تا حالا شده بری یه کافه خارج از ایران و بخوای قلیون سفارش بدی ولی ندونی چی باید بگی؟ شاید باورتون نشه ولی اینکه بگی Hookah یا Shisha، زمین تا آسمون فرق داره و میتونه حسابی شما رو لو بده که چقدر به «انگلیسی واقعی» مسلط هستید!
بذارید روراست باشیم، انگلیسی کتابی و رسمی به درد سفارش قلیون نمیخوره. پس این مطلب رو تا آخر بخونید تا دفعه بعد مثل یک نیتیو (Native) واقعی سفارش بدید و همه رو متعجب کنید.
اصلاً فرق Hookah و Shisha چیه؟
این بزرگترین سوال تاریخه! خب، جوابش خیلی سادهتر از چیزیه که فکر میکنید: بستگی داره کجا باشید!
Hookah (بخوانید: هوکا)این کلمه بیشتر در آمریکا استفاده میشه. اگه تو یه فیلم هالیوودی دیدید که دارن از قلیون حرف میزنن، به احتمال ۹۹٪ از کلمه Hookah استفاده میکنن. پس اگه مقصدتون لسآنجلس یا نیویورکه، با خیال راحت بگید:
“Let’s go to a Hookah lounge.”Shisha (بخوانید: شیشا)اما داستان در اروپا، خاورمیانه (مثل دبی و ترکیه) و شمال آفریقا کاملاً متفاوته. در این مناطق، کلمه رایج و درست، Shisha هست. جالبه بدونید که «شیشه» در واقع از کلمه فارسی «شیشه» گرفته شده که به بدنه شیشهای قلیون اشاره داره. پس در لندن، برلین یا استانبول، این جمله کاملاً طبیعیه:
“Do you want to smoke Shisha tonight?”
یه اصطلاح واسه حرفهایها: Hubbly Bubbly!
اگه واقعاً میخواید انگلیسیتون رو به رخ بکشید و متفاوت باشید، این اصطلاح مخصوص شماست. Hubbly Bubbly یه عبارت بامزه و کمتر شنیده شده برای قلیونه که بیشتر در آفریقای جنوبی و برخی کشورهای خاورمیانه استفاده میشه.
این اسم از صدای قلقل آب داخل قلیون گرفته شده و خیلی خودمونی و جالبه. استفاده ازش نشون میده که شما فقط انگلیسی بلد نیستی، بلکه با فرهنگهای مختلف هم آشنایی.
“We spent the evening chilling and smoking a hubbly bubbly.”
وقت سفارش: طعم (Flavor) و زغال (Charcoal) رو چی بگیم؟
خب، حالا که اسم اصلی رو یاد گرفتیم، بریم سراغ جزئیات سفارش. بلد بودن این کلمات خیلی مهمه تا دقیقاً همون چیزی رو که میخواید سفارش بدید.
جادوی «دوسیب» در انگلیسی!
محبوبترین طعم ما ایرانیها، یعنی دوسیب، در انگلیسی چی میشه؟ خیلی ساده: Two Apples یا Double Apple. این طعم در همه جای دنیا شناخته شده است، پس با اعتماد به نفس کامل بگید:
“Can I get a shisha with Two Apples flavor, please?”
لیست چند تا طعم محبوب دیگه:
- Mint: نعنا
- Lemon Mint: لیمو نعنا
- Watermelon: هندوانه
- Grape: انگور
بدون این، قلیون روشن نمیشه: زغال!
کلمه انگلیسی برای زغال قلیون Charcoal (بخوانید: چارکول) هست. اگه وسط قلیون کشیدن زغالتون تموم شد یا کم حرارت بود، خیلی راحت میتونید بگید:
“Excuse me, could we get some more charcoal?”
حرف آخر: دیگه اشتباه نکنید!
خب، حالا دیگه کاملاً آمادهاید که هر جای دنیا قلیون سفارش بدید بدون اینکه نگران باشید کلمهای رو اشتباه بگید. یادتون باشه:
- آمریکا: Hookah
- اروپا و خاورمیانه: Shisha
- برای خاص بودن: Hubbly Bubbly
از این به بعد، نه تنها کلمه درست رو استفاده میکنید، بلکه دلیلش رو هم میدونید و این یعنی یک پله بالاتر در یادگیری انگلیسی واقعی و کاربردی!
شما چی فکر میکنید؟ تاحالا تجربه جالبی از سفارش دادن قلیون در یک کشور دیگه داشتید؟ کلمهای بوده که ندونید و به چالش بکشتتون؟ حتماً در کامنتها برامون بنویسید!
سوالات متداول (FAQ)
خلاصه آخرش Hookah بگیم یا Shisha؟
بستگی به موقعیت جغرافیایی شما داره. اگر در آمریکا هستید، بگید Hookah. اگر در اروپا، ترکیه، یا کشورهای عربی مثل دبی هستید، حتماً از Shisha استفاده کنید. در کل، Shisha در سطح بینالمللی شناختهشدهتره.
اصطلاح Hubbly Bubbly خیلی رایجه؟
نه به اندازه Hookah یا Shisha، اما یک اصطلاح کاملاً درسته. بیشتر در آفریقای جنوبی و بعضی مناطق خاص استفاده میشه. به کار بردنش نشون میده شما خیلی تو زبان انگلیسی دقیق و کنجکاو هستید.
به شلنگ قلیون به انگلیسی چی میگن؟
به شلنگ قلیون میگن Hose (بخوانید: هُوز). مثلاً اگر خراب بود میتونید بگید: “The hose seems to be broken.”
خیلی جالب بود! من همیشه فکر میکردم Shisha و Hookah دقیقاً یک معنی دارن. یعنی اگه تو لندن بگم Hookah، متوجه نمیشن؟
سارا جان، متوجه میشن چون هر دو کلمه رایج هستن، اما در بریتانیا و استرالیا Shisha خیلی طبیعیتر (Natural) به نظر میرسه. استفاده از لغت محلی باعث میشه کمتر شبیه یک توریست به نظر بیای!
برای قلیون کشیدن از چه فعلی استفاده کنیم بهتره؟ Do hookah یا Smoke hookah؟
سوال خوبیه امیرحسین عزیز. فعل رایج Smoke hookah هست. اما در مکالمات دوستانه میتونی از عبارتهای باحالتری مثل ‘Let’s hit the hookah’ هم استفاده کنی.
من شنیده بودم بعضی جاها بهش Water pipe هم میگن. این کلمه رسمی محسوب میشه؟
دقیقاً نیلوفر جان. Water pipe بیشتر در متنهای رسمی، پزشکی یا حقوقی استفاده میشه. مثلاً در قوانین ممنوعیت دخانیات، معمولاً از این واژه استفاده میکنن.
توی دبی و کشورهای عربی هم که میریم، منوها همه نوشته Shisha. فکر کنم چون ریشهاش از اونجاست تو اروپا هم همین کلمه جا افتاده.
ببخشید، تلفظ درست Hookah چجوریه؟ هوکا یا هوکه؟
تلفظ درستش /ˈhʊk.ə/ هست که چیزی بین ‘هوکَه’ و ‘هوکا’ شنیده میشه. حرف h در ابتدا کاملاً تلفظ میشه و آخرش صدای ‘آ’ کوتاه میده.
من یه بار توی یه فیلم بریتانیایی شنیدم گفتن Hubbly-bubbly! اولش فکر کردم دارن شوخی میکنن ولی انگار واقعاً به قلیون میگفتن.
چه نکته ظریفی مریم جان! Hubbly-bubbly یک اصطلاح عامیانه و قدیمیتر (Slang) در بریتانیاست که به خاطر صدای قلقل آب بهش میگن. شنیدنش حسابی سطح زبانت رو بالا نشون میده!
دمتون گرم. میشه درباره طعمهای قلیون به انگلیسی هم مطلب بذارید؟ مثلاً دوسیب یا بلوبری چی میشه؟
حتماً فرزاد عزیز! به زودی یه پست کامل درباره Flavors یا همون طعمها میذاریم. مثلاً دوسیب میشه ‘Double Apple’ و نعنا میشه ‘Mint’.
تفاوت Hookah Lounge و Hookah Bar چیه؟ فرقی دارن با هم؟
واقعاً دونستن این تفاوتهای ریز Native بودن آدم رو ثابت میکنه. من همیشه از Shisha استفاده میکردم حتی تو آمریکا!
یه سوال، به ذغال قلیون چی میگن؟ Coal یا چیز دیگه؟
پویا جان، به طور کلی به ذغال میگن Coal، اما برای قلیون معمولاً از کلمه Charcoal استفاده میکنن. مثلاً میتونی بگی: ‘Can we get some more charcoal?’
خیلی مطلب کاربردی بود. مخصوصاً برای منی که تازه مهاجرت کردم کالیفرنیا و دیدم همه میگن Hookah.
ببخشید اصطلاح ‘قلیون چاق کردن’ به انگلیسی چی میشه؟
حامد عزیز، معادل مستقیم نداره اما میتونی بگی ‘Prepare the hookah’ یا ‘Set up the hookah’. اصطلاح ‘چاق کردن’ خاص زبان فارسیه.
من توی دیکشنری دیدم نوشته بود Shisha یعنی تنباکو، نه خودِ دستگاه قلیون. این درسته؟
آفرین به دقتت شیرین جان! در اصل Shisha به معنی خودِ تنباکوی معطر هست و Hookah به دستگاه. اما امروزه در اکثر کشورهای انگلیسیزبان، کلمه Shisha برای اشاره به هر دو (هم دستگاه و هم عمل قلیون کشیدن) استفاده میشه.
توی بازیهای کامپیوتری هم من همش Hookah دیدم. ممنون از شفافسازی.
اگه بخوایم بگیم ‘سر قلیون رو عوض کن’ چی باید بگیم؟
بهاره جان، قسمت بالای قلیون که تنباکو توش ریخته میشه رو Bowl میگن. پس میتونی بگی: ‘Could you change the bowl?’
این سری مقالات ‘انگلیسی واقعی’ خیلی عالی هستن. لطفاً درباره اصطلاحات کافیشاپ هم مطلب بذارید.
به شیلنگ قلیون چی میگن؟ Hose؟
بله نازنین جان، دقیقاً بهش میگن Hose. کلمه کاملترش هم Hookah Hose هست.
من شنیدم تو هند بهش میگن Narghile. این کلمه توی انگلیسی هم کاربرد داره؟
نارگیله (Nargile) ریشه ترکی و فارسی داره. در انگلیسی خیلی کم استفاده میشه و ممکنه خیلیها متوجه نشن، مگر اینکه در مناطق خاصی با فرهنگ خاورمیانهای قوی باشن.
عالی بود، من همیشه شک داشتم کدوم رو بگم. الان دیگه با خیال راحت سفارش میدم.
توی منوهای آمریکا گاهی مینویسن Shisha Tobacco. این همون تنباکوی قلیونه دیگه؟
بله علی جان، دقیقاً. وقتی میخوان مشخصاً به خودِ تنباکو اشاره کنن، از این ترکیب استفاده میکنن تا با خودِ دستگاه اشتباه نشه.
وای چقدر جالب! من همیشه فکر میکردم Hookah و Shisha یک معنی دارن و interchangeable هستن. این نکتهی منطقه جغرافیایی رو نمیدونستم.
من یه بار تو ترکیه خواستم قلیون سفارش بدم گفتم Hookah، طرف اصلا متوجه نشد! فکر کردم شاید لهجهم بده. الان فهمیدم اشکال از کلمه بوده! مرسی از این توضیحات.
ممنون از مقاله خوبتون. میشه لطفا در مورد تلفظ صحیح Hookah و Shisha بیشتر توضیح بدید؟ مخصوصا Hookah که نوشتید هوکا.
حتماً فاطمه جان! برای Hookah، تلفظ رایجتر در انگلیسی آمریکایی /ˌhʊkə/ هست، که همون ‘هوکا’ که نوشتیم، بهش نزدیکه. ‘Shisha’ هم /ˌʃiːʃə/ تلفظ میشه، شبیه ‘شیشا’ی فارسی خودمون. میتونید تو دیکشنریهای آنلاین هم تلفظ صوتیشون رو گوش بدید.
پس برای جاهایی که Hookah استفاده میشه، عبارت Hookah lounge رایجه؟ یا Hookah bar هم میگن؟
سوال خیلی خوبیه علی جان! بله، ‘Hookah lounge’ رایجترین عبارته. ‘Hookah bar’ هم گاهی اوقات شنیده میشه ولی ‘lounge’ حس relaxedتر و مرسومتری داره و بیشتر استفاده میشه.
واقعاً این مدل مطالب که به ‘انگلیسی واقعی’ و کوچه بازاری میپردازه خیلی بهتره. ما تو کلاس فقط formal یاد میگیریم ولی تو سفر یا فیلمها گیج میشیم.
مریم عزیز، خوشحالیم که با این رویکرد موافقید و براتون مفید بوده. هدف ما همینه که شما رو برای موقعیتهای واقعی زندگی آماده کنیم، نه فقط آزمونها! برای همین روی ‘real English’ خیلی تاکید داریم.
اینکه ‘شیشه’ از فارسی اومده خیلی برام جالب بود! واقعاً چقدر کلمات فارسی وارد انگلیسی شدن.
بله حسین جان، این تبادل کلمات بین زبانها یک پدیده طبیعی و زیباست. خیلی از کلمات انگلیسی ریشههای فارسی دارن، مثل ‘Shisha’، ‘Turban’، ‘Pajamas’ و حتی ‘Magic’! خوشحالیم که براتون جالب بود.
مرسی از اطلاعات مفیدتون. واقعا لازم بود.
یعنی تو دبی Hookah اصلا استفاده نمیشه؟ یا اگه بگی میفهمن ولی عجیب غریبه؟
امیر جان، در دبی و کلاً منطقه خاورمیانه، ‘Shisha’ بسیار رایجتر و مرسومتره. اگر بگید ‘Hookah’، ممکنه متوجه بشن ولی بلافاصله میفهمن که انگلیسیزبان بومی اون منطقه نیستید و احتمالا از آمریکا اومدید. پس برای طبیعیتر صحبت کردن، ‘Shisha’ رو پیشنهاد میکنیم.
آهاااا! برای همین بود که تو Breaking Bad همیشه Hookah میگفتن! الان پازلم کامل شد.
چه مثال خوبی کیمیا جان! دقیقاً همینطوره. چون Breaking Bad در آمریکا فیلمبرداری و تولید شده، طبیعتاً از واژه رایج در اون منطقه یعنی ‘Hookah’ استفاده شده.
میشه از این تفاوتهای منطقهای که توش به اصطلاح ‘لو میریم’ بیشتر مثال بزنید؟ خیلی خوبه اینا.
حتماً شهرام جان! این یه ایده عالی برای مقالات بعدیمونه. تفاوتهایی مثل ‘chips’ (آمریکا: سیبزمینی سرخکرده، بریتانیا: چیپس بسته بندی) و ‘fries’ (آمریکا: سیبزمینی سرخکرده) یا ‘flat’ (بریتانیا: آپارتمان) و ‘apartment’ (آمریکا: آپارتمان) مثالهای خوبی هستن. حتماً بیشتر بهشون میپردازیم.
چه مقاله کاربردی! ممنون از شما.
پس اگه توی لندن باشیم و بخوایم بگیم بریم قلیون بکشیم، باید بگیم ‘Let’s go smoke Shisha’؟ یا فعل خاصی داره؟
اینکه گفتید انگلیسی کتابی به درد این جور موقعیتها نمیخوره واقعاً حقیقته! کاش از اول بیشتر روی این جنبهها کار میشد.
آیدا جان، هدف ما دقیقاً پر کردن همین شکاف هست. بسیاری از آموزشهای سنتی بیشتر روی گرامر و کلمات رسمی تمرکز دارن، در حالی که ‘street English’ و کاربرد واقعی زبان در زندگی روزمره اهمیت زیادی داره.
اون بخش ‘شیشه’ که از فارسی اومده، آیا Hookah هم ریشه خاصی داره؟
بله کیوان جان! کلمه ‘Hookah’ هم ریشههای جالبی داره. این کلمه از زبان اردو (Hindi-Urdu) گرفته شده، که خودش از کلمه عربی ‘ḥuqqa’ به معنی ‘jar’ یا ‘pot’ (کوزه یا ظرف) میاد. در واقع به شکل و ساختار اولیه قلیون اشاره داره.
واقعاً همین چیزاست که آدم رو مثل یک ‘نیتیو’ نشون میده. مرسی از این ظرافتها که بهش اشاره کردید.
دقیقاً سمیرا جان! تسلط بر این ظرافتهای فرهنگی و زبانیه که شما رو از یک فرد معمولی به یک ‘Native-like speaker’ تبدیل میکنه. خوشحالیم که براتون ارزشمنده.