- آیا تا به حال برایتان پیش آمده که بخواهید بگویید «غذا درست میکنم» اما بین انتخاب کلمات Make و Cook مردد بمانید؟
- آیا میدانید که استفاده از ترکیبهای اشتباه با کلمه Cook میتواند در موقعیتهای رسمی یا آکادمیک، سطح زبان شما را پایینتر از آنچه هست نشان دهد؟
- آیا میخواهید با یادگیری کالوکیشن های Cook، مانند یک نیتیو (Native) درباره آشپزی و مهارتهای خانهداری صحبت کنید؟
یادگیری لغات به صورت تکی، یکی از بزرگترین اشتباهاتی است که زبانآموزان مرتکب میشوند. برای اینکه بتوانید به شکلی طبیعی و روان انگلیسی صحبت کنید، باید بدانید کدام کلمات معمولاً در کنار هم میآیند. در این راهنمای جامع، ما به بررسی دقیق کالوکیشن های Cook میپردازیم تا شما یکبار برای همیشه این ساختارها را یاد بگیرید و دیگر در استفاده از آنها دچار تردید نشوید.
| نوع ترکیب (Collocation) | مثال کاربردی (Example) | ترجمه فارسی |
|---|---|---|
| Verb + Noun | Cook a meal | پختن یک وعده غذایی |
| Adverb + Verb | Cook thoroughly | به طور کامل پختن |
| Idiomatic Expression | Cook the books | دستکاری کردن حسابهای مالی (جعل اسناد) |
| Phrasal Verb | Cook up (a story) | سر هم کردن (یک داستان یا دروغ) |
کالوکیشن چیست و چرا برای فعل Cook اهمیت دارد؟
پیش از آنکه به عمق بحث کالوکیشن های Cook برویم، اجازه دهید به عنوان یک متخصص آموزش زبان، نکتهای را برای کاهش اضطراب شما بگویم: بسیاری از زبانآموزان نگران اشتباهات گرامری هستند، اما در واقعیت، استفاده از کالوکیشنهای اشتباه است که باعث میشود کلام شما «غیرطبیعی» به نظر برسد. کالوکیشن (Collocation) یعنی همنشینی کلمات؛ یعنی کلماتی که به طور سنتی و غریزی توسط انگلیسیزبانان در کنار هم به کار میروند.
فعل Cook یکی از پرکاربردترین افعال در زبان انگلیسی است، اما این کلمه فراتر از یک عمل ساده در آشپزخانه است. این فعل در اصطلاحات اقتصادی، عامیانه و حتی پلیسی کاربرد دارد! یادگیری این ترکیبات به شما کمک میکند تا دایره واژگان خود را از سطح مقدماتی به سطح پیشرفته (C1/C2) برسانید.
رایجترین کالوکیشن های Cook با اسامی (Noun)
در این بخش، اسامی را بررسی میکنیم که معمولاً مفعول فعل Cook قرار میگیرند. فرمول ساده این بخش به صورت
Subject + Cook + Noun
است.
1. Cook a meal / dinner / lunch / breakfast
رایجترین اشتباه در اینجا استفاده از فعل Do به جای Cook است. به خاطر داشته باشید که برای وعدههای غذایی، از Cook یا Make استفاده میکنیم.
- ✅ Correct: I’ll cook dinner tonight for everyone.
- ❌ Incorrect: I’ll do dinner tonight.
- نکته: Cook بر جنبهی حرارت دادن و پختن تمرکز دارد، در حالی که Make کلیتر است.
2. Cook a signature dish
این ترکیب زمانی به کار میرود که کسی در پختن یک غذای خاص مهارت دارد و آن غذا به نوعی نماد اوست.
- Example: My mother always cooks her signature dish for my birthday. (مادرم همیشه غذای مخصوص خودش را برای تولدم درست میکند.)
3. Cook the books (اصطلاح تخصصی)
این یکی از مهمترین کالوکیشن های Cook در دنیای تجارت و حقوق است. وقتی کسی حسابسازی میکند یا آمار مالی را به دروغ تغییر میدهد، از این عبارت استفاده میشود.
- Example: The accountant was sent to prison for cooking the books. (حسابدار به دلیل دستکاری در دفاتر مالی به زندان فرستاده شد.)
بررسی قیدها: چگونه از Cook به درستی توصیف کنیم؟
برای اینکه توصیف دقیقتری از نحوه پختوپز داشته باشید، نیاز به قیدها (Adverbs) دارید. این قیدها معمولاً بعد از فعل یا در انتهای جمله میآیند.
1. Cook thoroughly / properly
این قیدها در دستورالعملهای آشپزی و هشدارهای بهداشتی بسیار کاربرد دارند. به معنای «کامل پختن» به طوری که هیچ بخش خامی باقی نماند.
- Example: Make sure the chicken is cooked thoroughly to avoid food poisoning. (مطمئن شوید که مرغ کاملاً پخته شده تا از مسمومیت غذایی جلوگیری شود.)
2. Cook slowly / gently
برای غذاهایی که نیاز به زمان زیاد و شعله کم دارند (مانند خورشتهای ایرانی).
- Example: The meat should be cooked slowly over a low heat. (گوشت باید به آرامی روی حرارت کم پخته شود.)
3. Cook to perfection
یک عبارت عالی برای توصیف غذایی که به بهترین شکل ممکن پخته شده است.
- Example: The steak was cooked to perfection; it was juicy and tender. (استیک به نحو احسن پخته شده بود؛ آبدار و ترد بود.)
تفاوتهای لهجهای: Cook در بریتانیا و آمریکا
به عنوان یک زبانشناس کاربردی، باید اشاره کنم که فعل Cook در هر دو لهجه مشابه است، اما اسامی مرتبط با آن تفاوت دارند که بر کالوکیشنها اثر میگذارد:
- در بریتانیا، به دستگاهی که روی آن غذا میپزید Cooker میگویند.
- در آمریکا، به این دستگاه Stove یا Range گفته میشود.
یک اشتباه رایج و خطرناک: بسیاری از زبانآموزان به اشتباه فکر میکنند Cooker به معنی «آشپز» است. در حالی که Cooker «اجاق گاز» است و Cook هم فعل است و هم اسم به معنی «آشپز».
- ✅ He is a great cook. (او آشپز فوقالعادهای است.)
- ❌ He is a great cooker. (این جمله یعنی او یک اجاق گاز عالی است!)
فعلهای عبارتی (Phrasal Verbs) با Cook
فعلهای عبارتی روح زبان انگلیسی هستند. در بررسی کالوکیشن های Cook، دو مورد بسیار حیاتی وجود دارد:
1. Cook up (something)
این فعل دو کاربرد دارد:
- آشپزی سریع: Cook up a quick meal.
- ساختن دروغ یا بهانه (مجازی): Cook up an excuse.
- Example: He cooked up a wild story about why he was late. (او داستان عجیبی برای علت دیر آمدنش سر هم کرد.)
2. Cook out
به معنی پختن غذا در فضای باز (مانند کباب کردن در حیاط یا پارک).
- Example: Let’s cook out this weekend in the backyard. (بیایید این آخر هفته در حیاط پشتی کباب درست کنیم.)
اشتباهات رایج و باورهای غلط (Common Myths & Mistakes)
بسیاری از زبانآموزان به دلیل تداخل زبان مادری (Persian Interference) دچار اشتباه میشوند. در فارسی میگوییم «چای درست کردن» یا «برنج دم کردن». بیایید معادلهای درست را ببینیم:
- اشتباه: Cook tea / Cook coffee
- درست: Make tea / Brew coffee
- توضیح: کلمه Cook برای موادی به کار میرود که حالت فیزیکیشان با حرارت تغییر اساسی میکند (مثل گوشت خام به پخته). برای نوشیدنیها از Make یا Brew استفاده کنید.
- اشتباه: I am cooking a cake.
- درست: I am baking a cake.
- توضیح: برای هر چیزی که در فر (Oven) پخته میشود (نان، کیک، شیرینی)، کالوکیشن درست Bake است، نه Cook.
نکاتی از دیدگاه روانشناسی آموزشی برای یادگیری بهتر
اگر حفظ کردن این لیست برایتان سخت است، نگران نباشید. مغز ما اطلاعات را در قالب «بستهها» (Chunks) بهتر یاد میگیرد. به جای حفظ کردن کلمه Cook، جملات کامل را حفظ کنید. برای کاهش اضطراب، با کالوکیشنهای ساده شروع کنید که به زندگی روزمره شما نزدیکترند، مثل Cook rice یا Cook breakfast.
سعی کنید همین امروز یکی از این ترکیبها را در یک موقعیت واقعی به کار ببرید. مثلاً به دوستتان بگویید: “I’ll cook up something for us.” تکرار در بافت واقعی، باعث تثبیت همیشگی لغت در حافظه بلندمدت میشود.
Common FAQ (سوالات متداول)
1. تفاوت اصلی بین Cook و Chef چیست؟
هر دو به معنی آشپز هستند، اما Chef یک عنوان حرفهای برای کسی است که در رستوران کار میکند و معمولاً تحصیلات یا تجربه بالایی دارد. Cook میتواند هر کسی باشد که غذا میپزد، حتی در خانه.
2. آیا میتوان گفت Cook the rice؟
بله، این یک کالوکیشن کاملاً درست و رایج است. برای حبوبات و غلات از فعل Cook استفاده میکنیم.
3. اصطلاح Too many cooks spoil the broth به چه معناست؟
این یک ضربالمثل معروف است که معادل فارسی آن «آشپز که دوتا شد، آش یا شور میشه یا بینمک» است.
4. آیا Cook برای میوه و سبزیجات هم به کار میرود؟
بله، مثلاً Cook vegetables. اما اگر بخواهید نوع پخت را مشخص کنید، از کلماتی مثل Steam (بخارپز) یا Grill (کبابی) استفاده میکنید.
نتیجهگیری
یادگیری کالوکیشن های Cook فقط به معنای یادگیری چند کلمه جدید نیست؛ بلکه به معنای درک عمیقتر فرهنگ و ساختار زبان انگلیسی است. ما در این مقاله آموختیم که چگونه از Cook برای وعدههای غذایی استفاده کنیم، تفاوت آن را با Bake و Make درک کردیم و حتی با اصطلاحات پیچیدهای مثل Cooking the books آشنا شدیم.
به یاد داشته باشید که تسلط بر زبان، یک مسیر تدریجی است. استفاده از اشتباهات به عنوان فرصتی برای یادگیری، بخشی از فرآیند رشد شماست. از امروز سعی کنید در نوشتهها و مکالمات خود، از قیدها و اسمهای مناسب در کنار فعل Cook استفاده کنید تا تفاوت را در کیفیت ارتباطات خود احساس کنید. شما اکنون ابزارهای لازم برای صحبت کردن مانند یک حرفهای را در اختیار دارید!




وای عالی بود این مقاله! همیشه بین make و cook یه عالمه شک داشتم. دیگه از امروز با اطمینان ‘cook a meal’ رو استفاده میکنم.
خوشحالیم که مقاله براتون مفید بوده، سارا. همین اطمینان در استفاده صحیح از کالوکیشنها، سطح زبان شما رو به وضوح ارتقا میده. با تمرین بیشتر، این ساختارها کاملاً براتون جا میفتن!
اصطلاح ‘Cook the books’ واقعاً برام جدید و جذاب بود! قبلاً تو فیلمها شنیده بودم ولی نمیدونستم دقیقاً یعنی چی. الان فهمیدم.
سلام امیر عزیز. بله، ‘Cook the books’ یک اصطلاح بسیار رایج در دنیای کسبوکار و مالی هست که به معنی دستکاری حسابهاست. خوشحالیم که ابهامش براتون برطرف شد. شنیدن این اصطلاحات در بافت واقعی (مثل فیلمها) بهترین راه برای یادگیریه.
پس تفاوت اصلی ‘make a meal’ و ‘cook a meal’ چیه؟ یعنی میشه جفتش رو استفاده کرد یا یه فرقی دارن؟
سوال خیلی خوبیه زهرا! هر دو صحیح هستند اما تفاوتهای ظریفی دارند. ‘Cook a meal’ بیشتر بر روی پروسه پختوپز تمرکز داره، در حالی که ‘make a meal’ میتونه شامل آمادهسازی کلی غذا، حتی بدون پخت (مثل درست کردن سالاد) هم باشه. ‘Cook a meal’ کمی تخصصیتر به عمل پخت اشاره میکنه.
من همیشه ‘make food’ میگفتم. این مقاله بهم نشون داد که ‘cook food’ یا ‘cook a meal’ طبیعیتره. ممنون از راهنمایی عالی.
کاملاً درسته علی! ‘Cook food’ یا ‘cook a meal’ اصطلاحات رایجتری هستند. ‘Make food’ هم غلط نیست ولی ‘cook’ دقیقتر به عمل پخت اشاره میکنه و طبیعیتر به گوش میاد. هدف ما هم دقیقاً همین کمک به طبیعیتر صحبت کردنتونه.
کاش برای بقیه فعلهای پرکاربرد هم از این مقالات جامع بذارید. واقعاً به یادگیری عمیق کالوکیشنها نیاز داریم.
ممنون از پیشنهاد خوبتون، مریم! حتماً این موضوع رو در برنامه محتوایی آیندهمون در نظر میگیریم. خوشحالیم که از این رویکرد آموزشی استقبال کردید.
‘Cook up a story’ رو میشه برای ‘ساختن یک ایده جدید’ هم استفاده کرد یا فقط برای دروغپردازیه؟
رضا جان، ‘Cook up’ میتونه هم برای ایدههای مثبت و هم برای چیزهای منفی استفاده بشه. مثلاً ‘cook up a plan’ (یک نقشه کشیدن) یا ‘cook up an excuse’ (یک بهانه سر هم کردن). البته برای ایدههای خلاقانه و نوآورانه معمولاً از افعالی مثل ‘come up with’ استفاده میشه، اما ‘cook up an idea’ هم کاملاً قابل قبوله و به معنی ‘یک ایده را سریعاً و با کمی خلاقیت ایجاد کردن’ است.
من یه کالوکیشن دیگه با cook شنیدم: ‘cook from scratch’. درسته؟ یعنی از صفر یه چیزی رو درست کردن.
بسیار عالی فاطمه! ‘Cook from scratch’ یک کالوکیشن کاملاً صحیح و رایجه و دقیقاً همون معنی رو میده که شما فرمودید: یعنی آماده کردن غذا از مواد اولیه، بدون استفاده از محصولات نیمهآماده یا بستهبندی شده. ممنون از مشارکتتون!
این بخش ‘Adverb + Verb’ خیلی کاربردی بود. ‘Cook thoroughly’ رو میشه برای هرچیزی که نیاز به پخت کامل داره به کار برد؟ مثلاً گوشت یا مرغ؟
بله حسین، کاملاً درسته. ‘Cook thoroughly’ به معنی ‘به طور کامل پختن’ است و برای هر نوع ماده غذایی که نیاز به پخت کامل و اطمینان از بهداشت و سلامت آن داریم، مثل گوشت، مرغ، ماهی یا حتی برخی سبزیجات، قابل استفاده است. این ترکیب به ویژه در دستورالعملهای آشپزی بسیار رایجه.
واقعاً یادگیری کالوکیشنها چقدر برای طبیعی صحبت کردن مهمه. قبلاً فقط لغت حفظ میکردم و حرف زدنم خیلی خشک بود. مرسی از مقالات مفیدتون.
دقیقاً نسرین! کالوکیشنها روح زبان هستند و باعث میشن صحبت شما طبیعیتر و نزدیکتر به بومیزبانان بشه. ادامه بدید و هر روز چند کالوکیشن جدید یاد بگیرید، تأثیرش رو به وضوح حس خواهید کرد.
میشه چند تا مثال دیگه از Verb + Noun با ‘Cook’ بگید؟ مثلاً ‘Cook rice’ یا ‘Cook pasta’ هم درسته؟
بله پژمان جان، ‘Cook rice’ و ‘Cook pasta’ هر دو صحیح و رایج هستند. مثالهای دیگر شامل ‘cook vegetables’ (سبزیجات پختن)، ‘cook eggs’ (تخممرغ پختن)، ‘cook dinner/lunch/breakfast’ (شام/ناهار/صبحانه پختن) و ‘cook a roast’ (کباب پختن) میشوند.
من این اصطلاحات رو تو سریالها و پادکستها زیاد شنیدم ولی همیشه معنی دقیقش رو نمیدونستم. الان خیلی روشن شد برام. دستتون درد نکنه!
خوشحالیم که مقاله بهتون کمک کرده تا بافت و معنی این اصطلاحات رو بهتر درک کنید، کیمیا. همین مشاهده و شنیدن در منابع طبیعی و سپس یادگیری دقیق، بهترین مسیر برای تسلط بر زبان انگلیسیه.
آیا ‘Cook the books’ خیلی عامیانه است یا میشه تو محیطهای رسمی هم استفاده کرد؟
سعید جان، ‘Cook the books’ یک اصطلاح کاملاً شناختهشده و رایج است و در متون خبری یا گزارشهای مربوط به کسبوکار، حتی در محیطهای رسمیتر هم استفاده میشود، به خصوص وقتی هدف بیان صریح و مستقیم این تخلف باشد. اما لحنی نسبتاً غیررسمیتر از واژگان حقوقی محض دارد.
ممنون از مقاله خوبتون. همیشه فکر میکردم فقط باید لغات رو جداگانه یاد بگیرم و به همین خاطر نمیتونستم طبیعی حرف بزنم.
خیلی عالی بود، دیدم نسبت به کالوکیشنها کامل عوض شد. واقعاً فکر نمیکردم cook اینقدر کاربردهای متنوعی داشته باشه.
این که توضیح دادین ‘Cook up a story’ میتونه به معنی سرهم کردن یک دروغ هم باشه، خیلی مهم بود. من فکر میکردم فقط بار مثبت داره.
این مقاله دقیقا همون چیزی بود که لازم داشتم. همیشه دنبال منبعی بودم که کالوکیشنهای هر لغت رو کامل توضیح بده. مرسی از تیم خوبتون!
خوشحالیم که تونستیم نیازتون رو برطرف کنیم فرزانه عزیز. هدف ما هم دقیقاً ارائه محتوای کاربردی و جامع برای زبانآموزان فارسیزبان است. نظرات شما به ما در این مسیر کمک زیادی میکند.
لطفا کالوکیشن های فعل ‘make’ رو هم به همین شکل پوشش بدین. فکر کنم اونم خیلی بحث برانگیزه!
پیشنهاد عالیای دادی بهنام! ‘Make’ قطعاً یکی از فعلهای پرکاربرد و چالشی در زبان انگلیسی است که کالوکیشنهای بسیار زیادی دارد. حتماً در برنامهریزیهای آینده برای تولید محتوا، این پیشنهاد شما را لحاظ خواهیم کرد. ممنون از همراهیتون!