تاحالا فوتبال دیدی و گزارشگر خارجی یه چیزی گفته که هنگ کردی؟ مثلاً وسط صحنه آهسته VAR، یه اصطلاح میپرونه که اصلاً تو کتابهای زبان پیداش نمیکنی. بذار روراست باشیم، زبان انگلیسی واقعی رو تو همین موقعیتها یاد میگیری، نه تو کلاسهای خشک و رسمی!
امروز قراره چندتا از این اصطلاحات خفن و رایج فوتبالی رو با هم یاد بگیریم که هم مکالمهات قوی بشه و هم دفعه بعد که فوتبال دیدی، با اعتماد به نفس بیشتری به دوستات بگی: “آها، منظورش این بود!”
خب، اصلاً چرا “Ref”؟
این از اون سوالاست که جوابش خیلی سادهتر از چیزیه که فکرشو میکنی. Ref در واقع مخفف کلمه Referee (تلفظ: رِفِری) به معنی “داور” هست. نیتیوها (Native) عاشق مخفف کردنن! چرا باید یه کلمه سه بخشی رو بگن وقتی میتونن با یه بخش کار رو تموم کنن؟
- Full Word: Referee
- Slang/Short Form: Ref
پس دفعه بعد که شنیدی “The Ref made a bad call”، یعنی: “داوره تصمیم بدی گرفت”. به همین سادگی!
جمله طلایی VAR: “Clear and Obvious Error”
این جمله رسماً امضای VAR هست! وقتی داور کنار زمین میره تا صحنه رو بازبینی کنه و بعد تصمیمش رو برمیگردونه، یعنی به این نتیجه رسیده که یک “اشتباه واضح و آشکار” اتفاق افتاده.
کلمههاش رو بشکافیم:
- Clear: یعنی شفاف و واضح.
- Obvious: یعنی آشکار و تابلو.
- Error: یعنی اشتباه.
این عبارت خیلی رسمی و جدیه و وقتی استفاده میشه که دیگه هیچ شک و شبههای باقی نمونده باشه. مثلاً آفسایدی که دو متر بوده و داور ندیده!
وقتی گل پر پر میشه: “The Goal is Disallowed”
قلبت وایمیسته، تیمت گل زده، داری از خوشحالی بالا پایین میپری که یهو داور سوت میزنه و این جمله رو میشنوی: “The goal is disallowed”. این یعنی “گل مردود شد” یا “گل پذیرفته نشد”.
این عبارت از فعل disallow (تلفظ: دیساَلاو) میاد که یعنی “رد کردن” یا “اجازه ندادن”. یه اصطلاح خیلی رایجه و دونستنش برای هر فوتبالبینی واجبه.
چرا بازیکن “Book” میشه؟ مگه کتابه؟
این یکی دیگه خیلی جالبه! وقتی یه بازیکن کارت زرد یا قرمز میگیره، میگن: “He’s been booked”. شاید باورت نشه، ولی این اصطلاح واقعاً به “کتاب” ربط داره!
در گذشته، داورها اسم و شماره بازیکن خطاکار رو توی یه دفترچه یادداشت کوچیک مینوشتن تا یادشون نره. برای همین، وقتی اسم بازیکنی وارد اون دفترچه میشد، اصطلاحاً “Book” شده بود. این اصطلاح هنوزم که هنوزه استفاده میشه.
- To be booked: کارت گرفتن (معمولاً کارت زرد).
- Example: “The player was booked for a bad tackle.” (بازیکن به خاطر یک تکل بد کارت زرد گرفت).
حالا نوبت شماست!
یادگیری زبان انگلیسی یعنی همین! یعنی کشف کردن داستان پشت کلمهها و استفاده ازشون در جای درست. دفعه بعد که فوتبال دیدی، به این اصطلاحات دقت کن و ببین چقدر بیشتر از بازی لذت میبری.
شما چه اصطلاح فوتبالی دیگهای بلدین که داستان جالبی داره؟ یا دوست دارین در موردش بدونین؟ تو کامنتها برامون بنویسید!
سوالات متداول (FAQ)
کلمه “VAR” مخفف چیه؟
VAR مخفف عبارت Video Assistant Referee هست که به معنی “کمک داور ویدیویی” است.
فرق بین “Ref” و “Umpire” چیه؟
هر دو به معنی داور هستن، اما کاربردشون فرق داره. Referee (Ref) معمولاً در ورزشهایی مثل فوتبال، بسکتبال و بوکس استفاده میشه. اما Umpire در ورزشهایی مثل تنیس، بیسبال و کریکت به کار میره.
به “ضربه پنالتی” تو انگلیسی چی میگن؟
بهش میگن “Penalty kick” یا به صورت خلاصهتر و رایجتر، فقط “Penalty”. اگه ضربات پنالتی آخر بازی باشه، بهش میگن “Penalty shootout”.
چقدر جالب بود! همیشه برام سوال بود چرا انقدر مخفف استفاده میکنن. کاش در مورد اصطلاحات گزارشگری مثل ‘Dead ball’ یا ‘Set piece’ هم بنویسید.
ممنون علیرضا جان! حتماً، لیست اصطلاحات گزارشگری خیلی طولانیه و توی پستهای بعدی حتماً بهشون میرسیم.
این جمله ‘Clear and Obvious Error’ رو واقعاً زیاد میشنویم ولی هیچوقت دقیق نمیدونستم ملاک داورها برای استفاده ازش چیه. ممنون که به زبان ساده توضیح دادید.
خوب بود ولی به نظرم بهتر بود تلفظ کلمات رو هم با فایل صوتی میذاشتید. برای منی که مبتدیم تلفظ ‘Referee’ یکم سخت بود اولش.
نکته خیلی خوبیه سپهر عزیز. حتماً در آپدیتهای بعدی یا پستهای اینستاگراممون فایل صوتی هم اضافه میکنیم.
من کلا فوتبال رو با گزارش انگلیسی میبینم که زبانم تقویت بشه، ولی همیشه بخش VAR برام گنگ بود. این اصطلاح ‘Clear and Obvious’ خیلی کاربردی بود.
دمتون گرم. یه سوال، به جز Ref، کلمه دیگهای هم برای داور استفاده میکنن؟ مثلا توی بازیهای محلی کلمه خاص دیگهای ندارن؟
سلام امیرحسین عزیز. کلمه ‘Official’ هم گاهی به کار میره، ولی توی زبان محاوره و استادیوم همون Ref از همه رایجتره.
مطلب یکم کوتاه بود، کاش اصطلاحات بیشتری رو توی همین پست جا میدادید. ولی توضیح مخففها واقعا کاربردیه چون نیتیوها خیلی سریع حرف میزنن.
دمتون گرم، همیشه برام سوال بود که چرا تو گزارشهای انگلیسی انقدر کوتاه میگن Ref. آیا این مدل مخفف کردن برای کلمات دیگه ورزشی هم هست؟ مثلاً واسه Goalkeeper هم چیزی داریم؟
سلام علیرضا جان، خوشحالیم که برات مفید بوده! بله دقیقاً، نیتیوها عاشق کوتاهسازی هستن. برای Goalkeeper معمولاً از کلمه Goalie (گُلی) استفاده میکنن که خیلی رایجه.
تلفظ Referee همیشه برای من سخت بود، حس میکنم استرس کلمه رو اشتباه میگم. میشه راهنمایی کنید؟
نکته خیلی خوبی رو گفتی مریم عزیز. در کلمه Referee استرس روی بخش آخر یعنی ‘ree’ هست. یعنی باید اون رو کشیدهتر و با تاکید بیشتر بگی: ref-er-EE.
من توی بازی FIFA زیاد شنیدم که میگن The ref blew the whistle. منظورشون همون سوت زدنه دیگه؟
دقیقاً امیرحسین! عبارت blow the whistle به معنی سوت زدن داور (شروع یا پایان بازی یا اعلام خطا) هست که تو مکالمات فوتبالی خیلی پرکاربرده.
استفاده از Ref توی نامههای رسمی یا مقالههای ورزشی هم اوکیه یا فقط واسه حرف زدنه؟
سارای عزیز، Ref یک کلمه Informal یا غیررسمی محسوب میشه. بهتره توی نوشتههای رسمی، مقالات یا اخبار کتبی حتماً از واژه کامل Referee استفاده کنی.
یه جا شنیدم گزارشگر گفت The Ref is blind! این یه اصطلاحه یا واقعاً داشت توهین میکرد؟ 😂
پویا جان، این یکی از رایجترین (و البته تندترین) اصطلاحات تماشاچیهاست! وقتی داور یه اشتباه فاحش میکنه، میگن ‘داور کوره’ یا همون The ref is blind. البته بیشتر تو محیطهای دوستانه و ورزشگاه شنیده میشه!
ممنون از مطلب خوبتون. من تازه یادگیری زبان رو شروع کردم و این نکات فوتبالی خیلی بهم کمک میکنه که فیلمها رو بهتر بفهمم.
توی تنیس هم به داور میگن Ref؟ یا اونجا کلمه فرق داره؟
سوال هوشمندانهای بود رضا جان! توی تنیس و کریکت معمولاً به داوری که روی صندلی میشینه میگن Umpire. کلمه Referee توی فوتبال، بسکتبال و بوکس بیشتر استفاده میشه.
من شنیدم که به VAR میگن Video Assistant Referee. یعنی اون مخفف هم توی خودش کلمه Referee رو داره؟
بله هانیه عزیز، کاملاً درسته! VAR مخفف Video Assistant Referee هست، یعنی داوری که از طریق ویدیو به داور اصلی کمک میکنه.
چقدر جالب! من فکر میکردم Ref یه کلمه جداست و ربطی به Referee نداره. مرسی از توضیحات شفافتون.
توی گزارشها زیاد میشنوم میگن The ref gave him a booking. این booking یعنی چی؟ همون کارت گرفتنه؟
دقیقاً مهسا جان. وقتی داور اسم بازیکن رو توی دفترچهاش یادداشت میکنه (کارت زرد میده)، به این عمل میگن Booking. پس Get a booking یعنی کارت زرد گرفتن.
بسیار عالی. اگه میشه در مورد اصطلاحات مربوط به آفساید و کرنر هم مطلب بذارید.
واقعاً انگلیسی واقعی با اون چیزی که تو کتابها میخونیم چقدر فرق داره! Ref خیلی راحتتر تو دهن میچرخه.
یه سوال، تلفظ VAR چجوریه؟ باید حرف به حرف بگیم V-A-R یا مثل یه کلمه واحد خونده میشه؟
کامران عزیز، هر دو حالتش رایجه. هم میتونی بگی V-A-R (وی-ای-آر) و هم خیلیها به صورت یک کلمه واحد یعنی ‘وار’ تلفظش میکنن.
کاش برای اصطلاحات مربوط به وقت اضافه و پنالتی هم یه پست بسازید. اینا تو گزارشها خیلی گیجکنندهان.
من همیشه فکر میکردم مخففها نشونه تنبلیه ولی انگار تو انگلیسی بخشی از فرهنگشونه!
دقیقاً آرش جان! به قول معروف Efficiency یا کارایی براشون خیلی مهمه. چرا راه دور بریم؟ به جای Television میگن TV یا به جای Laboratory میگن Lab. کلمه Ref هم از همین دسته است.
ممنون از سایت خوبتون. من این اصطلاح رو توی سریال Ted Lasso شنیده بودم ولی معنیش رو دقیق نمیدونستم.
اصطلاح Pitch و Field چه فرقی دارن؟ هر دو یعنی زمین فوتبال؟
جواد جان، در انگلیسی بریتانیایی (UK) بیشتر از Football Pitch استفاده میکنن، اما در انگلیسی آمریکایی (US) بهش میگن Soccer Field. هر دو به یک معناست.
خیلی پست کاربردی بود. مخصوصاً برای ما که فوتبالهای لیگ جزیره رو با گزارش اصلی میبینیم.
کلمه Official هم برای داور به کار میره؟ چون تو بعضی زیرنویسها دیدم.
بله بابک عزیز، Match Officials به مجموعه تیم داوری (داور وسط، کمکداورها و داور چهارم) گفته میشه. کلمه خیلی رسمی و شیکی هست.
واقعاً عالی بود، مرسی از این همه اطلاعات مفید در قالب یه مطلب کوتاه.
مرسی از مقاله خوبتون! همیشه برام سوال بود “Ref” یعنی چی. الان کاملاً متوجه شدم. میشه در مورد “Offside” هم یه همچین توضیحی بدید؟ اونم خیلی گیجکنندهست!
خواهش میکنیم سارا جان، خوشحالیم که مفید بوده! بله، “Offside” هم از اون اصطلاحات مهم و گاهی پیچیده فوتبالیه که حتماً در آینده نزدیک یک مقاله جداگانه بهش اختصاص میدیم. ممنون از پیشنهاد خوبتون!
تلفظ دقیق “Referee” چطوریه؟ همون رِفِری که نوشتید درسته؟ من بعضی جاها شنیدم یه کم فرق داره.
بله علی عزیز، تلفظ صحیح “Referee” تقریباً همون “رِفِری” هست، با تاکید روی بخش آخر (ree). ممکنه لهجههای مختلف (مثلاً بریتانیایی و آمریکایی) تفاوتهای جزئی داشته باشند، اما این تلفظ رایج و درست است. عالیه که به جزئیات تلفظ دقت میکنید!
پس “Clear and Obvious Error” دقیقاً یعنی همون “اشتباه محرز” خودمون؟ خیلی جمله کاربردیه، دیگه لازم نیست هنگ کنم وقتی گزارشگر میگه! 😂
دقیقاً مریم خانم! “Clear and Obvious Error” بهترین معادل برای “اشتباه محرز” یا “خطای آشکار و غیرقابل انکار” است. این اصطلاح کلیدی تصمیمات VAR هست. خوشحالیم که ابهام رفع شد و دیگه میتونید با اعتماد به نفس بیشتری فوتبال ببینید! 😉
من یه بار تو یه بازی خارجی شنیدم گزارشگر گفت “The Ref pointed to the spot!” فکر کنم منظورش نقطه پنالتی بود. درسته؟
بله رضا جان، کاملاً درسته! وقتی “The Ref pointed to the spot” گفته میشه، یعنی داور به نقطه پنالتی اشاره کرد و به معنی اعلام پنالتیه. “The spot” در اینجا به صورت محاوره برای “penalty spot” (نقطه پنالتی) استفاده شده. نکتهسنجی عالی بود!
خیلی خوب بود! عین بقیه اصطلاحاتی که کوتاه میکنن مثل “doc” برای “doctor” یا “fridge” برای “refrigerator”. اینم از همون دسته است پس. ممنون از توضیحات روانتون.
کاملاً درست فهمیدید فاطمه خانم! “Ref” دقیقاً از همین الگوی رایج مخففسازی در انگلیسی تبعیت میکنه. نیتیوها عاشق کوتاهکردن کلمات هستن تا مکالمه سریعتر و راحتتر بشه. خوشحالیم که مقاله براتون مفید بوده!
واقعاً زبان انگلیسی واقعی رو باید تو همین موقعیتها یاد گرفت. کلاس خشک آدم رو خسته میکنه. منتظر مقالات بعدی با همین سبک هستم.
ممنون حسین عزیز از همراهیتون. کاملاً با شما موافقیم! هدف ما هم دقیقاً همینه که زبان رو در بسترهای واقعی و جذاب آموزش بدیم. حتماً مقالات بیشتری با همین رویکرد خواهیم داشت. با ما همراه باشید.
آیا “Ref” فقط توی محاوره و فوتبال استفاده میشه یا توی موقعیتهای رسمیتر هم میشه ازش استفاده کرد؟ مثلاً توی اخبار؟
سوال بسیار خوبی پرسیدید نازنین خانم! “Ref” در درجه اول یک اصطلاح عامیانه و غیررسمی است که بیشتر در محاوره روزمره، بین هواداران، بازیکنان و حتی گزارشگران در فضاهای کمتر رسمی به کار میرود. در اخبار رسمی و نوشتارهای آکادمیک، استفاده از کلمه کامل “Referee” ارجحیت دارد. هرچند در تیترهای خبری یا برنامههای تحلیل ورزشی که لحن دوستانهتری دارند، ممکن است “Ref” را هم ببینید.
ممنون از توضیحات عالی! اگه ممکنه در مورد اصطلاحاتی مثل “check complete” یا “decision overturned” هم بنویسید. اینا هم تو VAR زیاد شنیده میشه.
خواهش میکنیم امیر عزیز، خوشحالیم که دوست داشتید! پیشنهاد شما عالیه و حتماً در مقالات بعدی به بررسی این اصطلاحات رایج در سیستم VAR مثل “check complete” (بررسی تمام شد) و “decision overturned” (تصمیم اولیه لغو شد) و موارد مشابه میپردازیم. ممنون از مشارکتتون!
عالی بود، من خودم همیشه از این مخففها تعجب میکردم. مقاله خیلی به دردم خورد.
پس “bad call” فقط برای داور نیست و میشه برای هر تصمیم بدی استفاده کرد؟ مثلاً یه مدیر تو شرکت یه تصمیم بد بگیره؟
سوال بسیار خوبی مهدی جان! بله، “bad call” یک اصطلاح عمومیتر است و میتوان از آن برای هر تصمیم اشتباه یا قضاوت نادرست در هر زمینهای استفاده کرد، نه فقط در ورزش. مثلاً: “That was a bad call by the manager to hire him.” (آن تصمیم مدیر برای استخدام او، تصمیم بدی بود.) عالیه که به این نکته کاربردی توجه کردید.
خیلی جالب بود. از کجا اومده کلمه “Referee”؟ به چی ربط داره؟
سوال مینا خانم! کلمه “Referee” ریشهای فرانسوی دارد و از کلمه “référer” به معنی “ارجاع دادن” یا “مراجعه کردن” گرفته شده است. در ابتدا، “Referee” به کسی گفته میشد که یک اختلاف یا مسئله را برای قضاوت به او ارجاع میدادند. به مرور زمان، این کلمه در ورزش برای فردی که مسئول اجرای قوانین و قضاوت در بازی است، استفاده شد. بسیار دقیق هستید که به ریشهشناسی کلمات هم توجه میکنید!
دقیقاً مثل خودمون که به داور میگیم “داور” ولی گاهی هم مثلاً “حاجی” یا “آقا” یا “آقا داور” صداش میکنیم. این “Ref” هم همون حالته. عالی بود.
مقایسه بسیار جالبی بود پژمان عزیز! دقیقاً همینطور است. استفاده از “Ref” در انگلیسی عامیانه برای “Referee” شباهت زیادی به همین رویکرد در فارسی دارد که ما هم از القاب یا فرمهای کوتاهتر و دوستانهتر برای اشاره به افراد استفاده میکنیم. درک این شباهتهای فرهنگی به یادگیری زبان کمک زیادی میکند.
میشه بگید “foul” یعنی چی؟ بعضی وقتا “intentional foul” میگن. مرسی.
خواهش میکنیم کیانا خانم! “Foul” (تلفظ: فاول) در ورزش به معنی “خطا” یا “نقض قوانین” است. وقتی بازیکن قوانینی را زیر پا میگذارد، “foul” مرتکب شده است. “Intentional foul” (خطای عمدی) هم به خطایی گفته میشود که بازیکن عمداً برای متوقف کردن حریف یا جلوگیری از گل انجام میدهد، که معمولاً مجازات سنگینتری دارد. امیدواریم واضح شده باشد!
دقیقاً همینطوره، زبان رو باید تو بطن زندگی و علایق خودت یاد بگیری. فوتبالیستها و ورزشدوستها خیلی خوب میتونن این اصطلاحات رو یاد بگیرن.
من یه بار تو یه برنامه خبری شنیدم که یه مجری در مورد یه تصمیم سیاسی گفت “It was a clear and obvious error”. یعنی میشه تو غیر فوتبال هم استفاده بشه؟
سوال هوشمندانهای پرسیدید آزاده خانم! بله، “Clear and Obvious Error” اگرچه در VAR فوتبال شهرت پیدا کرده، اما ریشه در مفاهیم عمومی قضاوت و اشتباه دارد و میتواند در هر زمینهای که نیاز به تاکید بر واضح و آشکار بودن یک اشتباه هست، استفاده شود. مثال شما در مورد یک تصمیم سیاسی کاملاً درست است. یعنی آنقدر اشتباه واضح بود که جای هیچ تردیدی نداشت.