تا حالا شده با رفیق صمیمیت یا حتی یکی از اعضای خانوادهت وارد معامله بشی و آخرش حس کنی رودربایستی جلوی شفافیت مالی رو گرفته؟ دقیقاً همینجاست که این ضربالمثل معروف ایرانی میاد وسط تا تکلیف رو روشن کنه!
اصل داستان چیه؟ چرا میگیم “حساب حساب، کاکا برادر”؟
خب، بذارید روراست باشیم. این جمله یعنی دوستی و برادری جای خودش، مسائل مالی هم جای خودش. یعنی وقتی پای پول وسط میاد، دیگه شوخی نداریم و باید همهچیز شفاف و دقیق باشه، حتی اگه طرف مقابل، برادر خودمون باشه. این اصطلاح برای اینه که از دلخوریهای آینده جلوگیری کنیم.
معادل دقیق انگلیسی که شاید نمیدونستید!
خیلیها فکر میکنند ترجمه این جمله میشه “Account is account, brother is brother”. اما صبر کنید! این ترجمه کاملاً اشتباهه و هیچ انگلیسیزبانی منظور شما رو نمیفهمه. معادل دقیق و اصطلاحی این عبارت در انگلیسی اینه:
- Business is business.
این اصطلاح یعنی در مسائل کاری و مالی، احساسات و روابط شخصی نباید دخالت داده بشن. پس دفعه بعد که خواستید حرفهای به نظر برسید، از این عبارت استفاده کنید.
یک سطح بالاتر: اصطلاح مخصوص حرفهایها
اگر میخواید از این هم فراتر برید و مثل یک نیتیو صحبت کنید، یه اصطلاح فوقالعاده کاربردی دیگه هم وجود داره که دقیقاً همین مفهوم رو میرسونه و حتی روی حفظ دوستیها تأکید داره:
- Short reckonings make long friends.
این ضربالمثل یعنی “حساب و کتاب شفاف و سریع، باعث دوستیهای طولانی میشه”. به عبارت دیگه، اگه قرض یا بدهی رو زود تسویه کنی، رفاقتها هم پایدار میمونن. این جمله نشون میده که شفافیت مالی چقدر برای غربیها مهمه.
چطوری از این اصطلاحات استفاده کنیم؟ (مثالهای واقعی)
فرض کنید دوستتون از شما پول قرض کرده و در پس دادنش تأخیر میکنه. میتونید خیلی محترمانه بهش بگید:
“Hey, I don’t want to be pushy, but I need that money back. You know, short reckonings make long friends.”
(هی، نمیخوام فشار بیارم، ولی اون پول رو لازم دارم. خودت که میدونی، حساب شفاف دوستی رو طولانی میکنه.)
یا اگه توی یک پروژه با دوستتون شریک هستید و سر تقسیم سود بحث میشه:
“Look, I love working with you, but we need to be clear about the numbers. Business is business, after all.”
(ببین، من عاشق کار کردن با توام، ولی باید در مورد ارقام شفاف باشیم. به هر حال، حساب حسابه، کاکا برادر.)
فرهنگ پشت این اصطلاحات چیه؟
شاید باورتون نشه، ولی اصطلاح “Business is business” یکی از پایههای فرهنگ کاری در غرب محسوب میشه. اونها معتقدند که برای موفقیت و جلوگیری از هرجومرج، باید مرز مشخصی بین کار و زندگی شخصی وجود داشته باشه. این به معنی بیاحساس بودن نیست، بلکه به معنی حرفهای بودن و احترام به حقوق دو طرفه.
این دیدگاه کمک میکنه تا روابط دوستانه و خانوادگی به خاطر مسائل مالی خراب نشن. پس استفاده از این اصطلاحات نه تنها شما رو حرفهای نشون میده، بلکه نشون میده که برای رابطهتون هم ارزش قائلید.
خب، آخرش چی شد؟
یاد گرفتیم که ترجمه کلمهبهکلمه همیشه کارساز نیست. به جای “Account is account”، باید از “Business is business” استفاده کنیم. و اگر میخوایم تأکید کنیم که شفافیت مالی باعث پایداری دوستی میشه، از اصطلاح زیبای “Short reckonings make long friends” کمک میگیریم. همین نکات ریزه که تفاوت بین انگلیسی کتابی و انگلیسی واقعی رو مشخص میکنه!
شما چطور؟ تا حالا به خاطر رودربایستی مالی با دوست یا فامیل به مشکل خوردید؟ تجربهتون رو تو کامنتها بنویسید!
۱. آیا اصطلاح “Business is business” بیادبانه محسوب میشه؟
نه لزوماً. بستگی به لحن و موقعیت داره. این جمله معمولاً برای توجیه یک تصمیم سخت ولی ضروری در محیط کار یا معامله استفاده میشه و نشانه حرفهای بودن هست، نه بیادبی.
۲. آیا میتونم از “Short reckonings make long friends” در محیط رسمی استفاده کنم؟
بله، کاملاً. این یک ضربالمثل شناختهشده و محترمانه است. اتفاقاً استفاده از اون نشون میده که شما به هر دو جنبهی مالی و انسانی رابطه اهمیت میدید و دنبال یک همکاری بلندمدت و سالم هستید.
۳. به جز این دو، اصطلاح دیگهای هم برای مسائل مالی بین دوستان هست؟
بله، اصطلاحات زیادی وجود داره. مثلاً “To go Dutch” به معنی دنگی حساب کردن هست، یا “A good payer is master of another’s purse” یعنی کسی که خوشحسابه، همیشه میتونه دوباره پول قرض کنه. اما دو اصطلاحی که در این مقاله یاد گرفتید، مستقیمترین معادل برای “حساب حساب، کاکا برادر” هستن.
چقدر جالب! من همیشه فکر میکردم معادلش همون ترجمه تحتاللفظی میشه. آیا Business is business رو میشه در محیطهای خیلی رسمی هم به کار برد یا فقط بین رفقا استفاده میشه؟
سلام امیرحسین عزیز؛ اتفاقاً این اصطلاح در دنیای تجارت و قراردادهای رسمی بسیار رایجه و به معنی اینه که احساسات نباید در تصمیمگیریهای حرفهای دخالت کنه. پس با خیال راحت در محیطهای کاری هم استفادهاش کن!
ممنون از مقاله عالیتون. یه سوال داشتم، آیا اصطلاح Don’t mix business with pleasure هم همین معنی رو میده؟
سارای عزیز، این دو اصطلاح خیلی به هم نزدیک هستند اما تفاوت ظریفی دارن. Don’t mix business with pleasure بیشتر به این اشاره داره که نباید روابط تفریحی و شخصی رو با کار قاطی کرد، در حالی که Business is business بیشتر روی جدی بودن مسائل مالی و حسابکتاب تاکید داره.
من این رو توی فیلم ‘The Godfather’ شنیدم که وقتی میخواستن یه نفر رو از دور خارج کنند میگفتن It’s not personal, it’s just business. فکر کنم به همین مطلب شما ربط داشته باشه، درسته؟
دقیقاً نیما جان! مثال فوقالعادهای بود. اون جمله معروف هم دقیقاً میخواد بگه که مسائل کاری از روابط شخصی و عاطفی جداست. ممنون که این نکته رو اضافه کردی.
تلفظ کلمه Business همیشه برای من چالش بوده. اون ‘i’ وسط خونده میشه یا نه؟
سوال خیلی خوبیه الناز جان. خیر، حرف ‘i’ در کلمه Business تلفظ نمیشه و این کلمه دو سیلیابیه: /’bɪznəs/. مثل اینکه بگیم ‘بیز-نِس’.
واقعاً این اشتباه ترجمه تحتاللفظی خیلی رایجه. من یه جا شنیده بودم که میگفتن Friends are friends, business is business. آیا این هم درسته یا همون کوتاه شدهاش بهتره؟
فرهاد عزیز، هر دو مدل درسته. نسخه طولانیتر تاکید بیشتری روی تفکیک دوستی و کار داره، اما در مکالمات روزمره Business is business خیلی رایجتر و ضربتیتره.
خیلی پست کاربردی بود. من همیشه دنبال معادل انگلیسی ‘رودربایستی’ بودم. توی انگلیسی کلمهای داریم که دقیقاً همین حس رو منتقل کنه؟
مریم جان، کلمه معادل دقیق که تمام بارهای معنایی ‘رودربایستی’ رو داشته باشه نداریم، اما میشه از عباراتی مثل ‘Being too polite’ یا ‘Out of courtesy’ استفاده کرد. در مسائل مالی هم عدم رودربایستی رو همون Business is business پوشش میده.
دمتون گرم. من فکر میکردم باید بگیم Money is money! چقدر خوب که معادل درستش رو یاد گرفتم.
خوشحالیم که برات مفید بوده حسین جان. همیشه یادت باشه اصطلاحات (Idioms) معمولاً کلمات متفاوتی نسبت به ترجمه تحتاللفظی دارن.
آیا میشه برای صمیمیتر شدن فضا بگیم Brother is brother? یا کلاً غلطه؟
سپیده عزیز، عبارت ‘Brother is brother’ در انگلیسی اصلاً به عنوان اصطلاح مالی یا کاری شناخته شده نیست و ممکنه باعث گیج شدن طرف مقابل بشه. بهتره از همون فرم استاندارد استفاده کنی.
یک اصطلاح دیگه هم هست که میگه Keep your friendships and business separate. این هم همون معنی رو میده؟
بله رضا جان، این در واقع توضیح یا نصیحتیه که پشتِ مفهوم Business is business نهفته است. اولی بیشتر یه توصیهست و دومی یه اصطلاح کوتاهه.
بسیار عالی. لطفاً در مورد اصطلاحاتی که مربوط به قرض گرفتن و پول هست هم مطلب بذارید.
حتماً هانیه جان، پیشنهادت عالیه. به زودی مقالهای درباره Lend و Borrow و اصطلاحات مرتبط با بدهی منتشر میکنیم.
من یه بار به دوستم که انگلیسیزبان بود گفتم Account is account، طفلک فقط نگام کرد! الان فهمیدم چرا.
این اصطلاح Business is business به نظرتون بار منفی نداره؟ یعنی طرف مقابل حس نمیکنه که ما خیلی مادیگرا هستیم؟
عالی بود. به نظرم معادل دیگهای که میتونه نزدیک باشه ‘Fair and square’ هست وقتی میخوایم بگیم معامله خیلی عادلانه و دقیقه.
واقعاً دونستن این نکات ریز تفاوت بین یک زبانآموز مبتدی و حرفهای رو مشخص میکنه. خسته نباشید.
آیا اصطلاح ‘Money talks’ هم در همین دسته قرار میگیره؟
ممنون از توضیحات شفافتون. تلفظ Business رو خیلی خوب توضیح دادید، همیشه اشتباه میگفتم.
Business is business! یاد سریالهای بیزینسی افتادم که مدام این رو تکرار میکنند.
کاش برای اصطلاحات فارسی بیشتری که معادل خاص دارن پست بذارید. مثلاً ‘دندان اسب پیشکشی را نمیشمارند’.
بسیار کاربردی. من از این به بعد توی فاکتورهایی که برای مشتریهای خارجی میفرستم از این اصطلاحات استفاده میکنم.
چقدر خوب که یادآوری کردید ترجمه تحتاللفظی همیشه جواب نمیده. این بزرگترین اشتباه ما ایرانیهاست.
چه پست عالیای! همیشه فکر میکردم اون ترجمه تحتاللفظی درسته. ممنون که اشتباهم رو اصلاح کردید. حالا دیگه با اطمینان ‘Business is business’ رو استفاده میکنم.
خوشحالیم که مفید بوده سارا جان! دقیقاً هدف همین بود که ابهامات رو برطرف کنیم و بهتون کمک کنیم مثل یه نیتیو صحبت کنید.
خیلی خوب توضیح دادید. من قبلاً یه بار همین اشتباه رو کردم و دیدم طرف مقابلم گیج شد! کاش زودتر این مقاله رو میخوندم. اون اصطلاح ‘یک سطح بالاتر’ که گفتید چی بود؟ مشتاقم بدونم!
ممنون از همراهی شما علی عزیز. قول میدهیم به زودی در مقالهای جداگانه به آن اصطلاح حرفهایتر بپردازیم تا سورپرایز شوید! حتماً وبلاگ ما را دنبال کنید.
پس ‘Business is business’ فقط برای مسائل مالی نیست، در مورد هر نوع کار و معاملهای که روابط شخصی نباید دخیل باشه هم کاربرد داره، درسته؟
بله مریم جان، دقیقاً! این اصطلاح فراتر از صرفاً پول و حساب و کتاب است و میتواند به هر موقعیت کاری یا معاملهای اشاره داشته باشد که در آن رعایت اصول حرفهای و عدم تداخل احساسات شخصی اهمیت دارد.
این اصطلاح رو تو یه فیلم آمریکایی شنیده بودم ولی معنی دقیقش رو نمیدونستم. حالا کاملاً متوجه شدم. مرسی از توضیحات کاملتون.
یعنی ‘Account is account, brother is brother’ کلاً بیمعنیه برای انگلیسیزبونها؟ حتی اگه معنی کلمه به کلمه رو بفهمن، منظور ما رو نمیگیرن؟
سلام فاطمه خانم. بله، دقیقاً همینطور است. اگرچه کلمات به صورت مجزا معنی دارند، اما ترکیب آنها در این ساختار هیچ مفهوم اصطلاحی یا ضربالمثلی برای انگلیسیزبانها ندارد و جمله نامفهوم خواهد بود.
این ‘Business is business’ چقدر شبیه ضربالمثل ‘کار و کاسبی، برادری و رفاقت نمیشناسه’ خودمونه! واقعاً جالبه که چقدر مفاهیم مشترک داریم.
نکته بسیار خوبی را اشاره کردید حسین عزیز! بسیاری از مفاهیم و حکمتهای عمومی در فرهنگهای مختلف، معادلهای اصطلاحی نزدیکی دارند. یافتن این شباهتها خودش بخشی از لذت یادگیری زبان است.
یه سوال: ‘Business is business’ خیلی رسمیه یا میشه توی مکالمات روزمره هم استفاده کرد؟
‘Business is business’ یک اصطلاح کاملاً رایج و استاندارد است که هم در محیطهای رسمی کاری و هم در مکالمات روزمره در مورد مسائل مالی یا کاری به کار میرود. نه خیلی رسمی است و نه خیلی غیررسمی.
ممنون از این آگاهیبخشی. حتماً اینو به دوستام که مهاجرت کردن هم میگم، چون اونا هم همین اشتباهو میکردن.
آیا برای ‘حساب حساب، کاکا برادر’ معادلهای دیگری هم در انگلیسی هست که کمتر رایج باشن اما معنی مشابهی بدن؟
سوال بسیار خوبی پرسیدید زهرا خانم. هرچند ‘Business is business’ رایجترین و گویاترین معادل است، اما میتوان از عباراتی مانند ‘Keep personal and professional separate’ یا ‘Don’t mix business with pleasure’ نیز در برخی موقعیتها استفاده کرد، اما هیچکدام به اندازه ‘Business is business’ جامع و دقیق نیستند.
خیلی وقت بود میخواستم اینو بپرسم. همیشه با خودم میگفتم ترجمهاش خیلی عجیب میشه. ممنون از مقاله مفیدتون.
خوشحالیم که به سوال ذهنی شما پاسخ داده شد مهدی جان. همیشه سعی میکنیم به ابهامات رایج زبانآموزان فارسیزبان بپردازیم.
میتونیم بگیم ‘Friendship is friendship, but business is business’ برای تاکید بیشتر؟ یا فقط همون ‘Business is business’ کافیه؟
بله رویا جان، میتوانید برای تأکید بیشتر از جمله ‘Friendship is friendship, but business is business’ یا حتی ‘Personal matters aside, business is business’ استفاده کنید. این کار به وضوح نشان میدهد که شما در حال تفکیک روابط شخصی از مسائل کاری هستید.
من یه بار تو یه مذاکره تجاری خواستم بگم ‘حساب حساب، کاکا برادر’ و همین ترجمه تحتاللفظی رو گفتم. طرف مقابل با تعجب نگام کرد! الان فهمیدم چرا. ممنون از اصلاح این باور غلط.
ممنون از اشتراک تجربهتون سامان عزیز. این مثالهای واقعی به خوبی اهمیت استفاده از معادلات اصطلاحی صحیح را نشان میدهند. خوشحالیم که توانستیم به شما کمک کنیم.
آیا این اصطلاح بیشتر در محیطهای کاری استفاده میشه یا میشه تو جمع دوستانه هم مثلاً وقتی بحث یه قرض کوچیکه ازش استفاده کرد؟
شیوا جان، ‘Business is business’ میتواند در هر دو موقعیت استفاده شود. اگرچه ریشه آن در مسائل تجاری است، اما اگر در یک جمع دوستانه بحث یک قرض، سرمایهگذاری مشترک یا هرگونه معامله مالی مطرح باشد که نیاز به شفافیت دارد، استفاده از آن کاملاً مناسب است.
واقعاً سایتتون عالیه. همیشه نکات کاربردی و دقیقی رو آموزش میدید. منتظر اون ‘یک سطح بالاتر’ هستم!
پس ترجمه مستقیم اصطلاحات ایرانی به انگلیسی معمولا جواب نمیده و باید دنبال معادلهای اصطلاحیش باشیم. این درس خیلی مهمیه برای زبانآموزها.
کاملاً درست میفرمایید الناز جان. این یکی از کلیدیترین نکات در یادگیری اصطلاحات است. ترجمه کلمه به کلمه اغلب به جملاتی منجر میشود که برای نیتیوها نامفهوم یا حتی خندهدار است.
میشه در مورد اصطلاحات مشابه دیگه که بین فارسی و انگلیسی تفاوت معنایی زیادی دارن هم بیشتر مطلب بذارید؟ خیلی کمککننده است.
حتماً کاوه عزیز! این پیشنهاد شما را در برنامهریزی مطالب آیندهمان لحاظ خواهیم کرد. هدف ما همیشه برطرف کردن این نوع سوءتفاهمهای زبانی است.
ممنون از مقاله خوبتون. من چند وقت پیش یه مشتری خارجی داشتم و همین موضوع برام پیش اومد. کاش اون موقع اینو میدونستم.
خوشحالیم که این مقاله برای موقعیتهای آینده به شما کمک خواهد کرد سمانه خانم. دانستن این اصطلاحات تفاوت زیادی در مکالمات حرفهای ایجاد میکند.