- آیا تا به حال شده که بخواهید بگویید «به سختی قسر در رفتم» اما ندانید از چه صفتی برای کلمه Escape استفاده کنید؟
- آیا میدانید که استفاده از فعل اشتباه در کنار کلمه فرار میتواند جملات شما را برای یک بومیزبان (Native) غیرطبیعی جلوه دهد؟
- آیا در آزمونهای بینالمللی مثل آیلتس یا تافل، برای پیدا کردن جایگزینهای دقیق جهت توصیف یک «فرار زیرکانه» دچار استرس میشوید؟
یادگیری واژگان به صورت تکی، یکی از بزرگترین موانع در مسیر تسلط بر زبان انگلیسی است. برای اینکه بتوانید مفاهیم را به درستی منتقل کنید، باید بدانید کدام کلمات با هم «دوست» هستند. در این مقاله جامع، ما به بررسی دقیق کالوکیشن های Escape میپردازیم تا شما بتوانید با اعتماد به نفس کامل و بدون اشتباهات رایج، از این کلمه در مکالمات و نوشتههای خود استفاده کنید.
| نوع ترکیب (Collocation) | نمونه ترکیب رایج | معنای فارسی |
|---|---|---|
| صفت + Escape | Narrow escape | فرار جانانه / به سختی قسر در رفتن |
| فعل + Escape | Make an escape | فرار کردن (انجام عمل فرار) |
| Escape + اسم | Escape route | مسیر فرار |
| حرف اضافه با Escape | Escape from | فرار کردن از… |
چرا یادگیری کالوکیشن های Escape اهمیت دارد؟
از نگاه یک استاد زبانشناسی کاربردی، کلمه Escape هم میتواند در نقش اسم (Noun) ظاهر شود و هم در نقش فعل (Verb). هر کدام از این نقشها، مجموعهای از همنشینهای خاص خود را دارند. اگر شما به جای Make an escape بگویید Do an escape، شاید منظور شما درک شود، اما دقت زبانی شما زیر سوال میرود. استفاده از کالوکیشنهای صحیح، «بار شناختی» ذهن شما را هنگام صحبت کردن کاهش میدهد؛ زیرا شما به جای فکر کردن به تکتک کلمات، از «بستههای آماده زبانی» استفاده میکنید.
۱. کالوکیشنهای Escape در نقش اسم (Adjective + Escape)
وقتی میخواهیم کیفیت یا نوع یک فرار را توصیف کنیم، از صفتها استفاده میکنیم. در زبان انگلیسی، صفتهای بسیار خاصی برای ترکیب با این واژه وجود دارند:
Narrow escape (فرار مویی / به سختی قسر در رفتن)
این یکی از پرکاربردترین کالوکیشن های Escape است. زمانی استفاده میشود که شخصی در آستانه یک فاجعه یا خطر جدی بوده اما در آخرین لحظه نجات یافته است.
- Example: We had a narrow escape when the tree fell just inches from our car.
- ترجمه: ما به سختی قسر در رفتیم وقتی که درخت درست در چند سانتیمتری ماشین ما سقوط کرد.
Lucky escape (فرار خوششانسانه)
زمانی که عامل شانس در فرار یا رهایی از یک موقعیت بد نقش پررنگی داشته باشد.
- Example: The passengers had a lucky escape when the bus plummeted into the valley.
- ترجمه: مسافران فرار خوششانسانهای داشتند وقتی که اتوبوس به داخل دره سقوط کرد (به طور معجزهآسایی نجات یافتند).
Daring escape (فرار متهورانه)
برای توصیف فرارهایی که با شجاعت و ریسک زیاد همراه بودهاند (مثل فرار از زندانهای فوقامنیتی).
- Example: The prisoner made a daring escape through the ventilation system.
- ترجمه: زندانی یک فرار متهورانه از طریق سیستم تهویه انجام داد.
۲. افعالی که با اسم Escape میآیند (Verb + Noun)
بسیاری از زبانآموزان در انتخاب فعل برای «فرار کردن» دچار تردید میشوند. فرمول کلی به صورت زیر است:
Subject + Verb (Make/Plan/Attempt) + an Escape
- Make an escape: رایجترین فعل برای انجام عمل فرار.
- ✅ Correct: He made his escape under the cover of darkness.
- ❌ Incorrect: He did his escape under the cover of darkness.
- Plan an escape: به معنی برنامهریزی برای فرار.
- Example: They spent months planning their escape from the camp.
- Attempt an escape: وقتی کسی تلاش میکند فرار کند اما ممکن است موفق نشود.
- Example: Any prisoner who attempts an escape will be punished.
۳. کالوکیشن های Escape در نقش فعل (Verb Collocations)
وقتی کلمه Escape به عنوان فعل به کار میرود، ساختارهای گرامری متفاوتی میپذیرد. در اینجا دیدگاه روانشناسی آموزشی بسیار مهم است: برای کاهش اضطراب، به این ساختارها به عنوان الگوهای ثابت نگاه کنید.
Escape from (فرار کردن از یک مکان یا موقعیت)
این رایجترین ساختار فعلی است. معمولاً برای مکانهای فیزیکی استفاده میشود.
- Example: She managed to escape from the burning building.
- ترجمه: او موفق شد از ساختمان در حال سوختن فرار کند.
Escape with (فرار کردن به همراه چیزی یا با وجود جراحتی خاص)
گاهی برای بیان اینکه فرد با چه چیزی (مثلاً جراحت کم یا پول) فرار کرده است.
- Example: The thieves escaped with over 1 million dollars in cash.
- ترجمه: سارقان با بیش از یک میلیون دلار پول نقد متواری شدند.
- Example: He was lucky to escape with only minor injuries.
- ترجمه: او شانس آورد که فقط با جراحتهای جزئی جان سالم به در برد.
۴. تفاوتهای ظریف و کاربردهای انتزاعی (Abstract Usage)
از دیدگاه یک زبانشناس، Escape همیشه به معنای فرار فیزیکی از زندان یا آتشسوزی نیست. در زبان انگلیسی آکادمیک و رسمی، این کلمه کاربردهای جالبی دارد که دانستن آنها سطح زبان شما را از متوسط به پیشرفته ارتقا میدهد.
Escape one’s notice (از چشم کسی دور ماندن)
وقتی چیزی را نمیبینید یا متوجه آن نمیشوید.
- Example: I’m afraid the error in the report escaped my notice.
- ترجمه: متأسفانه خطای موجود در گزارش از چشم من دور ماند (متوجه آن نشدم).
Escape one’s memory (از یاد کسی رفتن)
زمانی که نام یا موضوعی را فراموش میکنید.
- Example: His name escapes my memory for the moment.
- ترجمه: اسم او در حال حاضر به خاطرم نمیآید (از ذهنم پریده).
۵. تفاوتهای لهجهای: آمریکایی در مقابل بریتانیایی (US vs. UK)
در حالی که کالوکیشن های Escape در هر دو لهجه تقریباً یکسان هستند، اما در نامگذاری برخی مکانها تفاوت وجود دارد:
- Fire escape: در انگلیسی آمریکایی، به پلههای فلزی خارج از ساختمان که برای فرار از آتش طراحی شدهاند گفته میشود.
- Emergency exit / Fire exit: در انگلیسی بریتانیایی، بیشتر از این واژهها برای اشاره به مسیرهای خروج اضطراری استفاده میشود، هرچند Fire escape نیز کاملاً درک میشود.
۶. اشتباهات رایج و باورهای غلط (Common Myths & Mistakes)
بسیاری از زبانآموزان به دلیل تداخل زبان مادری (Persian interference) دچار اشتباه میشوند. بیایید چند مورد را بررسی کنیم:
- اشتباه در استفاده از حرف اضافه: برخی فکر میکنند همیشه بعد از فعل escape باید حرف اضافه From بیاید.
- نکته: اگر فرار از یک خطر انتزاعی باشد، معمولاً حرف اضافه حذف میشود.
- ✅ Correct: He escaped death. (او از مرگ جست.)
- ❌ Incorrect: He escaped from death. (کمتر رایج است)
- اشتباه در کالوکیشن صفت: استفاده از Big یا Small برای فرار.
- نکته: در انگلیسی برای فرار کوچک یا بزرگ از این صفتها استفاده نمیکنیم. به جای آن از Narrow یا Major استفاده میشود.
۷. سوالات متداول (Common FAQ)
۱. تفاوت Escape و Get away چیست؟
Escape معمولاً رسمیتر است و بر رهایی از یک محدودیت یا خطر فیزیکی تاکید دارد. Get away غیررسمیتر است و اغلب به معنای دور شدن برای تفریح یا فرار از دستگیری در لحظه است.
۲. آیا میتوانیم بگویید “Escape a punishment”؟
بله، این یک ترکیب کاملاً صحیح است. به معنای «قسر در رفتن از مجازات» بدون اینکه تنبیه شوید.
۳. بهترین صفت برای توصیف فراری که همه را شگفتزده کرده چیست؟
استفاده از Miraculous escape (فرار معجزهآسا) یا Daring escape (فرار متهورانه) بهترین گزینهها هستند.
نتیجهگیری
تسلط بر کالوکیشن های Escape به شما کمک میکند تا از سطح یک زبانآموز ساده فراتر رفته و مانند یک حرفهای انگلیسی صحبت کنید. به خاطر داشته باشید که زبان یک سیستم از الگوهای از پیش تعیین شده است. به جای حفظ کردن کلمه Escape به تنهایی، سعی کنید جملاتی با Narrow escape یا Make an escape بسازید. نگران اشتباه کردن نباشید؛ حتی بومیزبانها هم گاهی در انتخاب کلمات دقیق دچار تردید میشوند. مهم این است که از این به بعد، آگاهانه به دنبال این ترکیبها در متون و فیلمها بگردید تا در ذهن شما تثبیت شوند. با تمرین مستمر، این الگوها بخشی از حافظه ناخودآگاه شما خواهند شد و «اضطراب زبانی» شما به مرور ناپدید میشود.
ممنون از مقاله عالی و کاربردی! واقعا این کالوکیشنهای Escape برای آزمون آیلتس حیاتی هستند. همیشه سر این کلمه گیج میشدم که چه فعلی کنارش بذارم.
خوشحالیم که مقاله براتون مفید بوده فاطمه خانم. بله، در آزمونهایی مثل آیلتس، استفاده صحیح از کالوکیشنها امتیاز شما رو به طرز چشمگیری افزایش میده. موفق باشید!
خیلی جالب بود، خصوصا ‘narrow escape’. یعنی این رو فقط برای موقعیتهای خطرناک و جانی استفاده میکنیم یا میشه مثلاً برای فرار از یه قرار کاری ناخواسته هم استفاده کرد؟
سوال خیلی خوبی پرسیدید علی آقا! ‘Narrow escape’ بیشتر برای موقعیتهای واقعاً خطرناک و جانی به کار میره که شخص از یک بلای بزرگ قسر در میره. برای ‘فرار از یک قرار کاری ناخواسته’ معمولاً از عبارتهایی مثل ‘to get out of a meeting’ یا ‘to avoid a commitment’ استفاده میشه که معنی دقیقتری دارن.
من یه بار توی یه فیلم شنیدم که میگفت ‘make a clean escape’. آیا این هم جزو کالوکیشنهای Escape هست؟ ممنون میشم توضیح بدید.
بله سارا خانم، ‘make a clean escape’ یک کالوکیشن رایج دیگه هست که به معنی ‘فرار کامل و بدون هیچ اثری یا مشکلی’ هست، یعنی بدون اینکه کسی متوجه بشه یا ردی از خودش جا بذاره. ترکیب قشنگیه!
مقاله خیلی روونی بود و مثالها واقعا کمککننده بودن. دیگه اشتباه نمیکنم!
میشه چند مثال دیگه برای ‘escape route’ بگید؟ میخوام مطمئن بشم که درست متوجه شدم.
حتماً مینا خانم! مثلاً: ‘The fire department showed us the escape route in case of emergency.’ (آتشنشانی مسیر فرار را در مواقع اضطراری به ما نشان داد.) یا ‘They planned an escape route through the old tunnels.’ (آنها یک مسیر فرار از میان تونلهای قدیمی برنامهریزی کردند.)
جملهی ‘کلمات با هم دوست هستند’ واقعا برام الهامبخش بود. همیشه تکی یاد میگرفتم و الان متوجه شدم چقدر مهم بوده که ترکیبها رو بدونم.
خوشحالیم که این مفهوم بهتون کمک کرده حسین آقا! در زبانشناسی، این ‘دوستی کلمات’ رو همون ‘کالوکیشن’ مینامیم و کلید صحبت کردن روان و طبیعی مثل یک نیتیو هست.
برای ‘فرار کردن’ آیا ‘flee’ هم میتونه جایگزین ‘escape’ بشه؟ تفاوتشون چیه؟
سوال خیلی مهمیه زهرا خانم! بله، ‘flee’ هم به معنی فرار کردن است اما معمولاً بار معنایی قویتری داره و اغلب به معنی ‘فرار از خطر، تعقیب یا مجازات’ به کار میره و اغلب با سرعت و عجله همراهه. ‘Escape’ میتونه معنای وسیعتری داشته باشه، مثلاً ‘escape from reality’ (فرار از واقعیت) که ‘flee from reality’ زیاد رایج نیست.
یه اصطلاح هست که میگن ‘escape the net’. اینم جزو این دسته بندی قرار میگیره؟
بسیار عالی محمد آقا! ‘Escape the net’ یک اصطلاح فوقالعاده است که به معنی ‘فرار از دستگیری یا گرفتار نشدن’ (معمولاً توسط پلیس یا یک سیستم) هست. در واقع به معنی ‘از چنگ قانون گریختن’ هست و بله، با ‘Escape’ مرتبط هست اما بیشتر یک idiom محسوب میشه تا یک collocation ساده.
مرسی از این مقاله پربار! خیلی وقت بود دنبال یه همچین محتوایی میگشتم.
ببخشید ‘make an escape’ رو میشه برای فرارهای کوچیک یا شوخی هم استفاده کرد؟ مثلا ‘من از کلاس ریاضی make an escape کردم!’؟
پرهم عزیز، ‘make an escape’ معمولاً برای موقعیتهای جدیتر به کار میره. برای ‘فرار از کلاس’ بیشتر میگیم ‘skip class’ یا ‘ditch class’. ‘Make an escape’ بیشتر حس ‘فرار از زندان’ یا ‘فرار از دست دشمن’ رو داره.
آیا همیشه ‘escape from’ هست یا ممکنه ‘escape to’ هم داشته باشیم؟
سوال هوشمندانهایه سمیرا خانم! ‘Escape from’ به معنی ‘فرار کردن از یک مکان یا وضعیت’ است. ‘Escape to’ هم وجود داره اما به معنی ‘فرار کردن به یک مکان’ هست، یعنی ‘پناه بردن به جایی’ یا ‘گریختن به جایی’. مثلاً ‘They escaped to the mountains.’ (آنها به کوهستان فرار کردند.)
همیشه این مشکل رو داشتم که جملاتم برای نیتیوها طبیعی به نظر نمیرسید. الان فهمیدم کالوکیشنها چقدر مهم بودن!
دقیقا کیان عزیز! یکی از تفاوتهای اصلی بین یک زبانآموز پیشرفته و یک نیتیو همین استفاده ناخودآگاه و صحیح از کالوکیشنهاست. با تمرین و مطالعه مقالاتی مثل این، قطعاً این مشکل برطرف میشه.
ممنون، خیلی به دردم خورد این مقاله.
تفاوت ‘break out’ و ‘escape’ چیه؟ چون ‘break out’ هم معنی فرار میده.
امید عزیز، ‘break out’ معمولاً به معنی ‘فرار ناگهانی و اغلب گروهی’ از یک زندان یا محاصره هست. مثلاً ‘The prisoners broke out of jail.’ (زندانیان از زندان فرار کردند.) ‘Escape’ میتونه هم فردی باشه هم گروهی، و لزوماً ‘ناگهانی’ نیست. ‘Break out’ حس شدت بیشتری داره.
همیشه به صورت تکی کلمات رو یاد میگرفتم و اصلا نمیدونستم که ترکیبشون اینقدر مهمه. مرسی از این روشنسازی!
همین دیدگاه رو ما در Englishvocabulary.ir دنبال میکنیم لیلا خانم! هدف ما اینه که فراتر از حفظ کلمات تکی، به شما ‘نحوه کاربرد صحیح’ اونها رو آموزش بدیم. خوشحالیم که مفید بوده.
آیا برای ‘narrow escape’ لحن خاصی هم وجود داره؟ یا با یه لحن عادی گفته میشه؟
مریم خانم، برای ‘narrow escape’ معمولاً با کمی تاکید روی ‘narrow’ و با لحنی که حس ‘خطر’ یا ‘نجات یافتن در لحظه آخر’ رو منتقل کنه گفته میشه. بسته به شدت موقعیت، میتونه با تعجب یا آرامش همراه باشه.
یه نوع فرار هم هست به اسم ‘mental escape’ یا ‘escape from reality’. آیا اینها هم جزو همین دسته قرار میگیرند؟
سوال عالیه پویا! بله، اینها هم از کاربردهای ‘escape’ هستند که اغلب بار معنایی استعاری دارند. ‘Mental escape’ یا ‘escape from reality’ به معنی ‘گریز ذهنی’ یا ‘فرار از واقعیت’ هست و نشان میده ‘escape’ چقدر میتونه در بافتهای مختلف استفاده بشه.
توضیحاتی که درباره اهمیت کالوکیشنها دادید واقعا روشنگر بود. متشکرم از زحمتتون.
خوشحالیم که مورد توجه شما قرار گرفته آرش عزیز. هدف ما همین روشنسازی و کمک به یادگیری عمیقتره.
کدوم یکی از این کالوکیشنها (narrow escape, make an escape, escape route) از همه رایجتره؟
فرناز عزیز، هر سه بسیار رایج هستند اما شاید ‘narrow escape’ و ‘make an escape’ در مکالمات روزمره کمی بیشتر شنیده شوند، به خصوص ‘narrow escape’ که یک عبارت بسیار پرکاربرد است.
من ‘narrow escape’ رو توی یه سریال جنایی شنیدم. از اون موقع دنبال معنیش بودم، ممنون که اینجا کامل توضیح دادید.
بسیار عالی سحر خانم! همین شنیدن و دیدن کلمات در بافت طبیعی (مثل فیلم و سریال) بهترین راه برای یادگیری و درک عمیقتر اونهاست. خوشحالیم که مقاله ما به تکمیل اطلاعات شما کمک کرده.