تاحالا وسط یه مکالمهی هیجانانگیز تو یه فیلم خارجی بودی که یهو یکی با استرس میگه “Walls have mice”؟ نه! چون اگه اینو بگن کل سالن سینما از خنده منفجر میشه! پس معادل درستش چیه؟
بذارید روراست باشیم، ترجمهی کلمه به کلمهی اصطلاحات فارسی، یکی از بزرگترین اشتباهاتیه که زبانآموزای ایرانی مرتکب میشن. این اشتباه نه تنها خندهداره، بلکه کلا مفهوم رو نابود میکنه و باعث میشه بقیه فکر کنن انگلیسی شما خیلی ضعیفه. نگران نباشید، امروز قراره این مشکل رو برای همیشه حل کنیم.
انگلیسیها موش ندارن، فقط گوش دارن!
خب، اصل مطلب اینه: تو فرهنگ انگلیسی، دیوارها موش ندارن که گوش داشته باشن؛ دیوارها خودشون مستقیماً گوش دارن! شاید باورتون نشه ولی معادل دقیق و نیتیو (Native) ضربالمثل ما اینه:
- The walls have ears.
به همین سادگی! یعنی «حواست باشه کی کجا چی میگی، ممکنه یکی یواشکی بشنوه». این اصطلاح یه جور هشدار امنیتی تو مکالمهست. وقتی اوضاع حساسه و نمیخوای کسی از رازت باخبر بشه، از این عبارت استفاده میکنی.
تلفظش چطوریه؟
خیلی راحت! اینطوری بخونید: «دِ والز هَو ایرز». اون “th” اولش رو هم مثل حرف “ذ” تلفظ کنید که دیگه عالی بشه.
کِی و کجا از “The walls have ears” استفاده کنیم؟
این اصطلاح معمولاً در موقعیتهای غیررسمی یا نیمهرسمی به کار میره. وقتی دارید دربارهی موضوعات حساس، شخصی یا رازآلود صحبت میکنید، این عبارت مثل یه چراغ قرمز عمل میکنه.
اینجا چندتا مثال کاربردی از دل فیلمها و مکالمات روزمره براتون آوردم:
- “Don’t talk about the new project here. The walls have ears.”
(اینجا در مورد پروژه جدیده صحبت نکن. دیوار گوش داره!) - “Let’s discuss this in my office. The walls have ears in the hallway.”
(بیا تو دفتر من حرف بزنیم. تو راهرو دیوار گوش داره.) - She whispered, “Be careful what you say, the walls have ears!”
(اون زمزمه کرد: «مراقب باش چی میگی، دیوار گوش داره!»)
ریشه این اصطلاح از کجاست؟
جالبه بدونید که این اصطلاح تاریخچهی طولانی و سیاسی داره! میگن از قرن ۱۶ میلادی تو قصرهای اروپایی مثل لوور فرانسه، مسیرهای مخفی و لولههایی تو دیوارها کار میذاشتن تا بتونن به مکالمات بقیه گوش بدن و جاسوسی کنن. برای همین این عبارت به معنی «مواظب باش، شاید دارن بهت گوش میدن» جا افتاده.
فقط همینو بلد باشم کافیه؟ چندتا اصطلاح خفن دیگه!
حالا که یاد گرفتید چطوری حرفهای هشدار بدید، چندتا اصطلاح دیگه هم یاد بگیرید که تو اینجور مواقع به کارتون میاد و مکالمهتون رو طبیعیتر میکنه. اینا رو هیچ کتابی بهتون یاد نمیده!
- My lips are sealed: یعنی «دهنم قرصه! به کسی هیچی نمیگم.»
- Keep it under your hat: یعنی «این موضوع رو پیش خودت نگه دار و به کسی نگو.»
- Spill the beans: این برعکسه! یعنی «لو دادن، بند رو آب دادن». وقتی یکی رازی رو فاش میکنه از این استفاده میشه.
- Let the cat out of the bag: اینم خیلی شبیه قبلیه و یعنی «ناخواسته یه راز رو فاش کردن».
خب، دیگه اشتباه نکنید!
از امروز به بعد، وقتی میخواید به دوستتون هشدار بدید که آرومتر صحبت کنه، به جای ترجمههای عجیب و غریب، با اعتماد به نفس بگید: “Shhh, the walls have ears!” این نشون میده شما فقط انگلیسی بلد نیستید، بلکه فرهنگ پشت زبان رو هم درک میکنید.
حالا شما به ما بگید: چه اصطلاح باحال دیگهای تو فیلمها شنیدید که معنیش رو نمیدونستید؟ تو کامنتها برامون بنویسید!
سوالات متداول (FAQ)
آیا اصطلاح “The walls have ears” خیلی رسمیه؟
نه، خیلی رسمی نیست. بیشتر در مکالمات دوستانه، خانوادگی یا در محیط کار بین همکاران صمیمی استفاده میشه. در یک سخنرانی یا مقالهی خیلی رسمی کمتر ازش استفاده میکنن.
اگه بخوام به یکی بگم «راز نگهدار باش» چی بگم؟
میتونید از اصطلاحات ساده و کاربردی مثل “Keep this to yourself” (پیش خودت بمونه) یا “Don’t tell a soul” (به هیچکس نگو) استفاده کنید. اصطلاح “My lips are sealed” هم یه جواب عالی برای وقتیه که کسی از شما میخواد رازی رو نگه دارید.
آیا جوانان و نوجوانان هم از این اصطلاح استفاده میکنند؟
بله، کاملاً! این اصطلاح قدیمی نشده و هنوز در فیلمها، سریالها و مکالمات روزمره به خصوص بین نسل جوان استفاده میشه. چون مفهوم جاسوسی و شنود در دنیای دیجیتال امروز خیلی ملموسه، این اصطلاح هنوز زندهست.
چقدر عالی توضیح دادید! من همیشه برام سوال بود که چرا وقتی میگفتم Walls have mice، دوستای خارجیم با تعجب نگام میکردن. حالا یه سوال، توی محیطهای خیلی رسمی مثل ادارات هم میشه از این اصطلاح استفاده کرد یا فقط برای جمعهای دوستانهست؟
سلام سارای عزیز، خوشحالم که برات مفید بوده. این اصطلاح (The walls have ears) در واقع یه اصطلاح عمومی محسوب میشه و در اکثر جاها، چه رسمی و چه غیررسمی، برای هشدار دادن درباره محرمانه بودن صحبتها استفاده میشه. پس نگران نباش، کاملاً مناسبه!
واقعاً بخش تلفظ ‘th’ خیلی کاربردی بود. من همیشه اون رو مثل ‘ز’ تلفظ میکردم. راستی، معادل دیگهای هم برای این که به کسی بگیم «مواظب باش کسی نشنوه» وجود داره؟ مثلاً چیزی که توی فیلمهای جنایی یا جاسوسی بیشتر استفاده بشه؟
امیر عزیز، خوشحالم که نکته تلفظی به کارت اومد. بله، در فضاهای جاسوسی یا خیلی محرمانه ممکنه از عبارت ‘Keep it on the down-low’ یا خیلی ساده ‘Keep it under your hat’ استفاده کنن که یعنی این موضوع رو پیش خودت نگه دار و به کسی نگو.
من یه بار توی یه سریال شنیدم که یکی گفت ‘Little pitchers have big ears’. این هم یعنی دیوار موش داره؟ یا معنیش فرق میکنه؟
استاد ممنون از این پست جالب. آیا تفاوتی بین کاربرد این اصطلاح در انگلیسی بریتانیایی (British) و آمریکایی (American) هست؟ چون حس میکنم بریتانیاییها بیشتر از این مدل ضربالمثلهای قدیمی استفاده میکنن.
نکته هوشمندانهای بود رضا جان! درسته که این اصطلاح ریشههای قدیمی داره، اما جالبه بدونی که در هر دو لهجه کاملاً رایج و شناخته شدهست و هیچ تفاوت معنایی یا کاربردی بینشون نیست. هر دو جا به یک اندازه متوجه منظورت میشن.
وای من چقدر سوتی میدادم سر این جمله! همیشه کلمه به کلمه ترجمه میکردم. یه سوال دیگه: اگه بخوام بگم ‘دهنت رو قرص نگه دار’ چی باید بگم؟ اون هم با دیوار و گوش ربطی داره؟
خیلی ممنون، عالی بود. اگه ممکنه در مورد اصطلاحات دیگهای که با اعضای بدن مثل ears یا eyes ساخته میشن هم مطلب بذارید. یادگیری اینها خیلی به نیتیو شدن کمک میکنه.
حتماً فرهاد عزیز، پیشنهاد خیلی خوبیه! اصطلاحات زیادی مثل ‘I’m all ears’ (سرتاسر گوشم/با دقت گوش میدم) داریم که حتماً در پستهای بعدی بهشون میپردازیم.
خیلی جالب بود! من همیشه فکر میکردم باید از کلمه Mouse استفاده کنم. آیا این اصطلاح در محیطهای رسمی هم کاربرد داره یا فقط دوستانهست؟
سلام سارا جان، این اصطلاح بیشتر جنبه دوستانه و غیررسمی (Informal) داره، اما در محیطهای کاری هم وقتی میخوان به کسی هشدار بدن که مراقب حرف زدنش باشه استفاده میشه. در کل لحنش صمیمانهست.
واقعا ترجمه کلمه به کلمه سمه! من یه بار تو کلاس گفتم Walls have mice و معلمم کلی خندید. مرسی که اینو شفاف کردید.
آیا مترادف دیگهای برای این اصطلاح وجود داره؟ مثلا اگه بخوایم بگیم ‘دهنتو ببند ممکنه کسی بشنوه’ چی میگیم؟
نیلوفر عزیز، میتونی از عبارت ‘Keep it down’ استفاده کنی که یعنی آرومتر صحبت کن، یا اصطلاح ‘Walls have ears’ که دقیقاً به همون فضای شنود اشاره داره. همچنین ‘Don’t let the cat out of the bag’ هم برای لو نرفتن راز کاربرد داره.
من اینو توی سریال Peaky Blinders شنیده بودم ولی اون موقع معنیش رو دقیق نفهمیدم. ممنون از مقاله خوبتون.
تلفظ کلمه Ears خیلی شبیه Years هست. ممکنه اشتباه گرفته بشه؟
نکته ظریفی بود فرشته جان! در تلفظ Ears صدا با ‘ای’ شروع میشه (ɪərz)، اما در Years یک صدای ‘ی’ خفیف در ابتدا شنیده میشه (jɪərz). با تمرین و توجه به کانتکست جمله، شنونده متوجه منظور شما میشه.
مقاله خیلی کاربردی بود. لطفاً درباره اصطلاحاتی که با اعضای بدن ساخته میشن مثل Break a leg هم مطلب بذارید.
من شنیدم که میگن Pitchers have ears. این هم درسته؟ یا قدیمی شده؟
بله مریم جان، ‘Small pitchers have wide ears’ یه اصطلاح قدیمیتره که بیشتر وقتی استفاده میشه که بچهها دارن به حرف بزرگترها گوش میدن و میخوایم بگیم بچهها تیز هستن و میشنون. اما The walls have ears رایجتره.
استفاده از این اصطلاحات باعث میشه انگلیسی ما خیلی نیتیوتر به نظر برسه. من قبلا فقط از Be careful استفاده میکردم.
یک سوال: آیا گرامر این جمله همیشه به صورت جمع هست؟ یعنی نمیتونیم بگیم The wall has an ear؟
آیدا جان، اصطلاحات (Idioms) معمولاً ساختار ثابتی دارن و بهتره دستکاری نشن. در انگلیسی همیشه به صورت جمع ‘The walls have ears’ به کار میره تا اون مفهوم فراگیر بودن خطر شنود رو برسونه.
دمتون گرم. من تازه یادگیری زبان رو شروع کردم و این مدل مطالب که تفاوت فرهنگی رو میگه خیلی بهم کمک میکنه.
یادمه یه جا شنیدم که ریشه این اصطلاح به قصرها و دیوارهای دوجداره برمیگرده که پادشاهها برای جاسوسی استفاده میکردن. درسته؟
دقیقاً سپیده جان! ریشه تاریخی جالبی داره. میگن کاترین دو مدیچی در فرانسه کانالهایی در دیوارهای قصرش تعبیه کرده بود تا بتونه مخفیانه به حرفهای دیگران گوش بده.
بهترین معادل برای ‘چغلی کردن’ یا ‘آدمفروش’ در انگلیسی چی میشه؟ با این اصطلاح مرتبطه؟
بابک عزیز، برای چغلی کردن میتونی از فعل ‘Snitch’ یا ‘Tattle’ استفاده کنی. به خودِ شخص هم میگن ‘Snitch’. گرچه مستقیماً به اصطلاح دیوارها گوش دارن ربط نداره، اما هر دو در فضای پنهانکاری هستن.
چقدر عالی توضیح دادید. من همیشه فکر میکردم انگلیسیها هم مثل ما از موش استفاده میکنن!
این اصطلاح در لهجه بریتانیایی و آمریکایی تفاوتی داره یا هر دو یکسان استفاده میکنن؟
پیمان جان، این اصطلاح کاملاً بینالمللیه و هم در بریتانیا و هم در آمریکا به یک شکل و با یک معنا استفاده میشه.
لطفاً در مورد اصطلاحاتی که ترجمه کلمه به کلمهشون خندهدار میشه بیشتر بنویسید، مثل ‘جای شما خالی’ که هیچوقت نباید مستقیم ترجمه بشه!
وای خدای من! من همیشه فکر میکردم اون فیلمه اشتباه گفته ‘Walls have mice’! الان فهمیدم خودم اشتباه میکردم. مرسی بابت این توضیح واضح!
عالی بود! دقیقا مشکلی که من با ترجمه داشتم همین بود. پس دیگه به جای ‘دیوار موش داره…’ میگم ‘The walls have ears’. خیلی کاربردیه.
بله رضا جان، دقیقا همینطوره! خوشحالیم که مطلب براتون مفید بود. تمرین کردن این اصطلاحات به مرور باعث میشه کاملا طبیعی ازشون استفاده کنید.
میشه چند تا مثال دیگه از موقعیتهایی که میشه از ‘The walls have ears’ استفاده کرد رو بگید؟ مثلا توی یه محیط کاری هم میشه؟
مریم عزیز، بله، در محیط کار هم کاملاً قابل استفادهست، مخصوصاً وقتی راجع به اطلاعات حساس یا محرمانه صحبت میکنید. مثلاً: ‘Let’s not discuss the new project details here. The walls have ears.’ یا ‘Be careful what you say in the cafeteria, the walls have ears.’ این اصطلاح بیشتر برای هشدار دادن به طرف مقابل برای رعایت احتیاط در صحبت کردن به کار میره.
من همیشه ‘The walls have ears’ رو شنیده بودم ولی معنیش رو دقیق نمیدونستم. فکر میکردم یعنی فقط ممکنه کسی پشت دیوار باشه. این توضیحات فرهنگیش خیلی به دردم خورد.
‘th’ مثل ‘ذ’؟ خیلی سخته تلفظش! راهکاری برای بهتر شدن تلفظ این حرف دارید؟
فاطمه جان، حق با شماست، تلفظ ‘th’ میتونه چالشبرانگیز باشه. برای ‘ذ’ (voiced th) مثل کلمه ‘the’ یا ‘this’، نوک زبانتون رو بین دندونهای بالا و پایین قرار بدید و همزمان که هوا رو بیرون میدید، حنجرهتون رو هم لرزونید. میتونید جلوی آینه تمرین کنید تا جای زبونتون رو درست پیدا کنید. تمرین کلمات زیادی که ‘th’ دارن به مرور زمان کمکتون میکنه.
آیا این اصطلاح ‘The walls have ears’ حالت رسمی داره یا غیررسمی؟ یعنی میشه توی یه محیط آکادمیک یا کاری جدی هم ازش استفاده کرد؟
حسین عزیز، این اصطلاح نه خیلی رسمی و نه خیلی غیررسمی است. بیشتر یک عبارت اصطلاحی و محاورهای است که در موقعیتهای مختلف روزمره و حتی کاری (زمانی که نیاز به هشدار دادن دوستانه و محتاطانه دارید) استفاده میشود. میتوان گفت کاربرد آن بیشتر به موقعیت و لحن بستگی دارد تا سطح رسمی بودن زبان.
این نکته که ترجمه کلمه به کلمه چقدر اشتباهه رو کاش زودتر یاد گرفته بودم! واقعا شرمنده شدم چند بار. ممنون از مطلب خوبتون.
من یه بار تو یه فیلم شنیدم که یکی میگفت ‘Loose lips sink ships’ آیا این هم معنی مشابه ‘The walls have ears’ رو میده؟ یعنی نباید راز رو فاش کرد؟
پیمان عزیز، سوال خیلی خوبی پرسیدید! ‘Loose lips sink ships’ یک ضربالمثل قدیمیتر است که بیشتر در زمان جنگ جهانی دوم برای تشویق مردم به حفظ اسرار نظامی استفاده میشد. معنی آن این است که ‘حرفهای بیمورد یا لو دادن اطلاعات میتواند نتایج فاجعهباری داشته باشد’. در حالی که هر دو به حفظ راز اشاره دارند، ‘The walls have ears’ بیشتر یک هشدار لحظهای در مورد احتمال شنیده شدن صحبتها توسط دیگران است، در صورتی که ‘Loose lips sink ships’ بیشتر به عواقب بلندمدت فاش شدن اطلاعات اشاره دارد و کمی لحن هشدار جدیتری دارد.
چقدر مطلب کاربردی و لازم بود! ممنون که این اشتباه رایج رو توضیح دادید. الان دیگه میدونم چی بگم.
یه سوال: آیا توی انگلیسی هم اصطلاحی داریم که مثلاً به ‘شنوندهی پنهان’ اشاره کنه ولی نه با دیوار و گوش؟ مثلاً کلمه یا عبارتی برای کسی که فالگوش وایمیسته؟
کامیار عزیز، بله حتماً! برای کسی که فالگوش میایستد یا پنهانی گوش میدهد، اصطلاح ‘eavesdropper’ (ایوزدراپر) را داریم. فعل آن ‘to eavesdrop’ است. همچنین عبارت ‘to be all ears’ به معنی ‘سراپا گوش بودن و با دقت گوش دادن’ است، اما این به فالگوش ایستادن ربطی ندارد و نشاندهنده علاقه و توجه شنونده است.
واقعا عالی بود این مقاله. باعث شد دوباره برم و تلفظ ‘th’ رو تمرین کنم. ممنون از یادآوری.
آیا میشه از این اصطلاح ‘The walls have ears’ در مورد شنود تلفنی هم استفاده کرد؟ یا فقط به محیط فیزیکی مربوطه؟
فرهاد جان، سوال بسیار بهجایی پرسیدید. اگرچه ریشه این اصطلاح به محیط فیزیکی و احتمال شنود شدن صحبتها توسط افراد حاضر در نزدیکی برمیگردد، اما امروزه در مفهوم گستردهتر برای اشاره به امکان شنود الکترونیکی یا هر نوع نظارت پنهانی نیز میتواند به کار رود. بنابراین بله، در مورد شنود تلفنی یا نظارت بر پیامها و مکالمات دیجیتال هم میتوان به صورت استعاری از آن استفاده کرد.
من همیشه با این اصطلاحات مشکل داشتم. این مطلب خیلی کمکم کرد که دیگه کلمه به کلمه ترجمه نکنم. ممنون از تیم خوبتون.
پس یعنی فقط گوشها مهم نیستن، بلکه موشها هم داستان خودشون رو دارن؟ منظورم اینه که توی فارسی هم اصطلاحات مشابه دیگه ای داریم که توی انگلیسی ترجمه مستقیمشون غلط از آب در میاد؟
سینا عزیز، بله، دقیقا نکته همینجاست! موشها در فارسی استعاره از جاسوسان یا کسانی هستند که خبر میبرند، در حالی که در انگلیسی، خود دیوارها هستند که گوش دارند. این یکی از بارزترین مثالها از تفاوتهای فرهنگی در اصطلاحات است. بله، در انگلیسی اصطلاحات بیشماری وجود دارد که ترجمه کلمه به کلمه آنها کاملاً بیمعنی یا اشتباه است. مثلاً ‘It’s raining cats and dogs’ که به معنی ‘باران شدیدی میبارد’ است و اگر کلمه به کلمه ترجمه کنید، بسیار خندهدار میشود!
مرسی از مقاله خوبتون. من چند وقت پیش فیلم Tinker Tailor Soldier Spy رو دیدم و اونجا خیلی از این اصطلاحات امنیتی استفاده میکردن. این مطلب من رو یاد اون فیلم انداخت.
آیا این اصطلاح ‘The walls have ears’ بار معنایی مثبت هم داره؟ یا همیشه یه هشدار منفیه؟
مهدی جان، ‘The walls have ears’ تقریباً همیشه دارای بار معنایی هشداردهنده و اغلب منفی است. یعنی به شما یادآوری میکند که احتیاط کنید زیرا ممکن است حرفهایتان شنیده شود و این شنیده شدن میتواند عواقب ناخواستهای داشته باشد (مثلاً فاش شدن یک راز، لو رفتن یک نقشه، یا دردسر ساز شدن). بنابراین، هدف آن مثبت نیست، بلکه پیشگیری از یک اتفاق منفی است.