کاربرد Can و Could برای بیان توانایی و اجازه

• چه زمانی باید از «Can» برای نشان دادن توانایی استفاده کنیم و چه زمانی «Could» مناسب‌تر است؟
• آیا «Can» و «Could» فقط برای بیان توانایی به کار می‌روند یا کاربردهای دیگری هم دارند؟
• برای درخواست اجازه به شکل مودبانه، کدام یک از این دو فعل کمکی انتخاب بهتری است؟
• تفاوت‌های اصلی در کاربرد can و could در جملات مثبت، منفی و سوالی چیست؟
• رایج‌ترین اشتباهات زبان‌آموزان ایرانی در استفاده از این دو فعل کدامند و چگونه می‌توان از آن‌ها اجتناب کرد؟

در این مقاله جامع، به تمام این سوالات به طور کامل پاسخ خواهیم داد و یک بار برای همیشه تمام ابهامات شما را برطرف خواهیم کرد. افعال کمکی (Modal Verbs) «can» و «could» جزو پرکاربردترین کلمات در زبان انگلیسی هستند، اما تفاوت‌های ظریف آن‌ها اغلب باعث سردرگمی زبان‌آموزان می‌شود. درک صحیح کاربرد can و could نه تنها به شما کمک می‌کند تا منظور خود را دقیق‌تر بیان کنید، بلکه باعث می‌شود انگلیسی شما طبیعی‌تر و حرفه‌ای‌تر به نظر برسد. پس با ما همراه باشید تا به اعماق این دو فعل مهم سفر کنیم و با مثال‌های متنوع، کاربرد آن‌ها را در موقعیت‌های مختلف بیاموزیم.

بیان توانایی (Ability): اولین و مهم‌ترین کاربرد Can و Could

یکی از اساسی‌ترین کاربردهای این دو فعل، صحبت در مورد توانایی انجام یک کار است. اما تفاوت اصلی در زمان و قطعیت این توانایی نهفته است.

استفاده از Can برای توانایی در زمان حال

هرگاه بخواهید در مورد توانایی یا مهارتی صحبت کنید که در زمان حال دارید، باید از فعل کمکی «can» استفاده کنید. این توانایی می‌تواند فیزیکی، ذهنی یا یک مهارت اکتسابی باشد.

فرمول استفاده از آن بسیار ساده است:

Subject + can + (base form of the verb)

به این مثال‌ها دقت کنید:

• I can speak three languages fluently. (من می‌توانم به سه زبان به روانی صحبت کنم.)
• She can solve complex math problems in her head. (او می‌تواند مسائل پیچیده ریاضی را به صورت ذهنی حل کند.)
• Birds can fly, but penguins cannot. (پرندگان می‌توانند پرواز کنند، اما پنگوئن‌ها نمی‌توانند.)

برای منفی کردن، کافی است «not» را به «can» اضافه کنید که معمولاً به صورت سرهم و به شکل «cannot» یا مخفف آن «can’t» نوشته می‌شود.

استفاده از Could برای توانایی در زمان گذشته

وقتی می‌خواهید به توانایی یا مهارتی اشاره کنید که در گذشته داشته‌اید اما اکنون لزوماً آن را ندارید، باید از «could» استفاده کنید. در واقع، «could» شکل گذشته «can» است.

فرمول جمله نیز مشابه حالت قبل است:

Subject + could + (base form of the verb)

مثال‌های زیر را ببینید:

• When I was younger, I could run a marathon. (وقتی جوان‌تر بودم، می‌توانستم یک ماراتن را بدوم.)
• He could play the piano beautifully before his accident. (او قبل از تصادفش می‌توانست به زیبایی پیانو بنوازد.)
• My grandmother could remember everyone’s birthday. (مادربزرگم می‌توانست تاریخ تولد همه را به خاطر بسپارد.)

شکل منفی آن «could not» یا به صورت مخفف «couldn’t» است.

درخواست و اجازه (Permission & Requests): جایی که ادب اهمیت پیدا می‌کند

دومین کاربرد can و could که بسیار رایج است، در زمینه درخواست کردن چیزی یا اجازه گرفتن برای انجام کاری است. در این بخش، تفاوت اصلی بین این دو فعل به میزان رسمی بودن و ادب برمی‌گردد.

استفاده از Can برای درخواست‌های غیررسمی

وقتی در یک موقعیت دوستانه و غیررسمی هستید و می‌خواهید از کسی اجازه بگیرید یا درخواستی داشته باشید، استفاده از «can» کاملاً رایج و طبیعی است. این نوع درخواست معمولاً با دوستان، خانواده یا افراد هم‌سطح شما مطرح می‌شود.

• Can I borrow your pen for a moment? (می‌توانم خودکارت را برای یک لحظه قرض بگیرم؟)
• Can you please pass the salt? (می‌شه لطفاً نمک را به من بدهی؟)
• Can we leave a little early today? (می‌تونیم امروز کمی زودتر برویم؟)

استفاده از Could برای درخواست‌های مودبانه و رسمی

اگر می‌خواهید درخواست خود را به شکلی بسیار مودبانه‌تر، محترمانه‌تر و رسمی‌تر بیان کنید، «could» بهترین انتخاب است. استفاده از «could» در این حالت به معنای زمان گذشته نیست، بلکه صرفاً درجه ادب و رسمیت جمله را بالا می‌برد. این کاربرد برای صحبت با افراد غریبه، اساتید، مدیران یا در موقعیت‌های کاری بسیار مناسب است.

• Could you possibly tell me where the nearest station is? (امکانش هست به من بگویید نزدیک‌ترین ایستگاه کجاست؟)
• Could I ask you a personal question? (می‌توانم از شما یک سوال شخصی بپرسم؟)
• Could you please send me the report by tomorrow? (ممکن است لطفاً گزارش را تا فردا برای من ارسال کنید؟)

نکته کلیدی: برای پاسخ دادن و اجازه دادن، معمولاً از «can» استفاده می‌شود، حتی اگر سوال با «could» پرسیده شده باشد. مثلاً در پاسخ به “?Could I use your phone”، پاسخ مثبت معمولاً “Yes, you can” است.

بیان امکان و احتمال (Possibility)

یکی دیگر از جنبه‌های مهم در کاربرد can و could، صحبت در مورد امکان وقوع یک اتفاق است. در اینجا نیز تفاوت ظریفی بین این دو وجود دارد.

Can برای احتمالات عمومی و قطعی

از «can» برای بیان احتمالات عمومی یا چیزهایی که به طور کلی ممکن و امکان‌پذیر هستند استفاده می‌شود. این نوع احتمال معمولاً به شرایط خاصی وابسته نیست و یک حقیقت کلی را بیان می‌کند.

• It can get very cold in winter here. (اینجا در زمستان هوا می‌تواند خیلی سرد شود.) – این یک امکان عمومی است.
• Smoking can cause serious health problems. (سیگار کشیدن می‌تواند باعث مشکلات جدی سلامتی شود.)

Could برای احتمالات غیرقطعی و خاص

از «could» برای صحبت در مورد احتمالی استفاده می‌کنیم که قطعیت کمتری دارد. این فعل نشان می‌دهد که چیزی ممکن است اتفاق بیفتد، اما ما از آن مطمئن نیستیم. «could» یک حس شک و تردید یا عدم قطعیت را منتقل می‌کند.

• Be careful, the floor is wet. You could slip. (مراقب باش، زمین خیس است. ممکن است لیز بخوری.) – یک احتمال خاص در این لحظه.
• This could be the solution to our problem. (این می‌تواند راه‌حل مشکل ما باشد.) – اما مطمئن نیستیم.
• He hasn’t arrived yet. He could be stuck in traffic. (او هنوز نرسیده. ممکن است در ترافیک گیر کرده باشد.)

جدول مقایسه‌ای: کاربرد Can و Could در یک نگاه

برای جمع‌بندی بهتر تفاوت‌های اصلی، جدول زیر را آماده کرده‌ایم:

کاربرد	Can	Could
توانایی (Ability)	در زمان حال (I can swim)	در زمان گذشته (I could swim when I was 5)
اجازه (Permission)	غیررسمی (Can I go now?)	مودبانه و رسمی (Could I go now?)
درخواست (Request)	غیررسمی (Can you help me?)	مودبانه و رسمی (Could you help me?)
احتمال (Possibility)	احتمال عمومی و قوی (It can be dangerous.)	احتمال ضعیف و غیرقطعی (It could rain tomorrow.)

اشتباهات رایج در استفاده از Can و Could

زبان‌آموزان فارسی‌زبان گاهی دچار اشتباهات تکراری در استفاده از این دو فعل می‌شوند. آگاهی از این موارد به شما کمک می‌کند تا از آن‌ها دوری کنید.

1. استفاده از «to» بعد از can/could: هرگز بعد از افعال کمکی مانند can و could از «to» قبل از فعل اصلی استفاده نکنید.
   غلط: I can to play the guitar.
   صحیح: I can play the guitar.
2. اضافه کردن «s» به فعل برای سوم شخص: افعال کمکی برای هیچ فاعلی تغییر نمی‌کنند و همیشه به شکل ساده به کار می‌روند.
   غلط: She can speaks English.
   صحیح: She can speak English.
3. استفاده اشتباه در موقعیت‌های رسمی: استفاده از «can» برای درخواست از مدیر یا یک فرد غریبه ممکن است بی‌ادبانه تلقی شود. در این موقعیت‌ها همیشه «could» انتخاب امن‌تر و بهتری است.
4. سردرگمی در بیان توانایی گذشته: برای بیان یک توانایی عمومی در گذشته، «could» صحیح است. اما اگر می‌خواهید به انجام موفقیت‌آمیز یک کار در یک موقعیت خاص در گذشته اشاره کنید، بهتر است از ساختارهای دیگری مانند «was/were able to» یا «managed to» استفاده کنید.
   مثال: The fire spread quickly, but everyone was able to escape. (آتش به سرعت پخش شد، اما همه توانستند فرار کنند.) – در اینجا استفاده از «could» چندان رایج نیست.

جمع‌بندی نهایی

همانطور که مشاهده کردید، کاربرد can و could بسیار گسترده‌تر از آن چیزی است که در ابتدا به نظر می‌رسد. «Can» عمدتاً برای توانایی و احتمالات در زمان حال و درخواست‌های غیررسمی به کار می‌رود. در مقابل، «Could» برای توانایی در گذشته، درخواست‌های بسیار مودبانه و بیان احتمالات ضعیف‌تر و غیرقطعی استفاده می‌شود. با به خاطر سپردن تفاوت‌های کلیدی که در این مقاله به آن‌ها اشاره شد و تمرین با مثال‌های مختلف، می‌توانید با اطمینان کامل از این دو فعل کمکی قدرتمند در مکالمات و نوشته‌های خود استفاده کنید و سطح زبان انگلیسی خود را به شکل چشمگیری ارتقا دهید.