- آیا میدانید چرا در انگلیسی میگوییم “a beautiful small house” و نه “a small beautiful house”؟
- جایگاه صفت دقیقاً در کجای یک جمله انگلیسی قرار دارد؟
- اگر بخواهیم از چند صفت برای توصیف یک اسم استفاده کنیم، ترتیب آنها چگونه باید باشد؟
- آیا همیشه صفت قبل از اسم میآید یا استثناهایی هم وجود دارد؟
- چه قوانینی بر ترتیب و جایگاه صفتها حاکم است تا جملات ما طبیعی و صحیح به نظر برسند؟
در این مقاله جامع، به تمام این سوالات کلیدی پاسخ خواهیم داد و به صورت دقیق و با مثالهای فراوان، مبحث جایگاه صفت در زبان انگلیسی را بررسی خواهیم کرد. درک صحیح این موضوع یکی از پایههای اساسی برای ساختن جملات صحیح، طبیعی و حرفهای در انگلیسی است. بسیاری از زبانآموزان با این چالش مواجه هستند که هنگام استفاده از یک یا چند صفت، آنها را در کجای جمله و با چه ترتیبی قرار دهند. پس از مطالعه این مطلب، شما به راحتی میتوانید جایگاه درست صفتها را تشخیص دهید و از آنها به شکلی کاملاً صحیح در مکالمات و نوشتههای خود استفاده کنید.
جایگاه اصلی صفت: قبل از اسم
اساسیترین و رایجترین قانون در مورد جایگاه صفت در زبان انگلیسی این است که صفت قبل از اسمی قرار میگیرد که آن را توصیف میکند. این ساختار شاید برای فارسیزبانان کمی غیرعادی به نظر برسد، زیرا در زبان فارسی ما معمولاً صفت را بعد از اسم میآوریم (مانند «ماشینِ سریع»). اما در انگلیسی، این الگو برعکس است. صفت مانند یک توصیفگر عمل کرده و اطلاعات بیشتری در مورد اسم به ما میدهد.
به این مثالهای ساده توجه کنید:
- A beautiful flower (یک گل زیبا)
- An expensive car (یک ماشین گران)
- A tall man (یک مرد قدبلند)
- Cold weather (هوای سرد)
همانطور که میبینید، در تمام این موارد، صفت (beautiful, expensive, tall, cold) مستقیماً قبل از اسم (flower, car, man, weather) آمده است تا ویژگی یا حالتی از آن را بیان کند. این قانون در اکثر مواقع صادق است و سنگ بنای استفاده از صفات در انگلیسی محسوب میشود.
چرا این قانون اهمیت دارد؟
رعایت این قانون به شدت بر طبیعی بودن و صحت گرامری جمله شما تأثیر میگذارد. اگر شما صفت را بعد از اسم بیاورید (مثلاً “a car expensive”)، جمله شما برای یک انگلیسیزبان کاملاً اشتباه و نامفهوم خواهد بود. بنابراین، به خاطر سپردن این ساختار ساده (صفت + اسم) اولین و مهمترین قدم برای تسلط بر این مبحث است.
قانون طلایی: ترتیب صفات متعدد قبل از یک اسم
چالش اصلی زمانی آغاز میشود که بخواهیم از بیش از یک صفت برای توصیف یک اسم استفاده کنیم. در این حالت، دیگر نمیتوانیم صفتها را به صورت تصادفی و دلخواه کنار هم قرار دهیم. زبان انگلیسی یک ترتیب و نظم مشخص برای این کار دارد که رعایت آن ضروری است. اگر این ترتیب را رعایت نکنید، جمله شما ممکن است عجیب یا غیرطبیعی به نظر برسد. این ترتیب که به آن “Order of Adjectives” میگویند، معمولاً به شکل زیر است:
- Opinion (نظر یا عقیده): صفاتی که نظر شخصی شما را بیان میکنند. مانند: beautiful, ugly, amazing, wonderful, silly, lovely.
- Size (اندازه): صفاتی که به اندازه اسم اشاره دارند. مانند: big, small, tiny, huge, large.
- Age (سن): صفاتی که سن یا قدمت را نشان میدهند. مانند: old, new, young, ancient.
- Shape (شکل): صفاتی که شکل ظاهری را توصیف میکنند. مانند: round, square, triangular, flat.
- Color (رنگ): صفاتی که رنگ اسم را مشخص میکنند. مانند: red, blue, green, black, white.
- Origin (مبدأ یا ملیت): صفاتی که به ملیت یا محل ساخت اشاره دارند. مانند: Persian, German, Italian, Chinese.
- Material (جنس): صفاتی که جنس ماده سازنده اسم را بیان میکنند. مانند: wooden, metal, plastic, silk, cotton.
- Purpose (هدف یا کاربرد): صفاتی که هدف و کاربرد اسم را توصیف میکنند. این صفات اغلب شبیه به اسم هستند و به عنوان صفت عمل میکنند (Noun Adjectives). مانند: sleeping (bag), writing (desk), running (shoes).
جدول ترتیب صفات برای درک بهتر
برای اینکه این ترتیب را بهتر به خاطر بسپارید، میتوانید از جدول زیر استفاده کنید. به یاد داشته باشید که به ندرت پیش میآید که از تمام این دستهها به صورت همزمان در یک جمله استفاده شود، اما دانستن ترتیب آنها برای استفاده از دو یا سه صفت ضروری است.
| ترتیب | نوع صفت | مثال |
|---|---|---|
| 1 | Opinion (نظر) | lovely, beautiful, horrible |
| 2 | Size (اندازه) | small, huge, tiny |
| 3 | Age (سن) | old, new, ancient |
| 4 | Shape (شکل) | round, square, long |
| 5 | Color (رنگ) | red, yellow, dark |
| 6 | Origin (ملیت) | Persian, Italian, American |
| 7 | Material (جنس) | wooden, silk, plastic |
| 8 | Purpose (کاربرد) | sleeping (bag), writing (desk) |
مثالهای عملی از ترتیب و جایگاه صفت
حالا بیایید با چند مثال ببینیم این قوانین در عمل چگونه پیادهسازی میشوند. به جایگاه صفتها و ترتیب آنها در جملات زیر دقت کنید.
- A beautiful young lady. (یک خانم جوان و زیبا)
- Beautiful: Opinion (نظر)
- Young: Age (سن)
- A huge round wooden table. (یک میز چوبی، گرد و بزرگ)
- Huge: Size (اندازه)
- Round: Shape (شکل)
- Wooden: Material (جنس)
- Some delicious Persian food. (مقداری غذای خوشمزه ایرانی)
- Delicious: Opinion (نظر)
- Persian: Origin (ملیت)
- An amazing small new Italian sports car. (یک ماشین اسپرت ایتالیایی، جدید، کوچک و شگفتانگیز)
- Amazing: Opinion
- Small: Size
- New: Age
- Italian: Origin
- Sports: Purpose (در اینجا sports car یک ترکیب رایج است)
نکته مهم: وقتی از چند صفت استفاده میکنیم، معمولاً بین آنها از ویرگول (comma) استفاده میکنیم، اما بین آخرین صفت و اسم، ویرگول قرار نمیگیرد. مثال: a tall, dark, handsome man.
استثنائات و نکات تکمیلی در مورد جایگاه صفت
هرچند قانون اصلی قرار گرفتن صفت قبل از اسم است، اما مانند بسیاری از قوانین گرامری، استثناهایی نیز وجود دارد. دانستن این موارد به شما کمک میکند تا زبان انگلیسی را در سطح پیشرفتهتری درک کنید.
1. بعد از افعال ربطی (Linking Verbs)
مهمترین استثنا در مورد جایگاه صفت، استفاده از آنها بعد از افعال ربطی است. افعال ربطی فعلهایی هستند که فاعل را به یک صفت یا عبارت اسمی توصیفکننده آن متصل میکنند. در این حالت، صفت به جای توصیف مستقیم یک اسم، وضعیت فاعل را بیان میکند.
رایجترین افعال ربطی عبارتند از:
- be (am, is, are, was, were)
- seem (به نظر رسیدن)
- look (به نظر رسیدن)
- feel (احساس شدن)
- taste (مزه دادن)
- smell (بو دادن)
- sound (به نظر رسیدن)
- become (شدن)
- get (شدن)
به مثالهای زیر توجه کنید:
- The flower is beautiful. (گل زیبا است.)
- She seems tired. (او خسته به نظر میرسد.)
- This food tastes delicious. (این غذا مزه خوشمزهای میدهد.)
- I feel happy. (من خوشحال هستم / احساس خوشحالی میکنم.)
در تمام این جملات، صفت (beautiful, tired, delicious, happy) بعد از فعل ربطی آمده و فاعل جمله (flower, she, food, I) را توصیف میکند.
2. در عبارات ثابت و اصطلاحات خاص
در برخی عبارات و اصطلاحات ثابت انگلیسی، صفت بعد از اسم قرار میگیرد. این موارد بیشتر جنبه حفظی دارند و از قاعده خاصی پیروی نمیکنند.
- Something new (چیز جدید)
- Anyone special (شخص خاصی)
- The President-elect (رئیس جمهور منتخب)
- Time immemorial (از زمانهای بسیار قدیم)
3. برای تاکید بیشتر
گاهی اوقات در نوشتار ادبی یا برای ایجاد تاکید، نویسنده ممکن است صفت را بعد از اسم بیاورد، که اغلب با ویرگول از آن جدا میشود. این ساختار در مکالمات روزمره رایج نیست.
مثال: The river, deep and dark, flowed towards the sea. (رودخانه، عمیق و تاریک، به سوی دریا روان بود.)
جمعبندی نهایی
تسلط بر جایگاه صفت در زبان انگلیسی یکی از مهارتهای کلیدی برای صحبت کردن و نوشتن به شکل طبیعی و صحیح است. به عنوان یک جمعبندی، نکات اصلی را مرور میکنیم:
- قانون اصلی: صفت همیشه قبل از اسمی میآید که آن را توصیف میکند (a red car).
- ترتیب صفات: اگر از چند صفت استفاده میکنید، باید از ترتیب مشخصی پیروی کنید: نظر، اندازه، سن، شکل، رنگ، ملیت، جنس و کاربرد.
- استثنای افعال ربطی: بعد از افعالی مانند be, seem, feel, taste صفت بعد از فعل قرار میگیرد تا فاعل را توصیف کند (She is smart).
با تمرین و توجه به این قوانین در هنگام مطالعه و گوش دادن به زبان انگلیسی، به مرور زمان این ساختارها برای شما کاملاً درونی و طبیعی خواهند شد و میتوانید بدون فکر کردن، جایگاه صفت را به درستی در جملات خود تعیین کنید.




مطلب خیلی مفیدی بود. همیشه برام سوال بود که چرا میگن a big blue bag و نه a blue big bag. آیا فرمول خاصی برای حفظ کردن این ترتیب وجود داره؟
بله سارا جان، یک فرمول معروف به نام OSASCOMP وجود داره که مخفف Opinion, Size, Age, Shape, Color, Origin, Material, Purpose هست. با این مخفف راحتتر میتونی ترتیب صفتها رو به خاطر بسپاری.
من توی فیلمها شنیدم که گاهی صفت رو بعد از کلماتی مثل something میارن. مثلاً میگن something special. این با قاعدهای که گفتید تضاد نداره؟
نکته بسیار هوشمندانهای بود علی عزیز! کلماتی مثل something, anyone, nobody استثنا هستند و صفت همیشه بعد از آنها میآید. به اینها Postpositive adjectives میگویند.
واقعاً تفاوت ترتیب صفتها در فارسی و انگلیسی خیلی گیجکننده است. ما در فارسی میگیم «میز بزرگ چوبی» اما در انگلیسی باید بگیم a large wooden table. مرسی که این تفاوت رو شفاف کردید.
خواهش میکنم مهدیه جان. دقیقاً همینطوره؛ چون در فارسی صفت معمولاً بعد از اسم میاد، زبانآموزان ایرانی گرایش دارن که در انگلیسی هم همین کار رو بکنن. تمرین مداوم باعث میشه این ساختار برات درونی بشه.
اگر بخواهیم بیشتر از سه تا صفت استفاده کنیم، باید بینشون کاما (comma) بذاریم؟ مثلا a beautiful, long, black hair؟
امیررضا جان، اگر صفتها از دستههای مختلف باشند (مثل مثال تو: کیفیت، اندازه، رنگ) معمولاً نیازی به کاما نیست. اما اگر دو صفت از یک دسته باشند (مثلاً دو صفت کیفی مثل a long, expensive trip)، از کاما استفاده میکنیم.
توی جمله I bought a new red Italian car، ترتیب کاملاً درسته؟ اول Age بعد Color بعد Origin؟
کاملاً درسته نیلوفر عزیز! ترتیب شما دقیقاً طبق استاندارد نیتیو اسپیکرهاست. عالی بود.
استاد، صفتهای مربوط به ملیت یا همان Origin همیشه باید چسبیده به اسم باشن؟ مثلاً میشه گفت an Italian beautiful leather shoes؟
خیر فرهاد جان، اتفاقاً Origin (ملیت) معمولاً نزدیک به اسم قرار میگیره اما قبل از Material (جنس). در مثال شما باید بگیم: beautiful Italian leather shoes. کلمه beautiful که نظر شخصی است همیشه در اولویت اول قرار دارد.
یک سوال داشتم، کلماتی مثل ‘the’ یا ‘a/an’ هم جزو صفتها حساب میشن و توی این ترتیب جا دارن؟
سوال خیلی خوبی بود. این کلمات Determiner (تعیینکننده) هستند و همیشه در ابتدای تمام صفتها قرار میگیرند. یعنی قبل از شروع صفات توصیفی، حتماً باید a, an, the یا my, your و… رو بیاریم.
من همیشه فکر میکردم فرقی نداره کدوم صفت اول بیاد، فکر میکردم طرف مقابل منظورم رو میفهمه. یعنی اگه بگم a red small house خیلی غلطه؟
بابک جان، طرف مقابل متوجه منظور شما میشه، اما جمله شما برای یک انگلیسیزبان خیلی «غیرطبیعی» به نظر میرسه. رعایت این ترتیب یکی از نشانههای تسلط بالا به زبان انگلیسیه.
ممنون از مقاله عالیتون. آیا در مورد صفتهایی که به ed یا ing ختم میشن هم همین قوانین صدق میکنه؟ مثلاً an interesting old book؟
بله مریم جان، صفتهای فاعلی و مفعولی (مثل interesting یا bored) معمولاً در دسته Opinion (نظر شخصی) قرار میگیرند و در ابتدای صفات میآیند.
توی چت با دوستای خارجیام دیدم مینویسن ‘He is a tall, dark, handsome man’. اینجا چرا ترتیب رعایت نشده؟
رضا جان، این یک عبارت کلیشهای و ثابت (Idiomatic expression) در انگلیسیه که برای توصیف ظاهر آقایان به کار میره. در عبارات ثابت، گاهی موسیقی جمله باعث میشه ترتیب کمی تغییر کنه.
مقاله خیلی جامع بود. برای من بخش مربوط به صفتهای مختوم به ‘material’ خیلی جالب بود. همیشه فکر میکردم کلمه golden صفت نیست.
خوشحالم که برات مفید بوده الناز عزیز. بله، کلماتی که جنس اشیا رو نشون میدن مثل golden, wooden, plastic صفت هستند و معمولاً درست قبل از اسم یا قبل از صفتِ Purpose قرار میگیرند.
آیا صفتهای مربوط به شکل (Shape) مثل round یا square همیشه بعد از سن (Age) میان؟
بله حسین جان. طبق فرمول استاندارد، اول سن (مثلا old یا new) و بعد شکل (مثلا round) میاد. مثال: an old round table.
خیلی ممنون از سایت خوبتون. من تازه یادگیری رو شروع کردم و این پست خیلی به چیدمان جملاتم کمک کرد.
خوش آمدی به جمع ما سپیده جان. خوشحالیم که مطالب برات کاربردی بوده. موفق باشی!
یک نکته هم من اضافه کنم که صفتهای رنگ وقتی چندتا باشن، بینشون and میاریم. مثلاً a black and white dog. درسته؟
دقیقاً همینطوره کیوان عزیز. نکته بسیار ظریف و درستی بود. اگر دو صفت از یک گروه (مثل رنگ) برای یک اسم بیان، حتماً از and استفاده میکنیم.
چقدر مثالها دقیق بود. تفاوت ‘a beautiful small house’ با ‘a small beautiful house’ رو الان کاملاً درک کردم. اولی چون نظر شخصی اول اومده درستتره.
توی آزمون آیلتس (IELTS) چقدر روی این ترتیب صفتها حساس هستن؟ روی نمره رایتینگ تاثیر داره؟
جواد عزیز، در آیلتس این موضوع زیرمجموعه Grammatical Range and Accuracy قرار میگیره. اشتباه در ترتیب صفتها شاید نمره زیادی کم نکنه، اما رعایت درست اون نشوندهنده سطح Advanced شماست و نمره مثبتی داره.
کلمه ‘Little’ گاهی قبل از صفتهای دیگه میاد، آیا اون هم صفت اندازه است؟
من شنیدم که نباید بیشتر از دو یا سه صفت پشت سر هم استفاده کرد چون جمله سنگین میشه. درسته؟
بله نوید جان، در مکالمات روزمره معمولاً بیشتر از دو یا سه صفت استفاده نمیشه چون از حالت طبیعی خارج میشه. اما یاد گرفتن ترتیبشون برای همون دو سه مورد هم ضروریه.
مرسی از توضیحات. حالا اگه بخوام بگم ‘یک کیسه خواب پلاستیکی بزرگ’، باید چطوری بگم؟ a large plastic sleeping bag؟
عالی بود ساناز! کاملاً درسته. Size (large) + Material (plastic) + Purpose (sleeping). آفرین.
کاش برای صفتهای پیشرفتهتر هم مثال میزدید. ولی در کل عالی بود.