تا حالا شده برید باشگاه و ببینید یک نفر ساعتهاست روی تردمیل میدوئه و از خودش و زمین و زمان بیزاره؟ بیایید روراست باشیم، همهمون این صحنه رو دیدیم. ولی واقعاً داستان این تمرینات هوازی یا همون “Cardio” که همه میگن چیه و کدوم مدلش بهتره؟
اصلاً این واژه Cardio از کجا اومده؟
خب، بذارید همین اول یه چیزی رو روشن کنیم. کلمهای که این روزها خیلی میشنوید، یعنی Cardio (کاردیو)، در واقع مخفف کلمهی Cardiovascular (کاردیو-وَسکیولار) به معنی “قلبی-عروقی” هست. این کلمه از ریشه یونانی “kardia” به معنی قلب گرفته شده. خلاصه که هر ورزشی که ضربان قلبتون رو بالا ببره و باعث بشه به نفسنفس بیفتید، جزو تمرینات کاردیو حساب میشه. مثل دویدن، دوچرخهسواری، شنا و… .
پس دفعهی بعد که دوستتون گفت “دارم میرم کاردیو بزنم”، دیگه میدونید که منظورش تقویت سیستم قلب و عروقشه، نه چیز عجیب و غریب دیگهای!
دعوای همیشگی: تردمیل یا پارک؟ LISS در برابر HIIT
حالا میرسیم به سوال اصلی: روی تردمیل یا توی پارک و فضای باز بدویم؟ جوابش به سبکی که تمرین میکنید بستگی داره. توی دنیای فیتنس، دو تا اصطلاح خیلی معروف برای تمرینات هوازی داریم:
۱. اصطلاح “LISS” (کم فشار و طولانی)
LISS مخفف Low-Intensity Steady-State هست. یعنی یک فعالیت ورزشی با شدت کم تا متوسط که برای مدت زمان طولانی (مثلاً ۳۰ تا ۶۰ دقیقه) و با یک سرعت ثابت انجام میدید.
- مثال: یک ساعت پیادهروی سریع با سرعت ثابت روی تردمیل یا دویدن خیلی آهسته توی پارک.
- برای چه کسانی خوبه؟ برای افراد مبتدی، کسانی که دنبال ریکاوری هستن یا میخوان در حین فیلم دیدن ورزش کنن عالیه!
۲. اصطلاح “HIIT” (پر فشار و کوتاه)
HIIT مخفف High-Intensity Interval Training هست. این یعنی شما در بازههای زمانی کوتاه، با حداکثر توانتون ورزش میکنید و بین اونها استراحتهای کوتاه دارید.
- مثال: ۳۰ ثانیه دویدن با تمام سرعت در پارک و بعد ۱ دقیقه راه رفتن برای ریکاوری، و تکرار این چرخه برای ۱۵-۲۰ دقیقه.
- برای چه کسانی خوبه؟ برای کسانی که وقت کمی دارن و میخوان در زمان کوتاه، کالریسوزی بالایی داشته باشن. تحقیقات نشون داده که HIIT میتونه در کاهش چربی شکمی خیلی موثر باشه.
نتیجهگیری این بخش: دویدن در فضای باز به خاطر تغییر منظره و هوای تازه، برای سلامت روان بهتره و انگیزه بیشتری ایجاد میکنه. از طرفی، تردمیل به شما این امکان رو میده که سرعت و شیب رو دقیق کنترل کنید و فشار کمتری به مفاصلتون بیاد. بهترین کار اینه که هر دو رو در برنامهتون داشته باشید.
آیا شما یک “Cardio Bunny” هستید؟
این یکی از اون اصطلاحات باحال و کمی شیطنتآمیز دنیای باشگاهه! “Cardio Bunny” (به معنی خرگوش کاردیو) یه اصطلاح عامیانه (Slang) برای کسیه که توی باشگاه فقط و فقط تمرینات هوازی انجام میده و سمت وزنهها نمیره.
این اصطلاح معمولاً برای خانمهایی به کار میره که میترسن با وزنه زدن “هیکلی” بشن و برای همین ساعتها روی تردمیل یا الپتیکال وقت میگذرونن.
- مثال در جمله: “Look at her, she’s been on the treadmill for an hour. She’s a total cardio bunny.”
- معنی: “نگاهش کن، یک ساعته روی تردمیله. اون یه کاردیو بانی واقعیه.”
نکته فرهنگی: این اصطلاح کمی جنبهی انتقادی داره. چون علم ورزش امروز میگه که بهترین نتیجه برای تناسب اندام، ترکیبی از تمرینات هوازی و تمرینات قدرتی (وزنه زدن) هست. وزنه زدن نه تنها شما رو “گنده” نمیکنه (مخصوصا خانمها رو)، بلکه باعث عضلهسازی و افزایش متابولیسم هم میشه.
خب، بالاخره چی شد؟
حالا شما سه تا از مهمترین اصطلاحات دنیای کاردیو رو بلدید! میدونید که Cardio از کجا اومده، تفاوت LISS و HIIT چیه، و چطور یک Cardio Bunny رو در باشگاه تشخیص بدید. یادتون باشه، هیچکدوم از این روشها برتر مطلق نیستن. بهترین کار، ترکیب هوشمندانه اونهاست تا به اهدافتون برسید.
حالا شما به ما بگید: شما طرفدار تردمیل هستید یا فضای باز؟ تجربهتون از تمرینات HIIT چی بوده؟ تو کامنتها برامون بنویسید!
سوالات متداول (FAQ)
کاردیو برای سوزاندن کالری و سلامت قلب عالیه، اما برای کاهش وزن پایدار و جلوگیری از شل شدن پوست، بهتره که با تمرینات قدرتی (وزنه) ترکیب بشه. عضلهسازی متابولیسم شما رو حتی در زمان استراحت هم بالا میبره.
تلفظ ساده و روونشون اینطوریه:
- Cardio: کار-دی-یو (KAR-dee-yo)
- HIIT: هیت (Hit)
بستگی به لحن و موقعیت داره. بین دوستای صمیمی و ورزشکارا معمولاً یه شوخی محسوب میشه. اما اگه با لحن قضاوتگرانه به یک غریبه بگید، میتونه بیادبانه تلقی بشه. پس حواستون به زمینهی صحبت باشه!
ممنون از مقاله عالیتون. یک سوال داشتم، آیا کلمه Cardio در محیطهای آکادمیک و پزشکی هم به همین صورت استفاده میشه یا اونجا حتماً باید بگیم Cardiovascular؟
سلام سارا جان، سوال خیلی خوبی بود. در محیطهای آکادمیک و مقالات علمی معمولاً از کلمه کامل یعنی Cardiovascular استفاده میشه. کلمه Cardio بیشتر در محاوره، باشگاههای ورزشی و گفتگوهای روزمره (Slang/Informal) کاربرد داره.
تلفظ Cardiovascular واقعاً برای من سخته. میشه یه راهنمایی بکنید که چطور بخشبندیاش کنیم تا راحتتر تلفظ بشه؟
حتماً امیرحسین عزیز. این کلمه رو به این صورت بخشبندی کن: Car-dee-o-vas-kyuh-ler. استرس اصلی کلمه روی بخش ‘vas’ هست. تمرین کن که بخشها رو به هم وصل کنی.
توی متن به LISS اشاره کردید، من شنیدم که نقطه مقابلش HIIT هست. میشه بگید مخفف چیه و دقیقاً چه فرقی با کاردیوی معمولی داره؟
دقیقاً مریم عزیز! HIIT مخفف High-Intensity Interval Training هست. یعنی تمرینات متناوب با شدت بالا. برخلاف LISS که شدت کمه و زمان طولانی، در HIIT شما در زمان کم، بیشترین فشار رو به قلبتون میارید.
من توی فیلمهای یوتیوب زیاد میشنوم که میگن I’m gonna hit the gym. این hit اینجا به معنی ‘زدن’ باشگاهه؟
نه اصلاً رضا جان! عبارت Hit the gym یک اصطلاح (Idiom) رایج به معنی ‘رفتن به باشگاه’ برای ورزش کردنه. مثل عبارت Hit the road که یعنی ‘زدن به جاده’.
خیلی جالب بود که ریشه Kardia یونانی رو گفتید. آیا کلمات دیگهای هم در انگلیسی داریم که با این ریشه شروع بشن؟
بله نگین جان، کلمات زیادی داریم. مثلاً Cardiac (مربوط به قلب)، Cardiologist (متخصص قلب) و Cardiogram (نوار قلب) همگی از همین ریشه گرفته شدن.
تفاوت بین Outdoors و Outdoor چیه؟ توی متن هر دو رو میبینیم ولی انگار کاربردشون فرق داره.
نکته هوشمندانهای بود حامد جان. Outdoor یک صفت (Adjective) هست و قبل از اسم میاد، مثل Outdoor exercise. اما Outdoors یک قید (Adverb) هست و به تنهایی به معنی ‘در فضای باز’ به کار میره، مثلاً I like to run outdoors.
کلمه Vascular دقیقاً یعنی چی؟ بخش دوم Cardiovascular رو میگم.
فاطمه جان، Vascular از کلمه Latin ‘vasculum’ میاد که به معنی ‘رگ’ یا ‘ظرف کوچک’ هست. پس Cardiovascular یعنی قلبی-عروقی (رگی).
برای ‘نفسنفس زدن’ که توی متن گفتید، چه اصطلاح انگلیسی وجود داره؟ من شنیدم میگن out of breath.
بله علی جان، Out of breath کاملاً درسته. همچنین فعل Panting هم به معنی لهله زدن یا نفسنفس زدن بعد از دویدن استفاده میشه.
من همیشه فکر میکردم Cardio همون Aerobic هست. این دو تا با هم فرقی دارن یا سینونیم (Synonym) هستن؟
سپیده عزیز، این دو کلمه خیلی به هم نزدیک هستن و اغلب به جای هم استفاده میشن. اما Aerobic بیشتر به نوع سوختوساز بدن با اکسیژن اشاره داره، در حالی که Cardio تمرکزش روی تقویت سیستم قلب و عروقه.
اصطلاح burn calories رو زیاد شنیدم. آیا برای چربی هم میتونیم بگیم burn fat؟
بله نیلوفر جان، Burn fat کاملاً رایجه. همچنین اصطلاح Shed pounds هم برای ‘وزن کم کردن’ به صورت غیررسمی استفاده میشه.
ممنون از توضیحات عالی. کلمه Treadmill رو چطوری میتونیم توی جمله به کار ببریم؟ مثلاً بخوام بگم ‘من روی تردمیل میدوم’ چی باید بگم؟
واقعاً ریشهشناسی کلمات (Etymology) به یادگیری لغت کمک میکنه. ممنون که به Kardia اشاره کردید.
به جای کلمه Boring که برای تردمیل استفاده کردید، چه صفتهای دیگهای در انگلیسی برای تمرینات خستهکننده هست؟ مثلاً Tedious چطوره؟
من ترجیح میدم در فضای باز بدوم. اصطلاح outdoorsy person برای کسی که فضای باز رو دوست داره درسته؟
کلمه ‘نفسنفس زدن’ رو من در یک سریال شنیدم که میگفت Gasping for air. آیا این هم برای ورزش استفاده میشه؟
تلفظ LISS مثل کلمه List هست بدون t؟ یا هر حرف رو جداگانه باید بگیم؟
واقعاً Cardio به تنهایی یک کلمه محسوب میشه یا حتماً باید بگیم Cardio exercise؟
برای کسی که خیلی زیاد ورزش میکنه اصطلاح خاصی دارید؟ مثلاً Gym rat درسته؟
تفاوت Stamina و Endurance در تمرینات کاردیو چیه؟ هر دو به معنی استقامت هستن؟
خیلی مقاله کاربردی بود. لطفاً در مورد Warm up و Cool down هم در مقالات بعدی توضیح بدید.
چقدر جالب! من همیشه فکر میکردم “Cardio” فقط یه اسم عامیه برای ورزشهای هوازی، ولی اینکه ریشهاش از “kardia” یونانی میاد و مخفف “Cardiovascular” هست، خیلی برام جدید بود. ممنون بابت اطلاعات مفیدتون!
خواهش میکنیم، سارا جان. دقیقاً همینطوره! خیلی از اصطلاحات علمی و پزشکی در انگلیسی ریشههای یونانی یا لاتین دارند. دونستن این ریشهها به درک عمیقتر معنی کلمات کمک زیادی میکنه.
سلام. ممنون بابت مطلب خوبتون. میشه لطفا راهنمایی کنید که “LISS” و “HIIT” رو چطور باید تلفظ کنیم؟ آیا مثل کلمات عادی خونده میشن یا حروف جداگانه؟
سلام علی عزیز. سوال خوبی پرسیدید! در مورد “LISS” و “HIIT” معمولاً حروف رو جداگانه تلفظ میکنیم، یعنی: L-I-S-S (اِل-آی-اِس-اِس) و H-I-I-T (اِیچ-آی-آی-تی). این روش در مورد بیشتر مخففها (acronyms) کاربرد داره، مگر اینکه مخفف خودش یک کلمه قابل تلفظ باشه (مثل NASA یا NATO).
این “Cardio” رو خیلی توی فیلمها و سریالهای انگلیسی میشنوم. آیا میشه گفت یه جور اسلنگه یا بیشتر یه اصطلاح تخصصی و آکادمیکه که اختصاری شده؟
مریم عزیز، “Cardio” بیشتر یک اصطلاح تخصصی است که به صورت مخفف (abbreviation) درآمده و در محاورات روزمره هم به شدت رایج شده. اسلنگ (slang) معمولاً غیررسمیتر و زودگذرتره، اما “Cardio” یک کلمه استاندارد و کاملاً پذیرفته شده در زبان انگلیسی (به ویژه در حوزه سلامت و ورزش) به حساب میاد.
واقعاً همیشه دنبال اینجور نکات زبانی بودم. اینکه کلمات از کجا میان و چه ریشهای دارن، باعث میشه بهتر درکشون کنم. دمتون گرم بابت این مطلب عالی!
من یه اصطلاح دیگه هم شنیدم که از “Heart” استفاده میشه: “to have a change of heart”. آیا این هم ربطی به کلمه “kardia” داره یا کاملا متفاوته؟
سوال بسیار جالبیه نگین! کلمه “Heart” در انگلیسی مدرن از ریشههای ژرمنی (Germanic) میاد، در حالی که “kardia” ریشهی یونانی داره. پس “to have a change of heart” (به معنی تغییر عقیده دادن یا نظرش عوض شدن) ارتباط ریشهای با “kardia” نداره، اما هر دو به نوعی به مرکز احساسات یا تصمیمگیری انسان اشاره میکنند. زبان انگلیسی پر از این تفاوتهای ریشهای جذابه!
پس وقتی میگن “let’s do some cardio” منظورشون دقیقا چیه؟ یعنی برم بدوم یا هر فعالیت دیگه ای که ضربان قلب رو بالا ببره؟
دقیقاً همینطوره امیرحسین! منظور هر فعالیت بدنی هست که ضربان قلبتون رو بالا ببره و سیستم قلبی-عروقی رو تقویت کنه. مثل دویدن، شنا، دوچرخهسواری، رقص، طناب زدن و حتی یک پیادهروی تند و سریع. بستگی به سطح آمادگی جسمانی فرد داره.
خیلی ممنون از این مقاله مفید. غیر از “Cardio”، چه کلمات یا عبارات رایج دیگهای برای اشاره به ورزش یا فعالیت بدنی به طور کلی توی انگلیسی وجود داره؟
خواهش میکنم فاطمه جان! کلمات زیادی وجود دارند. پرکاربردترینها شامل “Exercise” (به معنی ورزش به طور کلی)، “Workout” (که معمولاً به یک جلسه ورزشی مشخص اشاره داره)، “Physical activity” (فعالیت فیزیکی) و “Fitness” (تناسب اندام) هستند. هر کدوم کاربردها و ظرافتهای خاص خودشون رو دارن.
آیا “LISS” و “HIIT” فقط توی دنیای فیتنس استفاده میشن یا ممکنه تو محاورات عمومی هم کاربرد داشته باشن؟ مثلاً بگم “I prefer LISS”?
هادی عزیز، “LISS” و “HIIT” اصطلاحات تخصصیتر در حوزه فیتنس و بدنسازی هستند. بین افرادی که به صورت جدی ورزش میکنند یا در موردش مطالعه دارند، کاملاً رایجاند و جملهی “I prefer LISS” کاملاً معنادار و قابل فهمه. اما در مکالمات روزمره با افراد غیرورزشکار، شاید کمتر شنیده بشن و نیاز به توضیح داشته باشند.
وای چقدر این مطلب به دردم خورد! همیشه “Cardio” برام یه کلمه گنگ بود. حالا دیگه راحت میتونم مفهومش رو درک کنم. مرسی!
من قبلاً فکر میکردم “Cardio” از “Cardiac arrest” یا همچین چیزی میاد. الان که فهمیدم مخفف “Cardiovascular” هست، سوءتفاهمم برطرف شد.
خوشحالیم که سوءتفاهمتون برطرف شده پیمان! کلمه “Cardiac” هم در واقع از همان ریشه “kardia” (قلب) میآید و به هر چیزی که مربوط به قلب باشد اشاره دارد، مثل “Cardiac arrest” (ایست قلبی). پس هرچند هر دو به قلب مربوط میشوند، “Cardio” (تمرینات هوازی) با “Cardiac arrest” (یک وضعیت اورژانسی پزشکی) متفاوت است.
پس اگه بخوام بگم “تمرینات قلبی-عروقی” کدوم عبارت دقیقتره؟ “Cardio exercises” یا “Cardiovascular exercises”؟ یا هر دو؟
شهرزاد جان، هر دو عبارت صحیح هستند. “Cardiovascular exercises” فرم کاملتر و رسمیتر است، اما “Cardio exercises” یا حتی فقط “Cardio” در مکالمات روزمره و عمومی رایجتر و طبیعیتر به گوش میرسد. هر دو منظور یکسانی را میرسانند.
خیلی دوست دارم بدونم کلمات دیگه ای هم با ریشه “kardia” وجود دارن؟ مثلاً تو فارسی ما “قلبی” رو داریم.
بله، فرشید عزیز! کلمات دیگری هم با این ریشه در انگلیسی وجود دارند: “Cardiology” (رشته مطالعه قلب و بیماریهای آن)، “Cardiologist” (متخصص قلب)، “Cardiogram” (نوار قلب) و “Myocardium” (ماهیچه قلب). اینها نمونههایی از حضور ریشه یونانی “kardia” در واژگان علمی هستند.
توی فارسی ما بهش میگیم “ایروبیک” یا “هوازی”. این “Cardio” دقیقا معادل کدومشه؟
شیوا جان، “Cardio” یک مفهوم کلیتره که هم “ایروبیک” و هم “هوازی” رو در بر میگیره. “ایروبیک” (aerobic) به فعالیتی اشاره داره که بدن با اکسیژن کافی انرژی تولید میکنه و معمولاً جزئی از تمرینات “Cardio” محسوب میشه. پس “Cardio” چتر بزرگیه که شامل انواع مختلفی از تمرینات هوازی میشه.
من خودم عاشق HIIT هستم و اصلاً نمیتونم LISS رو تحمل کنم! خیلی خوبه که مقاله به این دوتا اشاره کرده بود. تلفظشون رو هم قبلاً توی پادکستهای فیتنس شنیده بودم.
ممنون از توضیح کاملتون. این کلمهی “vascular” به تنهایی چه معنیای میده؟ آیا مربوط به عروقه؟
الهام عزیز، دقیقاً همینطوره! کلمه “Vascular” (وَسکیولار) به تنهایی به معنای ‘مربوط به رگها’ یا ‘عروقی’ است. در ترکیب “Cardiovascular” به معنای ‘قلبی-عروقی’ استفاده میشود و به سیستم رگها و مویرگها در بدن اشاره دارد.
آیا توی دنیای ورزش و فیتنس اصطلاحات مخفف دیگه ای هم مثل LISS و HIIT وجود داره که رایج باشه؟
بله حمید جان، دنیای فیتنس پر از مخففهای رایج و کاربردیه. مثلاً: “DOMS” (Delayed Onset Muscle Soreness – کوفتگی عضلانی تاخیری)، “RPE” (Rate of Perceived Exertion – میزان سختی درک شده تمرین)، “PR” (Personal Record – بهترین رکورد شخصی) و “BCAA” (Branched-Chain Amino Acids – نوعی مکمل غذایی). اینها فقط چند نمونه هستند!
این نکتهی “kardia” رو هیچ وقت نمیدونستم. واقعاً مطالبتون همیشه فراتر از یه تعریف سادهس. دمتون گرم.
پس دفعهی بعد که رفتم باشگاه و دیدم یکی داره “Cardio” میکنه، میتونم بهش بگم “Great cardiovascular workout!” درسته؟
کاملاً درسته خشایار عزیز! “Great cardiovascular workout!” یک عبارت عالی و کاملاً صحیح برای تشویق کردن کسی در باشگاهه و نشان میده که شما هم مفهوم دقیق “Cardio” رو میدونید. آفرین بر شما!