تا حالا شده موقع دیدن یه فیلم اکشن مثل “Fast & Furious”، از کلکل کاراکترا سر Torque و Horsepower سر در نیارین؟ بذارید روراست باشیم، اکثر ما فقط میدونیم هر دوتاشون یه ربطی به قدرت ماشین دارن، اما فرقشون چیه؟
اگه شما هم از اون دسته آدمایی هستین که نمیخواین موقع بحث در مورد ماشین کم بیارین و دوست دارین انگلیسی واقعی رو با مثالهای باحال یاد بگیرین، جای درستی اومدین!
گشتاور (Torque): غول مرحله اول!
فکر کنین میخواین در یه شیشه سس رو که خیلی سفت شده باز کنین. اون نیروی چرخشی و زوری که با دستتون وارد میکنین تا در بچرخه، دقیقا همون Torque یا گشتاوره.
توی دنیای ماشین، گشتاور یعنی قدرتِ «کندن» و «کشیدن». هر چی گشتاور بالاتر باشه، ماشین از حالت سکون سریعتر راه میفته و برای کشیدن بارهای سنگین یا آفرود تو مسیرهای صعبالعبور مناسبتره.
- کاربرد اصلی: شتاب اولیه، کشیدن تریلر، آفرود و سربالایی.
- به زبون ساده: زورِ خالص!
- انگلیسی واقعی: “This truck has insane torque; it can pull anything!” (این کامیون گشتاور وحشتناکی داره، هر چیزی رو میتونه بکشه!)
پس گشتاور یعنی همون زور اولیه؟
دقیقا! گشتاور یعنی اون نیرویی که ماشین رو از جاش میکَنه. ماشینهای دیزلی و شاسیبلندهای بزرگ معمولا گشتاور خیلی بالایی دارن. واسه همینه که میتونن یه قایق بزرگ رو دنبال خودشون بکشن ولی شاید تو مسابقه سرعت حرفی برای گفتن نداشته باشن.
اسب بخار (Horsepower): قهرمان سرعت نهایی!
حالا بریم سراغ اون کلمه معروفی که همه شنیدیم: Horsepower یا به اختصار HP. اگه گشتاور «زور» بود، اسب بخار «سرعت» انجام اون کاره.
فرض کنین میخواین ۱۰ تا جعبه رو از یه طرف اتاق به طرف دیگه ببرین. گشتاور یعنی چقدر جعبهها سنگینن و شما چقدر زور دارین که بلندشون کنین. اما اسب بخار یعنی چقدر سریع میتونین این ۱۰ تا جعبه رو جابجا کنین.
- کاربرد اصلی: سرعت نهایی، شتاب در سرعتهای بالا، مسابقات در پیست.
- به زبون ساده: سرعت و استقامت در سرعت بالا.
- انگلیسی واقعی: “My Mustang has over 450 horsepower, it’s incredibly fast on the highway.” (موستانگ من بالای ۴۵۰ اسب بخار قدرت داره، توی بزرگراه فوقالعاده سریعه.)
مسابقه در پیست یا آفرود در کوهستان؟
ماشینهای مسابقهای مثل فراری و لامبورگینی، اسب بخار فوقالعاده بالایی دارن. این یعنی میتونن به سرعتهای خیلی بالا برسن و اون سرعت رو حفظ کنن. اما اگه همون لامبورگینی رو تو یه مسیر گِلی و پر از سنگ بندازین، احتمالا گیر میکنه چون گشتاور لازم برای «کندن» خودش از اون وضعیت رو نداره.
جمله طلایی که همه چیز رو خلاصه میکنه!
یه جمله معروف تو دنیای ماشین هست که میگه:
“Horsepower sells cars, but torque wins races.”
معنی این جمله چیه؟ خب، عدد بزرگِ Horsepower روی کاغذ و توی تبلیغات خیلی جذابه و باعث فروش ماشین میشه (چون همه عاشق سرعتن!). اما در عمل، توی مسابقات واقعی (مخصوصا مسابقههایی که پیچ و شتابگیریهای زیاد دارن)، این Torque هست که باعث میشه ماشین از پیچها سریعتر خارج بشه و برنده مسابقه بشه.
خب، بالاخره کدوم بهتره؟
هیچکدوم به تنهایی بهتر نیستن! بهترین ماشین، ماشینیه که تعادل خوبی بین این دوتا داشته باشه. این کاملا بستگی به نیاز شما داره:
- عاشق آفرود و طبیعتگردی هستین؟ دنبال ماشینی با Torque بالا بگردین.
- عشق سرعت و پیست مسابقه دارین؟ Horsepower اولویت شماست.
- یه ماشین روزمره برای شهر و جاده میخواین؟ تعادل بین این دو از همه چیز مهمتره.
حالا شما بگین! برای شما زور اولیه مهمتره یا سرعت نهایی؟ ماشین رویایی شما کدومه و چرا؟ تو کامنتها برامون بنویسین!
سوالات متداول (FAQ)
آیا گشتاور و اسب بخار به هم ربط دارن؟
بله، این دو کاملاً به هم مرتبط هستن. در واقع، اسب بخار از حاصلضرب گشتاور در دور موتور (RPM) به دست میاد. به همین خاطره که نمیشه یکی رو بدون در نظر گرفتن اون یکی بررسی کرد.
چرا ماشینهای برقی شتاب اولیهشون انقدر زیاده؟
چون موتورهای برقی میتونن حداکثر گشتاور (Torque) خودشون رو تقریباً از دور موتور صفر تولید کنن. برخلاف موتورهای بنزینی که باید به دور موتور خاصی برسن تا به اوج گشتاور برسن، ماشین برقی از همون لحظه اول با تمام زورش حرکت میکنه!
تلفظ صحیح “Torque” چجوریه؟
این کلمه «تورک» تلفظ میشه. حرف q-u-e در آخرش صدای «ک» میده. مثل کلمه unique یا antique. پس نگین “تورکیو”!
دمتون گرم بابت این مطلب! یه سوال داشتم: توی متن گفتین insane torque. آیا کلمه crazy هم برای گشتاور استفاده میشه یا فقط همین insane درسته؟
سلام امیرحسین عزیز! بله، اتفاقاً کلمه crazy هم خیلی پرکاربرده و بار معنایی مشابهی داره. هر دو کلمه در زبان محاوره (Slang) برای نشون دادن مقدار خیلی زیاد و باورنکردنی استفاده میشن. مثلاً میتونی بگی: This engine has crazy torque!
واقعا مثال در سس عالی بود! من همیشه توی فیلمهای Fast & Furious این کلمه رو میشنیدم ولی دقیق نمیدونستم تفاوتش با Horsepower چیه. آیا اصطلاح pulling power هم مترادف Torque حساب میشه؟
ممنون از مقاله خوبتون. تلفظ دقیق Torque چطوریه؟ اون ‘r’ وسطش تلفظ میشه یا مثل کلمات انگلیسی بریتانیایی حذف میشه؟
سوال خوبیه محمد مهدی جان! در لهجه آمریکایی /tɔːrk/ تلفظ میشه و صدای ‘r’ ضعیفی شنیده میشه، اما در لهجه بریتانیایی /tɔːk/ تلفظ میشه و ‘r’ کلاً تلفظ نمیشه، یعنی صدایی شبیه ‘تاک’ (با صدای ‘آ’ کشیده و عمیق) داره.
من یه جا شنیدم که به جای Torque از کلمه Grunt هم استفاده میکنن. درسته؟ مثلاً میگن The car has a lot of low-end grunt.
کاملاً درسته نیما! Grunt یک اصطلاح عامیانه و فنی (Slang) بین ماشینبازهاست که دقیقاً به همون قدرت و زورِ موتور در دورهای پایین اشاره داره. آفرین به دقتت!
ببخشید یه سوال، برای Horsepower مخفف خاصی نداریم؟ مثلاً بخوایم توی چتهای انگلیسی یا فرومهای خودرو بنویسیم چی میگن؟
این مثال ‘کَندن ماشین از جا’ خیلی کمک کرد بفهمم Torque چیه. فقط یه سوال، عبارت from a standstill که توی متنهای خارجی برای شتاب اولیه به کار میره، ربط مستقیمی به گشتاور بالا داره؟
بله بردیا جان، دقیقاً! عبارت ‘from a standstill’ یعنی ‘از حالت سکون کامل’. ماشینهایی که Torque بالایی دارن، اصطلاحاً get off the line (شروع حرکت) خیلی قدرتمندی از حالت سکون دارن.
من همیشه فکر میکردم Horsepower مهمتره، ولی با این توضیحات فهمیدم برای ماشینهای آفرود و SUV که به اصطلاح heavy-duty هستن، گشتاور حرف اول رو میزنه. ممنون از پست کاربردیتون.
خیلی عالی بود! من همیشه توی یوتیوب وقتی ریویو ماشین میدیدم، کلمه ‘Torque’ رو میشنیدم ولی دقیق نمیدونستم تفاوتش با ‘Horsepower’ چیه. فقط یه سوال، آیا Torque توی موقعیتهای غیرفنی هم به معنی زور زدن استفاده میشه؟
سوال خیلی خوبیه سپیده جان! کلمه Torque عمدتاً یک اصطلاح فنی و فیزیکیه. برای ‘زور زدن’ یا تلاش فیزیکی در انگلیسی روزمره، معمولاً از کلمه ‘Effort’ یا فعل ‘Struggle’ استفاده میکنیم. البته در متون مدیریتی گاهی از Torque به عنوان استعاره برای ‘نیروی محرکه’ یک پروژه استفاده میشه.
من این اصطلاحات رو توی بازی Forza زیاد میبینم. یه جا نوشته بود ‘Low-end torque’. این یعنی چی دقیقاً؟
امیرحسین عزیز، ‘Low-end torque’ یعنی ماشین در دور موتورهای پایین (Low RPM) قدرت کشش زیادی داره. این همون چیزیه که باعث میشه موقع شروع حرکت، ماشین به اصطلاح ‘تیکآف’ خوبی داشته باشه.
تلفظ دقیق Torque چطوریه؟ من بعضی جاها شنیدم شبیه ‘تُرک’ (مثل مردم ترک) تلفظش میکنن. درسته؟
مریم جان، تلفظ صحیحش /tɔːrk/ هست. یعنی صدای ‘اُ’ کشیده داره. شبیه کلمه Talk (صحبت کردن) هست با این تفاوت که آخرش صدای ‘ک’ میده و ‘ر’ هم خیلی نرم شنیده میشه. شبیه ‘تُورک’ تلفظ میشه.
مقاله جالبی بود. یاد فیلم فست اند فیوریوس افتادم که دومینیک تورتو همیشه از گشتاور ماشینش تعریف میکرد. راستی ‘Horsepower’ رو میشه به صورت مخفف HP هم نوشت دیگه؟
دقیقاً رضا جان! در دنیای ماشین و کاتالوگهای فنی، مخفف HP بسیار رایجه. حتی در انگلیسی محاوره هم وقتی میخوان بگن یه ماشین خیلی قویه، میگن: It’s got a lot of HP.
ممنون از مطالب خوبتون. یه سوال داشتم: آیا کلمه ‘Power’ با ‘Horsepower’ مترادفه؟ یعنی میتونیم به جای هم به کار ببریمشون؟
سارا جان، ‘Power’ یک کلمه کلی به معنای قدرته، اما ‘Horsepower’ واحد اندازهگیری اون قدرت در موتورهاست. مثل تفاوت ‘طول’ و ‘متر’. در صحبت عامیانه میتونی بگی ماشین ‘Power’ زیادی داره، اما اگه بخوای عدد بگی حتماً باید از ‘HP’ یا ‘Horsepower’ استفاده کنی.
من شنیدم که برای Torque از واحد ‘Pound-feet’ استفاده میکنن. این با ‘Foot-pounds’ فرقی داره؟ خیلی گیجکننده است.
علی عزیز، حق داری! در سیستم آمریکایی هر دو اصطلاح استفاده میشه. اما از لحاظ فنی در انگلیسی مهندسی، برای Torque بهتره از ‘Pound-feet’ استفاده بشه تا با واحد کار (Foot-pounds) اشتباه نشه.
کاش در مورد اصطلاح ‘Rev up’ هم توضیح میدادین. چون معمولاً با این بحثهای گشتاور و اسب بخار همراهه.
پیشنهاد عالی بود مهسا جان! ‘Rev up the engine’ یعنی گاز دادن به ماشین در حالت درجا برای بالا بردن دور موتور. این اصطلاح به صورت استعاری برای ‘آمادهسازی و هیجانزده کردن’ برای یه فعالیت هم به کار میره.
واقعاً کاربردی بود. من همیشه این دوتا رو با هم قاطی میکردم. مثال درِ شیشه سس خیلی به درک کلمه Torque کمک کرد. دست مریزاد.
خوشحالیم که این مثال برات مفید بوده نیما جان. یادگیری کلمات تخصصی با تصویرسازی ذهنی همیشه موندگارتره.
آیا کلمه Horsepower برای موتورهای برقی هم استفاده میشه یا اونا واحد دیگهای دارن؟
سوال هوشمندانهای بود فرناز جان. بله، برای ماشینهای برقی هم از Horsepower استفاده میشه تا مشتری بتونه با ماشینهای بنزینی مقایسهشون کنه، هرچند واحد علمیشون کیلووات (kW) هست.
یه عبارت شنیدم: ‘Horsepower sells cars, torque wins races’. این یعنی چی؟
من توی دیکشنری دیدم نوشته Torque ریشه لاتین داره به معنی ‘چرخیدن’. چقدر جالبه که ریشه کلمات رو بدونیم.
فرق ‘Horsepower’ با ‘BHP’ چیه؟ من توی سایتهای انگلیسی هر دو رو میبینم.
خیلی خوب توضیح دادید. من برای امتحان آیلتس دنبال یاد گرفتن کلمات تخصصی در موضوعات مختلف هستم، این مقاله برای بخش Speaking که ممکنه در مورد تکنولوژی باشه عالی بود.
دمتون گرم. تلفظ Torque واقعاً سخت بود برام ولی با توضیحات کامنتها متوجه شدم.
ببخشید یه سوال، فعل Torque هم داریم؟ مثلا بگیم ‘I torqued the bolt’؟
عالی! حالا میفهمم وقتی جرمی کلارکسون توی Top Gear داد میزد ‘Power!’ منظورش دقیقا چی بود.
به نظرم ‘Torque’ رو میشه به ‘نیروی آنی’ هم ترجمه کرد توی ذهن، درسته؟
مقاله کوتاهی بود ولی خیلی مفید. لطفاً در مورد اصطلاحات آفرود (Off-roading) هم مطلب بذارید.
من همیشه فکر میکردم Horsepower یعنی سرعت نهایی ماشین. ممنون که اصلاح کردید.
ترجمه ‘گشتاور’ برای Torque خیلی سنگینه، کاش همون Torque رو توی فارسی هم استفاده کنیم مثل خیلیا.