شاید باورتون نشه، ولی اگه سنت قشنگ «پشت سر مسافر آب ریختن» رو توی فرودگاه هیترو لندن اجرا کنید، به احتمال زیاد یکی لیز میخوره و کل ماجرا به یه دردسر بزرگ تبدیل میشه! خب، بذارید روراست باشیم، این رسم ایرانی که با نیت خیر انجام میشه، برای خارجیها اصلاً معنی نداره. پس چطور برای دوست خارجیمون یا حتی خودمون آرزوی سفر بیخطر کنیم که هم باکلاس باشه و هم منظورمون رو درست برسونه؟
فلسفه آب ریختن چیه و در انگلیسی چی بگیم؟
ما ایرانیها وقتی پشت سر کسی آب میریزیم، در واقع داریم براش آرزوی سفری روان و بیخطر، درست مثل جریان آب، میکنیم. در واقع، نیت اصلی اینه: “to ensure a safe return” یا «تضمین بازگشتی امن». اما این عبارت یه کم رسمی و کتابیه. توی مکالمات روزمره، هیچکس اینطوری حرف نمیزنه!
اصطلاحات کاربردی به جای کاسه آب!
پس به جای اینکه کاسه به دست دنبال مسافر بدوید، از این اصطلاحات مدرن و رایج انگلیسی استفاده کنید. اینها همون حس خوب شما رو منتقل میکنن و خیلی هم طبیعیتر به نظر میان:
- Safe travels: این رایجترین و بهترین عبارته. خیلی ساده و صمیمی میگید «سفرت بیخطر». برای هر موقعیتی، از سفر کاری دوستتون تا مسافرت تفریحی خانواده، عالیه.
- Godspeed: این یکی یه کم شاعرانه و قدیمیه، ولی هنوز هم استفاده میشه، مخصوصاً برای سفرهای مهم یا طولانی. معنیش چیزی شبیه «خدا به همراهت» یا «سفرت به سلامت» هست و حس خوبی از آرزوی موفقیت رو منتقل میکنه.
- Have a safe trip / Have a safe flight: این هم یه عبارت خیلی سرراست و معموله. یعنی «سفر بیخطری داشته باشی» یا «پرواز امنی داشته باشی».

وقتی خارجیها برای سفر خرافاتی میشوند!
فکر نکنید فقط ما ایرانیها رسوم خاص خودمون رو داریم. مردم در سراسر دنیا هم خرافات و عقاید جالبی برای سفر دارن که بعضیهاشون واقعاً عجیبه! دونستن اینها باعث میشه فرهنگهای دیگه رو بهتر درک کنیم.
چند تا از خرافات جالب سفر در دنیا:
- پای راست اول (اسپانیا): در کشورهای اسپانیاییزبان، مردم معتقدن که برای داشتن سفری خوشیمن، باید حتماً با پای راست از خونه خارج بشن.
- سوت زدن ممنوع (روسیه و کره): در روسیه اگه داخل خونه سوت بزنید، بدشانسی مالی میاره. در کره و ژاپن هم سوت زدن در شب رو نشونه جذب ارواح خبیث میدونن!
- اعداد نحس (ایتالیا و چین): غربیها از عدد ۱۳ میترسن، اما ایتالیاییها عدد ۱۷ رو نحس میدونن چون نوشتار رومیش (XVII) با جابجایی حروف، کلمه VIXI به معنی «من زندگی کردهام» (کنایه از مرگ) رو میسازه. در چین هم عدد ۴ به خاطر تلفظش که شبیه کلمه «مرگ» هست، شوم به حساب میاد.
- سلام به کلاغ (بریتانیا): در بریتانیا دیدن یک کلاغ تنها نشونه بدیه. برای همین بعضیها بهش سلام میکنن تا اثر بدش رو خنثی کنن!

حرف آخر: با فرهنگ حرف بزنیم!
«پشت سر مسافر آب ریختن» یکی از قشنگترین رسوم ماست که نشوندهنده عشق و اهمیت ما به سلامتی عزیزانمونه. اما وقتی با دنیا در ارتباطیم، بهتره از زبان مشترک و قابل فهم استفاده کنیم. گفتن یه “Safe travels” ساده، همون حس خوب رو منتقل میکنه و نشون میده که شما با فرهنگ روز دنیا هم آشنا هستید.
شما چطور؟ رسم یا اصطلاح خاصی برای بدرقه مسافر دارید؟ توی کامنتها برامون بنویسید!
سوالات متداول (FAQ)
آیا اصطلاح “Safe travels” خیلی رسمیه؟
نه اصلاً! این عبارت هم برای موقعیتهای دوستانه و هم رسمی کاملاً مناسبه. میتونید به دوست صمیمیتون یا مدیر شرکتتون این رو بگید و در هر دو حالت کاملاً طبیعیه.
به جز آب ریختن، چه رسوم دیگهای برای سفر در ایران داریم؟
یکی دیگه از رسوم رایج، رد کردن مسافر از زیر قرآن هست. این کار به نیت این انجام میشه که شخص در پناه خدا باشه و سفرش رو به سلامت به پایان برسونه.
آیا خارجیها واقعاً هیچ رسمی برای بدرقه مسافر ندارند؟
اونها معمولاً به گفتن عباراتی مثل “Safe travels”، “Take care” (مراقب خودت باش) یا “Have a great time” (خوش بگذره) بسنده میکنن. رسوم فیزیکی مثل آب ریختن یا رد شدن از زیر چیزی در فرهنگ اونها مرسوم نیست و بیشتر به آرزوهای کلامی اکتفا میکنن.




واقعاً مطلب جالبی بود! من همیشه برام سوال بود که چطور مفهوم «به سلامت» رو به انگلیسی بگم که خیلی خشک نباشه. عبارت Safe travels رو شنیده بودم، ولی Smooth travels چطور؟ اون هم کاربرد داره؟
سلام سارای عزیز، بله کاملاً! عبارت Smooth travels دقیقاً همون حس «سفری بیخطر و روان» رو منتقل میکنه و خیلی به نیت ما از آب ریختن نزدیکه. مخصوصاً وقتی میخوایم آرزو کنیم که مسیر سفر بدون دستانداز و مشکل باشه.
دمتون گرم. اون تیکه فرودگاه هیترو رو خیلی خوب اومدید! واقعاً فرهنگها متفاوته. من یه بار به دوستم گفتم I will pour water behind you، طفلک فکر کرد دارم تهدیدش میکنم! الان فهمیدم باید از Safe flight استفاده میکردم.
توی متن نوشته بودید Ensure a safe return یه کم کتابیه. اگه بخوایم به رفیقمون بگیم «صحیح و سالم برگرد» چی باید بگیم؟
مریم جان، برای فضای دوستانه میتونی از عبارت Get back in one piece استفاده کنی که خیلی رایجه. یا خیلی ساده بگی: Come back safe!
من شنیدم بعضیها میگن Bon Voyage. این مگه فرانسوی نیست؟ توی انگلیسی هم استفاده میشه یا فقط برای باکلاس بازیه؟
من توی یه فیلم تاریخی شنیدم که موقع خداحافظی با یه مسافر گفتن Godspeed. این هنوزم استفاده میشه یا خیلی قدیمیه؟
نیلوفر جان، Godspeed هنوز هم استفاده میشه اما لحن خیلی رسمی، ادبی و گاهی مذهبی داره. در واقع یه جور آرزوی موفقیت و سلامت از طرف خداست. برای موقعیتهای روزمره Safe travels انتخاب خیلی بهتریه.
ممنون از مقاله خوبتون. یه سوال، تفاوت Safe trip و Safe journey چیه؟ کدومش برای مسافرتهای طولانیتر مثل مهاجرت بهتره؟
خیلی عالی بود. کاش درباره اصطلاح Safe and sound هم توضیح میدادید. من شنیدم بعد از اینکه مسافر میرسه به مقصد این رو میگن.
دقیقاً همینطوره نازنین عزیز! Safe and sound یعنی «صحیح و سالم». مثلاً مسافر زنگ میزنه و میگه: I arrived safe and sound. یعنی بدون هیچ مشکلی رسیدم.
من همیشه فکر میکردم پشت سر مسافر آب ریختن رو میشه با کلمه Blessing ترجمه کرد. ولی این مقاله دیدگاهم رو عوض کرد. Safe travels خیلی کاربردیتره.
ببخشید، برای کسی که داره با کشتی میره سفر، اصطلاح خاصی داریم؟ یا همون Safe travels کافیه؟
مهسای عزیز، برای سفر دریایی میتونی از عبارت کلاسیک و زیبای Smooth sailing استفاده کنی که استعاره از سفری بدون تلاطم و آرام هست.
نکته ظریفی بود. واقعاً ترجمه تحتاللفظی سنتها فقط باعث سردرگمی میشه. مرسی که معادلهای فرهنگی رو یاد میدید.
آیا عبارت Safe home هم درسته؟ من یه بار از یه ایرلندی شنیدم وقتی داشتم برمیگشتم خونه بهم گفت.
بله ستاره جان، Safe home بیشتر در بریتانیا و ایرلند استفاده میشه و یعنی «به سلامت برسی خونه». خیلی اصطلاح خونگرم و دوستانهای هست.
مقاله فوقالعاده بود. مخصوصاً اینکه روی فلسفه آب ریختن (روانی و جاری بودن) تاکید کردید. به نظرم معادل Smooth travels از همهاش به حس ما نزدیکتره.
میشه لطفاً تلفظ کلمه Ensure رو هم بگید؟ شبیه Insure هست؟
الهام عزیز، بله تلفظشون خیلی به هم شبیه هست (این-شور). Ensure یعنی «تضمین کردن و اطمینان حاصل کردن».
من همیشه میگم Have a safe flight. فکر کنم برای سفرهای هوایی رایجترین باشه، درسته؟
یه سوال! وقتی طرف میخواد بره و ما میخوایم بگیم «رسیدی خبر بده»، به انگلیسی چی میشه؟
دنیا جان، میتونی بگی: Let me know when you get there یا خیلی رایجتر: Text me when you land (اگه با هواپیما میره).
چقدر خوب که به جنبه طنز ماجرا هم نگاه کردید. واقعاً ریختن آب تو فرودگاههای خارج یه دردسر امنیتیه!
برای آرزوی سفری که هم خوش بگذره و هم امن باشه، میتونیم بگیم Enjoy your trip and stay safe؟
بله فاطمه عزیز، این ترکیب عالیه! هم صمیمیه و هم هر دو جنبه (لذت بردن و امنیت) رو پوشش میده.
من از این به بعد به جای کاسه آب، توی مسیج مینویسم Wishing you a journey as smooth as flowing water! به نظرتون خیلی لوس نیست؟
خیلی ممنون. من میخواستم برای استادم که داره میره کنفرانس خارج از کشور پیام بفرستم، Safe travels خیلی رسمی هست یا نه؟
سحر جان، Safe travels برای استاد هم کاملاً مناسب و مودبانه است. اگه میخوای کمی رسمیترش کنی، میتونی بگی: Wishing you a safe and pleasant journey.
واقعاً وبلاگتون تکه. یادگیری زبان با این نکات فرهنگی خیلی موندگارتره. خسته نباشید.
ممنون از این پست جذاب! واقعاً هیچوقت به این جنبه فرهنگی «آب ریختن» از دید یه خارجی فکر نکرده بودم. توضیحاتتون در مورد «Safe travels» خیلی کاربردی بود. آیا اصطلاحات مشابهی هم هست که برای خداحافظیهای دیگه مثلاً برای کسی که میره سر کار و برمیگرده بشه استفاده کرد؟
خواهش میکنم زهرا جان! خوشحالیم که پست براتون مفید بوده. برای کسی که میره سر کار و برمیگرده، اصطلاحات دیگهای مثل «Have a good day» یا «See you later» رایجتره. «Safe travels» مخصوص سفرهایی هست که معمولاً طولانیترن یا نیاز به جابجایی قابل توجهی دارن. برای بازگشت از کار، بیشتر روی «داشتن روز خوبی» یا «دوباره دیدن» تأکید میشه.
«Safe travels» به نظرم خیلی کاربردی و سرراسته. آیا این عبارت برای موقعیتهای خیلی رسمی هم مناسبه یا بیشتر جنبه دوستانه داره؟ مثلاً اگر بخوایم به رئیسمون که داره میره سفر کاری بگیم، بازم اوکیه؟
سوال خوبی پرسیدید علی! «Safe travels» عبارتی همهکاره است و هم برای موقعیتهای دوستانه و هم رسمی (مثل رئیس یا همکار) مناسبه. با این حال، اگر در یک محیط کاری بسیار رسمی هستید، ممکنه ترجیح بدید بگید «I wish you a safe journey» که کمی رسمیتر است، اما «Safe travels» همچنان کاملاً قابل قبول و مودبانه است.
وای من دقیقا یکی از همینایی بودم که فکر میکردم اگه به یه خارجی بگم «I pour water behind you» خیلی باحال و ادبیه! خوب شد اینو خوندم. «Safe travels» خیلی منطقیتره. مرسی از شفافسازی.
خوشحالیم فاطمه جان که این پست بهتون کمک کرده! بله، ترجمه تحتاللفظی اصلاً منظور ما رو نمیرسونه و میتونه گیجکننده باشه. هدف ما اینه که با معرفی اصطلاحات رایج، ارتباطات شما رو طبیعیتر و موثرتر کنیم. حالا با خیال راحت از «Safe travels» استفاده کنید!
آیا «Have a good trip» هم همون معنی «Safe travels» رو میده؟ یا تفاوتهایی دارن؟
رضا جان، «Have a good trip» و «Safe travels» هر دو برای آرزوی سفری خوش به کار میرن، اما تفاوتهای ظریفی دارن. «Have a good trip» روی کلیت لذت بردن از سفر تأکید داره، در حالی که «Safe travels» به طور خاص روی امنیت و بیخطر بودن سفر متمرکزه. در بسیاری از موارد میتونن به جای هم استفاده بشن، اما «Safe travels» بیشتر حس نگرانی برای امنیت رو منتقل میکنه.
عبارت «to ensure a safe return» که گفتید رسمی و کتابیه، کِی ممکنه استفاده بشه؟ یعنی هیچوقت توی مکالمه نمیگن؟ شاید توی اخبار یا یه جای خاص؟
سارا جان، بله، شما درست میگید. «to ensure a safe return» بیشتر در متون رسمی، اطلاعیهها، یا حتی در بیانیههای دیپلماتیک یا نظامی که بر اهمیت امنیت یک سفر یا مأموریت تأکید دارند، دیده میشود. مثلاً: ‘The government is taking all necessary measures to ensure a safe return of its citizens.’ در مکالمات روزمره، به ندرت شنیده میشود و کاملاً غیرطبیعی به نظر میرسد.
من یه بار به یه دوست آمریکایی توضیح دادم که چرا مادربزرگم پشت سر مسافر آب میریزه، بنده خدا هرچی فکر کرد گفت شاید برای خنک شدن یا شستن چیزی باشه! واقعاً سخته فرهنگها رو توضیح داد. «Safe travels» مشکل رو حل میکنه.
تجربه جالبی بود محمد! بله، توضیح سنتهای فرهنگی که ریشههای عمیق دارند، برای کسی که در آن فرهنگ نیست، میتواند چالشبرانگیز باشد. دقیقاً به همین دلیل است که استفاده از اصطلاحات رایج و همهفهم انگلیسی، بهترین راه برای انتقال پیام اصلی ماست. «Safe travels» هم مختصر است و هم واضح.
ممنون از پستتون! فقط یه سوال در مورد تلفظ «travels». s آخرش مثل z تلفظ میشه یا s معمولی؟
خواهش میکنم لیلا! «travels» در اینجا ‘s’ آخرش مثل صدای ‘ز’ تلفظ میشه (trӕvəlz). این قاعده برای اکثر کلمات انگلیسی که با ‘l’، ‘m’، ‘n’، ‘r’ و حروف صدادار تموم میشن و s جمع یا سوم شخص میگیرن، صادقه. مثل: ‘balls’ (بالز) یا ‘comes’ (کامز).
من شنیده بودم «Bon voyage» هم برای آرزوی سفر خوب استفاده میشه. اینم رایجه؟ یا قدیمی شده؟
سوال خوبی پرسیدید حسین! «Bon voyage» یک عبارت فرانسوی است به معنی «سفر خوبی داشته باشید» که در انگلیسی هم استفاده میشود. هرچند هنوز هم فهمیده میشود و به کار میرود، اما نسبت به «Safe travels» یا «Have a good trip» کمی رسمیتر و قدیمیتر به نظر میرسد. بیشتر در متون ادبی یا برای ایجاد حس خاصی به کار میرود تا در مکالمات روزمره و عامیانه.
این داستان فرودگاه هیترو و لیز خوردن واقعا عالی بود! چقدر قشنگ نشون داد که هر فرهنگی آداب خاص خودشو داره. ممنون بابت این پست روشنگر!
آیا اصطلاح «Journey safely» هم در انگلیسی رایجه؟ یا بیشتر «Safe travels» رو میگن؟
امیر جان، عبارت «Journey safely» از نظر گرامری درست است و منظورتان را میرساند، اما به اندازه «Safe travels» یا «Have a safe journey» رایج نیست. «Safe travels» بسیار طبیعیتر و متداولتر است و لحن دوستانهتر و غیررسمیتری دارد. اگر میخواهید طبیعی صحبت کنید، «Safe travels» بهترین گزینه است.
فلسفه آب ریختن که در مورد جریان روان و بیخطر بود، واقعا زیبا و قابل تأمله. مرسی که ریشههای این اصطلاحات رو هم توضیح میدید.
«Safe travels» برای سفرهای کوتاه مثلاً چند ساعته هم کاربرد داره یا بیشتر برای سفرهای طولانیتره؟
پویا جان، «Safe travels» معمولاً برای سفرهایی به کار میرود که کمی طولانیتر هستند یا نیاز به جابجایی قابل توجهی (مثل سفر با هواپیما، قطار، یا ماشین به شهری دیگر) دارند. برای سفرهای خیلی کوتاه روزانه، مثلاً رفتن به خرید یا سر کار، عبارتهایی مثل «Have a good day» یا «Be safe» (که کلیتر است) مناسبتر هستند. اما اگر منظور شما سفر چند ساعته بین دو شهر است، بله، کاملاً مناسب است.
من این اصطلاح «Safe travels» رو توی یه فیلم آمریکایی شنیده بودم و فکر میکردم فقط برای پروازه. الان فهمیدم چقدر کاربردش وسیعتره. عالی بود.
برای دوستان خیلی صمیمی، راهی وجود داره که حتی غیررسمیتر از «Safe travels» باشه؟ مثلاً یه چیزی که فقط بین خودمون باشه؟
امید جان، برای دوستان خیلی صمیمی، علاوه بر «Safe travels» که هنوز هم کاملاً مناسب است، میتوانید از عبارتهای کوتاهتر و غیررسمیتری مثل «Be safe out there!» (مخصوصاً اگر سفر پرماجرا یا دوری در پیش دارند) یا حتی فقط «Have fun!» (اگر هدف اصلی سفر تفریح است) استفاده کنید. گاهی هم فقط یک «Take care!» ساده میتواند منظور را برساند.
خیلی ممنون از این مقاله! همیشه دوست داشتم بدونم دلیل اصلی «آب ریختن» چیه. «تضمین بازگشتی امن» چه ترجمه قشنگی! و چقدر خوب که معادل انگلیسی کاربردیش رو هم گفتید.
آیا عبارت «Wish you a safe trip» هم به اندازه «Safe travels» رایجه؟
کیان جان، بله، «I wish you a safe trip» کاملاً درست، رایج و مودبانه است. این عبارت کمی رسمیتر از «Safe travels» است، اما هر دو به خوبی منظور شما را میرسانند و به کرات استفاده میشوند. «Safe travels» حالت کوتاهتر و صمیمیتری دارد، در حالی که «I wish you a safe trip» کمی کاملتر و ممکن است در موقعیتهای رسمیتر یا زمانی که میخواهید تاکید بیشتری روی آرزوی خود داشته باشید، استفاده شود.