تا حالا وسط گزارش فوتبال شنیدین «و بله… یک Clean Sheet دیگه برای این دروازهبان» و پیش خودتون گفتین این دیگه چی میگه؟ اگه فکر کردین قضیه ربطی به خشکشویی و ملحفه داره، سخت در اشتباهید ولی خیلی هم دور نشدین!
ملحفه تمیز از کجا اومد تو فوتبال؟ ریشه تاریخی داستان
شاید باورتون نشه، ولی قدیما که نه اینترنتی بود و نه اپلیکیشنهای جورواجور، گزارشگرهای ورزشی و مسئولین تیمها، نتایج و آمار بازی رو روی کاغذهای سفید مینوشتن. خب، خیلی ساده بود: اگه تیمی گل نمیخورد، اون بخش از کاغذ که مربوط به گلهای خورده بود، سفید و تمیز باقی میموند.
دقیقا! به همین سادگی. یک برگه تمیز و دستنخورده، یعنی هیچ گلی دریافت نشده. این اصطلاح همونجا متولد شد و تا امروز تو دنیای فوتبال موندگار شده. پس دفعه بعدی که اینو شنیدین، یاد اون کاغذهای سفید بیفتین.
- نام انگلیسی: Clean Sheet (تلفظ: کلین شیت)
- معادل فارسی: دروازه بسته، گل نخوردن. فرهنگستان زبان و ادب فارسی معادل «گل پاک» رو تصویب کرده.
چرا یه «کلین شیت» اینقدر مهمه؟
بذارید روراست باشیم، کلین شیت فقط یه آمار خشکوخالی نیست. برای یه تیم، کلین شیت یعنی اوج هماهنگی در دفاع. یعنی دروازهبان، مدافعها و حتی هافبکها، همه با هم مثل یه سد محکم جلوی حریف وایسادن.
این حس غرور و اعتمادبهنفس به تیم میده. وقتی گل نمیخوری، حداقل یه امتیاز رو تو جیبت داری و با خیال راحتتر حمله میکنی. برای همین آخر فصل به دروازهبانی که بیشترین کلین شیت رو داشته باشه جایزه دستکش طلایی (Golden Glove) رو میدن.
یه اصطلاح دیگه که باید بلد باشی: Consolation Goal
حالا که حرف از گل خوردن و نخوردن شد، بذارید یه اصطلاح باحال دیگه رو هم یاد بگیرید: Consolation Goal.
فرض کنید تیم شما ۴-۰ عقبه و بازی داره تموم میشه. دقیقه ۹۲ یهو یه گل میزنین! این گل نتیجه بازی رو عوض میکنه؟ نه. فقط باعث میشه کمتر حس تحقیر بهتون دست بده. به این میگن «گل تسلیبخش» یا Consolation Goal. گلی که فقط غمتون رو یکم کم میکنه ولی دردی رو دوا نمیکنه.
- مثال:
“The team lost 5-1, but the striker scored a consolation goal in the last minute.”
(تیم ۵-۱ باخت، ولی مهاجم تو دقیقه آخر یه گل تسلیبخش زد.)
جمعبندی: از این به بعد حرفهای فوتبال ببین!
خب، حالا دیگه مثل حرفهایها میدونید که Clean Sheet ربطی به بهداشت نداره و Consolation Goal هم گلی نیست که بابتش خیلی خوشحالی کنید. این اصطلاحات ساده به شما کمک میکنه که دفعه بعد گزارش انگلیسی یا تحلیلهای ورزشی رو خیلی بهتر بفهمید و از فوتبال دیدن بیشتر لذت ببرید.
شما چی؟ اصطلاح فوتبالی دیگهای هست که معنیش رو ندونید یا براتون جالب باشه؟ تو کامنتها برامون بنویسید تا تو مقالههای بعدی در موردش صحبت کنیم!
سوالات متداول (FAQ)
۱. آیا Clean Sheet فقط برای دروازهبان حساب میشه؟
نه لزوماً. کلین شیت یک دستاورد تیمی برای کل خط دفاعه، اما معمولاً به اسم دروازهبان ثبت میشه چون اون آخرین نفر برای جلوگیری از گل خوردنه.
۲. اگه بازی صفر-صفر تموم بشه، هر دو تیم کلین شیت کردن؟
بله دقیقا! اگه بازی با نتیجه ۰-۰ مساوی بشه، هر دو تیم موفق به ثبت کلین شیت شدن.
۳. متضاد Clean Sheet چی میشه؟
متضاد مستقیمی براش وجود نداره، اما وقتی تیمی گل میخوره، میگن “They conceded a goal” (اونها یک گل دریافت کردند). دیگه خبری از برگه تمیز نیست!
خیلی جالب بود! من همیشه فکر میکردم Sheet به معنی ملافه است و ربطش رو به فوتبال نمیفهمیدم. حالا یه سوال، آیا کلمه Shutout هم دقیقاً همین معنی رو میده؟
بله علیرضا جان، کاملاً درسته! Shutout بیشتر در لهجه آمریکایی و ورزشهایی مثل بیسبال یا هاکی استفاده میشه، اما Clean Sheet یک اصطلاح اصیل بریتانیایی برای فوتباله.
تلفظ کلمه Sheet یکم چالشبرانگیزه. اگه کوتاهتر بگیم معنی بدی میده، درسته؟ چطور میتونیم مطمئن شیم که درست تلفظ میکنیم؟
نکته بسیار هوشمندانهای بود سارا! برای تلفظ Sheet باید صدای ‘ای’ رو کمی کشیدهتر (Long E) بگید. مثل کلمه ‘سیب’ در فارسی. اگر خیلی کوتاه تلفظ بشه، بله، ممکنه با یک کلمه نامناسب اشتباه گرفته بشه.
ممنون از توضیحات. من این اصطلاح رو توی گزارشهای لیگ برتر انگلیس زیاد میشنوم. آیا فعل خاصی باهاش به کار میره؟ مثلاً میگن Get a clean sheet یا Keep a clean sheet؟
دقیقاً مهدی عزیز! رایجترین فعل برای این اصطلاح Keep هست. مثلاً: The goalkeeper kept a clean sheet. البته از Record a clean sheet هم در آمارهای رسمی زیاد استفاده میشه.
واقعاً ریشه تاریخی جالبی داشت! من فکر میکردم چون لباس دروازهبان کثیف نمیشه (چون شیرجه نزده گل بخوره) بهش میگن کلین شیت. مرسی که شفافسازی کردین.
آیا این اصطلاح فقط برای فوتبال استفاده میشه یا توی بیزنس هم کاربرد داره؟ مثلاً وقتی میخوایم بگیم از صفر و بدون سابقه بد شروع کنیم؟
امیرحسین جان، در دنیای بیزنس و روابط معمولاً از اصطلاح Clean slate استفاده میکنیم که یعنی ‘لوح پاک’. اما گاهی Clean sheet هم به معنی سابقهای که توش هیچ خطایی ثبت نشده به کار میره.
دمتون گرم. من همیشه توی بازی FIFA اینو میدیدم و برام سوال بود. یه اصطلاح دیگه هم هست به اسم Clean-cut، اونم به این ربطی داره؟
مریم عزیز، Clean-cut بیشتر برای ظاهر افراد به کار میره (به معنی شسته رُفته و مرتب) و ریشهاش با Clean sheet متفاوته، اما هر دو حس تمیزی و بینقص بودن رو منتقل میکنن.
به عنوان یه طرفدار دو آتیشه فوتبال، این مطلب برام خیلی مفید بود. راستی صفت Clean Sheet برای مدافعها هم به کار میره یا فقط مخصوص دروازهبانه؟
چقدر خوب که ریشه اصطلاحات رو میگید. اینجوری خیلی بهتر توی ذهن میمونه. تلفظش رو هم اگه میشد به صورت فایل صوتی میذاشتید عالی بود.
ممنون از پیشنهادت بهار جان! حتماً در آپدیتهای بعدی برای بخش تلفظ، فایل صوتی هم اضافه میکنیم.
توی گزارشهای فارسی هم تازگیها میگن فلانی ‘کلینشیت’ کرد. به نظرتون بهتر نیست از معادل ‘دروازه بسته’ استفاده کنیم یا همین وامواژه اوکیه؟
یه جا شنیدم که به جای این میگن Blank. مثلاً He blanked the opponent. اینم درسته؟
بله الناز عزیز، فعل Blank هم در ورزش (به خصوص در آمریکا) به معنی اجازه گل زدن ندادن به حریف به کار میره و خیلی هم کاربردیه.
آیا کلمه Sheet اینجا به معنی کاغذ هست یا ملافه؟ چون هر دو معنی رو میده.
رضای عزیز، طبق متن مقاله، اینجا به معنی برگه کاغذ هست که آمار بازی رو روش مینوشتن. هرچند Sheet به معنی ملافه هم هست، اما ریشه فوتبالیاش به کاغذ برمیگرده.
خیلی عالی بود. لطفاً درباره اصطلاحات دیگه فوتبال مثل Hat-trick هم مطلب بنویسید.
من قبلاً فکر میکردم Clean Sheet یعنی دروازهبان چون گل نخورده، لباسش تمیز مونده و خاکی نشده! چقدر جالب بود ریشه اصلیش.
ببخشید، جمع این کلمه چی میشه؟ Clean Sheets؟
بله آرش جان، کاملاً درسته. مثلاً میگیم: Allison has kept 15 clean sheets this season.
مطالب وبلاگتون واقعاً کاربردیه. من برای آزمون آیلتس آماده میشم و این ریزهکاریهای زبانی خیلی به اسپیکینگم کمک میکنه.
خوشحالیم که براتون مفیده سپیده عزیز. استفاده از Idiomهای ورزشی در جای درست میتونه نمره اسپیکینگ رو واقعاً بالا ببره.
وای چقدر جالب! من همیشه فکر میکردم کلین شیت یعنی تیم خیلی تمیز و بدون خطا بازی کرده! ریشهاش از کاغذ سفید بود، واقعا غافلگیر شدم.
سلام شاهین عزیز! خوشحالیم که این سوءتفاهم براتون رفع شده. بله، اصطلاحات انگلیسی گاهی اوقات ریشههای بسیار ساده و جالبی دارند که با معنای ظاهری کلمات متفاوتند. دقیقا منظور از Clean Sheet، دروازه بسته و گل نخوردن است، نه بازی بدون خطا. 😊
ممنون از توضیح عالی. من همیشه این اصطلاح رو تو فوتبال میشنیدم ولی واقعا نمیدونستم چرا بهش میگن ‘ملحفه تمیز’! الان دیگه کامل متوجه شدم.
یه سوال، آیا اصطلاح Clean Sheet فقط تو فوتبال استفاده میشه یا توی ورزشهای دیگه مثل هاکی یا بسکتبال هم کاربرد داره؟
سوال خیلی خوبیه امیرعلی جان! اصطلاح ‘Clean Sheet’ عمدتاً و به طور رایج در فوتبال (soccer) استفاده میشود. در هاکی، معادل آن ‘shutout’ است که به معنی گل نخوردن در یک بازی است. در بسکتبال چنین اصطلاحی نداریم چون طبیعت امتیازگیری در آن متفاوت است. پس بیشتر کاربرد آن در فوتبال است. 👍
پس منظور از ‘clean’ واقعا ‘سفید و خالی’ بوده، نه ‘تمیز و شسته شده’. این نکته خیلی به دردم خورد. ممنون از توضیح کاملتون.
تلفظش ‘کلین شیت’ درسته؟ یا ‘کلین شییت’؟ همیشه تو تلفظش شک داشتم.
سلام رضا جان. تلفظ صحیح آن ‘کلین شیت’ (Clean Sheet /ˈkliːn ʃiːt/) است، با تأکید روی ‘ای’ کوتاه در ‘شیت’. شک شما کاملاً طبیعی است و تمرین تلفظ به بهبود لهجه کمک زیادی میکند. 🎧
به نظرتون معادل ‘گل پاک’ که فرهنگستان تصویب کرده، چقدر جا افتاده؟ من خودم بیشتر ‘گل نخوردن’ یا ‘دروازه بسته’ رو شنیدم.
سلام سارا خانم. این سوال رایجی است! درسته که فرهنگستان ‘گل پاک’ را تصویب کرده، اما در زبان روزمره و محاوره فوتبالی، ‘گل نخوردن’ یا ‘دروازه بسته’ بسیار بیشتر رایج است و درک عمومی بالاتری دارد. معمولا اصطلاحات مصوب زمان میبرد تا در بین عموم جا بیفتند. 😊
آیا اصطلاحات مشابهی هم هست که ریشهشون اینجوری از یه اتفاق ساده روزمره باشه؟ خیلی برام جالبه این داستانها.
بله مهدی جان، دنیای اصطلاحات انگلیسی پر از این ریشههای داستانی جذاب است! مثلاً اصطلاح ‘Break a leg’ که به معنی ‘موفق باشی’ است، ریشهاش به دوران تئاتر و خرافات بازیگران برمیگردد که میخواستند به جای گفتن مستقیم موفق باشی، بدشانسی نیاورند. یا ‘Bite the bullet’ به معنی ‘تحمل کردن سختی’ که از دوران جنگ و گاز گرفتن گلوله برای تحمل درد میآید. 😉
یه بار توی یه بازی FIFA شنیدم گزارشگر گفت ‘Another clean sheet for the Reds!’ اون موقع فکر میکردم یعنی لباساشون تمیزه! 😂 الان معنی واقعی رو فهمیدم، ممنون!
یاسمن عزیز، این سوءتفاهم خیلی خندهدار و در عین حال رایج است! خوشحالیم که حالا میدانید ‘Another clean sheet for the Reds’ به این معنی است که تیم قرمزها یک بار دیگر بدون اینکه گلی دریافت کنند، بازی را به پایان رساندند. این یعنی عملکرد دفاعی عالی تیم. 👏
Could you give another example of ‘Clean Sheet’ in a full English sentence, perhaps about a different team or context?
Absolutely, Ali! Here’s another example for you: ‘The new coach emphasized defensive solidity, and his team has kept three clean sheets in their last five matches, showing great improvement.’ Hope this helps with your understanding! 👍
میشه بگید آیا این اصطلاح لحن رسمی داره یا توی مکالمات روزمره ورزشی هم میشه استفاده کرد؟
پریسا جان، اصطلاح ‘Clean Sheet’ در دنیای فوتبال، یک اصطلاح کاملاً استاندارد و رایج است. هم در گزارشهای رسمی و تحلیلهای ورزشی استفاده میشود و هم در مکالمات روزمره بین طرفداران فوتبال. پس در هر دو حالت میتوانید از آن استفاده کنید، بدون اینکه نگران رسمی یا غیررسمی بودنش باشید. ⚽
واقعا مقاله مفیدی بود. من تا حالا فکر میکردم ‘کلین شیت’ فقط یه اصطلاح کوچه بازاری فوتباله و هیچ ریشه خاصی نداره. دم شما گرم.
پس اگه تیمی ۱-۰ ببره، بازم دروازهبانشون کلین شیت کرده؟ یعنی فقط گل نخوردن مهمه؟ نتیجه نهایی بازی مهم نیست؟
سوال دقیقی پرسیدید زهرا خانم! بله، کاملاً درسته. ‘Clean Sheet’ فقط به این معناست که یک تیم هیچ گلی دریافت نکرده است، صرف نظر از اینکه خودش چند گل زده باشد یا نتیجه نهایی بازی چه بوده باشد. پس اگر تیم ۱-۰ هم ببرد، دروازهبان و تیم مدافع آن ‘Clean Sheet’ کسب کردهاند. نکته فقط عدم دریافت گل است. 🥅
آیا اصطلاح ‘dirty sheet’ یا چیزی شبیه به اون هم داریم که به معنی گل خوردن باشه؟
کیان عزیز، سوال خلاقانهای است! در زبان انگلیسی، اصطلاح مستقیم و رایجی مثل ‘dirty sheet’ برای معنی گل خوردن وجود ندارد که متضاد ‘Clean Sheet’ باشد. معمولاً برای گل خوردن از عباراتی مثل ‘to concede a goal’ یا ‘to let in a goal’ استفاده میشود. خوبه که همیشه به دنبال متضادها هم هستید! 👍
اینجور مقالات خیلی به درک بهتر اصطلاحات کمک میکنه. ممنون از تیم Englishvocabulary.ir.
ریشهیابی اصطلاحات همیشه برام جذاب بوده. ممنون بابت این مقاله عالی. خیلی خوب توضیح دادید و باعث شد ‘Clean Sheet’ رو فراموش نکنم.
من توی سریال Ted Lasso زیاد شنیده بودم ‘clean sheet’ رو ولی نمیفهمیدم چیه. الان تازه فهمیدم ربطی به آمار داره. خیلی ممنون!
چه عالی ترانه جان! ‘Ted Lasso’ منبع بسیار خوبی برای یادگیری اصطلاحات فوتبال و فرهنگ انگلیسی-آمریکایی است. دیدن اصطلاحات در بستر واقعی مثل فیلم و سریال به ماندگاری آنها در ذهن کمک شایانی میکند. خوشحالیم که مقاله ما به درک بهتر دیالوگهای سریال هم کمک کرده است. 🎬
آیا اصطلاح انگلیسی دیگهای تو فوتبال هست که معنیش اینقدر دور از ظاهر کلمههاش باشه؟ اینجور چیزا ذهنم رو درگیر میکنه!
آرمان عزیز، بله، اصطلاحات زیادی در فوتبال چنین ویژگیای دارند! مثلاً ‘Hat-trick’ (هت تریک) که به معنی سه گل زدن توسط یک بازیکن در یک بازی است، ریشهاش به قرن ۱۹ میلادی و ورزش کریکت برمیگردد، جایی که به بازیکنی که سه ‘wicket’ میگرفت، یک کلاه (hat) به عنوان جایزه میدادند. این هم مثال خوبی از اصطلاحات با ریشههای جالب است! 🎩
من همیشه فکر میکردم ‘کلین شیت’ یعنی تیم خیلی تمیز بازی کرده و خطایی نکرده! اشتباه میکردم پس. ممنون بابت روشنگری!
خواهش میکنم مهدیه جان! درسته، این هم یکی از همان برداشتهای اولیه و رایج است که با شنیدن کلمه ‘clean’ به ذهن میرسد. ولی حالا که ریشه و معنی واقعی آن را میدانید، میتوانید با اطمینان در مورد عملکرد دفاعی تیمها صحبت کنید. یادگیری همین جزئیات کوچک تفاوت ایجاد میکند! 😉
آیا تو زبان انگلیسی، ‘sheet’ معنی ‘برگه’ یا ‘ورق کاغذ’ هم میده؟ من فقط معنی ‘ملحفه’ رو بلد بودم.
بله امید جان، ‘sheet’ یکی از آن کلمات انگلیسی است که معانی مختلفی دارد! علاوه بر ‘ملحفه’ (bed sheet)، میتواند به معنی ‘برگه’ یا ‘ورق نازک’ هم باشد، مثلاً ‘a sheet of paper’ (یک برگه کاغذ) یا ‘a sheet of ice’ (یک ورقه یخ). در ‘Clean Sheet’ هم دقیقا منظور همین ‘برگه سفید’ است. نکته بسیار خوبی را مطرح کردید! 📝
فرق بین ‘clean sheet’ و ‘shutout’ چیه؟ فکر کنم هر دو معنی گل نخوردن میدن. میشه توضیح بدین؟
سوال خیلی حرفهای است نیما جان! هر دو اصطلاح به معنی گل نخوردن هستند، اما در ورزشهای متفاوتی کاربرد اصلی دارند. ‘Clean Sheet’ (کلین شیت) تقریباً منحصراً در فوتبال (soccer) استفاده میشود. در حالی که ‘Shutout’ (شاتاوت) بیشتر در ورزشهایی مثل هاکی روی یخ، بیسبال و گاهی بسکتبال (وقتی حریف هیچ امتیازی نگیرد) به کار میرود. پس تفاوت اصلی در نوع ورزشی است که به آن اشاره میکنند. 🏒🥅
چقدر خوبه که اینجور اصطلاحات رو با ریشهاش توضیح میدید. من یه بار شنیدم ‘hat-trick’ هم یه داستان اینجوری داره. درسته؟
درسته سعید جان! ‘Hat-trick’ هم یکی از آن اصطلاحات شیرین با ریشه تاریخی است. همانطور که در پاسخ به آرمان هم اشاره کردم، ریشه آن به کریکت بازمیگردد. وقتی بازیکنی سه ‘wicket’ (امتیاز) در سه توپ متوالی میگرفت، به او به عنوان جایزه یک کلاه (hat) نو هدیه میدادند. این ریشهیابی به یاد ماندنیتر شدن اصطلاحات کمک زیادی میکند! 🎩
واقعا مقالاتتون خیلی مفیده. هر بار یه چیز جدید یاد میگیرم و باعث میشه زبان انگلیسی برام جذابتر بشه. ممنون از زحماتتون.
این اصطلاح در انگلیسی بریتانیایی و آمریکایی به همین شکل استفاده میشه یا تفاوت داره؟
سروش عزیز، ‘Clean Sheet’ یکی از اصطلاحاتی است که هم در انگلیسی بریتانیایی و هم در انگلیسی آمریکایی (به خصوص در گزارشها و تحلیلهای فوتبال) به همین شکل و با همین معنی استفاده میشود. تفاوتی در کاربرد یا معنای آن در بین این دو لهجه اصلی وجود ندارد. 🌍
چرا اینقدر ‘Clean Sheet’ برای دروازهبانها مهمه؟ آیا ربطی به پاداش یا آمار فردیشون داره؟
پدرام جان، سوال مهمی است! بله، ‘Clean Sheet’ برای دروازهبانها و مدافعان اهمیت زیادی دارد. این یک شاخص کلیدی برای سنجش عملکرد دفاعی تیم و فردی آنهاست. دروازهبانها اغلب در قراردادهایشان بندهایی دارند که برای هر ‘Clean Sheet’ مبلغی به عنوان پاداش دریافت میکنند. همچنین در آمار فردی (مثل بهترین دروازهبان فصل) و ارزشگذاری بازیکنان در بازار نقل و انتقالات نقش مهمی ایفا میکند. 🏆