تصور کن اولین روز کلاس تو یه دانشگاه خارجیئه. با کلی اعتماد به نفس دستتو میبری بالا و میگی “Excuse me, Teacher?“. یهو کل کلاس با یه سکوت سنگین برمیگرده سمتت و استاد یه لبخند معذب میزنه. چرا؟ چون همین الان یه گاف بزرگ و رایج بین ما ایرانیا رو دادی!
شاید باورتون نشه، ولی صدا کردن استاد دانشگاه با کلمهی “Teacher” نه تنها غیرحرفهایه، که حتی میتونه توهینآمیز هم تلقی بشه. بذارید روراست باشیم، وقتشه این عادت رو برای همیشه ترک کنیم.
فرق زمین تا آسمون “Teacher” و “Professor”
اولین و مهمترین نکته: تو فرهنگ انگلیسیزبان، کلمهی Teacher تقریباً منحصراً برای معلمهای مدرسه (از ابتدایی تا دبیرستان) به کار میره. این کلمه حس و حال کسی رو میده که داره الفبا یا جدول ضرب یاد میده.
- Teacher: برای مقاطع K-12 (یعنی از مهدکودک تا دیپلم) استفاده میشه.
- Professor: این عنوان برای اساتید دانشگاه و کالج به کار میره که در یک حوزهی تخصصی درس میدن و تحقیق میکنن.
وقتی شما به یه استاد دانشگاه که کلی مقاله ISI و کتاب داره میگید “Teacher“، در واقع دارید تمام اون تخصص و جایگاه آکادمیکش رو نادیده میگیرید. مثل اینه که به یه جراح متخصص قلب بگید “بهیار”!
خب پس چی صداشون کنیم؟ دکتر یا پروفسور؟
عالی! حالا که فهمیدیم “Teacher” ممنوعه، بریم سراغ گزینههای درست. دو تا عنوان اصلی و محترمانه برای اساتید دانشگاه وجود داره:
۱. پروفسور (Professor)
این امنترین و رایجترین گزینه است. تقریباً هیچوقت با گفتن “Professor” اشتباه نمیکنید. همیشه میتونید به این شکل ازش استفاده کنید:
- فقط خود کلمه: “Excuse me, Professor?“
- همراه با فامیلی: “Good morning, Professor Smith.“
نکته مهم: لازم نیست حتماً طرف “پروفسور تمام” باشه. این عنوان برای هر مدرسی در سطح دانشگاهی (حتی استادیار) قابل استفاده است.
۲. دکتر (Doctor / Dr.)
اگه مطمئن هستید که استادتون مدرک دکترا (Ph.D.) داره، میتونید از “Dr.” (که مخفف Doctor هست) استفاده کنید. این عنوان هم خیلی محترمانه و رایجه.
- همراه با فامیلی: “Thank you, Dr. Johnson.“
یه سوال رایج: اگه ندونیم دکتره یا نه چی؟ خیلی ساده است، به وبسایت دانشگاه یا صفحهی شخصی استاد یه نگاه بندازید. معمولاً اونجا عنوان دقیقشون نوشته شده.
صدا کردن با اسم کوچیک: کی خوبه، کی بده؟
اینجا جاییه که فرهنگ آمریکا و ایران با هم حسابی فرق دارن و خیلیها گیج میشن. تو ایران صدا کردن استاد با اسم کوچیک تقریباً غیرممکنه و بیاحترامی حساب میشه. اما تو آمریکا و خیلی از کشورهای غربی چطور؟
قانون کلی اینه: صبر کنید تا خود استاد به شما این اجازه رو بده.
- معمولاً در روز اول کلاس، خود استاد میگه که ترجیح میده چطور صداش کنید. مثلاً میگه: “Hi everyone, I’m Robert Johnson, but you can call me Rob.“
- اگه همچین چیزی نگفت، شما همیشه از همون “Professor Johnson” یا “Dr. Johnson” استفاده کنید.
- در محیطهای غیررسمیتر یا مقاطع تحصیلات تکمیلی (ارشد و دکترا)، صدا کردن با اسم کوچیک رایجتره. اما باز هم اول باید چراغ سبز رو از خود استاد بگیرید.
چطور به استاد خارجی ایمیل بزنیم که حرفهای باشه؟
ایمیل زدن یه بخش خیلی مهمه. یه ایمیل بد میتونه دید استاد رو نسبت به شما کاملاً منفی کنه. این چندتا نکته رو رعایت کنید تا ایمیلهاتون مثل یه دانشجوی حرفهای به نظر برسه.
ساختار یک ایمیل مودبانه:
- Subject (موضوع): همیشه موضوع ایمیل رو واضح و مشخص بنویسید.
- خوب: “Question about Assignment 2 – [Your Name] – [Course Name]”
- بد: “question” یا “salam”
- Greeting (سلام و احوالپرسی): ایمیل رو همیشه محترمانه شروع کنید.
- عالی: “Dear Professor [Last Name],” (مثلاً Dear Professor Smith)
- قابل قبول: “Hello Dr. [Last Name],“
- افتضاح: “Hey Teacher,” یا “Hi [First Name]” (مگر اینکه خودش اجازه داده باشه)
- Body (متن اصلی): کوتاه و مستقیم برید سر اصل مطلب. مقدمهچینی الکی نکنید.
- Closing (پایانبندی): ایمیل رو با احترام تموم کنید.
- بهترین گزینهها: “Best regards,“, “Sincerely,“, “Thank you,“
- Signature (امضا): در آخر هم اسم کامل و شماره دانشجوییتون رو بنویسید.
نتیجهگیری: خلاصهی کلام!
پس دفعهی بعدی که خواستید استاد دانشگاه رو صدا بزنید یا بهش ایمیل بدید، یادتون باشه:
- کلمهی “Teacher” رو برای همیشه فراموش کنید. این برای مدرسه است، نه دانشگاه!
- از “Professor [Last Name]” به عنوان گزینهی پیشفرض و امن استفاده کنید.
- اگر میدونید مدرک دکترا داره، “Dr. [Last Name]” هم عالیه.
- برای صدا زدن با اسم کوچیک، منتظر اجازهی خود استاد بمونید.
شما چی؟ تا حالا از این اشتباهات کردید یا خاطرهی جالبی از تعامل با اساتید خارجی دارید؟ تو کامنتها برامون بنویسید!
سوالات متداول (FAQ)
اگه ندونم استاد “دکتر” هست یا “پروفسور”، چی بگم؟
در این حالت، امنترین و بهترین گزینه همیشه “Professor” هست. این عنوان برای هر مدرس دانشگاهی، صرف نظر از اینکه مدرک دکترا داشته باشه یا نه، کاملاً محترمانه و صحیحه.
به دستیار استاد (TA) چی باید بگیم؟
معمولاً دستیاران تدریس (Teaching Assistants) رو با اسم کوچیکشون صدا میزنن. اونها هم دانشجو هستن (معمولاً مقاطع بالاتر). اگر مطمئن نیستید، در اولین جلسه از خودشون بپرسید: “What should we call you?”. اما معمولاً گفتن اسم کوچیکشون کاملاً اوکیه.
آیا در دبیرستانهای خارجی هم میگن “Teacher”؟
بله، اما اونجا هم رایجتره که دانشآموزان معلم رو با “Mr. [Last Name]” برای آقایان (مثلاً Mr. Smith) یا “Ms./Mrs. [Last Name]” برای خانمها (مثلاً Ms. Davis) صدا بزنن. گفتن “Teacher” به تنهایی کمی بچگانه به نظر میاد، ولی مثل دانشگاه توهینآمیز نیست.
واقعاً مطلب مفیدی بود. من همیشه فکر میکردم Teacher یه کلمه کلی برای همهست. اگه بخوایم فامیلی استاد رو بعد از Professor بیاریم، حتماً باید حروف اولش بزرگ باشه؟ مثل Professor Smith؟
دقیقاً رضا جان! وقتی Professor رو به عنوان عنوان قبل از اسم خاص میآری، حکم لقب رو داره و باید با حرف بزرگ نوشته بشه. مثل Professor Miller یا Dr. Watson.
من توی سریال Friends دیده بودم که به ‘راس’ میگفتن Professor ولی فکر میکردم چون دکترای فیزیک داره اینو میگن. پس کلاً برای محیط دانشگاه این کلمه استانداردتره.
بله سارا جان، راس گلر چون در دانشگاه تدریس میکرد Professor خطاب میشد. البته در آمریکا حتی اگر کسی رتبه رسمی پروفسوری نداشته باشه اما در کالج تدریس کنه، دانشجوها اغلب از Professor استفاده میکنن.
توی لهجه بریتیش هم همینطوره؟ چون شنیدم اونا خیلی روی کلمه Lecturer تاکید دارن.
نکته خیلی ظریفی بود! در بریتانیا Lecturer یک رتبه دانشگاهی رایجه، اما دانشجوها برای خطاب قرار دادن مستقیم معمولاً از Sir/Madam یا Dr. (اگه دکترا داشته باشن) استفاده میکنن. Professor در سیستم بریتانیا رتبه خیلی بالاتریه.
خیلی ممنون از این پست. یه سوال: اگه اصلاً ندونیم اون شخص دکترا داره یا نه، بازم میتونیم بگیم Professor یا ممکنه اشتباه باشه؟
من شنیده بودم که بعضی دانشجوها میگن Instructor. این کلمه چه فرقی با Professor داره؟
کلمه Instructor معمولاً به اساتیدی گفته میشه که قراردادهای موقت دارن یا هنوز دوره دکترای خودشون رو تموم نکردن. اما برای صدا زدن محترمانه در کلاس، همون Professor امنترین گزینه است.
وای من یه بار به استادم توی ایمیل نوشتم ‘Dear Teacher’! الان که اینو خوندم از خجالت آب شدم. یعنی واقعاً ممکنه ناراحت شده باشه؟
نگران نباش فرشته جان! اساتیدی که با دانشجوهای بینالمللی کار میکنن میدونن که این یه اشتباه رایج ترجمهایه. اما از این به بعد حتماً از Dear Professor [Last Name] استفاده کن.
آیا کلمه Coach هم مثل Teacher فقط برای محیطهای غیردانشگاهیه؟ مثلاً مربی ورزش دانشگاه رو چی باید صدا کنیم؟
یه نکته جالب دیگه اینه که توی فیلمها دیدم دانشجوها گاهی فامیلی خالی رو هم نمیگن و فقط میگن ‘Professor’. آیا این لحن درسته یا حتماً باید فامیلی رو هم بگیم؟
هر دو حالتش درسته مریم عزیز. گفتن Professor به تنهایی کاملاً محترمانه و رایجه، درست مثل وقتی که توی فارسی میگیم ‘استاد’.
من همیشه فکر میکردم Teacher محترمانهتره چون بار آموزشی داره. ممنون که این تفاوت فرهنگی رو توضیح دادید.
تلفظ صحیح کلمه Professor رو میشه یه بار دیگه بگید؟ بخش اولش ‘پرو’ هست یا ‘پرا’؟
تلفظ دقیقش با صدای ‘شوا’ هست، چیزی بین اِ و آ کوتاه: /prəˈfes.ər/. یعنی فشار (stress) روی بخش دوم یعنی ‘fes’ هست.
اگه به استاد بگیم Sir یا Madam چطور؟ اینم توی دانشگاههای خارج مرسومه؟
من یه بار توی یه پادکست شنیدم که میگفتن توی محیطهای آکادمیک خیلی از اساتید ترجیح میدن با اسم کوچیک صدا بشن. این با Professor در تضاد نیست؟
نکته خوبیه غزال جان. در فرهنگهای خیلی مدرن یا صمیمی، خود استاد ممکنه بگه ‘Call me John’. اما تا وقتی خودش اجازه نداده، وظیفه ماست که از Professor + Last name استفاده کنیم.
خیلی عالی بود. لطفاً درباره تفاوت Faculty و Staff هم مطلب بذارید، خیلیا این دوتا رو اشتباه میگیرن.
توی ایمیلهای رسمی، مخفف کردن این کلمه به صورت .Prof کار درستی هست یا بی ادبیه؟
در ایمیلهای اول بهتره کامل بنویسید Professor. اما در مکاتبات بعدی که کمی صمیمیتر شدید، استفاده از .Prof رایجه و بیادبی محسوب نمیشه.
من یادمه توی کلاس زبان همیشه میگفتیم Teacher و معلممون هم خوشحال میشد. پس این فقط مخصوص دانشگاهه؟
وای خدای من! چقدر این موضوع برای من جدید بود. من همیشه فکر میکردم ‘Teacher’ خیلی محترمانه و عمومیتره. واقعاً ممنون که این نکتهی ظریف رو توضیح دادید. پس بهترین راه چیه؟ فقط ‘Professor’؟
خواهش میکنم سارا جان! خوشحالیم که مطلب مفید بوده. بله، در محیط آکادمیک دانشگاه، عنوان ‘Professor’ رایجترین و محترمانهترین شیوه خطاب قرار دادن اساتید است. اگر استاد مدرک دکترا داشته باشد، ‘Dr. [Last Name]’ نیز کاملاً مناسب است.
من خودم این اشتباه رو توی سال اول دانشگاه خارج از کشور انجام دادم و بعداً یکی از دوستام بهم گوشزد کرد. واقعاً حس بدی بهم دست داد. این فرهنگهای زبانی چقدر میتونن پیچیده باشن!
علی عزیز، شما تنها نیستید! این اشتباه بسیار رایج است و دلیل اصلی نگارش این مطلب هم همین بود. مهم این است که یاد میگیریم و در آینده از آن درس میگیریم. همین تبادل فرهنگی و یادگیری ظرافتهاست که لذتبخش است.
مطلب بسیار کاربردی بود. ما تو ایران حتی به استاد راهنمامون هم گاهی میگیم ‘استاد’. دقیقاً مثل همین ‘Teacher’ میمونه که عمومیه. آیا برای اساتید جوانتر که مثلاً هنوز دانشیار نشدن هم باید ‘Professor’ بگیم یا ‘Mr./Ms. [Last Name]’؟
مریم جان، سوال بسیار خوبی پرسیدید. بله، در دانشگاههای انگلیسیزبان، عنوان ‘Professor’ معمولاً برای همه اعضای هیئت علمی (Assistant Professor, Associate Professor, Full Professor) استفاده میشود. اگر شک داشتید یا ایشان دکترا نداشتند و فقط Lecturer یا Instructor بودند، ‘Mr./Ms. [Last Name]’ گزینه ایمنی است. اما ‘Teacher’ هرگز!
کاملاً درسته! منم این رو شنیده بودم. حتی یه بار تو یه سریالی دیدم که یکی به استادش گفت ‘Teacher’ و همه تعجب کردن. پس ‘lecturer’ و ‘instructor’ هم همین حکم رو دارن؟ یعنی اونا رو هم نباید ‘Teacher’ صدا کنیم؟
رضا جان، بله، نکته مهمی اشاره کردید. حتی اگر عنوان رسمی استاد ‘Lecturer’ یا ‘Instructor’ باشد (که معمولاً برای افرادی که به صورت تماموقت عضو هیئت علمی نیستند یا دوره موقت درس میدهند استفاده میشود)، باز هم استفاده از ‘Teacher’ در محیط دانشگاهی مرسوم نیست و بهتر است از ‘Professor’ (به عنوان یک عنوان کلی برای اساتید دانشگاهی) یا ‘Mr./Ms. [Last Name]’ استفاده کنید.
ممنون از این مطلب شفاف و مفید. دیگه هیچ وقت این اشتباه رو نمیکنم!
میشه لطفاً بیشتر در مورد ‘K-12’ توضیح بدید؟ دقیقاً چه مقاطعی رو شامل میشه؟ آیا ‘Kindergarten’ هم جزوشه؟
امیر عزیز، بله، ‘K-12’ یک سیستم آموزشی در آمریکای شمالی است که از ‘Kindergarten’ (مهدکودک یا پیشدبستانی) شروع شده و تا کلاس 12 (سال آخر دبیرستان) ادامه پیدا میکند. این عبارت مخفف ‘Kindergarten through 12th grade’ است و دقیقاً اشاره به مقاطع قبل از دانشگاه دارد که در آنها از عنوان ‘Teacher’ استفاده میشود.
من همیشه فکر میکردم ‘Sir’ یا ‘Ma’am’ هم میتونه جایگزین خوبی باشه. آیا اینها هم تو محیط دانشگاهی غیرحرفهای محسوب میشن؟
زهرا جان، ‘Sir’ و ‘Ma’am’ در محیط دانشگاهی برای خطاب به اساتید رایج نیستند. این عناوین بیشتر در محیطهای خدماتی، نظامی، یا برای خطاب به افراد مسنتر به شکل کلی کاربرد دارند. برای اساتید، بهترین گزینهها همان ‘Professor’ یا ‘Dr. [Last Name]’ هستند.
وای من الان که فکر میکنم، ممکنه تو ایمیلهایی که به استادای خارجی فرستادم، از ‘Dear Teacher’ استفاده کرده باشم! چقدر بد! آیا ممکنه استاد از دستم ناراحت شده باشه؟
محمد عزیز، نگران نباشید! اکثر اساتید میدانند که این یک اشتباه رایج بین دانشجویان بینالمللی است و معمولاً به دل نمیگیرند، مخصوصاً اگر دانشجو تازه وارد باشد. مهم این است که از این به بعد از عناوین مناسب استفاده کنید. برای ایمیل، ‘Dear Professor [Last Name]’ یا ‘Dear Dr. [Last Name]’ بهترین شروع است.
میشه لطفاً نحوه تلفظ صحیح ‘Professor’ رو هم یه بار اینجا بذارید؟ ممنون میشم.
برای Teaching Assistant (TA) هم همین قضیه صدق میکنه؟ یعنی اونا رو هم نباید ‘Teacher’ صدا کنیم؟ معمولاً چطور باید خطابشون کنیم؟
کسری جان، سوال بسیار خوبی است! برای Teaching Assistant (TA) هم ‘Teacher’ مناسب نیست. بهترین شیوه این است که آنها را با ‘Mr./Ms. [Last Name]’ یا اگر مدرک دکترا دارند ‘Dr. [Last Name]’ خطاب کنید. گاهی اوقات خود TAها ترجیح میدهند با اسم کوچک صدا شوند، اما بهتر است تا زمانی که خودشان نگفتهاند، از فرمالتر استفاده کنید.
این مقاله واقعاً نکتهی مهمی رو روشن کرد که خیلی از ما ایرانیا ازش غافل بودیم. ممنون از تیم شما.
پس اگر استاد مدرک دکترا داشته باشه، ‘Dr. [Last Name]’ حتی بهتر از ‘Professor [Last Name]’ هست؟ یعنی نشوندهنده احترام بیشتریه؟
حامد عزیز، هر دو عنوان ‘Professor [Last Name]’ و ‘Dr. [Last Name]’ کاملاً محترمانه و صحیح هستند. استفاده از ‘Dr.’ تاکید بیشتری بر مدرک تحصیلی ایشان دارد، در حالی که ‘Professor’ بیشتر به جایگاه آکادمیکشان به عنوان یک استاد دانشگاه اشاره میکند. هر دو کاملاً قابل قبولند و انتخاب بینشان بیشتر به ترجیح شخصی یا عرف آن دپارتمان بستگی دارد.
خیلی وقتها این ظرافتهای فرهنگی و زبانی هست که باعث سوءتفاهم میشه. خوبه که این نکات رو یادآور میشید.
دقیقاً همینطور است شیرین جان. هدف ما در Englishvocabulary.ir همین است که این پلهای ارتباطی بین فرهنگها و زبانها را محکمتر کنیم و از سوءتفاهمها جلوگیری شود. خوشحالیم که همراه ما هستید.
آیا در محیطهای غیررسمیتر یا مثلاً بعد از کلاس، باز هم نباید از ‘Teacher’ استفاده کرد؟ فرض کنید داریم یه بحث دوستانه میکنیم.
بهزاد عزیز، حتی در محیطهای دوستانه و غیررسمیتر خارج از کلاس، بهتر است از ‘Teacher’ برای خطاب به اساتید دانشگاه استفاده نکنید. این کلمه با معنای ‘معلم مدرسه’ در ذهن انگلیسیزبانها عجین شده است. اگر استاد اجازه دادند که با اسم کوچک صداشان کنید، آن موقع مجاز است، در غیر این صورت، حفظ عنوان ‘Professor’ یا ‘Dr.’ حتی در این شرایط هم محترمانهتر است.
پس ‘Instructor’ هم با همین منطق باید با ‘Mr./Ms. [Last Name]’ یا ‘Professor’ خطاب بشه؟ نه ‘Teacher’؟
آیدا جان، دقیقاً همینطور است. ‘Instructor’ (مربی یا مدرس) نیز عنوانی دانشگاهی است و با همین منطق، نباید با ‘Teacher’ خطاب شود. بهترین گزینهها ‘Mr./Ms. [Last Name]’ یا در صورت نیاز ‘Professor’ هستند.