایی که یک شخص بر دیگری اختیار دارد (مانند والدین به فرزند، معلم به دانش‌آموز، یا فرمانده به سرباز) استفاده می‌شود.

• Clean your room. (اتاقت را تمیز کن.)
• Stand up straight. (صاف بایست.)
• Don’t talk in the library. (در کتابخانه صحبت نکنید.)

۲. درخواست کردن (Requests)

برای اینکه یک جمله امری از حالت دستوری خشک به یک درخواست مؤدبانه تبدیل شود، کافی است کلمه please را به ابتدا یا انتهای آن اضافه کنید. این تغییر کوچک، لحن جمله را به کلی عوض می‌کند.

• Please, close the window. (لطفاً پنجره را ببند.)
• Help me, please. (لطفاً به من کمک کن.)
• Kindly grant me access. (این کلمه رسمی‌تر است: لطفاً به من دسترسی بدهید.)

۳. راهنمایی و دستورالعمل (Instructions / Directions)

هنگام ارائه دستورالعمل‌های مرحله به مرحله، مانند دستور پخت غذا، راهنمای استفاده از یک دستگاه، یا آدرس دادن، جملات امری بهترین انتخاب هستند.

• Turn right at the traffic lights, then go straight for 200 meters. (سر چراغ راهنمایی به راست بپیچ، سپس ۲۰۰ متر مستقیم برو.)
• First, mix the flour and sugar. Then, add the eggs. (اول، آرد و شکر را مخلوط کن. سپس، تخم‌مرغ‌ها را اضافه کن.)
• Insert the card into the slot. (کارت را داخل شیار قرار دهید.)

۴. هشدار دادن (Warnings)

برای هشدار دادن به کسی در مورد یک خطر قریب‌الوقوع، جملات امری کوتاه و مستقیم بسیار مؤثر هستند. در این حالت معمولاً از علامت تعجب (!) در انتهای جمله استفاده می‌شود.

• Watch out! (مواظب باش!)
• Be careful! The floor is wet. (مراقب باش! زمین خیس است.)
• Don’t look down! (پایین را نگاه نکن!)

۵. نصیحت و پیشنهاد (Advice / Suggestions)

می‌توان از جملات امری برای دادن نصیحت یا پیشنهاد دوستانه نیز استفاده کرد. لحن در این کاربرد بسیار مهم است و معمولاً حالت دستوری ندارد.

• Try the new Italian restaurant. It’s great. (رستوران ایتالیایی جدیده رو امتحان کن. عالیه.)
• Don’t listen to him. He doesn’t know what he’s talking about. (به حرفش گوش نده. او نمی‌داند در مورد چه چیزی صحبت می‌کند.)
• Always wear a helmet when you ride a bike. (هنگام دوچرخه‌سواری همیشه کلاه ایمنی بپوش.)

۶. دعوت و تعارف (Invitations / Offers)

در موقعیت‌های غیررسمی، برای دعوت کردن یا تعارف کردن چیزی به کسی، جملات امری کاربرد فراوانی دارند.

• Come in and make yourself at home. (بیا تو و راحت باش.)
• Have another piece of cake. (یک تکه کیک دیگر بردار.)
• Join us for dinner tonight. (امشب برای شام به ما ملحق شو.)

روش‌های پیشرفته‌تر برای استفاده از جملات امری

علاوه بر ساختارهای پایه، روش‌های دیگری نیز برای تأکید بیشتر یا تغییر لحن جملات امری وجود دارد.

استفاده از “Do” برای تأکید

برای تأکید بیشتر بر یک جمله امری مثبت، به ویژه در درخواست‌های مؤدبانه، عذرخواهی یا حتی شکایت، می‌توان از فعل کمکی Do قبل از فعل اصلی استفاده کرد. این کار به جمله وزن بیشتری می‌دهد.

• Do sit down. We have a lot to discuss. (حتماً بنشینید. ما حرف‌های زیادی برای گفتن داریم.)
• Do be quiet. I’m trying to concentrate. (خواهشاً ساکت باش. دارم سعی می‌کنم تمرکز کنم.)
• Do forgive me. I didn’t mean to hurt you. (لطفاً مرا ببخش. قصد نداشتم تو را ناراحت کنم.)

استفاده از “Always” و “Never”

برای دادن یک دستور یا نصیحت که همیشگی است، می‌توان از قیدهای Always (همیشه) و Never (هرگز) در ابتدای جمله امری استفاده کرد.

• Always tell the truth. (همیشه حقیقت را بگو.)
• Never give up on your dreams. (هرگز از رویاهایت دست نکش.)
• Never speak to me like that again. (دیگر هرگز با من اینطور صحبت نکن.)

ذکر فاعل برای تأکید یا شفاف‌سازی

اگرچه فاعل در جملات امری معمولاً حذف می‌شود، اما گاهی برای مشخص کردن مخاطب در یک گروه یا برای تأکید، می‌توان فاعل (یک اسم یا ضمیر) را به ابتدای جمله اضافه کرد.

• Everybody, listen to the announcement. (همه، به اطلاعیه گوش دهید.)
• You, stay here. The rest of you, come with me. (تو، اینجا بمان. بقیه شما با من بیایید.)
• Don’t you talk to me like that! (این حالت بسیار تأکیدی و اغلب عصبانی است: تو حق نداری با من اینطور صحبت کنی!)

جمع‌بندی

جملات امری یکی از اساسی‌ترین و کاربردی‌ترین بخش‌های گرامر زبان انگلیسی هستند که در تمام جنبه‌های ارتباطی، از مکالمات روزمره گرفته تا دستورالعمل‌های رسمی، نقش حیاتی ایفا می‌کنند. ساختار ساده آن‌ها که با فعل پایه شروع شده و فاعل “you” در آن پنهان است، یادگیری و استفاده از آن‌ها را آسان می‌کند. با افزودن کلماتی مانند “please” برای مؤدبانه کردن، “Don’t” برای منفی کردن، و “Do” برای تأکید، می‌توانید پیام خود را با دقت و لحن مورد نظر منتقل کنید. تسلط بر کاربردهای مختلف این جملات، از دستور و درخواست گرفته تا نصیحت و هشدار، به شما کمک می‌کند تا به یک سخنور ماهر و طبیعی در زبان انگلیسی تبدیل شوید.