تاحالا شده وسط تماشای فوتبال، گزارشگر خارجی یک کلمه بگه و شما کاملاً بحث رو گم کنید؟ مثلاً شنیدید فلان تیم به خاطر “FFP” نمیتونه بازیکن بخره؟ یا “Wage Bill” باشگاه سر به فلک کشیده؟ بذارید روراست باشیم، این اصطلاحات تو کتابهای زبان پیدا نمیشن ولی ندونستنشون یعنی از نصف هیجان فوتبال روز دنیا بیخبرید.
امروز قراره خیلی خودمانی و باحال، سه تا از مهمترین اصطلاحات مالی فوتبال رو یاد بگیریم که دیگه موقع بحث با دوستاتون کم نیارید و مثل یک کارشناس واقعی نظر بدید!
داستان Wage Bill چیه؟ (صورتحساب حقوق!)
اولین کلمه قلمبه سلمبه ما “Wage Bill” هست. شاید باورتون نشه ولی معنیش خیلی سادهست.
- Wage Bill (تلفظ: وِیج بیل): به کل پولی میگن که یک باشگاه در طول یک سال به بازیکنان و کادر فنی خودش حقوق میده.
یعنی جمع حقوق سالانه مسی، امباپه، نیمار و بقیه ستارههای مثلاً پاری سن ژرمن، به علاوهی حقوق مربی و دستیارانش، میشه Wage Bill اون باشگاه. هر چی این عدد بزرگتر باشه، یعنی اون باشگاه تیم پرستارهتر و البته پرخرجتری داره.
چرا Wage Bill اینقدر مهمه؟
خب، باشگاهها مثل شرکتهای بزرگ هستن. اگه هزینههاشون (مخصوصاً حقوقها) از درآمدشون خیلی بیشتر بشه، ورشکست میشن. برای همین همیشه حواسشون هست که این “صورتحساب حقوق” از کنترل خارج نشه.
FFP یا فیرپلی مالی: پلیس پولدارهای فوتبال!
این یکی دیگه خیلی مهمه! FFP مخفف “Financial Fair Play” یا “فیرپلی مالی” هست. این قانونیه که یوفا (فدراسیون فوتبال اروپا) در سال ۲۰۱۱ معرفی کرد تا جلوی ولخرجیهای بیرویه باشگاهها رو بگیره.
ایده اصلی FFP اینه که باشگاهها نباید بیشتر از پولی که درمیارن، خرج کنن. یوفا میگه تراز مالی باشگاهها در یک دوره سه ساله باید مثبت باشه یا حداقل ضرر هنگفتی نکرده باشن.
هدف FFP چی بود؟
- جلوگیری از ورشکستگی: خیلی از باشگاهها برای موفقیت کوتاهمدت، بدهیهای سنگین بالا میآوردن و در خطر نابودی بودن.
- ایجاد رقابت عادلانهتر: یوفا میخواست نذاره که فقط تیمهایی که مالکهای میلیاردر دارن، با پولپاشی همه ستارهها رو بخرن و قهرمان بشن.
- کنترل تورم در فوتبال: قیمت بازیکنها و دستمزدها به شکل عجیبی بالا رفته بود و FFP سعی در کنترل این وضعیت داشت.
اگه باشگاهی این قانون رو زیر پا بذاره، جریمههای سنگینی در انتظارشه. از جریمه نقدی گرفته تا حذف از لیگ قهرمانان اروپا!
اصطلاح خیابونی: Breaking the Bank
حالا که با اصطلاحات رسمی آشنا شدیم، بریم سراغ یه اصطلاح باحال و کوچهبازاری که نیتیوها (Natives) دائم ازش استفاده میکنن: “Breaking the Bank”.
این اصطلاح یعنی “یه خرج خیلی سنگین کردن” یا “ورشکست شدن برای خریدن چیزی”. ریشه این اصطلاح به قمارخونهها برمیگرده؛ جایی که یک نفر اونقدر پول میبرد که بانک (صندوق قمارخانه) خالی میشد و به اصطلاح ورشکست میشد.
چطوری ازش استفاده کنیم؟
این اصطلاح معمولاً در جملات منفی به کار میره تا بگه یه چیزی اونقدرها هم گرون نیست.
- مثال ۱ (خرید بازیکن): “Buying that new striker is going to break the bank!”
(خریدن اون مهاجم جدید خرج خیلی سنگینی رو دستمون میذاره!) - مثال ۲ (قیمت بلیت): “A ticket for the final match costs $200, but it won’t break the bank for most fans.”
(بلیت بازی فینال ۲۰۰ دلاره، ولی این قیمت برای اکثر طرفدارا کمرشکن نیست.)
نکته فرهنگی: این یک اصطلاح کاملاً غیررسمی (Informal) هست و برای موقعیتهای دوستانه و خودمونی عالیه.
حرف آخر
خب، دیدید چقدر راحت بود؟ حالا شما سه تا از کلیدیترین مفاهیم دنیای مدرن فوتبال رو بلدید. دفعه بعد که بحث فوتبال شد، میتونید با اعتماد به نفس در مورد Wage Bill سنگین یک تیم، ریسک نقض کردن FFP و اینکه آیا یک خرید ارزش breaking the bank رو داره یا نه، صحبت کنید!
حالا نوبت شماست: به نظرتون کدوم باشگاه انگلیسی بیشترین خطر رو برای زیر پا گذاشتن قوانین FFP داره؟ تو کامنتها برامون بنویسید!
سوالات متداول (FAQ)
آیا FFP فقط برای باشگاههای اروپاییه؟
قوانین FFP که توضیح دادیم توسط یوفا وضع شده و برای تیمهای شرکتکننده در رقابتهای اروپایی مثل لیگ قهرمانان اجرا میشه. با این حال، خیلی از لیگهای داخلی مثل لالیگا اسپانیا و لیگ برتر انگلیس هم قوانین مشابهی برای کنترل مالی باشگاهها دارن.
درآمد باشگاهها از چه راههایی محاسبه میشه؟
درآمدهای یک باشگاه شامل حق پخش تلویزیونی، بلیتفروشی، فروش لباس و محصولات تجاری، و پول حاصل از فروش بازیکنان میشه. درآمدهای مربوط به ساخت استادیوم یا توسعه فوتبال پایه معمولاً در محاسبات FFP لحاظ نمیشه.
آیا اصطلاح “Break the bank” فقط در مورد فوتبال کاربرد داره؟
نه اصلاً! این یک اصطلاح بسیار رایجه و در هر موضوعی که به پول و هزینه مربوط باشه استفاده میشه. مثلاً میتونید در مورد خرید ماشین، لباس یا حتی رفتن به یک رستوران گرون ازش استفاده کنید.
وای چقدر عالی بود این مطلب! واقعا همیشه مشکل داشتم با Wage Bill. تلفظش دقیقاً همون “ویج بیل” هست که شما نوشتید؟
سلام فاطمه خانم! خوشحالیم که مطلب براتون مفید بوده. بله، تلفظ دقیقش همون ‘وِیج بیل’ هستش (Wage Bill /ˈweɪdʒ bɪl/). دقت به تلفظ صحیح به شما کمک میکنه با اعتماد به نفس بیشتری از این اصطلاح استفاده کنید.
ممنون بابت توضیح Wage Bill. میشه در مورد FFP (Financial Fair Play) هم یه مطلب کامل بذارید؟ حس میکنم اون هم خیلی اصطلاح مهمیه که دونستنش لازمه.
سلام علی جان. حتما! FFP یا Financial Fair Play یکی از قوانین کلیدی در فوتبال مدرن هست و ما در نظر داریم در آینده نزدیک یک مطلب جامع و کاربردی در موردش آماده کنیم. ممنون از پیشنهاد خوبتون!
من این اصطلاح Wage Bill رو تو گزارش بازیهای لیگ برتر انگلیس زیاد شنیده بودم. به نظر شما تو محاورات روزمره هم کاربرد داره یا فقط فوتبالیه؟
سلام سارا خانم. سوال خیلی خوبی پرسیدید! اصطلاح Wage Bill بیشتر یک اصطلاح تخصصی در حوزه مالی و مدیریت شرکتها (و اینجا باشگاههای ورزشی) است و در محاورات روزمره کمتر کاربرد دارد. برای صحبتهای عمومیتر ممکن است از ‘salary expenses’ یا ‘payroll costs’ استفاده شود، اما Wage Bill به طور خاص به مجموع حقوق و دستمزد کارکنان یک سازمان اشاره دارد.
آیا Wage Bill مترادف دیگهای هم داره؟ مثلاً میشه به جاش ‘Salary Cost’ گفت؟
سلام رضا. ‘Salary Cost’ بسیار به Wage Bill نزدیک است و در برخی زمینهها میتوانند به جای یکدیگر استفاده شوند. اما Wage Bill بیشتر یک اصطلاح رایج و جاافتاده در زمینه مالی باشگاههای ورزشی و شرکتهای بزرگ است که به کل هزینههای حقوق و دستمزد (شامل مزایا و پاداشها) در یک دوره زمانی اشاره دارد. ‘Payroll’ هم کلمه دیگری است که معنای مشابهی دارد اما ممکن است کمی گستردهتر باشد.
اینکه گفتید مثل شرکتها، یعنی Wage Bill فقط برای حقوق بازیکنها نیست و کادر فنی رو هم شامل میشه؟ چون من فکر میکردم فقط برای بازیکنهاست.
دقیقا همینطوره مریم خانم! Wage Bill شامل حقوق همه کارکنان یک باشگاه، از بازیکنان گرفته تا کادر فنی، مربیان، پزشکان و حتی کارکنان اداری میشود. این نشاندهنده تعهد مالی کلی باشگاه به نیروی انسانیاش است.
کلمه ‘Bill’ تو اینجا معنی ‘قبض’ میده یا ‘لایحه’؟ حس میکنم به خاطر معنی ‘صورتحساب’ ازش استفاده شده.
سلام حسین. تحلیل شما کاملاً درسته! در این بافت، ‘Bill’ به معنای ‘صورتحساب’ یا ‘لیست مجموع هزینهها’ است، شبیه به وقتی که میگوییم ‘phone bill’ (صورتحساب تلفن) یا ‘electricity bill’ (قبض برق). این کلمه به مجموع مبلغی که باشگاه برای حقوق باید بپردازد، اشاره دارد.
دمتون گرم! بالاخره یکی این اصطلاحات رو به فارسی توضیح داد. عالی بود. دیگه میتونم موقع بازی با دوستام با اعتماد به نفس نظر بدم 🤩
سلام نگین خانم! خوشحالیم که مطلب مورد پسندتون واقع شده و تونسته کمکتون کنه. هدف ما دقیقا همین هست که با آموزش این اصطلاحات، لذت تماشای فوتبال و بحث در موردش رو براتون دوچندان کنیم. با ما همراه باشید!
من برای اینکه این کلمات رو فراموش نکنم، سعی میکنم تو جمله استفاده کنم. مثلاً ‘The club’s wage bill is too high this season.’ خوبه؟
سلام امیر. عالیه! این روش یکی از بهترین راهها برای تثبیت لغات جدید در ذهن است. جملهای که ساختید کاملاً صحیح و مناسب است. میتوانید سعی کنید در سناریوهای مختلف از این اصطلاح استفاده کنید تا کاملاً ملکه ذهنتان شود.
مطلب مفید و خلاصهای بود. تشکر! دقیقا چیزی بود که دنبالش بودم.
سلام زهرا خانم. خواهش میکنم! خوشحالیم که توانستیم نیاز شما را برآورده کنیم. هدف ما ارائه مطالب مفید و در عین حال مختصر و کاربردی است.
من همیشه Wage Bill رو با بودجه کل باشگاه اشتباه میگرفتم. ممنون از توضیح خوبتون که فرقش رو گفتید.
سلام کیوان. این اشتباه رایجیه و خوشحالیم که تونستیم سوءتفاهم رو برطرف کنیم. بودجه کل باشگاه (overall budget) شامل همه هزینهها (خرید بازیکن، امکانات، تبلیغات و…) میشه، در حالی که Wage Bill فقط به بخش حقوق و دستمزد اختصاص داره. درک این تفاوتها در تحلیل مالی باشگاهها خیلی مهمه.
پس اگه یک تیم بخواد بازیکن جدید بخره، فقط باید پول ترنسفر رو در نظر بگیره یا Wage Bill هم میاد وسط؟
سلام آیدا. سوال خیلی مهمیه! در واقع، هر دو عامل حیاتی هستند. باشگاه باید هم هزینه انتقال (transfer fee) بازیکن جدید را بپردازد و هم به این فکر کند که آیا میتواند حقوق (salary) این بازیکن جدید را به Wage Bill فعلی خود اضافه کند و همچنان از نظر مالی پایدار بماند. FFP هم دقیقاً برای کنترل همین مسائل وضع شده.
مرسی از مطلب آموزندتون. من برای یادگیری اینجور اصطلاحات فوتبالی، پادکستهای انگلیسی مربوط به فوتبال رو گوش میدم. خیلی کمک کنندهست.
سلام بهرام. ممنون از به اشتراک گذاشتن این نکته طلایی! گوش دادن به پادکستهای تخصصی، فیلم و سریال یا گزارش بازیها به زبان اصلی، یکی از مؤثرترین روشها برای یادگیری اصطلاحات کاربردی و افزایش مهارت شنیداری است. حتماً این روش را به بقیه دوستان هم پیشنهاد میکنیم.
FFP رو چطور باید تلفظ کنیم؟ حرف به حرف؟
سلام شیوا خانم. بله، FFP معمولاً به صورت حرف به حرف تلفظ میشود: ‘اِف اِف پی’ (F-F-P). این روش در مورد بیشتر سرواژهها (acronyms) رایج است.
خیلی خوب توضیح دادید. آیا اصطلاح ‘Transfer Budget’ هم جزو همین دسته اصطلاحات مالی فوتباله؟
سلام محمد جان. بله، ‘Transfer Budget’ (بودجه نقل و انتقالات) هم یکی از اصطلاحات مهم مالی در فوتبال است، اما با Wage Bill متفاوت است. Wage Bill مربوط به هزینههای جاری حقوق و دستمزد است، در حالی که Transfer Budget به پولی اشاره دارد که باشگاه برای خرید بازیکنان جدید (هزینه انتقال) در نظر گرفته است. هر دو نقش مهمی در سلامت مالی باشگاه دارند.
دقیقا! چند بار تو گزارش بازیهای خارجی گم شدم به خاطر همین کلمات. خیلی لازم بود این مقاله.
سلام سحر خانم. خوشحالیم که این مقاله توانسته گرهای از ابهامات شما باز کند. هدف ما همین است که با آموزش اصطلاحات رایج، تجربه شما از دنیای زبان و ورزش را غنیتر کنیم.