تا حالا شده یه جایی، خیلی غیرمنتظره، کسی رو ببینید که اصلا فکرش رو هم نمیکردید؟ مثلاً همکلاسی دوران دبستانتون رو تو یه کشور دیگه ملاقات کنید؟ دقیقاً همینجاست که میگیم: «کوه به کوه نمیرسه، آدم به آدم میرسه!»
ولی بذارید روراست باشیم، این ضربالمثل فقط برای دیدارهای اتفاقی نیست. خیلی وقتها یک معنی عمیقتر و کارمایی هم پشتشه. امروز قراره این اصطلاح رو کاملاً بشکافیم و معادلهای باحال انگلیسیش رو یاد بگیریم تا دیگه مثل آماتورها ترجمه تحتاللفظی نکنید!
معنی ظاهری: وقتی دنیا برات کوچیک میشه!
خب، اولین و رایجترین برداشتی که از این ضربالمثل داریم، همون حس غافلگیری از دیدن یه آشنا در جایی غیرمنتظره است. انگار که دنیا با همه بزرگیش، یه دهکده کوچیک باشه. تو این موقعیت، انگلیسیزبانها یه اصطلاح خیلی باحال و پرکاربرد دارن.
معادل انگلیسی: It’s a small world
این اصطلاح دقیقاً همین حس رو منتقل میکنه. وقتی از دیدن کسی یا فهمیدن یه ارتباط مشترک غافلگیر میشید، این جمله عالیه.
- موقعیت استفاده: فرض کنید در سفر به استانبول، معلم زبان انگلیسیتون رو میبینید.
- مثال:
You: “Mr. Johnson, is that you? I can’t believe it!”
Mr. Johnson: “Wow, what a surprise! It’s a small world, isn’t it?”
- تلفظ: ایتس اِ سمال وُرلد (It’s a small world)
- نکته فرهنگی: این عبارت خیلی دوستانه و رایجه و تو موقعیتهای رسمی و غیررسمی استفاده میشه. هیچ بار معنایی منفی یا مثبتی نداره و فقط برای ابراز تعجبه.
معنی کارمایی: از هر دست بدی، از همون دست میگیری!
اما داستان به همینجا ختم نمیشه. «کوه به کوه نمیرسه…» یه لایه عمیقتر هم داره که به «کارما» و نتیجه اعمال ما برمیگرده. این ضربالمثل به ما هشدار میده که دنیا گرده و بالاخره یک روز با نتیجه کارهامون روبرو میشیم، چه خوب و چه بد.
اگه کسی به شما بدی کنه و فکر کنه دیگه هیچوقت شما رو نمیبینه، این ضربالمثل بهش یادآوری میکنه که سخت در اشتباهه!
معادل انگلیسی: What goes around comes around
این اصطلاح انگلیسی به بهترین شکل مفهوم کارما و بازگشت اعمال رو توضیح میده. یعنی هر انرژی یا عملی که از خودت به دنیا ساطع کنی، بالاخره به خودت برمیگرده.
- موقعیت استفاده: همکاری دارید که همیشه زیرآب بقیه رو میزنه. یک روز میبینید که به خاطر همین رفتار از کار اخراج شده.
- مثال:
A: “Did you hear that Sarah got fired for spreading rumors?”
B: “Well, what goes around comes around. She shouldn’t have done that.”
- تلفظ: وات گُوز اِروند، کامز اِروند (What goes around, comes around)
- نکته فرهنگی: این عبارت بیشتر برای اشاره به نتایج منفی کارها استفاده میشه، اما میتونه برای کارهای خوب هم به کار بره. یه جورایی هشدار یا تأیید برقراری عدالته.
جمعبندی: بالاخره کدوم رو استفاده کنیم؟
بذارید خیلی خلاصه و مفید بگیم:
- برای قرارهای غیرمنتظره و وقتی که از دیدن یه آشنا یا وجود یه دوست مشترک شوکه شدید، بگید: It’s a small world.
- وقتی میخواید به نتیجه و عواقب کار (معمولاً بد) یک نفر اشاره کنید و بگید که دنیا دار مکافاته، از این استفاده کنید: What goes around comes around.
حالا شما یک قدم از بقیه جلوتر هستید و میدونید که چطور مثل یک نیتیو (Native) از این اصطلاحات در جای درست استفاده کنید!
حرف آخر و نوبت شما!
یادگیری اینجور اصطلاحات فرق بین انگلیسی کتابی و انگلیسی واقعی رو مشخص میکنه. اینها عباراتی هستن که تو فیلمها، آهنگها و مکالمات روزمره میشنوید. پس حتماً ازشون استفاده کنید.
شما تا حالا تو موقعیتی قرار گرفتید که بگید «کوه به کوه نمیرسه، آدم به آدم میرسه»؟ داستانتون رو تو کامنتها برامون بنویسید!
سوالات متداول (FAQ)
آیا ترجمه تحتاللفظی “Mountain doesn’t reach mountain” اشتباهه؟
بله، کاملاً اشتباهه! انگلیسیزبانها اصلاً چنین عبارتی ندارند و استفاده از اون فقط باعث گیج شدن طرف مقابل میشه. همیشه باید از معادلهای اصطلاحی مثل “It’s a small world” استفاده کنید.
آیا میتونیم از “Karma” به تنهایی در جمله استفاده کنیم؟
بله! کلمه “Karma” کاملاً وارد زبان انگلیسی شده. مثلاً میتونید بگید: “He was so rude to everyone, and now he lost his job. That’s karma!” یعنی: «اون با همه خیلی بیادب بود و حالا کارش رو از دست داده. این کارماست!»
فرق اصلی بین “It’s a small world” و “What goes around comes around” چیه؟
فرق اصلی در «قصد و نتیجه» است. “It’s a small world” فقط یک تعجب از یک اتفاقه و بار قضاوتی نداره. اما “What goes around comes around” مستقیماً به نتیجه و عواقب یک عمل (معمولاً منفی) اشاره داره و یک جور قضاوت یا نتیجهگیری اخلاقی رو در خودش داره.
خیلی عالی بود! من همیشه فکر میکردم باید از کلمه Mountain استفاده کنم. راستی، اصطلاح What goes around comes around هم دقیقاً برای همین مفهوم کارما به کار میره؟
دقیقاً امیرحسین جان! What goes around comes around برای اون بخش از ضربالمثل که به کارما و نتیجه اعمال اشاره داره، بهترین معادل ممکنه. یعنی هر دستی بدی، از همون دست میگیری.
ممنون از مقاله خوبتون. من توی سریال Friends شنیدم که وقتی اتفاقی همدیگه رو دیدن گفتن: Small world, isn’t it? این فرم سوالی رایجتره یا خبری؟
ببخشید، آیا اصطلاح It’s a small world رو میشه در محیطهای رسمی و آکادمیک هم به کار برد یا فقط برای جمعهای دوستانهست؟
نیلوفر عزیز، این اصطلاح بیشتر جنبه دوستانه و غیررسمی (Informal) داره. در محیطهای رسمی بهتره از جملاتی مثل What a coincidence استفاده کنی که یعنی چه تصادف جالبی!
من شنیدم بعضیها میگن Fancy meeting you here. این هم همون معنی رو میده؟
بله رضا جان، اتفاقاً این یک اصطلاح بسیار رایج و بومی (Native) هست که وقتی کسی رو خیلی غیرمنتظره در جایی میبینی، با لحنی گرم و صمیمی به کار میره.
واقعاً ترجمه تحتاللفظی یکی از بزرگترین اشتباهات ماست. من یه بار گفتم Mountains don’t reach each other و طرف اصلاً نفهمید چی میگم! ممنون که یاد دادید.
مریم عزیز، این تجربه برای خیلی از زبانآموزها پیش میاد. اصطلاحات (Idioms) روح زبان هستن و معمولاً کلمه به کلمه ترجمه نمیشن. خوشحالم که این مطلب برات مفید بود.
برای بخش کارمایی این ضربالمثل، آیا کلمه Karma به تنهایی در مکالمات روزمره انگلیسی استفاده میشه؟ مثلاً بگیم It’s just karma؟
تلفظ کلمه coincidence واقعاً سخته! میشه یه راهنمایی کنید چطور راحتتر بگیمش؟
مهسا جان، برای تلفظ راحتتر اون رو بخشبندی کن: ko-in-si-dens. بخش دوم یعنی ‘in’ استرس بیشتری داره. چند بار که تکرار کنی برات ساده میشه.
یک اصطلاح دیگه هم هست: The world is but a canvas to our imagination. البته فکر کنم این ادبیتر باشه و ربطی به این موضوع نداشته باشه، درسته؟
من همیشه دنبال معادل انگلیسی ‘زمین گرده’ میگشتم. فکر کنم It’s a small world بهترین گزینه برای وقتیه که دنیا کوچیک میشه.
توی لهجه بریتانیایی هم همین Small world رو میگن یا اونا اصطلاح خاص خودشون رو دارن؟
پیمان عزیز، Small world یک اصطلاح کاملاً بینالمللی در زبان انگلیسیه و در بریتانیا، آمریکا و استرالیا به همین شکل استفاده میشه.
خیلی جالب بود. حالا اگر بخوایم بگیم ‘دنیا دار مکافاته’ (بخش منفی کوه به کوه نمیرسه)، باز هم همون What goes around comes around خوبه یا چیز دیگهای پیشنهاد میدید؟
زهرا جان، برای ‘دنیا دار مکافاته’ اصطلاح You reap what you sow هم خیلی عالیه که معادل ‘هر چه بکاری همان بدروی’ هست و بار معنایی هشداردهنده داره.
واقعاً سایتتون عالیه. من همیشه فکر میکردم Small world فقط اسم یک شهربازی توی دیزنیلنده! نگو اصطلاحه.
ببخشید، فرق بین It’s a small world و What a small world در چیه؟
سمانه عزیز، تفاوت زیادی ندارن. What a small world بیشتر حالت تعجبی و تاکید روی شدت غافلگیری داره، در حالی که It’s a small world یک جمله خبری سادهست.
من یه جا شنیدم میگفتن You never know who you’ll run into. این هم میتونه معادل باشه؟
لطفاً درباره اصطلاحات مشابه که با کلمه World ساخته میشن هم مطلب بذارید. ممنون از تیم خوبتون.
حتماً شایان جان، پیشنهاد خوبیه. در مقالات بعدی حتماً به اصطلاحاتی مثل Man of the world یا On top of the world میپردازیم.
چقدر این مقاله به موقع بود! دقیقا دیروز یه دوست قدیمی رو تو یه شهر دیگه دیدم و داشتم فکر میکردم اگه بخوام به انگلیسی بگم چی میشه. “It’s a small world” دقیقا همون حسی رو منتقل میکنه که دنبالش بودم. ممنون!
خوشحالیم که مقاله در زمان مناسب به کمکتان آمد سارا جان! دقیقاً برای همین موقعیتهاست که این اصطلاح در انگلیسی بسیار پرکاربرد و طبیعی به نظر میرسد و امیدواریم به راحتی از آن استفاده کنید.
این “It’s a small world” خیلی رایجه. آیا فقط برای دیدن آدمهاست یا مثلا اگه متوجه بشیم دو نفر دوست مشترک داریم هم میشه استفاده کرد؟
بله علی جان، کاملاً درسته! “It’s a small world” فقط برای دیدارهای اتفاقی نیست. وقتی متوجه میشید که شما و یک آشنای جدید، دوستان مشترکی دارید یا مثلاً از یک شهر مشترک هستید یا حتی در یک زمان مشخص در یک مکان خاص بودهاید بدون اینکه همدیگر را بشناسید، میتوانید از این اصطلاح استفاده کنید. در واقع هر موقعیتی که نشاندهنده ارتباطات غیرمنتظره و نزدیک دنیا باشد، کاربرد دارد.
ممنون بابت توضیحات خوبتون. میشه لطفا بازم روی تلفظ “world” بیشتر تمرکز کنید؟ همیشه برام سخته درست اداش کنم.
خواهش میکنم مریم عزیز. تلفظ “world” کمی چالشبرانگیز است، اما با تمرین درست میشود. تصور کنید ابتدا “wer” را تلفظ میکنید، سپس “ul” (مثل “او” در “پول” ولی با نوک زبان به سمت سقف دهان) و در نهایت حرف “d” را اضافه میکنید. یعنی “wer-uhl-d”. سعی کنید زبانتان را به سقف دهان در پشت دندانهای جلویی بچسبانید برای صدای “l” و بعد “d” را بگویید. گوش دادن مکرر به فایلهای صوتی بومیزبانها خیلی کمک میکند.
مرسی از مقاله مفیدتون. ولی اون بخش عمیقتر “کوه به کوه نمیرسه، آدم به آدم میرسه” که یه جورایی منظور “کارما” یا اینکه آدمها بعدا به هم میرسن و نتیجه کارشون رو میبینن، معادل انگلیسیش چی میشه؟ آیا “It’s a small world” این معنی رو هم میده؟
سوال خیلی خوبی پرسیدید رضا جان! “It’s a small world” به هیچ وجه اون معنی کارمایی یا عمیقتر ضربالمثل فارسی ما رو منتقل نمیکنه. “It’s a small world” صرفاً برای غافلگیری از ارتباطات غیرمنتظره است. برای اون معنی عمیقتر، اصطلاحات دیگهای در انگلیسی داریم مثل “What goes around, comes around” (این اصطلاح بیشتر به کارما اشاره داره) یا “The chickens come home to roost” (که معمولاً برای عواقب منفی کارهای گذشته به کار میره). مقاله بعدی شاید به این جنبه بپردازه!
آیا میشه به جای “It’s a small world” فقط گفت “Small world!”؟ تو فیلما چند بار اینو شنیدم.
بله فاطمه جان، کاملاً درسته و خیلی هم رایجه! “Small world!” یک نسخه کوتاهتر و غیررسمیتر از “It’s a small world” هست و همون معنی رو داره. در مکالمات روزمره، به خصوص وقتی میخواهید سریعتر و کمتر رسمی صحبت کنید، استفاده از “Small world!” بسیار طبیعی است.
یادمه چند سال پیش تو متروی نیویورک یه ایرانی رو دیدم که از قضا همسایه دیوار به دیوار خونه مادربزرگم تو ایران بود! واقعا مصداق بارز “It’s a small world” بود!
جز “It’s a small world”، آیا اصطلاح دیگه ای هم هست که برای بیان غافلگیری از یک دیدار اتفاقی یا یک ارتباط غیرمنتظره استفاده بشه؟ مثلا “What a coincidence!” چطوره؟
بله نسرین جان، “What a coincidence!” هم اصطلاح بسیار خوبی است و در این موقعیتها کاملاً قابل استفاده است. “It’s a small world” بیشتر بر روی حس غافلگیری از اتصال و نزدیکی جهان تأکید دارد، در حالی که “What a coincidence!” بر روی همزمانی یا اتفاقی بودن رویداد تمرکز میکند. هر دو میتوانند در موقعیتهای مشابه استفاده شوند، اما “It’s a small world” حس قویتری از جهانی کوچک را منتقل میکند.
سوالی برام پیش اومد. اگه آدم کسی رو ببینه که اصلا دلش نمیخواد ببینه (مثلا رئیس قبلی یا کسی که باهاش مشکل داشته)، بازم میشه گفت “It’s a small world”؟ یا بار معنایی این جمله همیشه مثبته؟
امیر جان، سوال جالبی پرسیدید! اصولاً “It’s a small world” بار معنایی خنثی تا مثبتی دارد و بیشتر بیانگر تعجب از این ارتباطات غیرمنتظره است. اگر با کسی روبرو شوید که تمایلی به دیدنش ندارید، استفاده از این اصطلاح ممکن است کمی کنایهآمیز یا حتی ناراحتکننده به نظر برسد، بسته به لحن شما. در چنین مواقعی، شاید بهتر باشد از عبارات خنثیتری استفاده کنید یا اصلاً چیزی نگویید، مگر اینکه بخواهید با لحنی خاص کنایه بزنید. اما کاربرد اصلی آن برای موقعیتهای بیطرف یا خوشایند است.
ممنون از مطلب عالی تون. یه نکته هم من اضافه کنم که برای یادگیری بهتر، میشه فیلمها و سریالهای انگلیسی رو با زیرنویس انگلیسی دید و هر وقت این اصطلاح “It’s a small world” رو شنیدیم، متوقف کنیم و تکرارش کنیم. خیلی کمک میکنه!
واقعا ازتون ممنونم! من همیشه فکر میکردم باید “Mountain doesn’t meet mountain…” رو ترجمه کنم! الان دیگه میدونم چی بگم. خیلی کاربردی بود.
آیا “It’s a small world” یک اصطلاح رسمی محسوب میشه یا بیشتر کاربرد محاورهای داره؟ برای مکاتبات یا صحبتهای کاری مناسبه؟
نگین جان، “It’s a small world” یک اصطلاح کاملاً محاورهای و غیررسمی است. برای مکالمات روزمره و دوستانه بسیار مناسب است. در مکاتبات یا صحبتهای کاری بسیار رسمی، معمولاً از این اصطلاح استفاده نمیشود، مگر اینکه جو جلسه یا مکالمه اجازه یک لحن غیررسمیتر را بدهد.
من یه بار تو پاریس یکی از همکلاسیهای دوران دانشگاه رو دیدم، خود به خود گفتم “What a surprise!” و اون گفت “Yeah, it’s a small world!”. پس این دوتا رو میشه کنار هم استفاده کرد؟
بله کاوه جان، دقیقاً همینطور است! استفاده از “What a surprise!” و سپس “It’s a small world” پشت سر هم کاملاً طبیعی و رایج است. “What a surprise!” بیانگر غافلگیری شماست و “It’s a small world” به آن غافلگیری حس ارتباط و نزدیکی دنیا را اضافه میکند. خیلی خوب عمل کردید!
مقالاتتون همیشه عالیه و پر از نکات کاربردی. مرسی از تیم خوب Englishvocabulary.ir!
اگه من با کسی تو یه سفر آشنا بشم و بعدا بفهمم اونم اهل شهر منه، بازم میشه از این اصطلاح استفاده کرد؟
بله پدرام جان، کاملاً میشه! این دقیقا یکی از موقعیتهای کلاسیک برای استفاده از “It’s a small world” هست. کشف اینکه شما و یک آشنای جدید زمینههای مشترک غیرمنتظرهای دارید، مثل همشهری بودن، یا داشتن دوستان مشترک، کاملاً این حس را القا میکند که “دنیا چقدر کوچیکه!”
خیلی عالی بود! ما تو فارسی هم اصطلاحات مشابه دیگه ای داریم مثل “دنیا هزار و یک در داره”. کاش اینها رو هم یه روزی پوشش بدید.