- آیا تا به حال هنگام ساخت جملات منفی یا سوالی با قیدهای تکرار، از جایگاه صحیح آنها گیج شدهاید؟
- آیا این احساس را داشتهاید که قواعد گرامری انگلیسی بیش از حد پیچیده هستند و حفظ کردن آنها دشوار است؟
- آیا از اینکه گاهی قید تکرار را در جای اشتباه قرار میدهید و جملهتان نادرست به نظر میرسد، نگران میشوید؟
- آیا دوست دارید یک بار برای همیشه، این موضوع را به شکلی ساده و قابل فهم یاد بگیرید؟
اگر پاسخ شما به هر یک از این سوالات مثبت است، نگران نباشید! این حس کاملاً طبیعی است و بسیاری از زبانآموزان با آن دست و پنجه نرم میکنند. در این راهنما، ما جایگاه قید تکرار در جملات منفی و سوالی را به شکلی گام به گام و ساده توضیح میدهیم تا دیگر هرگز در این زمینه اشتباه نکنید.
| نوع جمله | قاعده کلی | مثال |
|---|---|---|
| جملات منفی (با فعل کمکی) | بعد از فعل کمکی (do/does/is/are/can/will/…) و قبل از فعل اصلی/صفات | He doesn’t always go. She isn’t usually late. |
| جملات سوالی (با فعل کمکی) | بعد از فاعل و قبل از فعل اصلی/صفات | Does he often visit? Are you always busy? |
| جملات سوالی Wh- (با فعل کمکی) | بعد از فاعل و قبل از فعل اصلی/صفات | Where do they usually meet? Why is she never on time? |
درک قیدهای تکرار: یک مرور سریع
قبل از اینکه به مبحث اصلی بپردازیم، اجازه دهید یک مرور سریع بر قیدهای تکرار و جایگاه اصلی آنها در جملات مثبت داشته باشیم. قیدهای تکرار (Adverbs of Frequency) کلماتی هستند که نشان میدهند یک عمل چقدر تکرار میشود. مهمترین آنها عبارتند از:
- Always (همیشه)
- Usually/Generally (معمولاً/عموماً)
- Often/Frequently (اغلب)
- Sometimes (گاهی اوقات)
- Occasionally (گهگاه)
- Seldom/Rarely (به ندرت)
- Hardly ever (تقریباً هرگز)
- Never (هرگز)
جایگاه قیدهای تکرار در جملات مثبت (یادآوری)
برای درک بهتر جایگاه این قیدها در جملات منفی و سوالی، ابتدا باید جایگاه آنها را در جملات مثبت مرور کنیم. دو قاعده اصلی وجود دارد:
- قبل از فعل اصلی:
-
فرمول: فاعل + قید تکرار + فعل اصلی + مفعول/بقیه جمله
- ✅
I always drink coffee in the morning.
- ❌
I drink always coffee in the morning.
- ✅
-
- بعد از فعل ‘to be’ (am, is, are, was, were):
-
فرمول: فاعل + فعل ‘to be’ + قید تکرار + صفت/اسم/بقیه جمله
- ✅
She is never late for work.
- ❌
She never is late for work.
- ✅
-
خیلی خوب! حالا که این قواعد اصلی را به خاطر آوردیم، آمادهایم تا به چالش اصلی یعنی جملات منفی و سوالی بپردازیم. نگران نباشید اگر این قواعد در ابتدا کمی گیجکننده به نظر میرسند. با کمی تمرین و تکرار، به راحتی به آنها مسلط خواهید شد.
جایگاه قیدهای تکرار در جملات منفی
در جملات منفی، با ورود افعال کمکی (auxiliary verbs) مثل do/does، is/are/am، can، will و غیره، جایگاه قید تکرار کمی تغییر میکند. قاعده کلی این است که قید تکرار بعد از فعل کمکی و قبل از فعل اصلی یا صفت میآید.
۱. جملات منفی با فعل ‘to be’ (am, is, are, was, were)
در این نوع جملات، قید تکرار بعد از ‘not’ و قبل از صفت یا اسم قرار میگیرد.
-
فرمول: فاعل + to be + not + قید تکرار + صفت/اسم/بقیه جمله
- ✅
He isn’t usually quiet.
- ❌
He usually isn’t quiet.
- ✅
They are not always available.
- ❌
They always are not available.
- ✅
نکته مهم: برای قیدهایی مانند “never” که خودشان معنی منفی دارند، معمولاً از فعل کمکی منفی استفاده نمیکنیم، زیرا باعث دو منفی شدن جمله میشود. اما در برخی موارد، برای تاکید میتوان از آن استفاده کرد، هرچند کمتر رایج است.
- ✅
She is never happy. (به جای: She isn’t never happy. که اشتباه است)
۲. جملات منفی با افعال کمکی (do/does)
این مورد برای افعال اصلی (به جز to be و افعال مدال) کاربرد دارد. قید تکرار بین فعل کمکی منفی و فعل اصلی قرار میگیرد.
-
فرمول: فاعل + do/does + not + قید تکرار + فعل اصلی (پایه) + مفعول/بقیه جمله
- ✅
I don’t often go to parties.
- ❌
I often don’t go to parties.
- ✅
She doesn’t always finish her homework on time.
- ❌
She always doesn’t finish her homework on time.
- ✅
این یکی از رایجترین اشتباهاتی است که زبانآموزان مرتکب میشوند، پس حتماً به آن دقت کنید. به یاد داشته باشید که قید تکرار نزدیک به فعل اصلی میماند.
۳. جملات منفی با افعال مدال (Modal Verbs)
افعال مدال شامل can, could, may, might, must, should, will, would و … هستند. در این حالت نیز قید تکرار بین فعل کمکی مدال منفی و فعل اصلی میآید.
-
فرمول: فاعل + فعل مدال + not + قید تکرار + فعل اصلی (پایه) + مفعول/بقیه جمله
- ✅
You shouldn’t always rely on others.
- ❌
You always shouldn’t rely on others.
- ✅
He won’t usually complain.
- ❌
He usually won’t complain.
- ✅
جایگاه قیدهای تکرار در جملات سوالی
در جملات سوالی، قواعد نیز از الگوی مشابهی پیروی میکنند: قید تکرار معمولاً بعد از فاعل و قبل از فعل اصلی یا صفت قرار میگیرد.
۱. جملات سوالی با فعل ‘to be’
در این جملات، فعل ‘to be’ به ابتدای جمله میآید و قید تکرار جایگاه خود را حفظ میکند.
-
فرمول: To be + فاعل + قید تکرار + صفت/اسم/بقیه جمله؟
- ✅
Is he always so energetic?
- ❌
Is always he so energetic?
- ✅
Are you often tired after work?
- ❌
Are often you tired after work?
- ✅
۲. جملات سوالی با افعال کمکی (do/does)
فعل کمکی do/does به ابتدای جمله میآید و قید تکرار بعد از فاعل و قبل از فعل اصلی قرار میگیرد.
-
فرمول: Do/Does + فاعل + قید تکرار + فعل اصلی (پایه) + مفعول/بقیه جمله؟
- ✅
Do you usually eat breakfast?
- ❌
Do usually you eat breakfast?
- ✅
Does she ever visit her grandparents?
(توجه: در سوالات، به جای ‘never’ اغلب از ‘ever’ استفاده میشود)
- ❌
Does ever she visit her grandparents?
- ✅
۳. جملات سوالی با افعال مدال (Modal Verbs)
فعل مدال به ابتدای جمله میآید و قید تکرار بعد از فاعل و قبل از فعل اصلی مینشیند.
-
فرمول: فعل مدال + فاعل + قید تکرار + فعل اصلی (پایه) + مفعول/بقیه جمله؟
- ✅
Should I always agree with my boss?
- ❌
Should always I agree with my boss?
- ✅
Can he ever tell the truth?
- ❌
Can ever he tell the truth?
- ✅
۴. جملات سوالی Wh- (Wh-Questions)
در این نوع سوالات (با کلماتی مثل What, Where, When, Why, Who, How)، کلمه Wh- به ابتدای جمله میآید و بقیه ساختار مانند سوالات معمولی با فعل کمکی است.
-
فرمول: کلمه Wh- + فعل کمکی/to be/مدال + فاعل + قید تکرار + فعل اصلی/بقیه جمله؟
- ✅
Where do you usually go on weekends?
- ❌
Where usually do you go on weekends?
- ✅
Why is she always so happy?
- ❌
Why always is she so happy?
- ✅
How often do you normally exercise?
- ❌
How normally often do you exercise?
- ✅
استثناها و نکات ظریف: US vs. UK و موقعیتهای خاص
همانطور که میدانید، زبان انگلیسی پر از ظرافتها و گاهی استثنائات است. در مورد جایگاه قیدهای تکرار، خوشبختانه تفاوت عمدهای بین انگلیسی آمریکایی (US) و انگلیسی بریتانیایی (UK) در جملات منفی و سوالی وجود ندارد و قواعد کلی بالا برقرار است.
با این حال، چند نکته مهم وجود دارد که باید به آنها توجه کنید:
- قیدهای “Sometimes”, “Often”, “Usually”: این قیدها انعطافپذیری بیشتری دارند و میتوانند در ابتدای یا انتهای جمله نیز قرار گیرند، حتی در جملات منفی و سوالی، البته با تأکید متفاوت. اما جایگاه میانی (قبل از فعل اصلی یا بعد از فعل to be/کمکی) همیشه امنترین و رایجترین حالت است.
- ✅
Sometimes I don’t feel like cooking.
- ✅
Do you go to the gym often?
- (اما همچنان، “I don’t sometimes feel…” و “Do you often go…” نیز صحیح و رایجتر هستند.)
- ✅
- قید “Never” و “Ever”: در جملات سوالی، به جای “never” معمولاً از “ever” استفاده میکنیم تا معنی “در هیچ زمانی” را منتقل کنیم.
- ✅
Do you ever eat meat?
- ❌
Do you never eat meat?
(این جمله گرامری صحیح است اما کمتر رایج و کمی غیرطبیعی به نظر میرسد، مگر برای تأکید یا عصبانیت.)
- ✅
- شدت تاکید: گاهی اوقات برای تاکید بیشتر بر قید تکرار، آن را در جایگاه غیرمتعارف قرار میدهیم، اما این معمولاً در گفتار محاوره و غیررسمی اتفاق میافتد و برای زبانآموزان در ابتدا توصیه نمیشود.
اصلاً نگران نباشید اگر این ظرافتها کمی پیچیده به نظر میرسند. تمرکز اصلی شما در ابتدا باید بر روی قواعد اصلی باشد. با تمرین و ممارست، این نکات ظریف نیز به تدریج برایتان جا میافتند.
اشتباهات رایج و افسانههای گرامری (Common Myths & Mistakes)
مراقب این اشتباهات رایج باشید تا بتوانید با اعتماد به نفس بیشتری انگلیسی صحبت کنید:
- دو منفی کردن جمله با “never”: از آنجایی که “never” خودش معنی منفی دارد، هرگز آن را با فعل کمکی منفی (مثل don’t, isn’t) استفاده نکنید.
- ❌
I don’t never watch TV.
- ✅
I never watch TV.
- ❌
- اشتباه در جایگاه قید تکرار با فعل ‘to be’ در جملات منفی: یادمان باشد که قید تکرار بعد از ‘not’ میآید.
- ❌
She often isn’t happy.
- ✅
She isn’t often happy.
- ❌
- اشتباه در جایگاه قید تکرار با افعال کمکی در جملات سوالی: قید تکرار بعد از فاعل میآید.
- ❌
Do usually you go there?
- ✅
Do you usually go there?
- ❌
سوالات متداول (Common FAQ)
آیا میتوانم قید تکرار را در ابتدای یا انتهای جملات منفی یا سوالی قرار دهم؟
برخی قیدها مانند “sometimes”, “often”, “usually” میتوانند در ابتدای یا انتهای جملات قرار گیرند، حتی در جملات منفی و سوالی، اما این کمتر رایج است و معمولاً برای تاکید خاصی استفاده میشود. برای اکثر زبانآموزان، بهترین رویکرد این است که به قواعد اصلی جایگاه میانی پایبند باشند. قیدهایی مثل “always” و “never” تقریباً هرگز در ابتدای یا انتهای جملات سوالی یا منفی قرار نمیگیرند.
تفاوت “seldom” و “rarely” چیست؟
هر دو به معنی “به ندرت” هستند و در عمل به جای یکدیگر استفاده میشوند. “Rarely” کمی رایجتر از “seldom” در انگلیسی مدرن است، به خصوص در مکالمات روزمره.
آیا قید تکرار میتواند بین دو فعل کمکی قرار گیرد؟
خیر، قید تکرار معمولاً بعد از اولین فعل کمکی (یا فعل ‘to be’) و قبل از فعل اصلی قرار میگیرد. هرگز آن را بین دو فعل کمکی (مانند “will have always finished”) قرار ندهید.
نتیجهگیری و گامهای بعدی
تبریک میگوییم! شما اکنون دانش عمیقی در مورد جایگاه قید تکرار در جملات منفی و سوالی در انگلیسی دارید. این یکی از چالشبرانگیزترین بخشهای گرامر برای بسیاری از زبانآموزان است و تسلط بر آن، مهارت شما را به شدت ارتقا میدهد.
به یاد داشته باشید که کلید یادگیری هر مبحث گرامری، تمرین است. نگران اشتباه کردن نباشید؛ اشتباهات بخشی طبیعی از فرآیند یادگیری هستند. هر اشتباهی که میکنید، فرصتی است برای تثبیت بهتر این قواعد در ذهن شما.
- تمرین کنید: سعی کنید حداقل ۱۰ جمله منفی و ۱۰ جمله سوالی با قیدهای تکرار مختلف بسازید.
- گوش دهید و بخوانید: به پادکستها، فیلمها و متون انگلیسی گوش دهید و دقت کنید که بومیزبانان چگونه از قیدهای تکرار در جملات منفی و سوالی استفاده میکنند.
- تکرار و مرور: هر چند وقت یک بار این قواعد را مرور کنید تا ملکه ذهنتان شوند.
ما به شما افتخار میکنیم که این مسیر را با جدیت دنبال میکنید. ادامه دهید و از پیشرفت خود لذت ببرید!
خیلی ممنون از این مطلب کاربردی. همیشه توی جایگاه never شک داشتم. مثلاً میتونیم بگیم I don’t never go؟ یا این جمله غلطه؟
سلام سارا جان، سوال خیلی خوبی پرسیدی! در انگلیسی نباید از دو کلمه منفی در یک جمله استفاده کنیم (Double Negative). چون never خودش معنای منفی داره، دیگه نیازی به don’t نیست. پس جمله درست اینه: I never go یا I don’t ever go.
تلفظ کلمه often چطوریه؟ من توی فیلما شنیدم بعضیها t رو تلفظ میکنن و بعضیها نه. کدومش درسته؟
مهران عزیز، هر دو تلفظ کاملاً صحیح هستند. در لهجه بریتانیایی و آمریکایی هر دو مدل /ɒf.ən/ (بدون t) و /ɒf.tən/ (با t) رایج هست، اما تلفظ بدون t کمی متداولتر و سنتیتره.
برای افعال کمکی مثل can یا should هم همین قاعده برقراره؟ مثلاً She can always help؟
بله نیلوفر عزیز، دقیقاً همینطوره. قید تکرار بعد از فعل کمکی (مثل can, should, will) و قبل از فعل اصلی قرار میگیره. مثال شما کاملاً درسته!
من یه جا خوندم که sometimes میتونه اول جمله هم بیاد. این برای جملات سوالی هم صدق میکنه؟
نکته ظریفی بود امیرحسین جان. کلماتی مثل sometimes و usually میتونن برای تاکید اول جمله بیان، اما در جملات سوالی بهتره همون ساختار استاندارد رو رعایت کنی: Do you sometimes…؟
واقعاً دستتون درد نکنه. من همیشه توی آزمونها جای usually رو بعد از فعل am/is/are اشتباه میذاشتم. این جدول خیلی کمکم کرد.
توی سریال Friends شنیدم که میگفت You are always doing that. چرا اینجا always وسط فعل be و فعل ing دار اومده؟
رضای عزیز، این یک ساختار خاص در حال استمراریه. وقتی از always با حال استمراری استفاده میکنیم، معمولاً داریم درباره یک عادت روی اعصاب یا تکراری شکایت میکنیم. جایگاهش هم دقیقاً بین فعل be و فعل اصلیه.
تفاوت معنایی بین hardly ever و rarely چیه؟ کدومش توی مکالمات روزمره بیشتر استفاده میشه؟
مریم جان، هر دو به معنای «به ندرت» هستن و تفاوت معنایی خاصی ندارن. اما hardly ever توی مکالمات غیررسمی و روزمره (informal) خیلی رایجتره.
در مورد جملات سوالی با Wh، مثلاً Why do you always laugh؟ درست متوجه شدم که always باز هم قبل از فعل اصلی میاد؟
کاملاً درسته فرزاد جان! در جملات سوالی Wh- هم قید تکرار دقیقاً بعد از فاعل و قبل از فعل اصلی قرار میگیره. مثال شما عالی بود.
کلمه frequently رسمیتر از often هست؟ من توی متون دانشگاهی بیشتر این رو میبینم.
بله سحر عزیز، تشخیصت درسته. frequently نسبت به often کمی رسمیتر (formal) هست و در نوشتههای آکادمیک یا گزارشها بیشتر استفاده میشه.
ممنون از سایت خوبتون. اگر امکانش هست در مورد قیدهای منفیساز مثل seldom هم مطلب بذارید.
یک سوال: توی جمله منفی با فعل To be، مثلا She isn’t always late، میتونیم always رو ببریم آخر جمله؟
فاطمه جان، در انگلیسی استاندارد و گرامری خیر. قیدهای تکرار (به جز موارد خاص مثل sometimes) نباید آخر جمله بیان. جایگاه درستش همونه که گفتی: بعد از isn’t.
فرق بین not always و never چیه؟ توی ترجمه جفتش رو میگیم «همیشه نه» یا «هیچوقت»؟
مانی جان، never یعنی صفر درصد (هیچوقت). اما not always یعنی گاهی هست و گاهی نیست (مثلاً ۶۰-۷۰ درصد). پس از نظر معنایی با هم فرق دارن.
میشه چند تا مثال با استفاده از occasionally در حالت سوالی بزنید؟
حتماً نرگس عزیز. مثلاً: Do you occasionally go to the gym? (آیا شما گهگاهی به باشگاه میروید؟). ساختار دقیقاً مثل بقیه قیدهاست.
بسیار عالی و مختصر. برای مرور گرامر قبل امتحان خیلی مفید بود.
آیا درسته که بگیم Do you ever…? کلمه ever هم قید تکراره؟
بله زهرا جان، ever در جملات سوالی به معنی «اصلاً» یا «هیچوقت» استفاده میشه و جایگاهش دقیقاً مثل بقیه قیدهای تکراره (قبل از فعل اصلی).
من همیشه قید رو میبردم اول جمله چون توی فارسی میگیم «همیشه اون دیر میاد». ممنون که اصلاح کردید.
خواهش میکنم جواد عزیز. این یکی از رایجترین اشتباهات فارسیزبانهاست چون ساختار زبان ما متفاوته. تکرار و تمرین کمک میکنه ملکه ذهنت بشه.
ببخشید، کلمه normally هم جزو همین دسته قرار میگیره؟
بله رویا جان، normally هم یک قید تکرار محسوب میشه و از لحاظ جایگاه در جمله، دقیقاً از همین قواعد پیروی میکنه.
این آموزشها به صورت پیدیاف هم هست که دانلود کنیم؟
توی جمله Does she usually work late؟ اگر usually رو حذف کنیم گرامر جمله باز هم درسته؟
بله آیدا جان، جمله از نظر گرامری کاملاً درسته (Does she work late?). فقط قید تکرار رو حذف کردی تا شدت یا دفعات تکرار عمل رو نشون ندی.
ممنون، خیلی ساده و روان توضیح دادید. بخش جملات منفی با افعال To be خیلی برای من چالش بود.
خوشحالم که برات مفید بوده کامران عزیز. به یاد داشته باش: Am/Is/Are همیشه مقدم بر قید تکرار هستند.