- آیا تا به حال پیش آمده که بخواهید درباره برنامههای آینده صحبت کنید، اما در استفاده از کلمه will بعد از when دچار تردید شوید؟
- آیا از خود پرسیدهاید که چرا جملهای مثل “When I will see you” از نظر اساتید زبان انگلیسی اشتباه است، در حالی که ما درباره آینده صحبت میکنیم؟
- آیا به دنبال یادگیری دقیق گرامر when در آینده هستید تا بتوانید مانند یک بومیزبان (Native) صحبت کنید؟
- آیا میدانستید که این اشتباه یکی از رایجترین خطاهای “فسیل شده” در ذهن زبانآموزان فارسیزبان است؟
بسیاری از زبانآموزان به دلیل ترجمه مستقیم از زبان فارسی به انگلیسی، در تله استفاده از افعال آینده در جملات زمانی میافتند. در این مقاله جامع، ما قصد داریم گرامر when در آینده و تمامی جنبههای مربوط به Future Time Clauses را به سادهترین شکل ممکن کالبدشکافی کنیم. هدف ما این است که بعد از خواندن این مطلب، دیگر هرگز در تشخیص زمان مناسب برای این جملات دچار استرس نشوید و با اعتماد به نفس کامل از آنها استفاده کنید.
| مفهوم کلیدی | قاعده گرامری | مثال صحیح (✅) |
|---|---|---|
| جمله اصلی (Main Clause) | استفاده از Will یا Be going to | I will tell him… |
| جمله زمانی (Time Clause) | استفاده از حال ساده (Present Simple) | …when I see him. |
| اشتباه رایج | استفاده از Will در هر دو بخش | ❌ When I will see him, I will tell him. |
ساختار Future Time Clauses چیست؟
در زبان انگلیسی، وقتی میخواهیم درباره دو اتفاق در آینده صحبت کنیم که یکی به دیگری وابسته است، از جملات مرکب استفاده میکنیم. این جملات از دو بخش تشکیل شدهاند: یک “جمله پایه” (Main Clause) و یک “عبارت زمانی” (Time Clause). عبارت زمانی معمولاً با کلماتی مثل when، as soon as، before، after و until شروع میشود.
نکته حیاتی که باعث سردرگمی میشود این است: با وجود اینکه کل جمله به آینده اشاره دارد، ما اجازه نداریم در بخشی که شامل کلمه زمانی است، از فعل آینده (will) استفاده کنیم. در واقع، ما از “زمان حال” برای “اشاره به آینده” استفاده میکنیم. این یکی از اصول پایهای گرامر when در آینده است که دقت به آن، سطح زبانی شما را بلافاصله ارتقا میدهد.
فرمول طلایی گرامر when در آینده
برای اینکه این ساختار در ذهن شما تثبیت شود، بهتر است از فرمولهای ریاضیوار زیر استفاده کنید:
- ساختار اول: [Main Clause (Future)] + [Time Word] + [Present Simple]
- مثال: I will call you when I arrive home.
- ساختار دوم: [Time Word] + [Present Simple] + [ , ] + [Main Clause (Future)]
- مثال: When I arrive home, I will call you.
نکته مهم: اگر جمله را با کلمه زمانی (مثل when) شروع کنید، حتماً باید بین دو جمله از ویرگول (comma) استفاده کنید. اما اگر کلمه زمانی در وسط جمله بیاید، نیازی به ویرگول نیست.
چرا نباید بعد از When از Will استفاده کنیم؟ (دیدگاه زبانشناسی)
شاید بپرسید منطق پشت این قانون چیست؟ از دیدگاه زبانشناسی کاربردی، کلماتی مثل when یا as soon as در اینجا نقش “شرط زمانی” را ایفا میکنند. وقتی میگوییم “وقتی به خانه برسم”، رسیدن به خانه به عنوان یک پیشفرض یا یک بستر زمانی در نظر گرفته میشود که قرار است اتفاق بعدی در آن رخ دهد. در واقع، خودِ کلمه when بارِ معنایی “آینده” را با خود حمل میکند، بنابراین استفاده از will باعث حشو یا تکرار بیهوده در ساختار گرامری میشود.
بسیاری از زبانآموزان به دلیل “Language Anxiety” یا اضطراب زبانی، فکر میکنند اگر will را حذف کنند، شنونده متوجه نمیشود که منظور آنها آینده است. اما نگران نباشید! جمله پایه (Main Clause) که دارای will است، وظیفه نشان دادن زمان آینده را به خوبی انجام میدهد.
سایر کلمات زمانی که از این قانون تبعیت میکنند
گرامر when در آینده فقط محدود به کلمه when نیست. مجموعهای از حروف ربط زمانی وجود دارند که دقیقاً همین رفتار را دارند. برای تسلط کامل، باید با این لیست آشنا شوید:
1. As soon as (به محض اینکه)
این عبارت برای نشان دادن این است که یک اتفاق بلافاصله بعد از اتفاق دیگر رخ میدهد.
- ✅ We will start the meeting as soon as the manager arrives.
- ❌ We will start the meeting as soon as the manager will arrive.
2. Until / Till (تا زمانی که)
این کلمه برای نشان دادن پایان یک وضعیت در آینده به کار میرود.
- ✅ I will stay in the office until I finish the report.
- ❌ I will stay in the office until I will finish the report.
3. Before و After (قبل از و بعد از)
ترتیب وقوع حوادث را نشان میدهند اما همچنان بعد از آنها از حال ساده استفاده میکنیم.
- ✅ Before you leave, please turn off the lights.
- ✅ I will go to sleep after this movie ends.
تفاوت ظریف: حال ساده یا حال کامل؟
گاهی اوقات در گرامر when در آینده، میتوانیم به جای حال ساده (Present Simple) از حال کامل (Present Perfect) استفاده کنیم. اما چه زمانی؟
ما زمانی از حال کامل (have/has + p.p) در عبارت زمانی استفاده میکنیم که بخواهیم تاکید کنیم عمل اول باید “کاملاً تمام شود” تا عمل دوم شروع شود. این کار به جمله معنای دقیقتری میدهد.
- حال ساده: When I read the book, I will lend it to you. (وقتی کتاب را بخوانم – کلی)
- حال کامل: When I have read the book, I will lend it to you. (وقتی خواندن کتاب را [تمام] کرده باشم – تاکید بر پایان کار)
استفاده از حال کامل در این جملات معمولاً در محیطهای آکادمیک و رسمی رایجتر است، در حالی که در مکالمات روزمره، حال ساده ترجیح داده میشود.
تفاوتهای لهجهای: آمریکایی (US) در مقابل بریتانیایی (UK)
در مبحث گرامر when در آینده، تفاوت ساختاری فاحشی بین انگلیسی بریتانیایی و آمریکایی وجود ندارد. هر دو لهجه از قانون “عدم استفاده از will در عبارت زمانی” پیروی میکنند. با این حال، یک نکته بسیار ریز وجود دارد:
در انگلیسی بریتانیایی (UK)، تمایل بیشتری به استفاده از Present Perfect (حال کامل) در عبارات زمانی وجود دارد تا بر تکمیل شدن کار تاکید شود. در حالی که آمریکاییها (US) تمایل دارند جملات را سادهتر نگه داشته و تقریباً همیشه از Present Simple استفاده کنند.
مثال بریتانیایی: As soon as I’ve finished, I’ll call you.
مثال آمریکایی: As soon as I finish, I’ll call you.
هر دو کاملاً درست هستند و در هر دو کشور درک میشوند.
چگونه این اشتباه را برای همیشه کنار بگذاریم؟
روانشناسان آموزشی معتقدند برای تغییر یک عادت زبانی، باید “آگاهی فعال” ایجاد کرد. در ادامه چند استراتژی برای تثبیت گرامر when در آینده آورده شده است:
- تکنیک سایهزنی (Shadowing): پادکستهای انگلیسی گوش دهید و هرگاه جملهای با when شنیدید، آن را متوقف کرده و ساختار فعل را تحلیل کنید.
- کدگذاری ذهنی: در ذهن خود یک تابلوی “ورود ممنوع” برای will بعد از when تصور کنید.
- تمرین با سناریوهای واقعی: برنامههای فردا را بنویسید. (مثلاً: When I wake up tomorrow, I will drink coffee.)
Common Myths & Mistakes (باورهای غلط و اشتباهات رایج)
بسیاری از زبانآموزان فکر میکنند که چون کلمه “future” در نام این مبحث است، حتماً باید یک نِشانگر آینده در تمام بخشهای جمله باشد. بیایید چند مورد را بررسی کنیم:
- باور غلط 1: “اگر will نیاورم، شاید جمله به زمان حال معنا شود.”
واقعیت: خیر! حضور will در جمله پایه، تمام جمله را به آینده پرتاب میکند. - باور غلط 2: “استفاده از will بعد از when همیشه غلط است.”
واقعیت: تنها زمانی غلط است که when به عنوان حرف ربط زمانی (Time Clause) عمل کند. اگر when بخشی از یک “جمله پرسشی” باشد، استفاده از will الزامی است. (مثلاً: ?When will you go) - اشتباه رایج: استفاده از If و When به جای یکدیگر.
تفاوت: از when زمانی استفاده کنید که مطمئن هستید اتفاق میافتد. از if زمانی استفاده کنید که احتمال وقوع وجود دارد.
Common FAQ (سوالات متداول)
1. آیا میتوانیم در عبارت زمانی از “going to” استفاده کنیم؟
خیر، به همان دلیلی که از will استفاده نمیکنیم، استفاده از be going to نیز در عبارت زمانی (بعد از when) برای اشاره به آینده اشتباه است. باید از حال ساده استفاده کنید.
2. آیا این قانون برای گذشته هم صدق میکند؟
خیر، این قانون مخصوص جملات آینده است. در زمان گذشته، اگر دو اتفاق پشت سر هم افتاده باشند، معمولاً در هر دو بخش از گذشته ساده استفاده میکنیم. (When I arrived home, I made dinner.)
3. آیا استثنائی برای استفاده از will بعد از when وجود دارد؟
بله، در موارد بسیار خاص و رسمی، اگر when به معنای “به شرطی که” یا در جملات اسمی (Noun Clauses) بیاید. برای مثال: “I don’t know when he will come.” در اینجا when حرف ربط زمانی نیست، بلکه شروعکننده یک مفعول است.
4. چرا در فارسی میگوییم “وقتی خواهم رفت” اما در انگلیسی نه؟
این تفاوت ساختاری بین زبانهاست. زبان انگلیسی تمایل به صرفهجویی در انرژی (Linguistic Economy) دارد. وقتی زمان آینده یکبار در جمله مشخص شده است، نیازی به تکرار آن نیست.
Conclusion (نتیجهگیری)
تسلط بر گرامر when در آینده یکی از نشانههای بلوغ زبانی شماست. به یاد داشته باشید که در Future Time Clauses، تمام کلمات زمانی مانند when, before, after, as soon as و until با زمان حال جفت میشوند تا به آینده اشاره کنند.
یادگیری گرامر نباید باعث اضطراب شما شود. اگر چند بار اول اشتباه کردید، نگران نباشید؛ این بخشی از فرآیند یادگیری است. با تمرین مستمر و استفاده از مثالهایی که در این مقاله بررسی کردیم، این ساختار به زودی به بخشی طبیعی از گفتار شما تبدیل خواهد شد. دفعه بعد که خواستید بگویید “وقتی به خانه رسیدم زنگ میزنم”، در ذهن خود بگویید: “When I get home, I will call.” و از درست بودن گرامر خود لذت ببرید!




خیلی ممنون از این مطلب کاربردی. من همیشه توی مکالمه ناخودآگاه میگفتم When I will go. آیا این قاعده برای کلمه as soon as هم صدق میکنه؟
خواهش میکنم علیرضا جان! بله، دقیقاً همینطوره. برای تمام کلمات زمانی مثل as soon as، before، after و until هم نباید از will استفاده کنیم. مثلاً میگیم: As soon as I arrive, I will call you.
یه سوال! اگر بخوایم سوال بپرسیم چی؟ مثلاً When will you call me؟ این درسته یا اشتباه؟
سوال خیلی هوشمندانهای بود سارا! وقتی when به عنوان کلمه پرسشی در ابتدای جمله میاد (Question Word)، استفاده از will کاملاً درسته. این قاعده فقط برای جملات پیرو زمانی (Time Clauses) هست که وسط یا اول جمله خبری میاد.
من توی فیلم Friends دیدم که ریچل میگفت When I get there. برام جالب بود که چرا ن doesn’t say ‘will get’. حالا متوجه شدم به خاطر همین گرامره!
دقیقاً محمد! گوش دادن به دیالوگهای فیلمها بهترین راه برای درک اینه که Nativeها چقدر از این ساختار استفاده میکنن. آفرین به دقتت!
آیا میتونیم به جای حال ساده از حال کامل (Present Perfect) هم بعد از when استفاده کنیم؟ مثلاً When I have finished my work…
بله نیلوفر عزیز، کاملاً درسته. استفاده از حال کامل تأکید بیشتری روی «تموم شدن» کار داره و کاملاً در ساختارهای آینده رایجه.
به این اشتباه میگن Fossilized Error؟ چه اصطلاح جالبی! واقعاً برای من که سالهاست اشتباه میگم، تغییر دادنش سخته.
بله امیرحسین، متأسفانه چون در فارسی میگیم «وقتی خواهم رفت»، ذهن ما تمایل داره مستقیم ترجمه کنه. با تکرار و تمرین این فسیلهای گرامری ذوب میشن!
استاد، آیا در جملات شرطی نوع اول هم همین قانون رو داریم؟ یعنی بعد از If هم نباید will بیاریم؟
دقیقاً زهرا جان! گرامر if در شرطی نوع اول کاملاً مشابه Time Clauses هست. بعد از if از زمان حال ساده استفاده میکنیم و در قسمت دوم جمله (Result clause) از will استفاده میکنیم.
من شنیدم که بعضی وقتها در انگلیسی خیلی عامیانه از will بعد از when استفاده میکنن. آیا این درسته یا کلاً غلطه؟
بابک عزیز، در انگلیسی استاندارد این یک غلط گرامری محسوب میشه. حتی در محاوره هم Nativeها به ندرت این کار رو انجام میدن مگر اینکه when به معنای «در صورتی که» یا در شرایط بسیار خاصی باشه. بهتره برای آزمونهایی مثل IELTS اصلاً ریسک نکنی.
میشه چند تا مثال با until هم بزنید؟ من همیشه با until مشکل دارم.
حتماً مریم جان. مثلاً: I will stay here until it stops raining. (تا وقتی بارون بند بیاد اینجا میمونم). میبینی که بعد از until فعل stops به صورت حال ساده اومده.
واقعاً مطلب مفیدی بود. من همیشه فکر میکردم چون داریم درباره آینده حرف میزنیم حتماً باید در هر دو طرف جمله will باشه. ممنون که شفافسازی کردید.
توی آزمون دولینگو از این ساختار استفاده کردم و نمرهام خوب شد. واقعاً دونستن این جزئیات سطح زبان رو از Intermediate به Advanced میبره.
آیا این قاعده برای By the time هم صدق میکنه؟
بله فرهاد عزیز. By the time هم یکی از کلمات زمانی مهم هست. مثال: By the time you get home, I will have cooked dinner.
خیلی عالی توضیح دادید. فقط یک سوال، تفاوت معنایی خاصی بین Once و When وجود داره؟
سوال خوبیه سپیده! Once کمی قویتر از when هست و به معنی «به محض اینکه» یا «همین که» هست. اما از نظر گرامری هر دو پیرو همین قاعده هستند.
من همیشه توی رایتینگهام این اشتباه رو میکردم. مقاله شما باعث شد دوباره برگردم و متنهام رو چک کنم. ممنون از تیم خوبتون.
آیا میتونیم در Main Clause به جای will از be going to استفاده کنیم؟
بله الناز جان، کاملاً ممکنه. مثلاً: When I see him, I am going to tell him the truth. هیچ محدودیتی در استفاده از اشکال مختلف آینده در جمله اصلی وجود نداره.
یک نکته جالب: در زبان آلمانی هم دقیقاً همین قاعده وجود داره و بعد از کلماتی مثل wenn (وقتی که) نباید فعل آینده آورد. انگار این یک ویژگی زبانی مشترک در خیلی از زبانهای هندواروپایی به جز فارسیه!
میشه بگید چرا بهش میگن Time Clause؟ چون همیشه برام سوال بود.
آرش عزیز، Clause یعنی جملهای که خودش فاعل و فعل داره اما بخشی از یک جمله بزرگتره. چون این بخش با یک کلمه زمانی (مثل when, before, after) شروع میشه و زمان وقوع فعل اصلی رو نشون میده، بهش میگیم Time Clause یا جمله پیرو زمانی.
من توی کتاب English Grammar in Use این مبحث رو خونده بودم ولی توضیحات فارسی شما خیلی ملموستر بود. مخصوصاً بخش مربوط به ترجمه مستقیم از فارسی.
نظر لطفتونه هانیه جان. هدف ما همینه که چالشهای اختصاصی زبانآموزان ایرانی رو حل کنیم.
ببخشید، اگر جمله رو جابهجا کنیم چی؟ مثلاً اول will رو بیاریم. I will go when it is ready. آیا بازم درسته؟
بله کامران جان، فرقی نمیکنه کدوم بخش اول بیاد. مهم اینه که فعلِ بلافاصله بعد از when نباید will داشته باشه. فقط دقت کن که اگر when اول جمله بیاد، وسط دو تا جمله کاما (comma) میذاریم.
واقعاً خسته نباشید. این مطالب «فسیل شده» رو بیشتر کار کنید چون واقعاً تشخیص دادنشون برای ما سخته.
در مورد کلمه Whenever چطور؟ اون هم همینطوره؟
بله امید جان، Whenever هم دقیقاً از همین قاعده پیروی میکنه. Whenever you need help, I will be there.