تاحالا شده بخوای به انگلیسی از کسی تعریف کنی ولی حس کنی یه جای کار میلنگه؟ یا بدتر، فکر کردی داری لطف میکنی ولی طرف یه جوری نگات کرده انگار داری مسخرهاش میکنی؟
خب، بذارید روراست باشیم، ترجمه کردن اصطلاحات فارسی به انگلیسی مثل راه رفتن روی لبه تیغه! یه اشتباه کوچیک میتونه کل معنی رو نابود کنه.
این “هندونه” رو از زیر بغلش بردار!
تصور کن توی یه جلسه کاری به مدیر خارجیت بگی: “I want to put a watermelon under your armpit”. به احتمال زیاد با یه نگاه هاج و واج طرف میشی که داره فکر میکنه چرا باید یه هندونه رو زیر بغلش بگیره! 😂
اینجاست که فرق بین یه زبانآموز معمولی و یه انگلیسیدان حرفهای معلوم میشه. اصطلاح فارسی “هندوانه زیر بغل کسی گذاشتن” یه معنی خیلی خاص داره: یعنی تعریف و تمجید الکی و اغراقآمیز برای گرفتن یه امتیاز یا خر کردن طرف!
کرهمالی به سبک انگلیسی: Butter Someone Up
خب، پس معادل درستش چی میشه؟ تو انگلیسی برای این کار یه اصطلاح خوشمزه و باحال دارن:
- Butter someone up
دقیقاً! یعنی “کسی رو کرهای کردن”. تصور کن داری یه تیکه نون تست رو کره میمالی تا نرم و خوشمزه بشه و راحت از گلو پایین بره. وقتی کسی رو “butter up” میکنی، در واقع داری با حرفای چرب و نرم و تعریفهای الکی، اون شخص رو آماده میکنی که یه درخواست یا حرفت رو راحتتر قبول کنه.
مثالهای واقعی در مکالمه:
- “He’s always buttering up the boss to get a promotion.” (اون همیشه داره رئیس رو چاپلوسی میکنه تا ترفیع بگیره.)
- “Don’t try to butter me up! I’m not going to lend you my car.” (سعی نکن مخ منو بزنی! ماشینم رو بهت قرض نمیدم.)
- “She bought me lunch? Oh, she’s just buttering me up because she needs a favor.” (برام ناهار خریده؟ آهان، فقط داره هندونه زیر بغلم میذاره چون یه چیزی ازم میخواد.)
چاپلوسی یا تعریف واقعی؟ مسئله این است!
کلمه کلیدی دیگهای که باید بلد باشید “Flattery” (فِلَتِری) به معنی خودِ “چاپلوسی” هست. پس فرق بین یه تعریف واقعی (compliment) و چاپلوسی (flattery) چیه؟
- Compliment (تعریف): این تعریف صادقانه و از ته دله. مثلاً وقتی به دوستت میگی “Wow, your new haircut looks amazing!” (وای، مدل موی جدیدت فوقالعاده شده!).
- Flattery (چاپلوسی): این تعریف معمولاً اغراقآمیز، غیرصادقانه و با یه نیت پنهانیه. هدفش گرفتن یه چیزی از طرف مقابله.
چطور تشخیص بدیم؟
به این نشانهها دقت کنید:
- زمانبندی: آیا طرف درست قبل از اینکه یه درخواستی ازتون داشته باشه شروع به تعریف کردن میکنه؟
- اغراق: آیا تعریفهاش بیش از حد و غیرواقعی به نظر میرسه؟ (“شما بهترین برنامهنویس کل تاریخ بشریت هستید!”)
- حس درونی: خیلی وقتا خودتون حس میکنید که این حرفا از ته دل نیست. به حستون اعتماد کنید!
حالا نوبت شماست!
یاد گرفتن این نکات ریز باعث میشه انگلیسی شما از سطح کتابی به سطح نیتیو (Native) برسه. دیگه لازم نیست نگران باشید که حرفهاتون اشتباه برداشت بشه و میتونید با اعتماد به نفس بیشتری صحبت کنید.
جمعبندی نهایی
به جای “گذاشتن هندوانه زیر بغل کسی”، خیلی شیک و حرفهای از “Butter someone up” استفاده کنید. حواستون به تفاوت “Compliment” و “Flattery” هم باشه تا توی موقعیتهای اجتماعی و کاری، حرفهای به نظر برسید.
شما تاحالا تجربهای داشتید که کسی بخواد شما رو “butter up” کنه؟ داستانش رو تو کامنتها برامون تعریف کنید!
سوالات متداول (FAQ)
۱. آیا اصطلاح “butter up” خیلی غیررسمی و خیابونیه؟
نه لزوماً. این اصطلاح کاملاً در مکالمات روزمره رایجه و حتی در محیطهای کاری هم (معمولاً به حالت شوخی یا کنایه) استفاده میشه. البته در یک سخنرانی خیلی رسمی شاید بهتر باشه از کلمات مستقیمتری مثل “flatter” استفاده کنید.
۲. به جز “butter up” اصطلاح دیگهای هم برای چاپلوسی هست؟
بله! چند مورد دیگه هم هست، مثلاً:
- Suck up to someone: این یکی یه کم عامیانهتر و منفیتره و دقیقاً معنی پاچهخواری میده.
- Kiss up to someone: این هم معنی مشابهی داره و بار منفی داره.
“Butter up” از این دو مورد کمی ملایمتره.
۳. چطور به انگلیسی یه تعریف واقعی و خوب بکنیم؟
برای یک تعریف خوب و صادقانه (a genuine compliment)، سعی کنید مشخص و دقیق باشید. به جای گفتن “You are great”، بگید: “I was really impressed with how you handled that difficult client today” (من واقعاً تحت تأثیر نحوه برخوردت با اون مشتری سختگیر قرار گرفتم). اینجوری تعریفتون واقعیتر و باارزشتر به نظر میرسه.
خیلی جالب بود! من همیشه فکر میکردم butter up فقط برای آشپزیه. آیا این اصطلاح رو میشه توی نامههای رسمی هم به کار برد یا فقط مخصوص محاوره است؟
سلام زهرا جان، خوشحالیم که برات مفید بود. اصطلاح to butter someone up کاملاً غیررسمی (informal) هست. برای نامههای رسمی بهتره از فعل flatter یا عباراتی مثل pay someone a compliment استفاده کنی.
من توی سریال Friends شنیده بودم که میگفتن stop flattering me. فکر کنم این مستقیمترین معادل برای تعریف و تمجید باشه، درسته؟
یه سوال، اصطلاح sweet-talk هم معنی همین هندونه زیر بغل گذاشتن رو میده؟ یا اون بار معناییش فرق داره؟
مریم عزیز، سوال خیلی خوبیه! sweet-talk بیشتر به معنی ‘زبانبازی کردن’ یا با حرفهای قشنگ کسی رو خام کردنه. شباهت دارن اما butter up دقیقاً روی اون جنبهی تملق برای گرفتن یه امتیاز خاص تمرکز داره.
واقعاً ترجمه تحتاللفظی بدترین کاریه که آدم میتونه انجام بده. من یه بار به شوخی به دوستم گفتم don’t put watermelon under my arm، بنده خدا نیم ساعت داشت فکر میکرد منظورم چیه! 😂
تلفظ کلمه flattery یکم برام سخته. استرس کلمه روی بخش اوله یا دوم؟
سارا جان، در کلمه flattery استرس روی بخش اول یعنی FLAT-ter-y هست. برای تمرین بیشتر پیشنهاد میکنم توی دیکشنریهای آنلاین به تلفظ صوتیش گوش بدی.
من یه جا خوندم که apple-polishing هم همین معنی رو میده. درسته؟ هنوز کاربرد داره یا قدیمی شده؟
بله نیما جان، apple-polishing هم به معنی چاپلوسی کردنه (برگرفته از دانشآموزایی که برای معلم سیب میبردن)، اما امروزه نسبت به butter up کمتر استفاده میشه و یه جورایی قدیمیتر به حساب میاد.
میشه لطفاً چند تا مثال کاربردی با butter someone up بزنید؟ مثلاً وقتی میخوایم به رئیسمون بگیم هندونه زیر بغلم نذار!
حتماً فرشته عزیز. مثلاً میتونی بگی: Are you trying to butter me up for a raise? (داری هندونه زیر بغلم میذاری که حقوقت رو زیاد کنم؟) یا به صورت خبری: He is buttering up the boss to get a promotion.
من توی فیلمهای پلیسی اصطلاح suck up to someone رو زیاد شنیدم. این هم معنی تملق میده ولی فکر کنم خیلی بار منفیتری داشته باشه، درسته؟
مرسی از مقاله عالیتون. واقعا کاربردی بود. ای کاش در مورد اصطلاح ‘خر کردن’ هم یه مطلب بذارید که چطوری به انگلیسی بگیم.
ممنون از پیشنهادت الناز جان! حتماً در برنامههامون قرار میدیم. برای ‘خر کردن’ بسته به موقعیت میشه از fool someone یا trick someone استفاده کرد، ولی به زودی یه پست کامل براش میسازیم.
یه اصطلاح دیگه هم هست به اسم brown-nosing که البته خیلی عامیانه و تا حدی بیادبانه است. برای کسایی که خیلی چاپلوسی میکنن به کار میره.
آیا عبارت soft-soap هم به همین معنیه؟ من توی یه کتاب قدیمی خوندمش.
دقیقاً فاطمه جان! soft-soap هم یه اصطلاح قدیمیه که به معنی تملق و نرم کردن دل کسی با حرفهای قشنگه تا کاری رو که میخوای برات انجام بده.
خیلی خوب توضیح دادید. واقعاً تشخیص اینکه کجا از flatter استفاده کنیم و کجا از butter up، فرق بین یه زبانآموز سطح متوسط و پیشرفته است.
معادل انگلیسی برای جمله ‘با این حرفا خام نمیشم’ چی میشه؟ همون ربطی به این موضوع داره؟
ساناز عزیز، میتونی بگی: Flattery will get you nowhere! این یه جمله خیلی رایجه یعنی ‘با هندونه زیر بغل گذاشتن به جایی نمیرسی’ یا همون ‘خام نمیشم’.
اصطلاح lay it on thick هم فکر کنم تو همین مایهها باشه، یعنی توی تعریف کردن خیلی اغراق کنی.
ممنون از سایت خوبتون. من تازه با پیجتون آشنا شدم و مطالب خیلی برام جالبه. میشه بگید تفاوت compliment با flattery دقیقاً چیه؟
خوش آمدی نازنین جان! Compliment معمولاً یه تعریف واقعی و مثبته، اما Flattery بار معنایی منفی داره و به تعریفی اشاره میکنه که غلوشده یا برای رسیدن به یه منظوره.
وای، چقدر این مطلب به موقع بود! دقیقاً دنبال یه جایگزین برای همین اصطلاح بودم. ترجمه تحتاللفظی هندونه زیر بغل واقعاً مضحکه. Butter someone up خیلی باحاله!
میشه چند تا مثال دیگه از Butter someone up توی جملات روزمره بزنید؟ من هنوز مطمئن نیستم تو چه موقعیتهایی دقیقاً باید استفادهاش کنم.
سلام سارا! حتماً. اینم چند تا مثال:
– ‘She always tries to butter up the boss before her performance review.’ (اون همیشه سعی میکنه قبل از ارزیابی عملکردش رئیس رو چاپلوسی کنه.)
– ‘Don’t try to butter me up, it won’t work!’ (سعی نکن منو چاپلوسی کنی، فایدهای نداره!)
همونطور که میبینید، معمولاً جنبه منفی یا اغراقآمیز داره.
خیلی ممنون از این پست آموزنده. همیشه فکر میکردم ‘flatter’ تنها کلمهایه که برای این معنی وجود داره، ولی ‘Butter someone up’ یه حال و هوای دیگه داره. این اصطلاح بیشتر عامیانه است یا رسمی؟
سلام علی! سوال خوبی پرسیدید. ‘Butter someone up’ بیشتر یک اصطلاح غیررسمی و محاورهای محسوب میشه. در موقعیتهای رسمیتر یا نوشتار آکادمیک، بهتره از واژههایی مثل ‘flatter’ یا ‘praise excessively’ استفاده کنید. تفاوت اصلیاش هم در همون اغراق و هدفمندی پشت تعریف هست.
من یه بار نزدیک بود توی یه مکالمه کاری همین اشتباه رو بکنم! خوشبختانه به موقع شک کردم. ممنون که این تفاوتها رو توضیح میدید.
آیا ‘suck up’ هم میتونه به جای Butter someone up استفاده بشه؟ چه فرقی بینشون هست؟
سلام مهران! بله، ‘suck up’ هم به معنی چاپلوسی کردن و تملق گفتن هست، ولی معمولاً بار منفی قویتری داره و کمی رکیکتر و عامیانهتر از ‘butter up’ محسوب میشه. ‘Suck up’ بیشتر به کسی اشاره داره که برای به دست آوردن امتیاز یا موقعیت، با خفت و خواری زیادی چاپلوسی میکنه، در حالی که ‘butter up’ میتونه کمی ملایمتر باشه.
تلفظ Butter someone up چطوریه؟ اون ‘butter’ رو گاهی اوقات توی فیلمها یه جور خاصی تلفظ میکنن.
سلام لیلا! تلفظ ‘butter’ بسته به لهجه ممکنه کمی متفاوت باشه. در لهجه آمریکایی (General American) حرف ‘t’ معمولاً به صورت ‘flap t’ تلفظ میشه که شبیه ‘د’ سریع و سبک در فارسی هست، یعنی چیزی شبیه /bʌdər/. اما در لهجه بریتیش (Received Pronunciation) بیشتر شبیه /bʌtə/ تلفظ میشه. بهترین راه، گوش دادن به فایلهای صوتی آنلاین یا دیکشنریهای صوتیه!
این اصطلاح رو تو یه سریال آمریکایی شنیده بودم ولی معنیشو دقیق نمیدونستم. الان قشنگ برام جا افتاد. ممنون از بلاگ خوبتون.
پس ‘buttering someone up’ همیشه یه معنی منفی و چاپلوسانه داره؟ نمیشه برای تعریف و تمجید واقعی هم ازش استفاده کرد؟
سوال خیلی مهمیه مینا! ‘Butter someone up’ تقریباً همیشه یک بار منفی یا حداقل ‘شبه منفی’ داره. به تعریف و تمجید اغراقآمیز و معمولاً غیرصادقانه اشاره داره که هدفش جلب رضایت یا گرفتن امتیازی از طرف مقابله. برای تعریف واقعی و صادقانه، بهتره از واژههای مستقیمتر مثل ‘praise’, ‘compliment’, ‘applaud’ استفاده کنید.
این بخش ‘کرهمالی به سبک انگلیسی’ خیلی باحال بود! واقعاً مفهوم رو خوب منتقل کردید.
یعنی اگه بخوایم بگیم ‘طرف داره چاپلوسی میکنه’ میتونیم بگیم ‘He’s buttering me up’؟
بله یاسمن، دقیقاً! اگه بخواید بگید ‘اون داره منو چاپلوسی میکنه’ یا ‘داره برام کرهمالی میکنه’، میتونید بگید ‘He’s buttering me up’ یا ‘She’s buttering him up’. خیلی رایج و درسته.
به جز ‘Butter someone up’، اصطلاحات دیگه ای هم برای ‘چاپلوسی’ یا ‘تملق’ هست که کمتر شناخته شده باشن؟
سلام فرهاد! بله، اصطلاحات متنوعی وجود داره. علاوه بر ‘suck up’ و ‘flatter’، میتونید به اینها هم اشاره کنید:
– ‘Brown-noser’ (فرد چاپلوس)
– ‘To lick someone’s boots’ (پاچهخواری کردن)
– ‘Sycophant’ (واژهای رسمیتر برای چاپلوس)
هر کدوم بار معنایی و میزان رسمیت متفاوتی دارن.
واقعاً این پستها خیلی کمککننده هستن. همیشه مشکل ترجمه اصطلاحات رو داشتم. ممنون از تیم خوبتون.
اینکه فکر کنی داری تعریف میکنی ولی طرف یه جوری نگات کنه انگار داری مسخرهاش میکنی، دقیقاً تجربه من بوده! باید این اصطلاحات رو خوب یاد گرفت.
آیا ‘sweet-talk’ هم کمی شبیه به این معنیه؟ میشه ازش استفاده کرد؟
سلام پریسا! ‘Sweet-talk’ هم به معنی ‘با زبانی شیرین و چاپلوسانه صحبت کردن برای متقاعد کردن کسی’ هست و شباهت زیادی به ‘butter up’ داره. تفاوت اصلی ممکنه در این باشه که ‘sweet-talk’ بیشتر روی خود کلام و حرف زدن تمرکز داره، در حالی که ‘butter up’ میتونه شامل اعمال و رفتار هم بشه. هر دو معمولاً هدف متقاعد کردن یا جلب رضایت رو دارن و بار معنایی مشابهی دارن.
واقعاً تفاوت یه زبانآموز معمولی با یه انگلیسیدان حرفهای تو همین چیزاست. ممنون از توضیحات عالی و کاملتون.