شاید باورتون نشه ولی کلمهای که ما برای توصیف خانواده سلطنتی استفاده میکنیم، یعنی Posh (باکلاس)، دقیقا همون کلمهایه که خودشون هیچوقت به زبون نمیارن! حاضرید بفهمیم چرا؟
بذارید روراست باشیم، دنیای خانواده سلطنتی بریتانیا پر از قوانین عجیب و غریبه. اما جالبه بدونید که این قوانین فقط به نحوه لباس پوشیدن یا غذا خوردن محدود نمیشه؛ بلکه کلماتی که استفاده میکنن هم یه جورایی “کُد” طبقه اجتماعیشونه. امروز میخوایم سه تا از این کلمات “ممنوعه” رو با هم یاد بگیریم تا دفعه بعد که فیلمی مثل “The Crown” رو میبینید، متوجه این جزئیات ریز بشید!
کلمهی ممنوعه شماره ۱: چرا گفتن ‘Posh’ خودش بیکلاسیه؟
اولین قانون باشگاه “باکلاسها” اینه که هیچوقت در مورد “باکلاس” بودن حرف نزنید! کلمه Posh (به معنی شیک و باکلاس) توسط خود طبقات بالای جامعه بریتانیا استفاده نمیشه. اونها به جای این کلمه از Smart استفاده میکنن.
- 👎 نگویید: “She has a very posh accent.”
- 👍 بگویید: “She has a very smart accent.”
چرا؟ کلمه Posh یه جورایی کلمه “مردم عادی” برای توصیف اشرافه. اشراف خودشون رو با این کلمه تعریف نمیکنن چون نیازی به اثبات جایگاهشون ندارن. پس اگه خواستید مثل یه بریتانیایی اصیل حرف بزنید، یادتون باشه که Posh رو بذارید کنار!
کلمهی ممنوعه شماره ۲: تو کاخ باکینگهام دنبال ‘Toilet’ نگرد!
خب، این یکی خیلی جالبه. اگه یه روزی مهمون کاخ سلطنتی شدید و نیاز به سرویس بهداشتی پیدا کردید، هرگز و هرگز نپرسید “Where is the toilet?”.
کلمه Toilet ریشه فرانسوی داره و در اتیکت سلطنتی، یک کلمه “عامیانه” محسوب میشه. به جای اون باید از کلمات جایگزین استفاده کنید.
جایگزینهای باکلاس برای Toilet:
- Lavatory: (تلفظ: لَوِتِری) این رسمیترین و بهترین گزینه است.
- Loo: (تلفظ: لوو) این یکم غیررسمیتره ولی کاملاً بین طبقات بالا جا افتاده و رایجه.
پس دفعه بعد، خیلی شیک و مجلسی بپرسید: “Could you tell me where the lavatory is?”
کلمهی ممنوعه شماره ۳: چرا ‘Pardon’ گفتن ممنوعه؟
همه ما تو کلاس زبان یاد گرفتیم که اگه حرف کسی رو متوجه نشدیم، مؤدبانهترین حالت اینه که بگیم “Pardon?”. خب، باید بگم که خانواده سلطنتی با ما همعقیده نیستن!
برای اونها، “Pardon” یه کلمهی زیادی “تلاش شده” و مخصوص طبقه متوسطه که میخوان مؤدب به نظر برسن. طبقه اشراف خیلی راحتتر برخورد میکنن.
جایگزینهای ساده و اصیل برای Pardon:
- Sorry?
- Sorry, what?
- و حتی خیلی ساده: What? (البته با لحن سؤالی و مؤدبانه)
شاید عجیب به نظر برسه ولی در فرهنگ بریتانیایی، گاهی سادگی نشونه اعتماد به نفس و جایگاه اجتماعی بالاتره.
تحلیل نهایی: کلمات چطور طبقه اجتماعی شما رو لو میدن؟
این داستان کلمات ممنوعه، فقط یه قانون خشک و خالی نیست؛ بلکه پنجرهای به دنیای “سیستم طبقاتی” (Class system) در بریتانیاست. این مفهوم که بهش “U and non-U English” هم میگن (U برای Upper Class و non-U برای بقیه)، در دهه ۱۹۵۰ توسط یک زبانشناس به اسم آلن راس مطرح شد.
ایده اصلی اینه که طبقه اشراف (Upper Class) از کلمات ساده، قدیمی و بدون تعارف استفاده میکنن، در حالی که طبقه متوسط (Middle Class) که همیشه در حال پیشرفته، سعی میکنه از کلمات “فانتزی” و “مؤدبانهتر” (مثل Toilet یا Pardon) استفاده کنه تا خودش رو بالاتر نشون بده. در واقع، همین تلاش برای خاص بودن، اونها رو از طبقه اشراف متمایز میکنه.
نتیجهگیری و حرف آخر
یاد گرفتن این تفاوتهای فرهنگی فقط برای این نیست که تو مهمونیهای سلطنتی کم نیاریم! این جزئیات به ما کمک میکنه که انگلیسی رو عمیقتر و واقعیتر یاد بگیریم و بفهمیم که زبان فقط مجموعهای از کلمات نیست، بلکه آینه تمامنمای فرهنگ و تاریخ یک کشوره.
حالا شما به ما بگید: کلمهی دیگهای در انگلیسی میشناسید که استفاده ازش به طبقه اجتماعی ربط داشته باشه؟ تو کامنتها برامون بنویسید!
سوالات متداول (FAQ)
آیا این قوانین هنوز هم در بریتانیا مهمه؟
بله، هرچند کمتر از گذشته، اما این تفاوتهای کلامی هنوز هم بین طبقات مختلف اجتماعی، به خصوص در نسلهای قدیمیتر، وجود داره و رعایت میشه. این بخشی از فرهنگ و اتیکت اجتماعی در بریتانیاست.
آیا اگه من به عنوان توریست از این کلمات “ممنوعه” استفاده کنم، بیادبی محسوب میشه؟
اصلاً! هیچکس از یک غیربریتانیایی انتظار نداره که این جزئیات دقیق رو بدونه. کلماتی مثل “Toilet” و “Pardon” کاملاً استاندارد و مؤدبانه هستن. این مقاله بیشتر برای درک عمیقتر فرهنگ و تفاوتهای ظریف زبانیه تا یک قانون سفت و سخت.
آیا فقط خانواده سلطنتی از این کلمات جایگزین استفاده میکنن؟
خیر. این قوانین فقط محدود به خانواده سلطنتی نیست. به طور کلی، طبقه اشراف و افراد تحصیلکرده از خانوادههای قدیمی بریتانیا (که بهشون میگن Upper Class) هم از همین الگوهای کلامی پیروی میکنن.
خیلی جالب بود! یعنی اگه به یه بریتانیایی اصیل بگیم You look posh، ممکنه ناراحت بشه یا توهینآمیزه؟
آرش عزیز، توهینآمیز نیست اما با به کار بردن این کلمه، در واقع نشون میدید که خودتون جزو اون طبقه نیستید. اونا ترجیح میدن برای تعریف از ظاهر شیک کسی بگن: You look very smart today.
من توی سریال The Crown همیشه برام سوال بود چرا وقتی میخوان بگن کسی خوشتیپ شده از Smart استفاده میکنن. فکر میکردم فقط یعنی باهوش!
دقیقاً مریم جان! کلمه Smart در انگلیسی بریتانیایی برای لباس و ظاهر به معنی «آراسته و شیک» هست، در حالی که در انگلیسی آمریکایی بیشتر معنای «باهوش» رو میده.
تلفظ دقیق Posh چطوریه؟ او کوتاهه یا مثل اوه تلفظ میشه؟
سهراب جان، در لهجه بریتانیایی حرف o به صورت کوتاه و باز تلفظ میشه، چیزی بین «آ» و «اُ». شبیه /pɒʃ/.
کلمهی Elegant هم همین حکم رو داره؟ یعنی اون هم بین سلطنتیها ممنوعه؟
نسترن جان، Elegant کلمه بسیار محترمانه و پذیرفته شدهایه. فرقش اینه که Smart بیشتر به رعایت اتیکت و نظم در پوشش اشاره داره، اما Elegant به سلیقه و زیبایی بصری.
یه جا خوندم که Posh مخفف Port Out, Starboard Home هست که مربوط به سفرهای کشتی بوده. درسته؟
علی عزیز، این یکی از مشهورترین داستانها درباره ریشه این کلمه است، اما زبانشناسها میگن مدرک مستندی براش نیست و بیشتر یک ‘Backronym’ یا مخففسازی پسین محسوب میشه.
من همیشه فکر میکردم Posh خیلی کلمه باکلاسیه! مرسی که این نکته ظریف رو گفتید. حالا میفهمم چرا ویکتوریا بکهام لقبش Posh Spice بود، لابد یه جور کنایه بوده.
آیا کلمه Classy هم جزو کلمات غیرسلطنتی محسوب میشه؟ چون من زیاد توی فیلمهای آمریکایی میشنوم.
بله رضوان جان، Classy هم دقیقاً مثل Posh از نظر طبقه بالای بریتانیا (Upper Class) کلمهایه که بیشتر طبقه متوسط برای توصیف شیکی به کار میبرن.
لطفاً بقیه کلمات رو هم بذارید. توی کپشن نوشتید سه تا کلمه، ولی فعلاً فقط پاش (Posh) رو توضیح دادید. مشتاقم بدونم بقیه چیا هستن.
توی لهجه آمریکایی هم Posh استفاده نمیشه؟ یا اونجا اوکیه؟
نگار عزیز، در آمریکا کلمه Posh خیلی کمتر استفاده میشه و اونها بیشتر از کلماتی مثل Fancy، High-end یا حتی Classy استفاده میکنن.
من توی فیلمها شنیدم که برای دستشویی هم کلمات خاصی دارن و هر کلمهای رو نمیگن. درسته؟
دقیقاً حامد جان! خانواده سلطنتی به هیچ وجه از کلمه Toilet استفاده نمیکنن چون ریشه فرانسوی داره و اونو عامیانه میدونن؛ به جاش میگن Lavatory.
واقعاً زبان انگلیسی چقدر لایه لایه است! فکر نمیکردم حتی کلمات هم بتونن سطح اجتماعی رو اینقدر دقیق لو بدن.
پس اگه بخوام بگم ‘اون لهجه خیلی باکلاسی داره’ بهتره چی بگم؟ ‘She has a very smart accent’؟
سوال خوبیه فرهاد جان! برای لهجه معمولاً از عبارت ‘Refined accent’ یا ‘Upper-class accent’ استفاده میکنن. Smart رو بیشتر برای ظاهر و لباس به کار میبرن.
من یادمه یه جا شنیدم کلمه Pardon هم ممنوعه! درسته؟
الناز جان کاملاً درسته! Pardon یکی از ممنوعترین کلمات برای ملکه بود. اونا به جاش از Sorry یا ?What استفاده میکنن. عجیبه ولی واقعیت داره!
ممنون از آموزشهای خوبتون. من تازه با پیجتون آشنا شدم و بخش ‘اتیکت زبانی’ برام خیلی جذاب بود.
کلمه Sophisticated هم میتونه جایگزین Posh بشه یا اون هم بار معنایی خاصی داره؟
بیتا جان Sophisticated بیشتر به معنی ‘پیچیده و با تجربه’ است و بار فرهنگی و فکری داره. برای توصیف یک استایل باکلاس، کلمه Smart یا Elegant دقیقتر هستن.
وای چقدر جالب! من همیشه فکر میکردم Posh یه کلمه کاملاً عادی و خوبی برای توصیف افراد باکلاسه. ممنون از این اطلاعات ناب.
سارا عزیز، دقیقاً همینطور است! بسیاری از کلماتی که ما رایج میدانیم، در بافتهای خاص یا توسط قشرهای خاصی از جامعه استفاده نمیشوند. خوشحالیم که این مقاله برای شما مفید بوده.
پس یعنی اگه خودمون بخوایم در مورد کسی بگیم که ‘باکلاسه’ از Smart استفاده کنیم؟ مثلاً ‘She is very smart’? یا فقط برای لهجه و ظاهر؟
علی جان، بله، دقیقاً همینطور است! شما میتوانید در مورد شخص بگویید ‘She is very smart’ به معنی ‘او خیلی شیک و باکلاس است.’ این کلمه هم برای توصیف ظاهر (لباس، خانه) و هم برای ویژگیهای کلی فرد به کار میرود که نشاندهنده سلیقه و جایگاه بالاست.
عالی بود! دفعه بعد که The Crown رو میبینم حتماً به این نکته دقت میکنم. چقدر جزئیات جالبی هست که ما نمیدونیم.
رضا جان، بسیار عالی! امیدواریم این نکات ریز به شما کمک کند تا درک عمیقتری از فرهنگ و زبان بریتانیایی پیدا کنید. لذت تماشای فیلمها با این دیدگاه جدید بیشتر خواهد شد.
واقعاً موضوع جذابی بود! بیصبرانه منتظر بقیه کلمات ‘ممنوعه’ هستم. کاش زودتر قسمتهای بعدی رو بذارید.
فاطمه عزیز، ممنون از اشتیاقتون! بله، این مقاله فقط قسمت اول از مجموعه کلمات ‘ممنوعه’ در اتیکت سلطنتی بود. حتماً در آینده نزدیک به بقیه کلمات جذاب هم خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید!
من یه بار شنیدم یه انگلیسی گفت ‘posh people’ و تعجب کردم. الان فهمیدم احتمالاً اون شخص خودش از طبقه اشراف نبوده!
نیما جان، دقیقاً همین نتیجهگیری درست است! کسانی که خودشان بخشی از طبقه اشراف نیستند، اغلب از کلمه Posh برای توصیف آنها استفاده میکنند، چون آن را یک ویژگی بارز میدانند. این نشاندهنده تفاوت زبانی بین طبقات اجتماعی است.
آیا کلمات دیگهای هم هست که بشه به جای Posh استفاده کرد و مناسبتر باشه؟ مثلاً Elegant چطوره؟
مریم عزیز، بله، حتماً! کلماتی مثل Elegant، Chic و Sophisticated همگی میتوانند جایگزینهای مناسبی برای Posh باشند و حس ‘باکلاسی’ و ‘شیکپوشی’ را منتقل کنند، بدون اینکه بار معنایی Posh را داشته باشند. انتخاب بین آنها بستگی به بافت جمله و ظرافت مورد نظر دارد.
ممنون بابت این نکته. فقط میشه راهنمایی کنید که Smart رو با چه تلفظی باید گفت که مثل بریتانیاییها باشه؟
کیان عزیز، تلفظ Smart مشابه تلفظ فارسی ‘اسمارت’ با کمی کشش روی ‘آ’ است (مثل ‘car’). برای تلفظ دقیقتر و شبیه به بریتانیاییها، میتوانید از دیکشنریهای آنلاین که تلفظ صوتی دارند (مثل Cambridge Dictionary یا Oxford Learner’s Dictionaries) کمک بگیرید و تلفظ بریتانیایی (BrE) را گوش دهید.
چه دقیقاً! مثل اینکه تو ایران هم یه سری کلمات هست که خود اون قشر خاص اصلاً استفاده نمیکنن. خیلی خوب توضیح دادید این تفاوت رو.
مینا جان، دقیقاً همینطور است! این پدیدهی ‘کلمات ممنوعه’ یا ترجیح کلمات خاص برای قشرهای مختلف، در بسیاری از زبانها و فرهنگها وجود دارد. خوشحالیم که این مقاله توانسته این شباهت فرهنگی را برای شما روشن کند.
آیا ‘smart’ برای توصیف وسایل یا مکانها هم به معنی ‘باکلاس’ یا ‘شیک’ استفاده میشه؟ مثلاً ‘a smart restaurant’?
امیر جان، سوال بسیار خوبی است! بله، کلمه ‘Smart’ در بافتهای مختلفی به معنی ‘شیک’ یا ‘با سلیقه’ استفاده میشود. مثلاً:
– A smart outfit (یک دست لباس شیک)
– A smart hotel (یک هتل شیک و مجلل)
– Smart casual (نوعی پوشش که نه کاملاً رسمی است و نه کاملاً راحتی، اما شیک است)
این کاربردها نشاندهنده وسعت معنایی ‘Smart’ در زبان انگلیسی بریتانیایی است.
دقیقاً، طبقه اشراف نیازی به اثبات خودش نداره. این یه نکته روانشناختی خیلی مهم پشت انتخاب کلماتشونه. خیلی کاربردی و عمیق بود.
زهرا عزیز، دقیقاً همین نکته مهمی است که به آن اشاره کردید. زبان فقط ابزار ارتباط نیست، بلکه بازتابی از ساختارهای اجتماعی، فرهنگ و حتی روانشناسی افراد است. ممنون از دقت نظرتون!
همیشه از مقالاتتون لذت میبرم. واقعاً دید آدم رو نسبت به زبان انگلیسی بازتر میکنه.
بهار عزیز، از لطف و همراهی شما سپاسگزاریم. هدف ما همین است که با ارائه نکات جذاب و کاربردی، یادگیری زبان انگلیسی را برای شما شیرینتر و عمیقتر کنیم.
پس اگه بخوام بگم ‘یه کت شیک پوشیده بود’ میتونم بگم ‘He was wearing a smart jacket’? درسته؟
حسین جان، بله، کاملاً صحیح است! ‘He was wearing a smart jacket’ جملهای عالی و کاملاً بریتانیایی برای توصیف یک کت شیک و با سلیقه است. استفاده از ‘smart’ در اینجا کاملاً طبیعی و مناسب است.
این کلمه Posh خودش از کجا اومده؟ داستان جالبی داره آیا؟
پریسا جان، سوال بسیار رایجی است! در مورد ریشه کلمه Posh تئوریهای مختلفی وجود دارد، اما محبوبترین و البته غیرقطعیترین تئوری میگوید که Posh مخفف ‘Port Out, Starboard Home’ است. این عبارت به بلیتهای کشتیهای اقیانوسپیما اشاره داشت که مسافران ثروتمند برای جلوگیری از آفتابسوختگی، در مسیر رفت به هند از کابینهای سمت بندر (Port) و در مسیر برگشت از کابینهای سمت راست کشتی (Starboard) استفاده میکردند. هرچند شواهد کمی برای اثبات این تئوری وجود دارد، اما داستان جذابی است!
عجب! از این به بعد حواسم هست Posh رو استفاده نکنم. ممنون از مطلب مفیدتون.
این جزئیات کوچیک هستن که زبان رو جذابتر میکنن. همیشه فکر میکردم Posh خیلی شیکه!
آیا استفاده از Smart به جای Posh همیشه نشونه رسمی بودنه یا میشه در مکالمات روزمره هم ازش استفاده کرد؟
امید عزیز، Smart در این معنی (شیک و باکلاس) در مکالمات روزمره کاملاً قابل استفاده است و حس رسمی بودن خاصی ندارد. در واقع، استفاده از آن نشاندهنده آشنایی شما با ظرافتهای زبان انگلیسی بریتانیایی است و کاملاً طبیعی به نظر میرسد.
من شنیده بودم که ‘toilet’ هم یه کلمه ممنوعهست و به جاش ‘loo’ یا ‘lavatory’ استفاده میکنن. آیا این درسته؟
الهام عزیز، بله، نکته بسیار خوبی را مطرح کردید! در اتیکت بریتانیایی و به خصوص در محافل اشرافی، استفاده از ‘toilet’ کمتر رایج است و کلماتی مانند ‘loo’ یا ‘lavatory’ ترجیح داده میشوند. ‘Bathroom’ هم بیشتر برای فضایی با وان یا دوش به کار میرود تا صرفاً توالت. این هم نمونه دیگری از همین ظرافتهای زبانی است!
خیلی خوب بود! واقعاً لذت بردم. منتظر مقالات بعدی شما هستم.
حالا که بحث Smart شد، آیا Smart به معنی ‘باهوش’ هم میتونه همین حس باکلاسی رو بده؟ یا کاملا معنیهاشون جداس؟
سپیده عزیز، سوال دقیق و هوشمندانهای است! اگرچه ‘smart’ به معنی ‘باهوش’ و ‘smart’ به معنی ‘شیک/باکلاس’ هر دو از یک کلمه سرچشمه میگیرند، اما در کاربرد مدرن، دو معنی نسبتاً مستقل پیدا کردهاند. وقتی میگوییم ‘She is a smart person’، معمولاً منظورمان ‘باهوش’ است، اما وقتی میگوییم ‘She is wearing a smart dress’، منظورمان ‘لباس شیک’ است. با این حال، میتوان استدلال کرد که هر دو معنی، حس مثبتی از برتری یا کیفیت بالا را منتقل میکنند، یکی در زمینه ذهنی و دیگری در زمینه ظاهری. این دو معنی معمولاً در متن قابل تفکیک هستند.
چقدر این تفاوتهای ظریف در زبان مهمه. ممنون که به این نکات میپردازید.