- تفاوت اعداد اصلی و ترتیبی در زبان انگلیسی چیست؟
- چگونه اعداد اصلی (Cardinal Numbers) را به درستی به کار ببریم؟
- قواعد ساخت اعداد ترتیبی (Ordinal Numbers) مانند 1st, 2nd, 3rd چگونه است؟
- در چه موقعیتهایی باید از اعداد اصلی و در چه مواردی از اعداد ترتیبی استفاده کنیم؟
- رایجترین اشتباهات زبانآموزان فارسیزبان در استفاده از این اعداد کدامند؟
در این مقاله جامع، به تمام این سوالات کلیدی پاسخ خواهیم داد و یک بار برای همیشه، تفاوتها و کاربردهای اعداد اصلی و ترتیبی در زبان انگلیسی را برای شما روشن خواهیم کرد. یادگیری صحیح این اعداد یکی از پایههای اساسی برای صحبت کردن و نوشتن روان و دقیق به زبان انگلیسی است. با دنبال کردن این راهنمای کامل، شما قادر خواهید بود تا با اطمینان کامل از این اعداد در مکالمات روزمره، نگارش ایمیلها و درک متون مختلف استفاده کنید و از اشتباهات رایج جلوگیری نمایید.
اعداد اصلی (Cardinal Numbers): شمارش هر آنچه که هست!
اعداد اصلی یا Cardinal Numbers همان اعدادی هستند که ما برای شمارش از آنها استفاده میکنیم. هر زمان که میخواهید تعداد چیزی را مشخص کنید، از این اعداد استفاده میکنید. این اعداد به سوال “چند تا؟” (How many?) پاسخ میدهند. به زبان ساده، اینها همان یک، دو، سه، چهار و… هستند که در زندگی روزمره به طور مداوم به کار میبریم.
کاربرد آنها بسیار ساده و مستقیم است. شما از این اعداد برای موارد زیر استفاده میکنید:
- شمارش اشیاء، افراد یا حیوانات: Three books, ten students, two cats
- بیان سن: I am twenty-five years old.
- گفتن شماره تلفن: My number is five-five-five, three-zero-one-four.
- مشخص کردن تعداد در یک مجموعه: There are seven days in a week.
مثالهایی از اعداد اصلی در جمله
برای درک بهتر، به این مثالها توجه کنید که چگونه اعداد اصلی برای نشان دادن کمیت و تعداد به کار میروند:
- She has two sisters and one brother. (او دو خواهر و یک برادر دارد.)
- I need to buy five apples from the store. (من باید پنج سیب از فروشگاه بخرم.)
- There are thirty students in our English class. (سی دانشآموز در کلاس انگلیسی ما وجود دارد.)
- This box contains over one hundred pencils. (این جعبه حاوی بیش از صد مداد است.)
همانطور که میبینید، اعداد اصلی همیشه قبل از اسم قابل شمارش قرار میگیرند و تعداد آن را مشخص میکنند. یادگیری و به خاطر سپردن آنها اولین قدم برای تسلط بر مبحث اعداد در انگلیسی است.
اعداد ترتیبی (Ordinal Numbers): مشخص کردن جایگاه و ترتیب
دسته دوم اعداد که اهمیت بسیار زیادی دارند، اعداد اصلی و ترتیبی هستند که اکنون به بخش دوم یعنی اعداد ترتیبی (Ordinal Numbers) میپردازیم. این اعداد، همانطور که از نامشان پیداست، برای نشان دادن ترتیب، رتبه یا جایگاه چیزی در یک لیست یا دنباله به کار میروند. این اعداد به سوال “کدام یک؟” (Which one?) پاسخ میدهند. برای مثال، نفر اول، طبقه دوم، سومین تلاش.
بر خلاف اعداد اصلی که فقط تعداد را بیان میکنند، اعداد ترتیبی موقعیت دقیق یک عنصر را در یک سری مشخص میکنند.
قواعد ساخت اعداد ترتیبی
ساختن اعداد ترتیبی در انگلیسی یک قاعده کلی و چند استثناء مهم دارد که باید آنها را به خوبی یاد بگیرید.
قاعده کلی: برای تبدیل بیشتر اعداد اصلی به ترتیبی، کافی است پسوند “th” را به انتهای عدد اضافه کنید.
- Four → Fourth (چهارم)
- Six → Sixth (ششم)
- Seven → Seventh (هفتم)
- Eleven → Eleventh (یازدهم)
- Nineteen → Nineteenth (نوزدهم)
استثنائات اصلی: سه عدد اول کاملاً بیقاعده هستند و شکل مخصوص به خود را دارند. این سه مورد پرتکرارترین اعداد ترتیبی هستند.
- One → First (1st) – اول
- Two → Second (2nd) – دوم
- Three → Third (3rd) – سوم
سایر استثنائات و نکات مهم:
- اعداد پایان یافته به y: در اعدادی که به حرف “y” ختم میشوند (مانند twenty, thirty)، حرف “y” به “ie” تبدیل شده و سپس “th” اضافه میشود. (مثال: Twenty → Twentieth, Forty → Fortieth)
- اعداد ترکیبی: در اعداد ترکیبی (مانند twenty-one)، فقط عدد آخر به شکل ترتیبی در میآید. (مثال: Twenty-one → Twenty-first, Fifty-three → Fifty-third, Eighty-eight → Eighty-eighth)
- اعداد خاص: چند املای خاص دیگر نیز وجود دارد که باید به آنها دقت کنید: Five → Fifth, Eight → Eighth, Nine → Ninth, Twelve → Twelfth.
جدول مقایسهای اعداد اصلی و ترتیبی
برای جمعبندی و مقایسه بهتر، جدول زیر را آماده کردهایم. این جدول به شما کمک میکند تا تفاوت شکل نوشتاری این دو نوع عدد را به وضوح ببینید.
| عدد اصلی (Cardinal) | عدد ترتیبی (Ordinal) | شکل کوتاه |
|---|---|---|
| 1 (One) | First | 1st |
| 2 (Two) | Second | 2nd |
| 3 (Three) | Third | 3rd |
| 4 (Four) | Fourth | 4th |
| 5 (Five) | Fifth | 5th |
| 12 (Twelve) | Twelfth | 12th |
| 20 (Twenty) | Twentieth | 20th |
| 21 (Twenty-one) | Twenty-first | 21st |
چه زمانی از اعداد اصلی و چه زمانی از اعداد ترتیبی استفاده کنیم؟
دانستن تفاوت گرامری اعداد اصلی و ترتیبی کافی نیست؛ شما باید بدانید که در چه موقعیتهایی هر کدام را به کار ببرید. این بخش به شما کمک میکند تا کاربرد عملی آنها را یاد بگیرید.
موارد استفاده از اعداد اصلی (Cardinal Numbers)
همانطور که قبلاً اشاره شد، هرگاه هدف شما شمارش و بیان تعداد باشد، از اعداد اصلی استفاده کنید.
- تعداد کل: We have 10 cars in the parking lot.
- سن: My daughter is six years old.
- اندازهگیری: Please add 2 cups of flour.
موارد استفاده از اعداد ترتیبی (Ordinal Numbers)
کاربردهای اعداد ترتیبی مشخص و بسیار مهم هستند. حتماً این موارد را به خاطر بسپارید:
- تاریخها (Dates): در زبان انگلیسی برای گفتن روز ماه همیشه از اعداد ترتیبی استفاده میشود.
My birthday is on the 22nd (twenty-second) of May. - رتبه و مقام (Rankings and Order): برای نشان دادن مقام در مسابقات یا رتبه در یک لیست.
He finished second in the race. This is my third attempt. - طبقهها (Floors of a building): برای گفتن شماره طبقات یک ساختمان.
Our office is on the ninth floor. - قرنها و سدهها (Centuries):
Shakespeare was born in the 16th (sixteenth) century. - تولد و سالگردها (Birthdays and Anniversaries):
We are celebrating our tenth wedding anniversary. It’s his 40th birthday.
اشتباهات رایج فارسیزبانان و نحوه جلوگیری از آنها
بسیاری از زبانآموزان ایرانی به دلیل تفاوتهای ساختاری بین دو زبان، در استفاده از اعداد اصلی و ترتیبی دچار اشتباه میشوند. آگاهی از این اشتباهات به شما کمک میکند تا از آنها دوری کنید.
اشتباه ۱: استفاده از عدد اصلی به جای ترتیبی برای تاریخ
این یکی از شایعترین اشتباهات است. در فارسی میگوییم “پنج اردیبهشت” اما در انگلیسی باید بگوییم “the fifth of May” یا “May 5th”.
- غلط: My appointment is on October 2.
- صحیح: My appointment is on October 2nd (second).
اشتباه ۲: فراموش کردن “the” قبل از اعداد ترتیبی
اغلب اوقات، قبل از اعداد ترتیبی باید از حرف تعریف معین “the” استفاده کنیم، زیرا به یک مورد مشخص در یک ترتیب اشاره دارند.
- غلط: I live on third floor.
- صحیح: I live on the third floor.
اشتباه ۳: تلفظ و املای نادرست پسوند “th”
تلفظ صحیح “th” برای بسیاری از فارسیزبانان چالشبرانگیز است. همچنین، املای اعداد ترتیبی خاص مانند “fifth” (نه fiveth) و “twelfth” (نه twelveth) را به خوبی تمرین کنید.
جمعبندی نهایی
درک کامل و استفاده صحیح از اعداد اصلی و ترتیبی یک مهارت بنیادی در زبان انگلیسی است که دقت و شیوایی کلام شما را به شکل چشمگیری افزایش میدهد. به طور خلاصه، اعداد اصلی (one, two, three) برای شمارش و بیان تعداد به کار میروند، در حالی که اعداد ترتیبی (first, second, third) برای مشخص کردن جایگاه، ترتیب و رتبه استفاده میشوند. با به خاطر سپردن قواعد، توجه به استثناها و تمرین مداوم در موقعیتهای واقعی مانند گفتن تاریخ، آدرس و رتبهبندی، میتوانید بر این بخش مهم از گرامر انگلیسی مسلط شوید و با اعتماد به نفس بیشتری از زبان انگلیسی استفاده کنید.




ممنون از مقاله خوبتون. یه سوال داشتم، برای گفتن طبقات ساختمان همیشه باید از Ordinal numbers استفاده کنیم؟ مثلا بگم I live on the 2nd floor؟
بله دقیقا رضا جان. برای بیان رتبه، جایگاه و طبقات ساختمان حتماً از اعداد ترتیبی (Ordinal) استفاده میکنیم. نکته جالب اینجاست که در بریتانیا طبقه همکف Ground Floor هست و طبقه بعد از آن 1st Floor محسوب میشه.
خیلی عالی توضیح دادید. من همیشه توی املای twelfth (دوازدهم) مشکل داشتم و فکر میکردم مثل twelve نوشته میشه.
نکته بسیار هوشمندانهای بود سارا عزیز. بله، در کلمه twelfth حرف v به f تبدیل میشه که یکی از رایجترین اشتباهات املایی زبانآموزان هست.
تلفظ th در انتهای این اعداد واقعا چالشبرانگیزه. مخصوصا وقتی بعدش یه کلمه دیگه میاد. پیشنهادی برای تمرین دارید؟
امیرمحمد عزیز، پیشنهاد میکنم روی صدای /θ/ تمرکز کنی. زبان رو بین دندانهای جلو قرار بده و هوا رو خارج کن. سعی کن کلماتی مثل ‘fourth’ و ‘fifth’ رو به آرامی و به صورت مجزا بارها تکرار کنی تا عضله زبانت عادت کنه.
واقعا کاربردی بود. من همیشه یادم میرفت که برای قرنها هم باید از اعداد ترتیبی استفاده کنم، مثلا 21st century.
دقیقاً مهسا جان. برای قرنها، دههها (در برخی ساختارها) و حتی مناسبتهای سالگرد (Anniversary) حتماً از اعداد ترتیبی استفاده میکنیم.
یه سوال، آیا در نوشتن نامههای رسمی حتما باید عدد رو به حروف بنویسیم یا استفاده از 1st و 2nd هم مجازه؟
در نامههای رسمی و متون آکادمیک، معمولاً پیشنهاد میشه اعداد یک تا ده به صورت حروف (first, second…) نوشته بشن، اما برای اعداد بزرگتر استفاده از رقم (21st) ایرادی نداره.
من توی فیلمها دیدم که گاهی برای تاریخ فقط عدد خالی رو میگن، مثلا میگن May four به جای May fourth. کدومش درستتره؟
در انگلیسی آمریکایی گاهی در مکالمات غیررسمی عدد اصلی رو میگن، اما استاندارد و درستترین حالت (مخصوصاً در آزمونهایی مثل آیلتس) استفاده از عدد ترتیبی یعنی May 4th هست.
ممنون از سایت خوبتون. برای اعداد بزرگ مثل 121st چطوری باید بخونیم؟ آیا همهاش ترتیبی میشه؟
سوال خوبیه حمید جان. فقط رقم آخر ترتیبی میشه. یعنی میگیم: one hundred and twenty-first. فقط بخش آخر تغییر میکنه.
بسیار عالی. کاش در مورد کسرها (Fractions) هم توضیح میدادید چون اونجا هم از این اعداد استفاده میشه.
ممنون از پیشنهادت نازنین عزیز. حتماً در مقالات آینده به کسرها میپردازیم. اما در کل درست گفتی، در کسرها مخرج معمولاً با اعداد ترتیبی بیان میشه، مثل one-third (یک سوم).
من همیشه eleventh و twelfth رو قاطی میکردم، این مقاله بخش تفاوتهاش خیلی کمکم کرد.
سلام، آیا کلمه ‘Next’ هم جزو اعداد ترتیبی حساب میشه یا فقط صفته؟
الناز عزیز، کلماتی مثل next، last و previous در واقع Ordinal identifiers هستند چون ترتیب رو نشون میدن، اما در دستهبندی کلاسیک اعداد (Numbers) قرار نمیگیرن و بیشتر نقش صفتی دارن.
برای رتبه در مسابقات هم همین 1st و 2nd استفاده میشه دیگه؟ مثلا He came first?
بله کوروش جان. برای رتبهبندی در مسابقات، جایگاههای شغلی و هر نوع سلسله مراتبی از اعداد ترتیبی استفاده میکنیم.
توی نوشتن تاریخ به فرمت انگلیسی بریتانیایی، 1st رو قبل از ماه میاریم یا بعدش؟
در انگلیسی بریتانیایی معمولاً اول روز رو میاریم: 1st of May. در حالی که در آمریکایی اول ماه رو میگن: May 1st.
دست مریزاد. بخش اشتباهات رایج زبانآموزان فارسیزبان خیلی کاربردی بود، واقعا ما ایرانیها توی th آخر اعداد مشکل داریم.
یه سوال فنی، چرا برای یک، دو و سه از th استفاده نمیکنیم و میگیم st, nd, rd؟
مونا جان، این برمیگرده به ریشه تاریخی کلمات در زبان انگلیسی قدیمی. First از کلمه fyrst، Second از فرانسوی قدیم و Third از thridda گرفته شده که سیستم متفاوتی نسبت به بقیه اعداد داشتن که به th ختم میشن.
مطلب خیلی جمع و جوری بود. برای مرور سریع قبل امتحان عالیه.
آیا در اسامی پادشاهان و ملکهها هم همینطوره؟ مثلا Henry VIII چطور خونده میشه؟
سوال خیلی خوبیه پریناز! در اسامی سلطنتی، عدد به صورت رومی نوشته میشه ولی موقع خوندن حتماً باید از عدد ترتیبی همراه با ‘the’ استفاده کنی: Henry the Eighth.
تفاوت cardinal و ordinal رو با مثالهای زندهتون خیلی خوب متوجه شدم. دمتون گرم.
من شنیدم بعضیها به جای second میگن ‘other’. آیا این درسته؟
لیلا جان، ‘other’ به معنای ‘دیگری’ هست و جایگزین مستقیم برای ‘دوم’ (second) نیست. مگر در عبارات خاصی مثل ‘every other day’ که به معنی ‘یک روز در میان’ هست.
توی تایپ کردن، آیا اون حروف st یا nd باید حتما کوچیک و بالای عدد باشن (Superscript)؟
کیان عزیز، هر دو حالت درسته. هم میتونی به صورت معمولی بنویسی (1st) و هم به صورت Superscript. نرمافزاری مثل Word معمولاً خودش اتوماتیک کوچیکش میکنه، اما الزامی در نگارش مدرن نیست.
واقعا سپاسگزارم. بخش مربوط به اعداد ترکیبی مثل twenty-first خیلی برام سوال بود که رفع شد.