شده تا حالا یه ماشین صفر بخری و همون هفته اول سر از تعمیرگاه در بیاری؟ یا یه گوشی موبایل که از اولش هی هنگ میکنه و باتری خالی میکنه؟ اگه جوابت مثبته، شاید باورتون نشه ولی شما یه “Lemon” خریدی! نه، منظورمون لیمو ترش واقعی نیست؛ این یه اصطلاح فوقالعاده رایج تو انگلیسیه که باید بلد باشی.
“لیمون” دیگه چجور ماشینیه؟ (What is a Lemon Car?)
بذارید روراست باشیم، تو فرهنگ انگلیسیزبانها وقتی یه چیزی، مخصوصاً ماشین یا یه وسیله الکترونیکی، از کارخونه با کلی ایراد و مشکل اساسی میاد بیرون و هرچی تعمیرش میکنی درست نمیشه، بهش میگن Lemon. یه جورایی انگار از اول شانس باهات یار نبوده و یه جنس خراب بهت انداختن.
این وسیله انقدر اذیتت میکنه که عملاً غیرقابل استفاده است و فقط خرج رو دستت میذاره. این مشکلات میتونه هر چیزی باشه:
- مشکلات جدی موتور یا گیربکس
- ایرادات خطرناک مثل کار نکردن ترمزها
- مشکلات برقی که هی تکرار میشن
- یا هر ایراد دیگهای که ماشین رو دائم پای ثابت تعمیرگاه میکنه!
نکته مهم: این اصطلاح فقط برای ماشینهای کارکرده نیستا! خیلی وقتها برای ماشینهای صفر کیلومتر که از کمپانی با ایراد میان بیرون هم استفاده میشه.
چرا “لیمو”؟ داستان پشت این کلمه چیه؟
خب، اینجاش جالبه. چرا از بین این همه میوه، رفتن سراغ لیمو؟ چندتا دلیل داره:
- طعم ترش و تجربه تلخ: لیمو ترشه و وقتی میخوریش، قیافهات میره تو هم. خریدن یه ماشین خراب هم دقیقاً همین حس رو داره؛ یه تجربه تلخ و ناخوشایند که حسابی حالت رو میگیره.
- ریشه در اسلنگ قدیمی: جالبه بدونید که از اوایل قرن بیستم، توی انگلیسی آمریکایی و بریتانیایی، کلمه “lemon” به عنوان اسلنگ برای “یه چیز بیارزش” یا “کلاهبرداری” استفاده میشده. پس قبل از اینکه به ماشین ربطش بدن، این کلمه بار منفی داشته.
یکی از معروفترین اتفاقاتی که این کلمه رو سر زبونها انداخت، یه کمپین تبلیغاتی از شرکت فولکسواگن تو دهه ۱۹۶۰ بود. اونا تو یه آگهی معروف، عکس یه ماشین بینقص رو گذاشتن و بالاش بزرگ نوشتن: “Lemon”. بعد توضیح دادن که این ماشین یه ایراد کوچیک داشته و به خاطر همین از خط تولید کنار گذاشته شده تا دست مشتری نرسه. شعارشون این بود: “ما لیموها رو جدا میکنیم تا به شما میوههای شیرین برسه.” این تبلیغ خلاقانه، استفاده از “لمون” برای ماشین خراب رو خیلی فراگیر کرد.
چطوری تو جمله استفاده کنیم؟ (Examples in Context)
فرض کن ماشین رفیقت همش خرابه. میتونی بهش بگی:
- “Dude, I think you bought a lemon. You should return it.”
(داداش، فکر کنم یه ماشین خراب بهت انداختن. باید پسش بدی.) - “My new laptop is a total lemon! It stopped working after just one week.”
(لپتاپ جدیدم افتضاحه! بعد یه هفته از کار افتاد.)
قوانین “Lemon Law” در آمریکا: کاش ما هم داشتیم!
این موضوع انقدر تو آمریکا جدیه که براش قانون دارن! به این قوانین میگن “Lemon Laws” (قوانین لیمو). این قوانین از مصرفکنندهها حمایت میکنه تا اگه ماشین نویی خریدن که ایراد اساسی داشت و بعد از چند بار تلاش، شرکت سازنده نتونست تعمیرش کنه، مجبور بشن ماشین رو پس بگیرن.
شرایط کلی این قوانین تو ایالتهای مختلف فرق داره، ولی معمولاً اینطوریه:
- اگه یه مشکل اساسی بعد از چندین بار تعمیر (معمولاً ۳-۴ بار) هنوز وجود داشته باشه.
- اگه ماشین برای یه مدت طولانی (مثلاً بیشتر از ۳۰ روز) به خاطر تعمیرات تو نمایندگی خوابیده باشه.
- اگه ایراد ماشین مربوط به یه بخش خیلی حساس و ایمنی مثل ترمز یا فرمون باشه.
اگه این شرایط پیش بیاد، شرکت خودروساز مجبوره یا یه ماشین نو و سالم به مشتری بده یا کل پولش رو پس بده. یه جورایی مثل حق فسخ قرارداد برای کالای معیوبه.
حرف آخر: حواست باشه بهت “لیمو” نندازن!
حالا دیگه میدونی که “Lemon” فقط یه میوه نیست و تو دنیای انگلیسی، یه اصطلاح فوقالعاده کاربردی برای وسایل خراب و به درد نخوره. دفعه بعد که خواستی یه چیز مهم بخری، خوب حواست رو جمع کن تا یه معامله ترش و یه “لیموی” تلخ نصیبت نشه!
شما چی؟ تا حالا تجربه خریدن یه “Lemon” رو داشتید؟ تو کامنتها برامون بنویسید!
آیا اصطلاح “Lemon” فقط برای ماشین استفاده میشه؟
نه، اگرچه بیشتر برای ماشینها رایجه، اما میشه برای هر محصول دیگهای که از اول خراب بوده و درست کار نمیکنه هم استفاده کرد، مثل لوازم الکترونیکی، گوشی موبایل و…
تلفظ صحیح “Lemon” چجوریه؟
تلفظش خیلی ساده است: لِمِن (le-mən). حرف o تقریباً صدای فتحه یا شوا (ə) میده، نه “او”.
آیا قوانین “Lemon Law” برای ماشینهای دست دوم هم هست؟
بستگی به ایالت داره. بعضی ایالتهای آمریکا قوانینی برای ماشینهای کارکرده هم دارن، اما معمولاً شرایطش سختگیرانهتره و اغلب به شرطی اعمال میشه که ماشین هنوز تحت گارانتی اصلی کارخونه باشه.
خیلی جالب بود! برای آدما هم میشه به کار برد؟ مثلاً اگه کسی خیلی بیاستعداد یا تنبل باشه میشه گفت He is a lemon؟
سارای عزیز، اصطلاح Lemon معمولاً برای اشیاء و وسایل (مخصوصاً ماشین و لوازم برقی) که نقص فنی دارن به کار میره. برای آدمها خیلی رایج نیست و ممکنه سوءتفاهم ایجاد کنه. برای آدمهای بیعرضه یا بیفایده اصطلاحات دیگهای مثل ‘good-for-nothing’ داریم.
من این کلمه رو توی فیلم Ford v Ferrari شنیده بودم ولی معنیش رو دقیق نمیدونستم. فکر میکردم منظورشون رنگ زرد ماشینه! مرسی که روشن کردید موضوع رو.
ممنون از مطلب خوبتون. آیا این کلمه Slang حساب میشه یا تو محیطهای رسمی هم میتونیم بگیم؟ مثلاً به خدمات پس از فروش کمپانی زنگ بزنیم بگیم؟
نیلوفر جان، این یک اصطلاح Informal یا غیررسمی هست. در تماسهای رسمی با کمپانی بهتره از کلماتی مثل ‘defective product’ یا ‘faulty vehicle’ استفاده کنی، اما در گفتگوهای روزمره با دوستان یا حتی مکانیک، Lemon خیلی کاربرد داره.
معادل دیگهای هم برای ماشین داغون داریم؟ مثلاً کلمه Clunker هم همین معنی رو میده؟ من شنیدم برای ماشینهای قراضه استفاده میشه.
دقیقاً رضا جان! تفاوت ظریفی دارن: Lemon ماشینیه که ممکنه نو باشه ولی از همون اول نقص فنی داره. اما Clunker به ماشینهای خیلی قدیمی، قراضه و پر سر و صدا گفته میشه که به خاطر کارکرد زیاد به این روز افتادن.
ما تو فارسی عامیانه میگیم «لگن»، اونا میگن «لیمو»! خیلی تشبیه جالبیه. راستی تلفظ صحیحش لِمون هست یا لیمون؟ چون تو فارسی میگیم لیموناد.
I bought a lemon last year and it spent more time at the mechanic than in my garage. جملهام از نظر گرامری درسته؟
بله محمد عزیز، جملهات عالی و کاملاً نیتیو (Native) هست! استفاده از ساختار ‘spent more time at the mechanic’ به خوبی عمق فاجعه رو برای یک Lemon نشون میده.
یه اصطلاحی هم هست به اسم Lemon Law، درسته؟ فکر کنم مربوط به قوانین استرداد اینجور ماشینها تو آمریکاست.
آیا برای گوشی موبایلی که همش هنگ میکنه یا از اول باتریش خرابه هم میشه گفت My phone is a lemon؟
بله نازنین جان، کاملاً درسته. هرچند بیشترین کاربردش برای ماشینه، اما برای لوازم الکترونیکی معیوب مثل موبایل یا لپتاپ هم که از اول مشکل دارن به کار میره.
چقدر عجیب! من همیشه فکر میکردم لیمو نماد طراوت و چیزای خوبه. چرا باید برای چیز خراب استفاده بشه؟ ریشه این اصطلاح از کجاست؟
خیلی عالی بود. کاش درباره کلماتی مثل ‘Dud’ هم مطلب بذارید. فکر کنم اونم معنی مشابهی برای وسایل خراب داشته باشه.
ممنون از مطلب جالبتون. یه سوال داشتم، آیا اصطلاح Lemon فقط برای ماشین به کار میره یا مثلاً برای لپتاپ یا گوشی که از اول خراب بوده هم میتونیم استفاده کنیم؟
سلام امیرحسین عزیز؛ بله دقیقاً! هرچند این اصطلاح ریشهاش از بازار ماشین شروع شده، اما امروزه برای هر وسیله برقی یا الکترونیکی که نقص فنی جدی و غیرقابل تعمیر داره (Defective) هم استفاده میشه.
من این کلمه رو توی سریال How I Met Your Mother شنیده بودم ولی اونجا فکر کردم منظورشون خود میوه لیمو هست! الان که این مقاله رو خوندم تازه متوجه شدم منظورشون چی بود. مرسی از توضیحات خوبتون.
آیا این اصطلاح رسمی هست؟ یعنی توی یه نامه رسمی به شرکت سازنده هم میتونیم بگیم My car is a lemon؟
سوال خیلی خوبیه محمد جان. کلمه Lemon یک اصطلاح Informal یا غیررسمی محسوب میشه. در نامههای رسمی بهتره از کلماتی مثل ‘defective product’ یا ‘faulty vehicle’ استفاده کنی.
خیلی عالی بود. یه اصطلاح مشابه هم داریم که میگه: When life gives you lemons, make lemonade. اینم به همین موضوع ربط داره؟
دقیقاً نیلوفر عزیز! در اینجا هم Lemon نماد یک اتفاق تلخ یا یک جنس بد هست و مفهوم کلی اینه که از شرایط سخت، بهترین بهره رو ببر.
متاسفانه من پارسال یه ماشین خریدم که دقیقاً یک Lemon بود! هر هفته تعمیرگاه بودم. کاش اون موقع این اصطلاح رو بلد بودم تا حداقل با کلاستر شکایت میکردم!
تلفظ دقیقش ‘لِمون’ هست یا ‘لِمَن’؟ من توی دیکشنری دیدم انگار آخرش شبیه ‘اَن’ ضعیف تلفظ میشه.
دقتت عالیه فاطمه جان! تلفظ صحیحش /ˈlem.ən/ هست، یعنی اون حرف ‘o’ خیلی ضعیف و شبیه به صدای ‘اِ’ یا ‘آ’ کوتاه (Schwa sound) تلفظ میشه.
من شنیدم توی آمریکا قانونی به اسم Lemon Law دارن. درسته؟
بله علیرضا جان، کاملاً درسته. Lemon Laws قوانینی هستند که از خریدارانِ محصولات معیوب حمایت میکنند و فروشنده رو موظف به جایگزینی کالا یا بازگشت وجه میکنند.
آیا کلمه Dud هم معنی همین Lemon رو میده؟ من تو یه فیلم شنیدم که به یه بمب عمل نکرده گفتن Dud.
بسیار نکتهبین هستی مریم جان. بله، Dud برای چیزی استفاده میشه که اصلاً کار نمیکنه، اما Lemon بیشتر برای وسیلهای به کار میره که کار میکنه ولی دائم خراب میشه و نقص فنی داره.
ببخشید، متضاد این اصطلاح چیه؟ اگه یه ماشین خیلی عالی و بینقص باشه چی بهش میگن؟
در زبان عامیانه، به ماشین یا هر چیزی که خیلی عالی و در حد نو باشه میتونیم بگیم Peach (هلو)! تقابل جالبی بین لیمو (ترش و بد) و هلو (شیرین و عالی) وجود داره.
من فکر میکردم لیمو فقط نماد حسادت یا ترشرویی هست. چقدر جالب بود که تو بحث تجارت و خودرو هم کاربرد داره.
I bought a used laptop last month and it turned out to be a total lemon! دیشب سوخت کلاً 🙁
خیلی متاسفم ارشیا! ولی جمله رو کاملاً درست و در موقعیت مناسب به کار بردی. امیدوارم لپتاپ بعدی ‘A real peach’ باشه!
مطالبتون خیلی کاربردیه. لطفاً درباره اصطلاحات مربوط به خرید و فروش (Shopping) بیشتر مطلب بذارید.
توی بریتانیا هم همین رو میگن؟ یا اونا کلمه دیگهای دارن؟
سامان عزیز، اصطلاح Lemon در بریتانیا هم کاملاً قابل درک هست، اما اونا ممکنه از کلماتی مثل ‘Banger’ برای ماشینهای داغون و قدیمی هم استفاده کنند.
یک دنیا ممنون. من برای آزمون آیلتس آماده میشم و استفاده از این Idiom ها توی بخش Speaking خیلی میتونه نمره رو بالا ببره.
یه سوال؛ Lemon برای آدمها هم به کار میره؟ مثلاً بگیم فلانی آدم بیعرضهایه؟
حسین جان، معمولاً برای آدمها استفاده نمیشه. اگه بخوای به کسی بگی احمق یا بیعرضه، اصطلاحات دیگهای مثل ‘Goof’ یا ‘Loser’ رایجتره. Lemon بیشتر مخصوص اشیاء و کالاهاست.
این اصطلاح برای ماشینهای دستدوم هم هست یا فقط برای ماشین صفر (Brand new)؟
بیشتر برای ماشینهای صفر یا نو به کار میره که انتظار میره سالم باشن ولی خراب از آب در میان. اما در کل برای هر خریدِ بدی که پشیمونی به بار بیاره هم شنیده میشه.
خیلی اصطلاح باحالیه. یادمه یه جا دیدم نوشته بود: Don’t buy a lemon, check the history. منظورش همین بود که قبل خرید سوابق ماشین رو چک کنید.
مرسی از سایت خوبتون. من هر روز یه اصطلاح جدید از اینجا یاد میگیرم.
آیا عبارت ‘To buy a lemon’ یک Verb phrase محسوب میشه؟
بله کامران عزیز، ‘Buy a lemon’ یک عبارت فعلی (Verb Phrase) است که فعل آن (buy) با توجه به زمان جمله تغییر میکند. مثلاً: I bought a lemon.
چقدر متن روان و جذابی بود، خسته نباشید به تیم نویسنده.
وای چقدر جالب! من همیشه فکر میکردم اگه یه چیزی بده، فقط میگن bad product. اصلا نمیدونستم اصطلاح Lemon وجود داره. خیلی ممنون بابت این مطلب مفید!
خواهش میکنم سارا جان! خوشحالیم که مطلب براتون مفید بوده. بله، ‘Lemon’ یک اصطلاح خیلی رایج و کاربردیه که در انگلیسی عامیانه به وفور استفاده میشه. یادگیری این نوع اصطلاحات به طبیعیتر صحبت کردن کمک زیادی میکنه.
من یه بار یه لپتاپ خریدم که از روز اول هی خاموش میشد. الان میفهمم دقیقا یک ‘Lemon’ بود! کاش اون موقع این اصطلاح رو بلد بودم. خیلی کاربردیه.
دقیقا علی جان! تجربه شما نمونه بارز یک ‘Lemon’ هست. این اصطلاح فقط برای ماشین نیست و همونطور که اشاره کردید برای وسایل الکترونیکی هم کاربرد داره. ممنون که تجربهتون رو به اشتراک گذاشتید.
آیا این اصطلاح Lemon بیشتر در انگلیسی آمریکایی رایجه یا بریتانیایی هم استفاده میشه؟
ممنون از توضیحات عالی! این بخش که گفتید ‘این اصطلاح فقط برای ماشینهای کارکرده نیستا!’ خیلی مهم بود. من فکر میکردم فقط برای دست دومها استفاده میشه.
من این اصطلاح رو تو یه فیلم شنیده بودم ولی معنی دقیقش رو نمیدونستم. الان کاملا متوجه شدم. واقعا مطالبتون عالیه و خیلی کاربردی.
خوشحالیم که تونستیم ابهام رو برطرف کنیم فاطمه جان. شنیدن اصطلاحات در فیلمها و سریالها راه خوبی برای یادگیریه، و ما اینجا هستیم تا معانی دقیق و کاربردشون رو توضیح بدیم.
یعنی میشه به یه آدم که همش تو دردسره یا کاراش خراب از آب در میاد هم گفت Lemon؟
این اصطلاح به ‘Lemon Law’ هم ربطی داره؟ چون تو آمریکا برای ماشینهای خراب یه قانونی به همین اسم هست.
سوال خیلی خوبیه نازنین! بله، ‘Lemon Law’ مستقیماً به همین اصطلاح ‘Lemon’ (ماشین خراب) برمیگرده. این قوانین برای حمایت از مصرفکنندگانی وضع شدهاند که ناخواسته یک ‘Lemon’ خریدهاند و به آنها حق تعویض یا بازپرداخت وجه رو میدن. کاملاً مرتبط هستند.
آیا این اصطلاح فرمال هست یا بیشتر عامیانه استفاده میشه؟
من این اصطلاح رو با ‘dud’ یا ‘flop’ اشتباه میگرفتم. ممنون از توضیح تفاوتها! هرچند اینجا به ‘dud’ اشاره نشده بود، اما توضیح ‘Lemon’ به من کمک کرد این اصطلاحات رو بهتر تفکیک کنم.
اشاره خوبی بود سحر جان! ‘Dud’ به چیزی گفته میشه که قرار بوده کار کنه ولی کار نمیکنه (مثلاً یه بمب عمل نکرده یا یه نمایش شکستخورده) و ‘Flop’ هم به شکست کامل یک محصول یا رویداد اشاره داره. ‘Lemon’ اما بیشتر روی ذات معیوب بودن محصول از ابتدا تاکید داره. تفاوتهای ظریفی دارند و تمرین کمک میکنه تا بهتر ازشون استفاده کنیم.
چه جالب! معنی این اصطلاح رو تو یه ویدیو دیدم، ولی توضیحات اینجا خیلی کاملتر و دقیقتر بود. مرسی از تیم خوبتون.
خواهش میکنیم حمید جان. هدف ما همیشه ارائه مطالب کامل و دقیق برای شما عزیزان است. خوشحالیم که مطلب ما تونسته به دانش شما اضافه کنه.
یه ضربالمثل فارسی مشابه داریم؟ مثل ‘مال بد بیخ ریش صاحبش’؟
یعنی تلفظش دقیقا مثل لیمو (Lemon) خودمونه؟
من یه دوست دارم که همیشه تو خریدن ماشین بدشانسه، هر ماشینی میخره یه مشکلی داره. الان میتونم بهش بگم ‘You always buy a lemon!’ واقعا بامزه است.
خیلی خوب توضیح دادید. چقدر این اصطلاحات انگلیسی کاربردین و بدون یادگیریشون نمیشه مکالمه رو راحت انجام داد. منتظر پستهای بعدی هستیم.
به غیر از ماشین و وسایل الکترونیکی، برای چیزای دیگه هم میشه استفاده کرد؟ مثلا یه خونه که از اول پر از ایراده؟
سوال عالی نگین جان! بله، در موارد خاص و به صورت استعاری، میتونه برای چیزهای دیگه هم به کار بره، اما کاربرد اصلی و رایج اون برای وسایل نقلیه و لوازم الکترونیکیه. مثلاً ممکنه بشنوید ‘That restaurant was a real lemon!’ (خدماتش خیلی بد بود). ولی برای یک خانه که از اول پر از ایراد باشه، معمولاً اصطلاحات دیگری مثل ‘money pit’ (به معنی جایی که فقط پول خرجش میکنی) یا ‘fixer-upper’ (خانهای که نیاز به تعمیرات زیاد دارد) رایجتر هستند، هرچند مفهوم تا حدی مشابه است.
یه بار یه گوشی از دیجیکالا خریدم که دوربینش کار نمیکرد. مرجوعش کردم. اونم یه ‘Lemon’ بود پس. چقدر این اصطلاح جالبه.
آیا این اصطلاح معنی منفی دیگهای هم داره؟ یا فقط به معنی وسیله خراب و معیوبه؟
لیلا جان، ‘Lemon’ به عنوان اصطلاح، تقریباً همیشه به معنی همان محصول یا وسیله معیوب و بیکیفیت است که از همان ابتدا مشکل داشته. بنابراین، مفهوم منفی آن مشخص و معطوف به کیفیت محصول است و معنی منفی دیگری ندارد.
واقعا این بلا سر خودم اومده، یه ماشین دست دوم خریدم که هر هفته یه جاش خراب بود. الان فهمیدم من یه ‘Lemon’ خریده بودم! کاش زودتر این مطلب رو میخوندم.
میشه چندتا مثال دیگه از کاربردش تو جملات روزمره بزنید؟
البته شبنم جان! چند مثال دیگه:
– ‘I regret buying that washing machine; it’s been a lemon since day one.’ (پشیمونم اون ماشین لباسشویی رو خریدم؛ از روز اول یه لیمو/معیوب بوده.)
– ‘After three repairs in a month, I realized my new laptop was a lemon.’ (بعد از سه بار تعمیر در یک ماه، فهمیدم لپتاپ جدیدم یک لیمو/معیوب بود.)
– ‘The company tried to sell me a lemon, but I returned it.’ (شرکت سعی کرد یک لیمو/معیوب به من بفروشه، اما من پسش دادم.)
مقاله عالی بود. این اصطلاحات زبان رو خیلی غنیتر میکنه. ممنون از زحماتتون.
یعنی کلمه ‘lemon’ در انگلیسی همیشه این معنی رو میده؟ یا فقط وقتی به این شکل اصطلاحی استفاده میشه؟
سوال کلیدی فرناز جان! خیر، ‘lemon’ به خودی خود و در معنی اصلی کلمه، همچنان به میوه لیمو ترش اشاره داره. این معنی ‘وسیله معیوب’ فقط وقتی به صورت اصطلاحی و با همین مفهوم در جمله به کار میره، معنا پیدا میکنه. یعنی اگر بگیم ‘I bought some lemons for lemonade’ (من چند لیمو برای لیموناد خریدم)، منظور میوه است، نه وسیله خراب!
چه اصطلاح باحالی! از این به بعد حتما استفاده میکنم. ممنون از مطلب خوبتون.